I OSK 2688/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. W. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2247/15 oddalającym skargę kasacyjną K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 171/15 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić K. W. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (słownie: sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania. Postanowieniem z 5 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2247/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 marca 2015 r., IV SA/Gl 171/15 w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że ze zwrotnego, dołączonego do akt sprawy, potwierdzenia odbioru wezwania wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie pełnomocnictwa pełnomocnik skarżącej kasacyjnie odebrała 2 marca 2015 r. (zpo, k-23). Natomiast list zawierający pełnomocnictwo procesowe K. W. udzielone r. pr. D. N.-Z. został nadany w placówce pocztowej 10 marca 2015 r. (koperta, k-22), a zatem dzień po terminie. Jednocześnie strona skarżąca nie nadesłała do Sądu żadnych dokumentów, które uprawdopodobniałyby fakt zachowania terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Tym samym, zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie zebranego materiału dowodowego w sprawie, zasadnie odrzucił skargę K. W., a podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznać należało za nieuzasadniony. Jednocześnie Sąd wskazał, że skarżąca miała prawo, na podstawie art. 86 p.p.s.a,. złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uprawdopodobniając przyczyny niedochowania tego terminu bez swej winy. W przedmiotowej sprawie skarżąca z instytucji przywrócenia terminu jednak nie skorzystała. Pismem z 27 sierpnia 2015 r., K. W., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2015 r. Jako podstawę prawną wznowienia wskazano art. 273 § 2 p.p.s.a. Ponadto wniosła o zmianę wspomnianego postanowienia przez uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 marca 2015 r., IV SA/Gl 171/15 i zasądzenie na jej rzecz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podkreślono, że wezwaniem z 27 lutego 2015 r. Sąd I instancji wezwał skarżącą do przedłożenia odpowiedniego pełnomocnictwa. Wezwanie niniejsze zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 4 marca 2015 r., a nie jak błędnie wskazano na zwrotnym potwierdzeniu odbioru 2 marca 2015 r. Zdaniem skarżącej doręczenie nie mogło fizycznie nastąpić 2 marca 2015 r., ponieważ dopiero w tym dniu nastąpiła ekspedycja tego wezwania z Centrum Dystrybucyjnego Poczty Polskiej w Zabrzu, zgodnie z odpowiednią pieczątką na kopercie zawierającej wezwanie z 27 lutego 2015 r. Jedynym sposobem na udowodnienie tej okoliczności było zwrócenie się do Poczty polskiej S.A. o wydanie stosownego zaświadczenia, co też zostało uczynione. Operator pocztowy wydał zaświadczenie 19 czerwca 2015 r., w którym potwierdził twierdzenia skarżącej co do prawidłowej daty doręczenia wezwania. Z uzasadnienia postanowienia NSA z 5 sierpnia 2015 r. oddalającego skargę kasacyjną wynika, że skarżąca nie przedstawiła Sądowi żadnego dokumentu uprawdopodabniającego ww. okoliczność. Jednakże pismem z 1 lipca 2015 r. pełnomocnik skarżącej nadesłał do WSA w Gliwicach ww. zaświadczenie (nadanie tegoż zaświadczenia do Sądu I instancji podyktowane było poprzedzającym ustaleniem przez pełnomocnika, że w dniu 1 lipca 20105 r. akta były jeszcze w WSA w Gliwicach). W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania sądowoadministraycjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej uwzględnienie, albowiem wobec przedstawienia przez stronę skarżącą, jako załącznika do skargi o wznowienie postępowania sądowego, zaświadczenia z Poczty Polskiej S.A. z 19 czerwca 2015 r. o doręczeniu stronie przesyłki poleconej 4 marca 2015 r. brak jest podstaw do uznania, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z [...] grudnia 2014 r. została wniesiona do Sądu I instancji z uchybieniem terminu określonego w art. 53 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 280 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci. W myśl art. 276 p.p.s.a., do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania złożona w niniejszej sprawie spełnia powyższy wymóg, albowiem sporządzona została przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W przedmiotowej sprawie wyrok NSA, I OSK 2247/15, z 5 sierpnia 2015 r., doręczony został pełnomocnikowi skarżącej 19 sierpnia 2015 r., a skargę o wznowienie postępowania nadano w urzędzie pocztowym 28 sierpnia 2015 r. Tym samym uznać należy, że spełniony został warunek określony w art. 277 p.p.s.a. i skarga została wniesiona w terminie. Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Sąd bada skargę o wznowienie postępowania w ograniczonym zakresie, określonym w tym przepisie, a mianowicie sprawdza i ustala, czy skarga jest wniesiona w terminie oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Łączne spełnienie obu tych przesłanek stwarza możliwość rozpoznania zasadności tej skargi. Brak chociażby jednego z nich sprawia, że merytoryczne rozpoznanie sprawy jest niemożliwe. Na tym etapie badania skargi nie jest natomiast dopuszczalne badanie trafności podstaw wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1999 r., II UKN 417/98 (OSNAPiUS 2000, nr 6, poz. 254), w którym stwierdzono, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. W niniejszej sprawie skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 273 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Art. 273 wymienia restytucyjne podstawy wznowienia postępowania. Podstawy te stanowią przyczynę uchylenia prawomocnego orzeczenia, jeżeli jest ono niesłuszne, tzn. niezgodne ze stanem faktycznym. Niezbędne jest więc istnienie związku przyczynowego pomiędzy nimi a treścią prawomocnego orzeczenia. Konieczność istnienia takiego związku NSA podkreślił w postanowieniu z 31 stycznia 2007 r., II OZ 845/06 (ONSA WSA 2007, nr 5, poz. 116) stwierdzając, że wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.), może być podstawą wznowienia postępowania, jeżeli okoliczności te lub środki dowodowe pozostają w związku z orzeczeniem, które jest zaskarżone w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania. Podstawą wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 273 § 2, mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Jednocześnie muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Innymi słowy sformułowanie "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnialnych z tego powodu, że nie były znane stronom. Fakty ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, nie są objęte hipotezą wskazanego przepisu. Zatem, niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek niedostrzeżenia czy zaniedbania strona tego nie uczyniła. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, albowiem skarżąca w uzupełnieniu do skargi kasacyjnej, będącej przedmiotem rozpoznania 5 sierpnia 2015 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (I OSK 2247/15), powołała się i przedstawiła zaświadczenie z Poczty Polskiej, że doręczenie przesyłki nastąpiło 4 marca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 sierpnia 2015 r., oddalił skargę kasacyjną podkreślając w rozstrzygnięciu, że skarżąca miała prawo, na podstawie art. 86 p.p.s.a,. złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, uprawdopodobniając przyczyny niedochowania tego terminu bez swej winy. Jednakże skarżąca nie skorzystała z instytucji przywrócenia terminu. W konsekwencji uznać należy, że wprawdzie skarżąca w skardze o wznowienie postępowania sądowego formalnie powołała ustawową podstawę wznowienia, to jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje. Tym samym niniejszą skargę należało uznać za niedopuszczalną z powodu braku ustawowych podstaw wznowienia (art. 281 p.p.s.a.). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Działając na podstawie art. 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny informuje, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna zawarta w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2015 r., I OSK 2247/15 wiąże w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. W związku z tą oceną prawną należy stwierdzić, że K. W. uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny informuje, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu zacznie biec od dnia doręczenia stronie niniejszego postanowienia.