II GZ 401/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1104/14 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2012 r. postanawia: odrzucić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. o sygn. akt III SA/Lu 1104/14, orzekając na podstawie art. 178 w związku z art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną K. W. od postanowienia z dnia 28 stycznia 2015 r. w zakresie odrzucenia skargi K. W. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2012 r. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że K. W. samodzielnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 28 stycznia 2015 r. o odrzuceniu skargi, mimo że zgodnie z art. 175 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest objęta tzw. przymusem adwokacko-radcowskim, co oznacza, że musi być sporządzona przez podmiot wymieniony w treści art. 175 p.p.s.a., w tym m.in. przez adwokata lub radcę prawnego. Sąd podkreślił, że skarżący nie jest żadnym z podmiotów określonych w art. 175 p.p.s.a., więc nie był uprawniony do sporządzenia skargi kasacyjnej, a zatem skarga ta podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn w myśl art. 178 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił także, że skarżący został prawidłowo pouczony o trybie wnoszenia skargi kasacyjnej, wobec czego miał świadomość obowiązujących wymogów; zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu do sporządzenia tejże skargi dowodzi pełnej wiedzy skarżącego w tej kwestii. Zdaniem Sądu wniosek ten podlega odrębnemu rozpoznaniu i nie ma żadnego wpływu na ocenę dopuszczalności skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżącego. W zażaleniu złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej jako NSA) K. W. domagał się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 1 kwietnia 2015 r. oraz przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W samodzielnie sporządzonym zażaleniu skarżący argumentował, że skoro wraz ze skargą kasacyjną złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, to skarga kasacyjna powinna zostać rozpoznana po rozstrzygnięciu tego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie, jako niedopuszczalne, podlega odrzuceniu. Z treści art. 194 § 1 pkt 7 p.p.s.a. wynika, że zażalenie do NSA przysługuje na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 194 § 4 ustawy zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio, co oznacza, że poza adwokatem lub radcą prawnym przedmiotowe zażalenie może być sporządzone także przez inny uprawniony podmiot wymieniony w tym przepisie – na przykład w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego. Należy mieć na uwadze, że istotą instytucji przymusu adwokacko-radcowskiego jest konieczność sporządzenia kwalifikowanego środka odwoławczego wyłącznie przez uprawniony do tego podmiot. Wymóg ten ma charakter materialnoprawny, a tym samym nie podlega sanowaniu, natomiast został wprowadzony przede wszystkim po to, żeby zwiększyć efektywność wniesionego środka zaskarżenia. W ocenie NSA skoro skarżący K. W. samodzielnie sporządził zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 1 kwietnia 2015 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, z pogwałceniem wymogu ustanowionego w art. 194 § 4 p.p.s.a., to zażalenie musiało zostać odrzucone, bez możliwości dokonania merytorycznej kontroli kwestionowanego postanowienia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 175 § 1 oraz art. 197 § 2 cyt. ustawy, NSA postanowił jak w sentencji.