VII SA/Wa 1841/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi L W i E W na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...].01.2008r., znak: [...], nakazał E i L W, doprowadzić budynek gospodarczy zlokalizowany na działce w [...] ul. [...], na którym dokonano zmiany konstrukcji dachu z dwuspadowego na trzyspadowy do stanu poprzedniego poprzez: rozebranie połaci dachowej skierowanej w kierunku sąsiedniego budynku (zlokalizowanego na działce Pani W), wykonanie fragmentu więźby dachowej ze spadkami równymi istniejącym spadkom połaci skierowanych na teren działki właściciela, wykonanie pokrycia wraz z obróbkami zgodnie zasadami sztuki budowlanej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] 03.2008 r" znak: [...] , utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego z dnia [...].01.2008r. Pismem z dnia 25.06.2010r., E W, reprezentowana przez r.pr. M S, złożyła do [...] WINB wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z dnia [...].03.2008r., znak: [...] , jako podstawę wskazując art. 145 § 1 pkt 4 Kpa wyjaśniając, że nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu. W związku z powyższym organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...].03.2011r. znak: [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją [...] WINB z dnia [...]03.2008r., a następnie decyzją z dnia [...].06.2011 r., znak: [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].03.2008r., znak: [...] oraz stwierdził wydanie decyzji [...] WINB z dnia [...].03.2008r., z naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2011 r., znak: [...] , utrzymał w mocy ww. decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...].06.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25.04.2012r., sygn. akt VII SA/Wa 2243/11, uchylił ww. decyzję GINB z dnia [...].08.2011 r. oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję [...] WINB z dnia [...].06.2011 r. NSA wyrokiem z dnia 10.12.2013r., sygn. akt II OSK 1711/12, oddalił skargę kasacyjną GINB od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.04.2012r. Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, [...] WINB decyzją z dnia [...].05.2014r., znak: [...] , stwierdził wydanie decyzji [...] WINB z dnia [...].03.2008r., z naruszeniem prawa z uwagi na brak udziału E W w postępowaniu zwykłym. Organ stwierdził, że nie zbadano należycie treści udzielonego A Ś pełnomocnictwa, co skutkowało błędnym założeniem, iż zostało ono udzielone także przez E. W, efektem czego korespondencja dla E. W również była kierowana na ręce A. Ś. Z akt postępowania wynika, iż E. W brała udział w oględzinach dnia [...].11.2006r. oraz odebrała kierowane do L. W zawiadomienie o wszczęciu postępowania, o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, natomiast brak jakichkolwiek dowodów na dalszy czynny udział w postępowaniu. Wskazana okoliczność stanowi naruszenie prawa procesowego - zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym z art. 10 KPA nakazującej organom administracji publicznej zapewnić stronie postępowania udział na każdym etapie postępowania i umożliwić przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego. [...] WINB orzekając we wznowionym postępowaniu o wydaniu decyzji swojej z dnia [...].03.2008r., z naruszeniem prawa stwierdził, że tylko takie orzeczenie mogło zapaść bowiem decyzja zapadła w postępowaniu zwykłym została doręczona stronom w dniu 14 marca 2008 r., o czym świadczą zwrotne poświadczenia odbioru a więc już po upływie 5 lat. Zdaniem [...] WINB, powołującego się na orzecznictwo sądowe treść art. 146 § 1 KPA wskazuje w sposób jednoznaczny, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywnej przesłanki do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały (wyr. NSA z 25.6.1999 r., ¡V SA 1018/97, Lex Nr 47227). Upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 KPA oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 151 § 2 KPA na skutek okoliczności, o których mowa w art, 146, ograniczył się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania E W, reprezentowanej przez r.pr. M S, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] maja 2014r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że z akt sprawy wynika, iż doręczenie stronom decyzji [...] WINB z dnia [...].03.2008r." nastąpiło w dniu 14.03.2008r., zatem termin do ewentualnego uchylenia przedmiotowej decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa, upłynął w dniu 14.03.2013r. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 151 § 2 Kpa - w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie organ I instancji spełnił powyższe wymagania wskazując, że naruszenie prawa procesowego polegało na pominięciu w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją [...] WINB z dnia [...].03.2008r., strony postępowania - E W, co godziło w wyrażoną w art. 10 § 1 Kpa zasadę, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto organ wojewódzki jako powód odmowy uchylenia własnej decyzji z dnia [...] 03.2008r., wskazał art. 146 § 1 Kpa, zgodnie z którym uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4, nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na wyrok NSA z dnia 28.09.2010r., sygn. akt I OSK 1604/09 z którego wynika, że w sytuacji, gdy zachodzi przeszkoda do uchylenia decyzji z art. 146 § 1 Kpa, organy nie mają podstawy do prowadzenia postępowania co do istoty sprawy. Podstawą rozstrzygnięcia jest bowiem stwierdzony fakt naruszenia prawa przy wydaniu skarżonej decyzji oraz wskazana przyczyna uniemożliwiająca uchylenie tej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżona decyzja [...] WINB odpowiada prawu i należy utrzymać ją w mocy. Skarżący L W i E W zarzucili organowi błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie art. 10 § 1 KPA poprzez pominięcie w postępowaniu administracyjnym strony postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zaskarżoną decyzją, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...].05.2014r., znak: [...], stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji [...] WINB z dnia [...].03.2008r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...].01.2008r., znak: [...], nakazującą E L W, doprowadzić budynek gospodarczy zlokalizowany na działce w [...] ul. [...] , na którym dokonano zmiany konstrukcji dachu z dwuspadowego na trzyspadowy, wykonanie fragmentu więźby dachowej ze spadkami równymi istniejącym spadkom połaci skierowanych na teren działki właściciela, wykonanie pokrycia wraz z obróbkami zgodnie zasadami sztuki budowlanej. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga zaś nie jest zasadna. Podstawowym zarzutem skargi było to, iż skarżący nie zgadza się z przedstawionym przez organ administracji powodem ograniczenia orzeczenia jedynie do stwierdzenia naruszenia prawa. Na wstepir więc należy wskazać, ze instytucja wznowienia postępowania stanowi nadzwyczajny tryb procedury administracyjnej, gdyż umożliwia uchylenie decyzji ostatecznych, co stanowi wyjątek od zasady trwałości tych decyzji, zawartej w art. 16 k.p.a. Tryb ten znajduje zastosowanie w przypadku wystąpienia w postępowaniu wad określonych w art. 145 § 1 oraz w sytuacji, gdy zaistnieje przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a. Postępowanie w powyższej sprawie zostało wznowione na wniosek E W, która oparła swoje żądanie o przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ pierwszej instancji zbadał warunki skuteczności wniosku, a po ustaleniu że nastąpiło spełnienie tych warunków, a w szczególności, że wniosek został złożony w ustawowym organ prawidłowo wznowił postępowanie z przesłanki art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednakże przepis art. 146 § 1 stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, co oznacza, że organ administracyjny rozpoznający sprawę po wznowieniu postępowania musi badać nie tylko, czy istniały przyczyny wznowienia podane w art. 145 § 1 k.p.a., ale także czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoją okoliczności, o jakich mowa w cytowanym art. 146 k.p.a. Por wyrok NSA z dnia 17 września 1999 r., sygn. akt I SA 1956/98. Artykuł ten (146 k.p.a.) zawiera dwie przesłanki negatywne (zawarte w § 1 i § 2 art. 146) ograniczające dopuszczalność uchylenia decyzji administracyjnej w trybie wznowienia postępowania. Wystąpienie tych przesłanek nie ogranicza dopuszczalności wznowienia postępowania, dlatego zasadnie je wznowiono. Ogranicza natomiast możliwość organu rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu sprawy co do istoty". Tak więc, gdy wystąpi w danej sprawie któraś z przesłanek wskazanych w art. 146 k.p.a., organ będzie zobligowany do wznowienia postępowania w drodze postanowienia, jego skutkiem nie będzie jednak uchylenie decyzji, lecz zgodnie z art. 151 § 2 stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa co miało miejsce w niniejszej sprawie. Upływ terminów, o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a. stanowi negatywną przesłankę do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji i jest bezwarunkowy, niezależny od okoliczności, które spowodowały ich upływ. Termin taki nie może być przywrócony na podstawie art. 58 k.p.a., a jego upłynięcie pozbawia organ prowadzący wznowione postępowanie możliwości orzeczenia co do istoty i ewentualnego uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Podkreślić należy, że po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Jak wynika z akt sprawy decyzja będąca przedmiotem wznowionego postępowania została doręczona stronom w dniu [...] marca 2008 r., o czym świadczą zwrotne poświadczenia odbioru a więc już po upływie 5 lat. Dla upływu biegu terminu przedawnienia nie mają znaczenia jakiekolwiek inne okoliczności niż sam upływ czasu, w tym te okoliczności podnoszone przez skarżącego, jak naruszenie art. 10 § 1 KPA poprzez pominięcie w postępowaniu administracyjnym strony postępowania nie mogą wpłynąć na ocenę legalności decyzji kontrolowanej przez Sąd. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd skargę oddalił.