I SA/Bk 606/14

WyrokWSA w Białymstoku2015-04-01

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, gdy rolnik zadeklarował uprawę mieszanki traw z roślinami motylkowymi, a w rzeczywistości stwierdzono uprawę żyta na tej samej działce, mimo że obie uprawy należą do tej samej grupy płatności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Rolnik zadeklarował uprawę mieszanki traw z roślinami motylkowymi, jednak podczas kontroli stwierdzono uprawę żyta. Mimo że obie uprawy należą do tej samej grupy płatności, organ słusznie przyjął, że brak zgłoszenia zmiany rośliny uprawnej we właściwym trybie uniemożliwia przyznanie płatności. Zadeklarowana działka rolna nie spełniała warunków do przyznania płatności, ponieważ uprawiano na niej inną roślinę niż wynikało z zobowiązania rolnośrodowiskowego i wniosku.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując m.in. uprawę mieszanki traw z roślinami motylkowymi na działkach C i D. Kontrola wykazała jednak uprawę żyta na tych działkach oraz zaniżenie powierzchni. Organy administracji przyznały płatność w pomniejszonej wysokości, wskazując na niezgodność uprawy z deklaracją. Rolnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Świętochowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2012 w pomniejszonej wysokości oddala skargę. Pan A. D. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") w dniu [...].05.2013 r., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, w którym zadeklarował pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 13,02 ha, wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na powierzchni 2,00 ha, wariant 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 0,15 ha. W dniu 08.07.2013 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu w gospodarstwie wnioskodawcy w zakresie kwalifikowalności powierzchni (nr raportu [...]) i w zakresie Programu rolnośrodowiskowego (nr raportu [...]), podczas której stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej. W szczególności kontrolujący stwierdzili nieprawidłowości na działkach rolnych C i D, stwierdzając zaniżenie powierzchni działek oraz niezgodność uprawy w plonie głównym – Skarżący zadeklarował mieszankę wieloletnich trwa z motylkowymi drobnonasiennymi podczas gdy w wyniku stwierdzono żyto. Po rozpatrzeniu posiadanego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...].12.2013 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. orzekł o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 z sankcjami wieloletnimi. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...]04.2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji było uznanie, że pomimo stwierdzenia zmniejszenia powierzchni trwałych użytków zielonych, w wariancie 2.4 - działka rolna A - powierzchnia deklarowana 2,00 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,13 ha, organ I instancji nie przeprowadził postępowania pod kątem przyczyn zmniejszenia występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych (dokumentacja fotograficzna) i nie rozważył zastosowania w przedmiotowej sprawie § 38 ust. 6 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.). Po ponownym rozpatrzeniu materiału dowodowego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z dnia [...].06.2014 r. nr [...] orzekł o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2013 z sankcjami wieloletnimi. W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...].09.2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazując i przytaczając przepisy regulujące przyznawanie płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego, organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie, organ I instancji, opierając się na protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2013 r., prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie. Podkreślił, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - uprawy rolnicze (w okresie przestawiania), między innymi działkę rolną C o powierzchni 1,20 ha oraz działkę rolną D o powierzchni 3,55 ha deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym - mieszanka wieloletnich traw z motylkowymi drobnonasiennymi. Jak wynika z raportu z czynności kontrolnych w zakresie Programu rolnośrodowiskowego, inspektorzy terenowi na wskazanej działce rolnej C stwierdzili powierzchnię 1,10 ha, z rośliną uprawną w plonie głównym - żyto, zaś na działce rolnej D stwierdzili powierzchnię 3,67 ha z rośliną uprawną w plonie głównym – żyto. Dlatego też względem obu działek wpisali kod nieprawidłowości DR6 (nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy do tej samej lub wyższej grupy płatności). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu zawiera oświadczenie o: powierzchni działek ewidencyjnych, sposobie wykorzystania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej oraz liczbie zwierząt ras lokalnych. Powyższy wymóg dotyczący wskazania rośliny uprawnej na działce rolnej wynika z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r., w którym określona została definicja działki rolnej, mianowicie jest to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha. Jednak w przypadku, gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupa upraw, granice działki rolnej są wyznaczone na podstawie tego konkretnego użytkowania. W świetle powyższego stwierdzić należało, że dla potrzeb przyznania płatności rolnośrodowiskowej, grupę upraw stanowią działki rolne, na których prowadzona jest jedna uprawa zgodna z deklaracją rolnika we wniosku co do gatunku rośliny uprawnej. Owszem, jeżeli zaistnieje konieczność zmiany rośliny zadeklarowanej przez rolnika we wniosku, to na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. można dokonać do dnia 31 maja danego roku zmiany do wniosku, jednakże rolnik powinien to uczynić z własnej inicjatywny. W niniejszej sprawie Skarżący takiej zmiany do wniosku nie złożył, a zatem słusznie organ wykluczył z przyznania płatności rolnośrodowiskowej powierzchnię działek na których nie była uprawnienia zadeklarowana uprawa. Zdaniem organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przeprowadził postępowanie pod kątem przyczyn zmniejszenia występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych, w wyniku którego ustalił, że: zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej powierzchnia trwałych użytków zielonych w gospodarstwie Skarżącego powinna wynosić 2,00 ha. Podczas kontroli na miejscu inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię 1,13 ha, czyli o 0,87 ha mniejszą od powierzchni wskazanej w planie działalności rolnośrodowiskowej. Stwierdzone nieprawidłowości zostały utrwalone na dokumentacji fotograficznej wykonanej w dniu kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy, będące integralną częścią raportu z czynności kontrolnych (zdjęcia nr 3-17), z których bezsprzecznie wynika, iż znaczna część działki ewidencyjnej nr 3 (na której zadeklarowano działkę rolną A) nie jest użytkowana rolniczo. Występują skupiska drzew, teren porośnięty jest wysoką trawą oraz występują obszary samosiewów. Wobec powyższego twierdzenie Skarżącego, że organ I instancji nie zastosował się do zaleceń organu II instancji i niesłusznie zastosował sankcję 20% za zmniejszenie powierzchni trwałych użytków zielonych jest niezasadne. Na powyższą decyzję pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżonej decyzji zarzucono: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewłaściwą wykładnię art. 16 ust. 2, 3, 5, 7 akapit drugi oraz art. 6 ust. 2 pkt c) rozporządzenia Komisji (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r.) polegające na przyjęciu, że do obszaru zatwierdzonego w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt c) nie mogą być wliczane działki rolne, na których rośnie roślina inna niż zadeklarowana pomimo, iż należy ona do tej samej grupy upraw oraz polegające na przyjęciu, że w stanie faktycznym sprawy istnieją podstawy do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości, określonej jak w rozstrzygnięciu decyzji; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwą wykładnię art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r.) polegające na błędnym przyjęciu, że z ww. zapisu rozporządzenia WE wynika wymóg wskazany w § 23 ust. 1 pkt 5 ppkt a), tj. wymóg wskazania konkretnej rośliny uprawnej z danej grupy upraw oraz polegające na błędnym przyjęciu, że dla potrzeb przyznania płatności rolnośrodowiskowej, grupę upraw stanowią działki rolne, na których prowadzona jest jedna uprawa zgodna z deklaracją rolnika we wniosku co do gatunku rośliny uprawnej; naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 kpa, art. 9 kpa, art. 11 kpa oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. 2013, poz. 173) polegające na nieoczekiwanej i nie zakomunikowanej Skarżącemu zmianie interpretacji przepisów przez organ, polegającej na tym, iż organ odmawia przyznania płatności do obszarów, gdzie stwierdzono inną roślinę niż deklarowana (pomimo, iż jest z tej samej grupy upraw), podczas gdy uprzednio organ, pomimo stwierdzenia istnienia innej rośliny niż deklarowana (ale pochodzących z tej samej grupy upraw) nie odmawiał przyznania płatności, czym utwierdził w przekonaniu rolnika, że w takich przypadkach płatności i tak zostaną przyznane. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które mogło być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR w Ł. oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. Należy przede wszystkim podkreślić, że spór w niniejszej sprawie dotyczy w istocie nie jednej a szeregu stwierdzonych przez organ nieprawidłowości dotyczących działki rolnej, opisywanych m.inn. następującymi kodami: (-) DR6 nie stwierdzono deklarowanej uprawy, stwierdzona uprawa należy do tej samej lub wyższej grupy płatności; DR13- zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest mniejsza od powierzchni całkowitej stwierdzonej, w związku z czym zastosowano kod nieprawidłowości; (-) DR13+ zadeklarowana powierzchnia całkowita działki rolnej jest większa od powierzchni całkowitej stwierdzonej; (-) DR52 stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania; (-)DR51 stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności; DR22 działka rolna jest niespójna; DR34 stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi deklarowanymi dotyczącymi zmianowania pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa, a stanem stwierdzonym w terenie. Skarga dotyczy w istocie pierwszego z naruszeń odnoszącego się do kodu DR6, a zatem należy uznać, iż z pozostałymi naruszeniami wynikającymi z protokołu kontroli Skarżący się zgadza. Pomoc finansowa w postaci płatności rolnośrodowiskowej z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przewidziana jest w ramach realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich określonego w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 2005 r., Nr L 277, s. 1). Warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy, realizacja Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie "Program rolnośrodowiskowy". Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej. Wnioskodawca zatem sam określa treść swojego żądania, a decyzję w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej organ ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku. Realizacja zobowiązania środowiskowego podlega kontroli (art. 30 i art. 31 ustawy). We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 Skarżący ubiegał się między innymi o przyznanie płatności do działek rolnych objętych pakietem 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 13,02 ha, wariant 2.4 - Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na powierzchni 2,0 ha, wariant 2.10 – uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawienia) na powierzchni 0,15 ha. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania wypłaty oraz zwracania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określone zostały przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361). Płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej (określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.), realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r.). Zgodnie z treścią § 4 ust. 2 rozporządzenia, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe: 1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 316, s. 1), (...) oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody; 2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; 3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu. Zasadą wynikającą z § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego jest to, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany. Jedną z nich jest opisana w § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia zmiana polegająca na zmianie: a) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, lub miejsca uprawy truskawki lub poziomki, lub maliny w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub b) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawki, lub poziomki, lub maliny uprawianych w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, lub truskawkę, lub poziomkę, lub malinę, które mogą być uprawiane w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, z tym że taka zmiana w przypadku rośliny dwuletniej określonej w ust. 1a załącznika nr 4 do rozporządzenia jest dopuszczalna po upływie dwóch lat uprawy tej rośliny, lub c) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub truskawka, lub poziomka, lub malina w ramach wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 - jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie. Ustawodawca przewidział, że zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego wprowadza się w planie działalności rolnośrodowiskowej, którą należy zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe, chyba że przepisy rozporządzenia stanowią inaczej (§ 6 ust. 2 i 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Jednocześnie stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu zawiera oświadczenie o: a) powierzchni działek ewidencyjnych, b) sposobie wykorzystania działek rolnych, w szczególności z podaniem rośliny uprawnej, c) liczbie zwierząt ras lokalnych. W szczegółowej instrukcji wypełniania wniosku na rok 2013, w części 1 instrukcji, na stronie 3 w pkt A2. Ważniejsze pojęcia, wyjaśniona została definicja działki rolnej, tj. zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha. Jednak w przypadku, gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania. Natomiast w sekcji VIII instrukcji - Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych na stronie 10, znajduje się informacja dotycząca wypełnienia kolumny 7 - należy wpisać gatunek rośliny uprawnej w plonie głównym w roku składania wniosku, tylko w przypadku ubiegania się o płatności w ramach programu rolnośrodowiskowego. W świetle powyższych regulacji stwierdzić należy, że w zakresie spełnienia warunków dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej niezbędnym jest zadeklarowanie powierzchni działek rolnych, zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym ze wskazaniem konkretnej rośliny uprawnej, wynikającej z zobowiązania rolnośrodowiskowego. Owszem dopuszczalna jest zmiana takiej rośliny na inną, jednakże wiąże się to z koniecznością zmiany całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, która to zmiana powinna zostać zgłoszona kierownikowi Agencji w odpowiednim trybie. Wymóg wskazania rośliny uprawnej we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej wynika również z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 65 ze zm.), w którym określona została definicja działki rolnej. Zgodnie z nią, w przypadku, gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania pewnego obszaru w ramach gruntów objętych grupą upraw, granice działki rolnej są wyznaczone na podstawie tego konkretnego użytkowania. Przyjąć zatem należy za organami, że grupą upraw w rozumieniu art. 2 pkt 1 tegoż rozporządzenia będą działki rolne zadeklarowane przez rolnika, na których prowadzona jest uprawa jednego gatunku rośliny uprawnej. Przez "konkretne użytkowanie", zawarte w definicji działki rolnej należy między innymi rozumieć konkretną uprawę, określonej gatunkowo rośliny. Nie może być tak, jak twierdzi Skarżący w skardze, że nie ma żadnego uzasadnienia z punktu widzenia celowości dla sankcjonowania zastępowania jednej rośliny z danej grupy na inną roślinę z tej samej grupy. Z akt niniejszej sprawy wynika, że Skarżący zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pakiecie 2 – Rolnictwo ekologiczne wariant 2.2 uprawy rolnicze (w okresie przestawienia) m.in.: - działkę rolną C o pow. 1,20 ha, deklarując grupę upraw JPO, RS z rośliną uprawną w plonie głównym – mieszanka wieloletnich traw z motylkowymi drobnonasiennymi, oraz działkę D o powierzchni 3,55 ha z tą samą deklaracją w plonie głównym. Tymczasem jak wynika z raportu z czynności kontrolnych, inspektorzy terenowi na spornej działce stwierdzili powierzchnię 1,10 ha działki C i 3,67 ha działki D z rośliną uprawną w plonie głównym na obu działkach – żyto (kod nieprawidłowości DR6 – nie stwierdzono deklarowanej uprawy). Powyższe nieprawidłowości niezbicie potwierdza dołączona do akt dokumentacja fotograficzna. W ocenie Sądu nie można utożsamiać mieszanki wieloletnich traw z roślinami motylkowymi drobnonasiennymi z żytem. Słusznie zatem organy przyjęły, że do powyższych działek, z uwagi na niezgłoszoną przez Skarżącego zmianę rośliny uprawnej we właściwym trybie, nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa. Mając powyższe na uwadze przyjąć należało, że w powyższym zakresie organy dokonały prawidłowej wykładni art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemności zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz UE L 35/8 z 28.01.2011 r.). Obszarem zatwierdzonym jest obszar działek lub parceli (...) odnośnie do którego zostały spełnione wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania danej pomocy. Zadeklarowane działki rolne C i D nie spełniały wszystkich warunków do przyznania płatności rolnośrodowiskowej, gdyż na tych działkach była uprawiana inna roślina niż wynika z zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz złożonego przez Skarżącego wniosku. Z zebranego materiału dowodowego przez organy niezbicie też wynika, że czynności kontrolne wykazały także zaniżenie i zawyżenie powierzchni wnioskowanych działek, co również musiało mieć konsekwencje w zakresie dopłat. Artykuł 16 ust. 5 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. odnosi się do art. 16 ust. 3 akapit drugi, zgodnie z którym jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw. Nie można przy tym zarzucić organom niezastosowania w sprawie art. 16 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., zgodnie z którym do celów stosowania niniejszego artykułu obszary zadeklarowane przez beneficjenta, które otrzymują tę samą stawkę pomocy w ramach określonego środka obszarowego, uznaje się za tworzące jedną grupę upraw. W przypadku stosowania dygresywnych kwot pomocy uwzględnia się jednak średnią tych kwot w stosunku do odpowiednich obszarów zadeklarowanych. Powyższy przepis odnosi się bowiem do scalenia kilku obszarów zadeklarowanych przez beneficjenta otrzymujących tę samą stawkę pomocy w ramach określonego środka obszarowego, które uznaje się jako tworzące jedną grupę upraw. Natomiast art. 16 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. mówi o jednym, konkretnym obszarze, zadeklarowanym we wniosku o płatność, która to deklaracja jest wiążąca dla wnioskodawcy, który to obszar z tej deklaracji pozostaje w rozbieżności z zatwierdzonym obszarem przypisanym do tej konkretnej grupy upraw. Sąd tym samym podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, wskazujące na uprawnienie organów do nałożenia przedmiotowych sankcji, które to stanowisko zaprezentowane zostało w prawomocnych wyrokach: z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt. I SA/Bk 327/14, z dnia 28 października 2014 r., o sygn. akt I SA/Bk 385/14, z dnia 12 listopada 2014 r. o sygn. akt I SA/Bk 443/14, oraz w wyroku z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt I SA/Bk 327/14 (wyroki dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy też dodać, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, zawartym w skardze, że przepis art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. miał zastosowanie w sprawie z uwagi na odesłanie zawarte w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.: "Do celów niniejszego tytułu stosuje się odpowiednio art. 2 akapit drugi pkt 1, 10 i 20, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 12, 14, 16 i 20, art. 25 ust. 1 akapit drugi, art. 73, 74 i 82 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009. (...)." Zatem zarzut naruszenia tego przepisu należy uznać za nieuzasadniony. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał i skutecznie nie podważył wyników kontroli przeprowadzonej w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO. Kontrola ta została przeprowadzona w sposób właściwy, zgodnie z obowiązującymi przepisami i prawidłowo została udokumentowana w formie raportu z czynności kontrolnych. Wskazując na powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, zarówno krajowego jak i unijnego, regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych. Podobnie należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 8, 9, 11 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 173). Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie przyznania płatności finansowej z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wszczynane jest wyłącznie na wniosek rolnika i to na nim spoczywa ciężar udowodnienia faktów, z których wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (art. 21 ust. 3 ww. ustawy). Rolą organu rozpatrującego wniosek nie jest aktywne poszukiwanie dowodów, co nie oznacza jednak jego bierności, skoro zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy na organie ciąży obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz w innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Nie ulega wątpliwości, że organ w niniejszym postępowaniu przeanalizował cały dostępny materiał dowodowy i na tej podstawie, w oparciu o obowiązujące przepisy wyprowadził słuszne i logiczne wnioski. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał, na czym miałoby polegać naruszenie zasady budzenia przez organ zaufania wśród uczestników postępowania administracyjnego oraz informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na wynik sprawy. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności złożył oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz udzielanej pomocy finansowej, dlatego też powinien wiedzieć, że o każdej zmianie w sposobie użytkowania gruntów, w szczególności zmianie gatunku uprawy powinien poinformować we właściwym trybie kierownika ARiMR. Wskazać przy tym należy, że Skarżący zobowiązał się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na należne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności w tym zmian dotyczących wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw czy przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie poinformował organów o zmianie prowadzonych upraw, tym samym organy słusznie przyjęły, że do wskazanych działek nie przysługują wnioskowane płatności. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że organy ARiMR w zakresie przyznawania płatności rolnośrodowiskowej dokonały zmiany interpretacji obowiązujących przepisów, w zakresie pojęcia obszaru zatwierdzonego w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemności zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz UE L 35/8 z 28.01.2011 r.). Mając powyższe na względzie, Sąd nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego i procesowego, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło