I SA/Wa 1956/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-30

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Tomasz Wykowski, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. było właściwym organem do stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego z 1977 r., a jeśli tak, to czy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. było właściwym organem do stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, ponieważ grunt pod budynkiem był własnością komunalną, a SKO było organem wyższego stopnia nad Prezydentem gospodarującym tym gruntem. Chociaż decyzja o sprzedaży lokalu z 1977 r. została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ Skarb Państwa nie był wyłącznym właścicielem budynku, to naruszenie to nie było rażące w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, co uniemożliwiało stwierdzenie jej nieważności.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która utrzymała w mocy decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy z 1977 r. o sprzedaży lokalu mieszkalnego. Skarżąca zarzuciła SKO rażące naruszenie przepisów prawa przy wydawaniu decyzji, w tym niewłaściwość organu oraz pominięcie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych dotyczących własności nieruchomości. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Tomasz Wykowski WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku W. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z [...] listopada 2013 r., nr [...], którą odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] lutego 2007 r., nr [...], orzekającej, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] stycznia 1977 r. nr [...], na mocy której sprzedano lokal mieszkalny nr [...] w budynku położonym przy [...] w W. wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu E. S. i E. K. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie można stwierdzić jej nieważności z powodu wywołania nieodwracalnych skutków prawnych. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że analizując kontrolowaną decyzję nadzorczą z 21 lutego 2007 r. organ nie dopatrzył się by decyzja ta była dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 , a w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji z [...] stycznia 1977 r. o sprzedaży lokalu nr [...] przepisem art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. (tj. Dz. U. z 1969 r. nr 22, poz. 169 ze zm.) o gospodarce terenami w miastach i osiedlach organ mógł przeznaczyć do sprzedaży wyodrębnione lokale w budynkach wielomieszkaniowych stanowiących wyłączną własność Państwa i oddawać odpowiednie części nieruchomości w użytkowanie wieczyste. W wyniku stwierdzenia przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, decyzją z [...] kwietnia 1996 r., nieważności własnej decyzji z [...] lipca 1993 r., orzekającej o stwierdzeniu nieważności orzeczenia dekretowego z [...] marca 1950 r. i utrzymującej to orzeczenie w mocy decyzji z [...] lipca 1950 r., w części dotyczącej sprzedanych lokali, w tym lokalu nr [...], ukształtował się stan faktyczny sprawy tak, że Skarb Państwa, w dacie wydania decyzji o sprzedaży lokalu nr [...], nie był wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości budynkowej, dzielił bowiem władztwo z przeddekretowym właścicielem przedmiotowej nieruchomości ze względu na częściowe stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego. Powstała więc sytuacja, w której organ rozporządził nieruchomością nie stanowiącą wyłącznej własności Skarbu Państwa, co było warunkiem sine qua non sprzedaży wyodrębnionego w budynku lokalu, stosownie do powołanego art. 15a ust. 1 ustawy z 14 lipca 1961 r. Z tego względu, w ocenie organu nadzoru, brak jest podstaw do uznania, że decyzja Kolegium z [...] lutego 2007 r., stwierdzająca na podstawie art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oart. art. 156 § 2 , że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] stycznia 1977 r., na mocy której sprzedano lokal mieszkalny nr [...] wraz o oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu, została wydana z naruszeniem prawa i w sposób rażący narusza przepisy prawa. Za chybiony organ nadzoru uznał zarzut naruszenia przepisów o właściwości choćby z tego powodu, że decyzja z 1977 r. orzekała o sprzedaży lokalu wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste części gruntu pod budynkiem. Grunt został skomunalizowany, zatem w żaden sposób nie można przyjąć aby organem nadzoru w sprawie zakończonej decyzją z 1977 r. miał być Wojewoda [...]. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 11 kwietnia 2014 r. W. G. zarzuciła rażące naruszenie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] listopada 2012 r. następujących przepisów prawnych: a) art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 157 § 1 oraz art. 17 pkt 1 w związku z art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm., dalej jako "USKO"), a także w związku z art. 4 pkt 9 i 9b1, art. 9a oraz art. 27 i nast. ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej jako "UGN"), poprzez pominięcie kluczowej w sprawie okoliczności, iż zgodnie z przywołanymi przepisami do wydania decyzji właściwy był Wojewoda [...], a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., co obecnie uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji w całości w myśli art. 156 § 1 pkt 1 , jednakże takie rozstrzygnięcie wadliwie nie zapadło w przeprowadzonym przez Kolegium postępowaniu administracyjnym; b) art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 7 (w brzmieniu sprzed 11 kwietnia 2011 r.), art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 , poprzez pominięcie, że przy wydawaniu decyzji nie wzięto pod uwagę nader istotnej okoliczność, iż decyzją z [...] kwietnia 1996 r znak: [...], Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa stwierdził nieważność swojej decyzji nadzorczej z [...] lipca 1993 r. znak: [...], w części dotyczącej sprzedanych lokali mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w budynku przy [...] (dalej jako "budynek") oraz związanych z tymi lokalami udziałów w częściach wspólnych budynku oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu znajdującego się pod budynkiem (dalej jako "nieruchomość"); c) art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 15a ustawy z 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, poprzez brak uwzględnienia istotnej w sprawie okoliczności, iż w dacie podejmowania decyzji brak było (i nadal jest brak) podstaw do przyjęcia, że budynek w momencie wydania decyzji o sprzedaży lokalu nr [...] - w części objętej tą decyzją - nie stanowił własności Skarbu Państwa, skoro m.in. w części dotyczącej tego lokalu do dziś nie została stwierdzona nieważność odmownych orzeczeń dekretowych z 1950 r. przejmujących Budynek na rzecz Skarbu Państwa; d) art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 oraz przepisami przywołanymi w podpunktach b i c powyżej, tj. pominięcie, że wydanie decyzji nastąpiło z powołaniem się na okoliczności, które ewidentnie i jednoznacznie (w oczywisty sposób) nie dawały podstawy do wydania rozstrzygnięcia takiej treści; e) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 , poprzez zaniechanie rzeczowego wyjaśnienia kwestii właściwości organów uprawnionych do wydania decyzji; f) art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 poprzez błędną wykładnię, a w rezultacie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, w sytuacji, gdy decyzja jest obarczona wadami wskazanymi w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 , a więc powinno nastąpić stwierdzenie jej nieważności; g) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 , poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, tj. wadliwe utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez Kolegium w I instancji, w sytuacji, gdy decyzja ta zapadła z rażącym naruszeniem wszystkich przywołanych wyżej przepisów, a więc powinno było dojść do uchylenia w całości tej decyzji i orzeczenia w tym zakresie przez Kolegium co do meritum sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącej. Wskazując na naruszenie przytoczonych powyżej przepisów, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] listopada 2013 r. i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do dwóch zagadnień. Po pierwsze – czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] została wydana przez organ niewłaściwy i przez to jest obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Po drugie – czy SKO w W. wydało decyzję z dnia [...] lutego 2007 r. w warunkach rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdzając, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 1977 r., nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., z tego względu, że na skutek stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 1950 r., nr [...] oraz poprzedzającego go orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1950 r., nr [...] Skarb Państwa w dacie wydawania decyzji o sprzedaży lokalu nr [...] wraz z odpowiednim udziałem w budynku przy [...] i oddaniem w użytkowanie wieczyste gruntu pod budynkiem w określonej części (zwanej dalej decyzją o sprzedaży lokalu), nie był uprawniony do sprzedaży osobom fizycznym tego mienia, ponieważ nie był wówczas właścicielem przedmiotowego budynku, a tylko w takiej sytuacji – zgodnie z przepisem art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach – była możliwa sprzedaż wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Odnosząc się do pierwszego z powyższych zagadnień trzeba na wstępie zwrócić uwagę na to, że SKO w W., działając jako organ nadzoru w 2007 r., kontrolowało legalność decyzji o sprzedaży lokalu. Postępowanie nadzorcze dotyczyło zatem decyzji wydanej w sprawie z zakresu gospodarki gruntami, a nie decyzji wydanej w sprawie dekretowej. Rodzaj sprawy administracyjnej determinuje bowiem jej podstawa materialnoprawna. Podstawę prawną decyzji o sprzedaży lokalu stanowiły przepisy ustawy z 14 lipca 1961 r., a nie przepisy dekretu. Istotne jest też to, że organ nadzoru orzekający w 2007 r. przy ustalaniu swej właściwości do załatwienia sprawy nieważnościowej, wydając decyzję kończącą postępowanie nadzorcze, brał pod uwagę, także w zakresie ustalenia swej właściwości, stan prawny obowiązujący w dacie wydania swej decyzji. Trzeba mieć na uwadze, to że w 2007 r. nie istniał zarówno organ wydający kontrolowaną decyzję o sprzedaży lokalu (terenowy organ administracji państwowej), jak i ówczesny organ wyższego stopnia nad tym organem. Wobec tego ustalenie właściwości SKO w W. nie mogło opierać się jedynie na przepisach art. 157 § 1 w zw. z art. 17 kp.a. Te przepisy mogą być zastosowane przez organ nadzoru do ustalenia swej właściwości rzeczowej, gdy organ bądź organy wydające kontrolowane decyzje istnieją w strukturach administracji publicznej. Wobec tego ustalenie przez SKO w W. swej właściwości do stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu winno nastąpić w oparciu o przepis art. 20 k.p.a., który odsyła do przepisów (szczególnych) o zakresie działania danego organu. Sąd zauważa, że po [...] grudnia 1990 r. nie było możliwe orzekanie przez organ administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej o sprzedaży lokalu, ponieważ na mocy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) dokonano zmiany art. 35 uggwn i zniesiono administracyjnoprawny tryb orzekania o sprzedaży lokali mieszkalnych. Zatem w 2007 r. nie istniały sprawy administracyjne tego rodzaju. Skoro zatem kontrolowana decyzja o sprzedaży lokalu została wydana w sprawie z zakresu gospodarki nieruchomościami, przy ustalaniu właściwości organu nadzoru należało kierować się obowiązującą w 2007 r. ustawą regulującą gospodarkę nieruchomościami. Z treści ugn wynika, że zbywanie nieruchomości z zasobu publicznego, także w zakresie sprzedaży lokali mieszkalnych wraz z udziałem we własności budynku i urządzeń oraz oddaniem gruntu w użytkowanie wieczyste w odpowiednim udziale jako praw związanych z własnością lokalu, odbywa się obecnie w trybie cywilnoprawnym. Z przepisów art. 11 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 7, art. 24, art. 25 ust. 1 i 2 oraz art. 35 w zw. z art. 4 pkt 9 i 9b1 ugn wynika generalna zasada, że o właściwości organu w zakresie gospodarowania nieruchomościami decyduje, to kto jest właścicielem gruntu. Sąd ma na uwadze to, że przy sprzedaży lokali mieszkalnych, to własność lokalu ma pierwszorzędne znaczenie, ponieważ przy odrębnej własności lokalu mieszkalnego udział w prawie do budynku i w prawie do gruntu nie jest prawem głównym. Uszło jednak uwadze skarżącej, że w niniejszej sprawie nadzorczej kontrolowana była decyzja oceniająca legalność decyzji wydanej w sprawie z zakresu gospodarki gruntami. W ocenie Sądu, z punktu widzenia gospodarki nieruchomościami publicznymi pierwszorzędne znaczenie ma stan prawny gruntu. Nie można pomijać tego, że kontrolowana decyzja o sprzedaży lokalu dotyczyła także gruntu, ponieważ orzekała o oddaniu gruntu w stosownym udziale w użytkowanie wieczyste. Wobec tego konstrukcja jurydyczna odrębnej własności lokalu mieszkalnego polegająca na tym, że głównym prawem jest własność lokalu, a prawem z nim związanym udział w prawie własności budynku oraz udział w prawie użytkowania wieczystego, nie ma znaczenia przy ustalaniu przez organ nadzoru swej właściwości rzeczowej w rozpatrywaniu żądania stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w sprawie z zakresu gospodarki gruntami. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów ugn w [...] zbywa nieruchomości jako organ właściwy: 1) Prezydent [...] reprezentujący Skarb Państwa, działający jako starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa; 2) Prezydent [...] jako organ wykonawczy Miasta [...] w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W zależności od osoby właściciela gruntu publicznego Prezydent [...] działając jako starosta lub jako organ gminy miejskiej na prawach powiatu sporządza i podaje do publicznej wiadomości wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży i do oddania w użytkowanie wieczyste. Z przepisu art. 9a ugn wynika, że organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda. Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów k.p.a., w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, w szczególności do stwierdzania nieważności decyzji. Mając na uwadze powyższe przepisy zasadnie wskazało w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że skoro w niniejszej sprawie grunt znajdujący się pod budynkiem przy [...] w 2007 r. był własnością komunalną, to organem nadzoru właściwym rzeczowo do stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu było SKO w W., jako organ wyższego stopnia nad Prezydentem [...] gospodarującym gruntami gminnymi jako organ samorządowy. Należy zauważyć, że kwestia właściwości SKO w W. działającego jako organ nadzoru w tego typu sprawach nie budzi zastrzeżeń sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt I OSK 40/09; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt l OSK 725/130). Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie o właściwości organu winien decydować stan prawny budynku przy Al. [...], a nie gruntu. Jak wyżej wskazano kontrolowana przez organ nadzoru decyzja o sprzedaży lokalu została wydana w sprawie z zakresu gospodarki gruntami, gdzie pierwszorzędne znaczenie ma stan własnościowy nieruchomości gruntowej. Nie można przy tym pominąć tego, że osnowa tej decyzji dotyczyła także prawa do gruntu - decyzja ta orzekała m. in. w zakresie oddania nabywcom prawa użytkowania wieczystego gruntu w odpowiednim udziale. Należy mieć na uwadze, że również w sprawach rozstrzyganych w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, w których do czasu ostatecznego załatwienia wniosku dekretowego budynek stanowi odrębną od gruntu nieruchomość, ustalanie właściwości rzeczowej organu do załatwienia tej sprawy od dawna zależało od tego, kto jest właścicielem gruntu, a nie odrębnej nieruchomości budynkowej (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 9/95, ONSA 1996/1/7). Wbrew temu co zarzuca się w skardze Wojewoda [...] nie był zatem w 2007 r. właściwym organem do orzekania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu. Jeżeli chodzi o ocenę legalności kontrolowanej decyzji SKO w W. z 2007 r. w zakresie uznania przez organ nadzoru, że decyzja o sprzedaży lokalu rażąco naruszała prawo trzeba wskazać, że z przepisów obowiązujących w dacie wydawania tej decyzji wynikało, że tylko i wyłącznie w domach stanowiących własność Państwa można było wyodrębnić własność samodzielnych lokali mieszkalnych celem ich sprzedaży najemcom jako przedmiot odrębnej własności z równoczesnym oddanie im w użytkowanie wieczyste ułamkowej części terenu, na którym położony był budynek (15a ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. nr 22, poz. 169 ze zm.)). Tymczasem w niniejszej sprawie, na skutek wydania przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzji nadzorczych z dnia [...] lipca 1993 r., nr [...] i z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...] doszło do sytuacji, w której wniosek dekretowy o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu [...] o nr hip. [...] pozostawał w dacie wydawania decyzji o sprzedaży lokalu nierozpoznany w zakresie całego żądania L. G. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, przepisy art. 5 i 8 dekretu, budynek przy [...] w dacie wydawania decyzji o sprzedaży lokalu stanowił odrębną od gruntu nieruchomość budynkową. Skutek wsteczny wynikający z ostatecznych decyzji nadzorczych z 1993 r. i 1996 r. powodował to, że w dacie wydawania decyzji o sprzedaży lokalu organ orzekał o sprzedaży lokalu mieszkalnego wraz z udziałem we własności budynku i urządzeń oraz o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste w stosownym udziale, w toku niezakończonej sprawy dekretowej, a zatem działając w warunkach nieuregulowanego definitywnie stanu prawnego znajdującego się na spornym gruncie budynku. Dla niniejszej sprawy znaczenie pierwszoplanowe miało to, czy organ wydając decyzję o sprzedaży lokalu w takiej sytuacji prawnej rażąco naruszył prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydując się na prawne wyodrębnienie lokalu mieszkalnego w budynku wielomieszkaniowym, który nie był wyłączną własnością państwową i zbywając ten lokal przy tymczasowo ustalonym statusie prawnym przedmiotowego budynku. W ocenie Sądu, rację należało przyznać Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W., że decyzja nadzorcza tego organu wydana w 2007 r. nie narusza prawa w stopniu rażącym. Organ nadzoru orzekający wówczas trafnie wskazał, że ówcześnie obowiązujące przepisy prawa w zakresie gospodarki mieniem nieruchomym nie dawały podstawy do wyodrębniania lokali mieszkalnych i rozporządzania nimi, gdy budynek nie były wyłączną własnością Skarbu Państwa. Rację miało więc SKO w W., że wydana w takich warunkach decyzja o sprzedaży lokalu rażąco naruszała wskazane w niej przepisy prawa. Sąd dostrzegł to, że w kontrolowanej decyzji z 2007 r. organ nadzoru oceniając legalność decyzji o sprzedaży lokalu nie wziął pod uwagę skutków prawnych wynikających z decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...]. Uchybienie to nie świadczy jednak o działaniu SKO w W. z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nawet uwzględniając skutki decyzji z 1996 r., nie zmienia to prawidłowego stanowiska organu nadzoru o nielegalności decyzji o sprzedaży lokalu. Główne argumenty, które legły u podstaw wydania decyzji nadzorczej z 2007 r. są bowiem aktualne, co do tego, że wniosek dekretowy nie był rozpoznany w całości, budynek był odrębną nieruchomością, a organ wydając decyzję o sprzedaży lokalu bezprawnie zadysponował budynkiem, którego nie był wyłącznym właścicielem. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżąca eksponuje argumenty dotyczące tego, że na skutek decyzji nadzorczych z lat 1993 i 1996 w zakresie dotyczącym lokalu nr [...] orzeczenia dekretowe pozostały w mocy, a więc budynkiem w części związanej z tym lokalem Skarb Państwa mógł dysponować. Poza tym wskazuje, że na skutek decyzji nadzorczych z lat 1993 i 1996 budynek przy [...] nie był współwłasnością Skarbu Państwa i poprzedniczki prawnej skarżącej, czy też wyłączną własnością poprzedniczki prawnej skarżącej. Jej zdaniem, poprzedniczce prawnej skarżącej przysługiwała na wyłączność własność lokalu (tj. części budynku obejmującego niesprzedane lokale) wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku, natomiast Skarb Państwa był wyłącznym właścicielem pozostałej części budynku z wyodrębnionymi lokalami i mógł nimi swobodnie dysponować jako właściciel gruntu. Jeżeli chodzi o pierwsze zagadnienie Sąd zwraca uwagę, że żądanie wniosku dekretowego dotyczyło całej dawnej nieruchomości hipotecznej, a na skutek decyzji nadzorczych z 1993 r. i 1996 r. wniosek ten nie był rozpoznany w całości. Do czasu rozpoznania w całości wniosku dekretowego dom wielomieszkaniowy jako jeden obiekt budowlany miał status odrębnej nieruchomości budynkowej w rozumieniu art. 5 dekretu. Przedmiotowy dom miał nadany jeden numer ewidencyjny (nr [...]). Dla niniejszej sprawy dotyczącej oceny legalności decyzji stwierdzającej wydanie z naruszeniem prawa decyzji o sprzedaży lokalu nie miały istotnego znaczenia aspekty cywilistyczne związane z powstałą po wydaniu decyzji o sprzedaży lokalu strukturą własnościową budynku przy [...], a mianowicie, czy budynek ten był w całości własnością poprzedniczki prawnej skarżącej, czy co najwyżej współwłasnością tej osoby i Skarbu Państwa. Niezależnie od tego, czy trafne jest stanowisko SKO w W. z 2007 r., że przedmiotowy budynek był w dacie wydania decyzji o sprzedaży lokalu w całości własnością poprzedniczki prawnej skarżącej, czy był współwłasnością poprzedniczki prawnej skarżącej i Skarbu Państwa, jak uważa SKO w W. w zaskarżonej decyzji, to i tak dla niniejszej sprawy istotne było to, że w dacie wydawania decyzji o sprzedaży lokalu Skarb Państwa nie był wyłącznym właścicielem budynku przy [...] w W. Zatem jak trafnie wskazało w 2007 r. SKO w W. kwestionowaną decyzję wydano z rażącym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa. Należy mieć na uwadze to, że przedmiotem oceny SKO w W. dokonanej w decyzjach z 2014 r. była decyzja tego organu wydana w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu. Przedmiotem niniejszej sprawy nie było natomiast rozstrzyganie, co do istoty sprawy, o zasadności sprzedaży lokalu wraz z odpowiednim udziałem w prawie własności budynku i urządzeniach oraz oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu w odpowiednim udziale. Stanowisko zaprezentowane przez SKO w W. w decyzji nadzorczej z 2007 r. co do przysługiwania L. G. prawa własności do budynku przy [...] i co do kwalifikowanej wadliwości decyzji orzekającej w takich warunkach o sprzedaży przez Skarb Państwa lokalu mieszkalnego wraz z odpowiednimi udziałami w prawach związanych z odrębną własnością lokalu mieszkalnego wynika z dokonanej wówczas przez organ nadzoru wykładni przepisów w kontekście skutku wstecznego decyzji nadzorczej z 1993 r. Kwalifikowane naruszenie prawa jest zaś możliwe tylko wówczas, gdy w sprawie istnieje jasny i niewątpliwy stan prawny. Sąd stwierdza, że w orzecznictwie sądowym nie ma jednolitego stanowiska w zakresie skutków jakie wywiera decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia dekretowego na status prawno-rzeczowy budynku, posadowionego na gruncie dekretowym (por. np. postanowienie SN z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I CSK 288/10 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1695/12 oraz wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt I OSK 40/09 i wyrok SN z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I CSK 160/12). W tej sytuacji, nie można zgodzić się ze skarżącą, że prezentowanie przez organ nadzoru takiego, a nie innego stanowiska w zakresie kwalifikowanej wadliwości decyzji o sprzedaży lokalu stanowi oczywiste i przez to rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie budzi wątpliwości Sądu, że decyzja SKO w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nie zawiera innych wad nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 3-7 k.p.a. Trafne jest też stanowisko organu nadzoru zaprezentowane w decyzji nadzorczej z 2007 r., że decyzja o sprzedaży lokalu wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. i wobec tego były podstawy do zastosowania przepisu art. 158 § 2 k.p.a. Poza sporem jest bowiem to, że w wykonaniu decyzji o sprzedaży lokalu została zawarta umowa cywilnoprawna o sprzedaży lokalu i oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste (akt notarialny z dnia 16 marca 1977 r., Rep. A. Nr X-2149/77). Cywilnoprawny obrót przedmiotowym mieniem jest zdarzeniem, którego organ administracji publicznej nie mógł odwrócić w ramach swoich kompetencji na drodze postępowania administracyjnego (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. akt OPK 4/98, ONSA 1999/1/13). Wobec tego Sąd nie dopatrzył się wskazywanych przez W. G. w skardze naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, uzasadniających jej uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło