II SA/Wa 1456/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-26
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Danuta Kania, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna, która ma charakter decyzji związanej, może zostać uchylona lub zmieniona na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. w sytuacji zmiany stanu prawnego?Ratio decidendi
Decyzja ostateczna, która ma charakter decyzji związanej (nie posiada luzu decyzyjnego), nie może zostać uchylona ani zmieniona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Ponadto, nawet gdyby taka możliwość istniała, zmiana stanu prawnego pomiędzy wydaniem decyzji ostatecznej a wnioskiem o jej zmianę wyklucza zastosowanie art. 154 k.p.a., gdyż przepis ten wymaga niezmienionego stanu prawnego.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej złożył wniosek o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji z 2007 r. odmawiającej przyznania dodatku za wysługę lat z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Organ odmówił, uznając decyzję z 2007 r. za decyzję związaną, a także wskazując na zmianę stanu prawnego. Sąd administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk (sprawozdawca) Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia i zmiany decyzji dotyczącej ustalenia wzrostu dodatku za wysługę lat z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców – oddala skargę –
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej jako komendant Główny SG) decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] , wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] odmawiającą uchylenia i zmiany, w trybie art. 154 k.p.a., decyzji Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia [...] SG M. M.wzrostu dodatku za wysługę lat.
Z akt administracyjnych i ustaleń organu wynika następujący stan sprawy:
Rozkazem Personalnym z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału SG odmówił [...] SG M. M. przyznania dodatku za wysługę lat w wysokości uzależnionej od zaliczenia wnioskowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym (okresu od dnia 14 sierpnia 1991 r. do dnia 10 czerwca 1995 r.). W wyniku złożonego przez funkcjonariusza odwołania Komendant Główny SG decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w całości i odmówił wzrostu dodatku za wysługę lat. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), art. 19 i 20 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 82, poz. 558) w zw. z § 2 pkt 6 i § 8 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 99, poz. 902) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).
Wnioskiem z dnia 27 marca 2014 r. M. M. wystąpił o uchylenie lub zmianę na podstawie art. 154 k.p.a., ostatecznej decyzji Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2007 r., poprzez ustalenie wzrostu dodatku za wysługę lat w sposób uwzględniający jego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 14 sierpnia 1991 r. do 10 czerwca 1995 r. W uzasadnieniu wniosku funkcjonariusz uzasadnił możliwość zastosowania w niniejszej sprawie trybu wzruszenia decyzji ostatecznej uregulowanego w art. 154 k.p.a., zwracając szczególną uwagę na istnienie interesu strony w tym zakresie. Podniósł również kwestię zmiany orzecznictwa sądów administracyjnych w przedmiocie interpretacji definicji domownika zawartej w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, w myśl którego brak podlegania ubezpieczeniu społecznemu i opłacania z tego tytułu składek nie wyklucza uznania za domownika w rozumieniu przepisów powyższej ustawy.
Komendant Główny SG decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., na podstawie art. 154 i art. 127 § 3 k.p.a., odmówił uchylenia i zmiany własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.
W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny SG podniósł, iż zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotowe postępowanie, określane jako nadzwyczajny tryb zmierzający do wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych, polega na tym, iż organ nie dokonuje ponownej merytorycznej kontroli wydanego rozstrzygnięcia, ale rozważa czy za zmianą ostatecznej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednakże przed dokonaniem oceny zaistnienia przesłanek umożliwiających zmianę czy uchylenie decyzji w tym trybie zasadniczą kwestią jest wykazanie, czy ma on w ogóle zastosowanie w określonej sprawie. Na tym tle w orzecznictwie ukształtował się pogląd, według którego art. 154 k.p.a. ma zastosowanie w stosunku do decyzji ostatecznych nie dotkniętych wadami kwalifikowanymi, przy wydaniu których organ administracji miał pewne luzy decyzyjne, czyli do decyzji uznaniowych. Wyklucza to natomiast możliwość zmiany w tym trybie decyzji związanych, przy wydawaniu których organ jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok WSA w Lublinie z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 1034/2012, wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 232/2006, i inne - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zdaniem organu, bez wątpienia decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. była decyzją związaną, przy wydawaniu której organ nie posiadał żadnego luzu decyzyjnego. Powołane w rozstrzygnięciu przepisy prawa materialnego: art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 nr 234 poz. 197 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z Nr 54, poz. 310), czy też art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7 poz. 25), zawierający definicję ustawową domownika, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego i ustalonego stanu faktycznego obligowały organ do wydania rozstrzygnięcia o odmowie wzrostu dodatku za wysługę lat. Stanowcza regulacja prawna nie pozwalała bowiem na korygowanie rozstrzygnięcia elementami natury słusznościowej, czy celowościowej z powoływaniem się na interes społeczny lub uzasadniony interes strony.
Z podanych względów nie było możliwości uchylenia czy zmiany kwestionowanej przez [...] SG M. M. decyzji we wnioskowanym przez niego trybie. Zatem zbędne stało się w tym przypadku dokonywanie przez organ administracji oceny, czy istnieją wskazane w tym przepisie przesłanki zamiany decyzji, to jest czy strona na podstawie tej decyzji nie nabyła prawa oraz, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Nadto podnoszona przez ww. kwestia zmiany orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii interpretacji definicji domownika, nie mogła stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] SG M. M. zanegował stanowisko organu wskazujące, iż tryb z art.154 k.p.a. może być stosowany tylko do decyzji niezwiązanych, wydawanych w ramach tzw. luzu decyzyjnego. Stwierdził, że w pierwszej kolejności należy zbadać merytorycznie przepis i tryb zmiany decyzji, a dopiero wówczas można odnosić się do formalnych uwarunkowań. Wobec zaistnienia w jego sprawie dwóch pierwszych przesłanek określonych w art. 154 k.p.a. koniecznym stało się zbadanie słusznego interesu strony w kontekście wniosku o uchylenie i zmianę decyzji z dnia [...] listopada 2007 r.
Komendant Główny SG decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia Komendant Główny SG podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku strony wskazał, że kwestionowana decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. opierała się na definicji domownika zawartej w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którą domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Biorąc powyższe pod uwagę organ odmówił [...] SG M. M. wzrostu dodatku za wysługę lat ze względu na fakt, że jego głównym celem i zajęciem w okresie od 14 sierpnia 1991 r. do 10 czerwca 1995 r. było pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej. Jednocześnie organ zaznaczył, że funkcjonariusz z pewnością wykonywał niektóre prace w gospodarstwie rolnym rodziców, jednakże praca ta miała charakter doraźny, a tym samym miała charakter pracy dorywczej a nie pracy stałej.
W kontekście powyższego organ uznał, że funkcjonariusz nie przedstawił żadnej argumentacji zmierzającej do wykazania przesłanek określonych w powołanym przepisie, ale zmierzał do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej z dnia [...] listopada 2007 r., co nie jest dopuszczalne. Decyzja z dnia [...] listopada 2007 r. objęta wnioskiem [...] SG M. M. ma charakter decyzji związanej, a tym samym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał organowi możliwości wydania innego rozstrzygnięcia aniżeli o odmowie wzrostu dodatku za wysługę lat. Powołane przez ww. we wniosku wyroki sądowe nie mogły stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
Decyzja Komendanta Głównego SG stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu do wydania rozkazu personalnego ustalającego okres wysługi z zaliczeniem stażu pracy na gospodarstwie rolnym rodziców funkcjonariusza, skarżący podniósł, iż ww. decyzja został wydana z naruszeniem prawa procesowego, tj. art. 104 i nast. w zw. z art. 154 k.p.a. oraz naruszeniem prawa materialnego, tj. art.106 i nast. ustawy o Straży Granicznej w zw. z rozporządzeniem MSWiA z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 99, poz. 902) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ SG w 2007 r. nie zaliczył mu do wysługi lat wnioskowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 14 sierpnia 1991 r. do 10 czerwca 1995 r. Pomimo zmiany w międzyczasie stanu prawnego w zakresie ustalania uprawnień funkcjonariuszy SG do zaliczania do stażu służby stosownych okresów wymienionych w rozporządzeniu, mechanizm jego ustalania nie uległ zmianie. W dalszym ciągu jest to rozkaz personalny zaliczający lub odmawiający zaliczenia konkretnego stażu do stażu służby. Wniosek skarżącego oparty został na art. 154 k.p.a., gdyż pozwalał on organowi na ponowną weryfikację zajętego stanowiska. Zatem, zdaniem skarżącego, organ powinien wydać decyzję zgodnie z jego wnioskiem, by w następnej kolejności dokonać merytorycznej oceny posiadanego materiału dowodowego w aktach osobowych skarżącego.
Skarżący powołał się na komentarz Andrzeja Wróbla do art. 154 k.p.a. (LEX 2014), w którym autor wskazał, iż: "Okoliczność, czy postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną, na mocy, której strona nie nabyła prawa, zostało wszczęte na żądanie strony czy też z urzędu, jest bez znaczenia dla zastosowania komentowanego przepisu. Podobnie, nie ma znaczenia, czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa ma charakter decyzji związanej czy uznaniowej". W nawiązaniu do powyższego stwierdził, że niezbędne do rozpoznania jego sprawy jest - w sytuacji trybu zastosowanego pierwotnie - podjęcie decyzji o uchyleniu decyzji Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2007 r., zgodnie z wnioskiem skarżącego, a następnie po przeprowadzeniu stosownej analizy posiadanego materiału dowodowego w sprawie wydanie stosownego rozkazu personalnego zgodnie z ustawą o Straży Granicznej i przepisami wykonawczymi wskazanymi wyżej zawierającego merytoryczne rozstrzygnięcie. Zaś możliwości zwiększenia wysługi, poprzez doliczenie stażu pracy na gospodarstwie rolnym rodziców, stanowi wystarczające uzasadnienie dla słusznego interesu strony. Z przedłożonych przez niego dokumentów wynika niezbicie, iż jako syn rolnika spełnia wszystkie warunki by uznać go za domownika w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Skarżący nadmienił, iż jego brat - policjant - na podstawie takich samych dokumentów, jakie przedstawił skarżący ma zaliczony staż pracy na gospodarstwie rolnym rodziców do stażu służby. Jego przełożeni nie mieli żadnych zastrzeżeń i wątpliwości w podejmowaniu decyzji o zaliczeniu tej pracy do stażu służby, jak też nie wymagali dokumentu o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników statusu domownika nie uzależnia od ubezpieczenia, które uprzednio legło u podstaw negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe kryteria oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Powołany przepis procesowy stanowi podstawę sformułowanego przez stronę żądania uchylenia ostatecznej decyzji Komendanta Głównego SG dnia [...] listopada 2007 r., wydanej na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 ze zm.), art. 19 i 20 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 82, poz. 558) w zw. z § 2 pkt 6 i § 8 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczania służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 99, poz. 902) oraz art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). W świetle art. 108 ust. 1 pkt ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariusz otrzymuje dodatek do uposażenia - dodatek za wysługę lat w wysokości uzależnionej od okresów służby, o których mowa w art. 106. Zgodnie z § 2 pkt 6 powołanego rozporządzenia z 2002 r., do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej, zalicza się inne okresy (niż wymienione w pkt 1-5), jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Przepis § 6 ustala, iż zaliczenia okresów, o których mowa w § 2, i ustalenia wysługi lat dokonuje się po raz pierwszy na dzień przyjęcia funkcjonariusza do służby w Straży Granicznej (pkt 1). Zaś na wniosek zainteresowanego funkcjonariusza, wysługa lat ustalona w trybie ust. 1 podlegała weryfikacji w przypadku przedłożenia przez niego w późniejszym terminie nowych dokumentów potwierdzających niezaliczone wcześniej do wysługi lat okresy, o których mowa w § 2 (pkt 2).
Użyte przez prawodawcę w powołanych przepisach sformułowania "otrzymuje dodatek", "zalicza się" jednoznacznie wskazując na związany charakter decyzji wydawanej w tym przedmiocie. Decyzja przyznająca dodatek za wysługę lat opiera się na ściśle określonych w przepisach prawa materialnego przesłankach i rolą organu orzekającego w tej sprawie jest stwierdzenie, w oparciu o analizowany materiał dowodowy (podlegający jedynie w tym zakresie swobodnej ocenie), czy tak określone przesłanki zaistniały, czy też nie. Natomiast poza wolą organu pozostaje wybór rozstrzygnięcia, gdyż ten wynika wprost z przepisów prawa materialnego. Innymi słowy mówiąc decyzja taka jest decyzją związaną - organ ma obowiązek wydać decyzję w sprawie w określonych prawem okolicznościach i wola strony nie może skutkować wydaniem decyzji wbrew określonym prawem kryteriom.
W przepisie art. 154 § 1 k.p.a. użyto sformułowania "może", co oznacza, że przepis ten jest stosowany na zasadzie uznania administracyjnego. Powyższe powoduje, że hipotezą tego przepisu nie zostały objęte decyzje ostateczne, które miały charakter związany. Innymi słowy, w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe. Pogląd ten jest często prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładowo w wyroku z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt I OSK 815/05 (publik. LEX nr 217423) stwierdzono, że "w sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe". Analogiczne stanowisko NSA zaprezentował w wyroku z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt I OSK 815/06 (publik. LEX nr 217423). Powołany przepis pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Jednakże organ nie jest zobligowany a priori do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach tego przepisu, lecz powinien dokonać oceny czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny. Nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 154 k.p.a. organ administracji nie jest zobowiązany do zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej.
W kontekście zawartego w art. 154 § 1 k.p.a. pojęcia "może" wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 930/13 (publik. LEX nr 1495303) stwierdzając, iż cyt.: "Uznania administracyjnego nie należy bowiem łączyć z występowaniem w normie prawnej terminów niedookreślonych. Ustalenie znaczenia tych terminów następuje bowiem na etapie wstępnym procesu stosowania prawa, po którym dokonywana jest jeszcze ocena stanu faktycznego sprawy oraz sprawdzenie, czy dany stan faktyczny odpowiada treści nadanej tym terminom. Dopiero potem dochodzi do podjęcia rozstrzygnięcia, które w ramach uznania administracyjnego pozostawia organowi wybór skutku prawnego przewidzianego w danej normie prawnej (por. M. Jaśkowska, Uznanie administracyjne a inne formy władzy dyskrecjonalnej administracji publicznej, w: Instytucje prawa administracyjnego, t. I Systemu prawa administracyjnego, pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2010, s. 254). Użycie zatem w art. 154 k.p.a. słowa "może" nie oznacza uznaniowości organu w ocenie wystąpienia w sprawie przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a jedynie możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy, która ma miejsce na ostatnim etapie procesu stosowania prawa.".
Mając powyższe na uwadze nie można podzielić zarzutu skargi, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 154 k.p.a. Przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, w której wydana decyzja administracyjna zawiera rozstrzygnięcie w pewnym zakresie "elastyczne", "widełkowe", a ich ewentualna zmiana (w granicach przewidzianych przepisami prawa materialnego) nie zmieni istoty stosunku prawnego wcześniej nią wykreowanego. W analizowanym przypadku tak jednak nie jest.
Nadto strona skarżąca nie dostrzega, jak też Komendant Główny SG nie zwrócił uwagi, iż organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną w trybie art. 154 k.p.a. tylko przy niezmienionym stanie prawnym, istniejącym w dniu wydania takiej decyzji (przykładowo wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1646/11, publik. LEX nr 1298482). Mianowicie decyzja Komendanta Głównego SG z dnia [...] listopada 2007 r., podlegająca weryfikacji w trybie art. 154 k.p.a., była wydana pod rządami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczenia służby do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Straży Granicznej. W sprawie miał zastosowanie wyżej przywołany § 6 ust. 2 tego rozporządzenia. Obecnie organ rozpoznając sprawę w trybie art. 154 k.p.a. musiałby stosować nowe rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu zaliczenia służby do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wysokości dodatku za wysługę lat funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. Nr 178, poz. 1101), w tym § 5 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia o innym brzmieniu niż § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 czerwca 2002 r. Zaznaczyć należy, iż zmiana ta nie polega tylko na zmianie jednostki redakcyjnej w nowym akcie prawnym, lecz wprowadza całkowicie nowe brzmienie przepisu. Uległ zmianie ust. 2 § 5, jak też został dodany ust. 3 którego we wcześniejszej regulacji nie było. Obecnie § 5 ust. 2 stanowi, iż zaliczenie do wysługi lat okresów nieuzwględnionych w rozkazie, o którym mowa w ust. 1, oraz nowe ustalenie wysługi lat następuje, na udokumentowany wniosek funkcjonariusza, w rozkazie personalnym zawierającym rozstrzygnięcie w sprawie przyznania funkcjonariuszowi dodatku za wysługę lat. Zaś ust. 3 ustala, iż w przypadku braku podstaw do zaliczenia do wysługi lat okresów wskazanych we wniosku funkcjonariusza, w rozkazie, o którym mowa w ust. 2, określa się okresy niepodlegające zaliczeniu do wysługi lat. Poprzedni przepis mówił o "weryfikacji" prawa (zaliczenia okresów), obecny wprowadza pojęcie "nowego ustalania wysługi" (prawa) oraz dodatkowy wymóg, o którym mowa w ust. 3. Zatem zmiana wydanej w stosunku do skarżącego decyzji była niemożliwa nie tylko z powodu podanych przez Komendanta Głównego SG, ale też w wyniku zmiany stanu prawnego, dotyczącego sposobu rozstrzygania sprawy.
Z tych powodów należy stwierdzić, iż organ orzekający w sprawie wydały prawidłowe rozstrzygnięcie, które wbrew stanowisku strony skarżącej, nie zostało obarczone istotnymi wadami procesowymi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło