I FSK 1399/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia WSA del. Maja Chodacka, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1427/14 w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 22 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług za maj 2014 r. oddala skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczy wyroku z 30 marca 2015 r., I SA/Łd 1427/14, wydanego w sprawie ze skargi Z. B., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", uchylił postanowienie DIS z 22 października 2014 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2014 r. Przedstawiając stan sprawy WSA podał, że postanowieniem z 25 lipca 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego L. przedłużył Z. B.termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wskazany okres do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Zaskarżonym postanowieniem z 22 października 2014 r. DIS utrzymał powyższe orzeczenie w mocy. W skardze do WSA Z. B. wniósł o uchylenie postanowienia DIS oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zakwestionował wystąpienie przesłanek pozwalających na przedłużenie terminu zwrotu podatku. W zasadniczej części skarga dotyczyła jednak utrzymania w mocy postanowienia NUS, w sytuacji zaistnienia podstaw do jego uchylenia oraz do umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o umorzenie postępowania sądowego ze względu na jego bezprzedmiotowość. Organ wskazał, że 8 października 2014 r. NUS dokonał rozliczenia nadwyżki za maj 2014 r. na poczet innych należności podatkowych, a zatem nadwyżka ta została podatnikowi de facto zwrócona. To z kolei spowodowało, że przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, a zatem Sąd winien wydać postanowienie umarzające postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa. Wskazując na motywy uwzględnienia skargi WSA stwierdził, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia NUS zwrócił podatnikowi nadwyżkę za maj 2014 r. Zdaniem WSA, obowiązkiem DIS było uwzględnienie tej okoliczności, czego jednak organ odwoławczy nie uczynił. Zdaniem WSA, z treści art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej "Uptu", wynika, że można przedłużyć zwrot tylko takiej nadwyżki, która pozostaje w dyspozycji organu podatkowego. W sytuacji gdy zwrot zostanie już dokonany, czy to na rachunek podatnika, czy też poprzez jego odpowiednie rozliczenie, organ podatkowy bezpowrotnie traci możliwość przedłużenia terminu, o którym mowa. Żaden termin już bowiem nie płynie. Okoliczność zwrócenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym ma charakter obiektywny i musi być uwzględniana przez organy podatkowe z urzędu. W każdym przypadku rozstrzyganie w przedmiocie terminu w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe, zaś wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego prowadzi do oczywistego naruszenia art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej "Op". Zdaniem Sądu, DIS utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji naruszył zatem wyżej wymienione unormowania. W konsekwencji rozpatrywana skarga okazała się w pełni zasadna. W skardze kasacyjnej DIS, działający za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego, wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako podstawy kasacyjne DIS powołał naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 239 Op w zw. z art. 151 Ppsa w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Op, poprzez uznanie, że zwrot nadwyżki podatku od towarów i usług przed rozpatrzeniem zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu wydanego na podstawie art. 274b Op w zw. z art. 87 ust. 2 Uptu, powoduje bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego, podczas gdy obowiązkiem organu było merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez przeprowadzenie oceny podniesionego przez stronę zarzutu, bowiem od legalności zaskarżonego postanowienia zależy czy urząd skarbowy wypłaci należną kwotę podatku wraz z oprocentowaniem w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej czy w wysokości odsetek za zwłokę. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Z powołanego w podstawach kasacyjnych art. 87 ust. 2 Uptu wynika, że zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli jednak zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego np. w ramach czynności sprawdzających. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. W rozpoznawanej sprawie NUS przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2014 r. do czasu zakończenia czynności sprawdzających, tj. do dnia 30 stycznia 2015 r. Podatnik zakwestionował to orzeczenie składając zażalenie, którego nie uwzględnił DIS. Jednakże przed wydaniem postanowienia w postępowaniu odwoławczym, wniosek podatnika o zwrot nadwyżki został przez organ pierwszej instancji uwzględniony. Nastąpiło to 8 października 2014 r., a zatem przed podanym wcześniej terminem zakończenia czynności sprawdzających, a także przed rozpoznaniem zażalenia przez DIS. W ocenie WSA, DIS winien wówczas umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Nie istniał już bowiem przedmiot postępowania w postaci przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Podzielając powyższy pogląd wskazać trzeba, że DIS naruszył wskazane w podstawach kasacyjnych art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a w zw. z art. 239 Op w zw. z art. 87 ust. 2 Uptu, co słusznie w zaskarżonym wyroku wytknął Sąd pierwszej instancji. Zaskarżony wyrok, uwzględniający skargę Z. B., był zatem zgodny z prawem, a więc nie naruszał 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa. W związku z powyższym, skargę kasacyjną DIS należało uznać za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw i oddalić stosownie do art. 184 Ppsa.