IV SA/Po 382/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem kosztów sądowych Postanowieniem z dnia[...]listopada 2012r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 kpa, z urzędu zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wykonania robót budowlanych wraz ze zmianą sposobu użytkowania parteru budynku zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. W. [...] w P., dz. nr [...], do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez Prezydenta Miasta P. sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu organ I instancji m.in. wskazał, że rozpatrzenie niniejszej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ zagadnienia wstępnego, w tym przypadku dotyczącego wydania decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta została wydana w dniu [...] sierpnia 2012r. przez Prezydenta Miasta P. i ustaliła warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie oraz zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalno – usługowego na lokale użytkowe przy ul. W. [...] w P. Od powyższej decyzji zostało złożone odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem rozpoznania, w związku z czym rozstrzygnięcie tej kwestii stanowi dla niniejszej sprawy zagadnienie wstępne. W złożonym w dniu 18 grudnia 2012r. na powyższe postanowienie zażaleniu skarżący M. W. domagał się jego uchylenia. Zarzucił organowi wydanie postanowienia z naruszeniem art. 7 kpa, 10 kpa, 28 kpa, 101 kpa oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustawy prawo budowlane. Podniósł, iż postanowienie nie zostało mu doręczone, choć jest stroną toczącego się postępowania, nadto organ winien wydać decyzję w sprawie wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, a treść decyzji o warunkach zabudowy nie stanowi zagadnienia wstępnego bowiem decyzja ta ostateczna w żaden sposób nie zmieni stanu faktycznego i nie spowoduje, że bezprawne działania inwestora będą mogły zostać z mocą wsteczną uznane za zgodne z prawem. Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2013r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, na podstawie art. 123 § 1 i art.134 kpa w zw. z art.144 kpa stwierdził, że zażalenie M. W. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że bieg terminu na wniesienie zażalenia dla M. W. biegł od momentu ostatniego doręczenia postanowienia pozostałym stronom w tym przypadku – doręczenia postanowienia pełnomocnikowi C. P. sp. z o.o. S.K.A., które nastąpiło w dniu 4.12.2012r., podobnie jak i zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości C. P. U. [...] w P. Wobec tego termin do wniesienia zażalenia dla tych podmiotów upływał z dniem 11.12.2012r. Skoro więc przedmiotowe zażalenie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora pocztowego w dniu 18.12.2012r. to stwierdzić należało uchybienie terminu do jego wniesienia. Organ podniósł, iż M. W. nie złożył wniosku o przywrócenie terminu o którym mowa w art.58 kpa. Ponadto wskazano, że w aktach administracyjnych PINB brak zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowego postanowienia przez M. W., a więc nie występował on w postępowaniu jako samodzielna strona postępowania. Skargę na powyższe postanowienie złożył M. W. domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż od początku był stroną niniejszego postępowania, albowiem zostało ono wszczęte na jego żądanie. O wydanym postanowieniu przez PINB dowiedział się z pisma organu z dnia 5.12.2012r., które otrzymał dnia 11.12.2012r., a zażalenie nadane zostało dnia 18.12.2012r. a zatem w terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania C. P. sp. zo.o. S.K.A. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o oddalenie skargi (k.45-49). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przedmiotem kontroli legalności w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o art.134 kpa, stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (zażalenia). Postanowienia, od których służy stronom zażalenie doręcza się na piśmie (art.125 § 1 kpa). Jak natomiast wynika z art.141 § 1 i 2 kpa na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Mając na uwadze te przepisy, nie ulega wątpliwości, że na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania zażalenie stronie przysługuje. Wydanie zaś orzeczenia w trybie art.134 kpa winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie kwestionowanego w drodze zażalenia rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji oraz w zakresie daty wniesienia zażalenia od tego orzeczenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art.141 § 2 kpa został przez stronę zachowany. Dokonując ustaleń w zakresie zachowania terminu, organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia dokonania takiej oceny, w tym ustalić jednoznacznie termin doręczenia postanowienia. Fakt prawidłowego doręczenia ma doniosłe znaczenie prawne, gdyż termin do złożenia zażalenia biegnie od daty prawidłowego doręczenia postanowienia. Stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia zażalenia WWINB przyjął, iż w aktach PINB brak potwierdzenia odbioru postanowienia organu I instancji przez skarżącego. Nadto organ wskazał, iż z przyjęcia przez organ I instancji wynika, że M.W. nie występuje w postępowaniu jako samodzielna strona postępowania. A zatem skoro nie brał udziału w postępowaniu, w ocenie organu termin do wniesienia zażalenia przez stronę pominiętą jest taki sam jak termin do złożenia zażalenia dla strony, której jako ostatniej doręczono postanowienie. Ponieważ ostatniej stronie tj pełnomocnikowi C. P. Sp. zo.o. S.K.A. doręczenie nastąpiło 4.12.2012r., dla skarżącego termin upływał z dniem 11.12.2012r. Zatem zażalenie wniesione w dniu 18 grudnia 2012r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z takim rozumowaniem, a tym samym z rozstrzygnięciem organu II instancji. Przede wszystkim należy zauważyć, iż postanowienie PINB z dnia [...]listopada 2012r. błędnie nie zostało doręczone skarżącemu z urzędu mimo, że był on stroną postępowania i z jego inicjatywy postępowanie zostało wszczęte, okoliczność ta wynika już chociażby z uzasadnienia postanowienia z dnia [...]11.2012r. Organ II instancji nie zbadał dlaczego postanowienie to nie został skarżącemu doręczone. Poza tym, jak wynika z akt sprawy, skarżący o wydanym postanowieniu dowiedział się z pisma organu dnia 5 grudnia 2012r., które otrzymał w dniu 11 grudnia 2012r. na adres pełnomocnika T. B. (k.187 akt administracyjnych). Na tą okoliczność organ II instancji również nie zwrócił uwagi. Ponadto tego samego dnia – 11.12.2012r. skarżący zwrócił się do organu o wydanie postanowienia z dnia 28 listopada 2012r. i w dniu 11.12.2012r postanowienie to odebrał (k.188 akt administracyjnych). Nie uchybił więc terminowi bowiem zażalenie wniósł w dniu 18 grudnia 2012r. Należy także podkreślić brak konsekwencji w rozstrzygnięciu organu II instancji. Organ ten z jednej strony w uzasadnieniu postanowienia stwierdza, że składający zażalenie nie ma przymiotu strony niniejszego postępowania, a mimo to stwierdza, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uchybić zaś terminowi można tylko w przypadku, gdy wniesienie odwołania było dopuszczalne. W związku z tym, aby można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy odwołanie wniósł legitymowany do tego podmiot ( tak wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012r., II OSK 525/11, Lex nr 1216745). Zatem stwierdzenie uchybienia terminu odnieść można tylko wobec strony postępowania. Skoro więc w ocenie organu II instancji skarżący nie miał przymiotu strony postępowania, organ ten miał możliwość jedynie stwierdzić niedopuszczalność złożonego zażalenia. Mając na względzie powyższe uznać należy, że w rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do wydania postanowienia przez WWINB o zaskarżonej treści. Dlatego też w tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji weźmie pod uwagę wytyczne Sądu i rozważy konieczność merytorycznego rozpoznania zażalenia na postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekał na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a zasądzając od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 100 zł.