II SA/Gl 1615/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Na wniosek operatora "A" z siedzibą w W. Prezydent Miasta D. dnia [...] r. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonych w D. o numerach 1 , 2 do 3, 4, 5 i 6 km [...], których właścicielką jest Z. R., zam. w D. przy ul. [...]. Przyczyną wnioskowanego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości miał być remont istniejącego gazociągów T. – T.. Jak wskazano we wniosku, przedsięwzięcie to stanowi inwestycję celu publicznego a właścicielka ww. nieruchomości nie wyraziła zgody na udostępnienie będących jej własnością działek. Dnia [...] r. Z. R. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w D. spraw o sygnaturach [...] o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem oraz [...] o zasiedzenie służebności przesyłu. Jednakże Prezydent Miasta D. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie uznając, iż rozstrzygnięcia sądów powszechnych nie mają w sprawie charakteru prejudycjalnego. Decyzją [...] r. znak [...] Prezydent D. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z opisanych na wstępie nieruchomości w ten sposób, że zezwolił "A" S.A. na remont istniejących dwóch gazociągów wysokiego ciśnienia [...] relacji T.-T. polegającego na wybudowaniu nowych gazociągów [...] – nitka I oraz nitka II. Dotychczasowe gazociągi, po zrealizowaniu przedsięwzięcia mają zostać wyłączone z eksploatacji. W ocenie organu takie działania spełniają kryteria wynikające z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołanie od tej decyzji złożyła Z. R.. Podniosła, iż organ I instancji bezpodstawnie odmówił zawieszenia postępowania w sprawie. Wskazała również, iż w jej ocenie nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Planowane przedsięwzięcie narusza bowiem ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Część nieruchomości stanowi bowiem teren drogi publicznej i nie dotyczy jej symbol [...] – dozwalający realizację przedsięwzięcia. Podniosła wreszcie, iż "A" nie przeprowadził z nią rokowań, mających na celu udostępnienie nieruchomości w drodze umownej. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...]uchylił skarżoną decyzję i odmówił udzielenia zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób opisany w skarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z rysunkiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D. dla terenów położonych w rejonie ulic [...]-[...]–[...]-[...]-[...] (zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w D. z dnia [...] r. nr [...]) gazociąg przebiega inną drogą (jest oddalony) od jego przebiegu uwidocznionego w projekcie remontu. W rysunku planu nie istnieje również wskazanie przebiegu nowej nitki gazociągu. W związku z tym, zastosowanie w sprawie rozwiązania przewidzianego w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami było niemożliwe (ze względu na sprzeczność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Niezależnie od tego organ wskazał, iż inwestor w związku z remontem winien ubiegać się również o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z koniecznością rozbiórki starego gazociągu. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła "A" S.A. Domagając się uchylenia decyzji organu II instancji oraz zwrotu kosztów postępowania wedle norm prawem przewidzianych zarzuciła Wojewodzie [...]: - naruszenie 124 w związku z 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż ograniczenia wynikające z planu miejscowego stanowią przesłankę odmowy zgody na ograniczenie sposobu użytkowania, w sytuacji gdy, w ocenie skarżącej, art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje takiego ograniczenia, - naruszenie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 3 pkt 24 ustawy prawo energetyczne oraz art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane i § 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie poprzez nieuwzględnienie obowiązku dostarczania przez skarżącego paliw gazowych w sposób stały, - art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż winna ona ubiegać się o zgodę na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w związku z rozbiórką starego gazociągu, - art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, iż na nieruchomościach wystąpią uciążliwości bez przeprowadzenia postępowania w tym zakresie. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Pismem z dnia 1 marca 2015 r. uczestniczka postępowania Z. R. wniosła o oddalenie skargi popierając argumentację organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst aktualny Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm. – dalej jako "u.g.n.") "starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego". Decyzja o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości służy temu, by bez konieczności odebrania własności lub użytkowania wieczystego dotychczasowym podmiotom tych praw uzyskać czasowy tytuł prawny do władania nieruchomością na cele budowlane, po to by wybudować określone przewody, ciągi, obiekty lub urządzenia infrastruktury technicznej, które po ich wybudowaniu pozostaną na nieruchomości jako odrębny od gruntu przedmiot własności. Stosowanie powyższego rozwiązania uzależnione jest jednak od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególne znaczenie ma badanie pierwszej ze wspomnianych przesłanek. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w wydawanej decyzji zakres ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego musi być ściśle określony, co oznacza, że musi ona wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego) i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 września 2014 r. II SA/Rz 534/14 – wszystkie orzeczenia przytoczone w uzasadnieniu za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 26 lutego 2014 r. (II SA/Gd 713/14) uznał, iż "wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego odnosi się przede wszystkim do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej, lub na którym ustalona została lokalizacja tego typu inwestycji. Tylko bowiem wobec takiej części obszaru nieruchomości może być wydana decyzja o zezwoleniu na czasowe jej zajęcie, który jest niezbędny dla posadowienia na nim tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygniecie Wojewody [...] było prawidłowe. Organ pierwszej instancji powinien bowiem w pierwszym rzędzie dokonać oceny przebiegu planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z oceny zebranego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotem zamierzenia "A" S.A. wcale nie jest remont istniejącego gazociągu. Mają zostać wybudowane dwa gazociągi, przy czym żaden z nich nie będzie przebiegał w miejscu dotychczas istniejącego. Wynika to zarówno z projektu przebudowy, jak i oświadczeń inwestora, który argumentował, iż gazociąg zostanie posadowiony w sposób mniej uciążliwy dla właścicielki nieruchomości. Przy czym ta lokalizacja będzie odmienna od tej, uwzględnionej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Niezależnie od tego, plan powyższy nie przewiduje możliwości budowy drugiego gazociągu (określanego przez inwestora "II nitką"). Już powyższe okoliczności wskazują, iż nie zaistniała w sprawie przesłanka przewidziana w art. 124 ust. 1 u.g.n., czyli zgodność zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Planowane przebiegi dwóch gazociągów mają inny projektowany przebieg, niż dotychczas istniejący. Z tego powodu Sąd uznał, iż badanie pozostałych zarzutów skargi jest niecelowe, gdyż wyżej wskazana okoliczność uniemożliwiała wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił