III SA/Kr 923/12
WyrokWSA w Krakowie2013-02-19
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Halina Jakubiec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełnione, gdy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny, a osoba koncentruje swoje interesy życiowe w innym miejscu, nawet jeśli przechowuje tam rzeczy osobiste i sporadycznie przebywa?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełnione, gdy miało ono charakter trwały i dobrowolny, a osoba przeniosła swoje centrum życiowych interesów w inne miejsce. Samo przechowywanie rzeczy osobistych lub sporadyczne przebywanie w dotychczasowym miejscu pobytu nie świadczy o braku trwałości opuszczenia, a może wręcz nosić znamiona działań pozorujących zamiar stałego przebywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu. Wniosek o wymeldowanie złożyła była żona, twierdząc, że skarżący od lat nie mieszka w lokalu. Skarżący przyznał, że zamieszkał u obecnej żony, ale używał pokoju w spornej lokalizacji do przechowywania rzeczy i sporadycznego odpoczynku. Organy administracji uznały, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal, koncentrując swoje życie w innym miejscu.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej M. O. – K. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Wojewody z dnia 24 kwietnia 2012r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r., znak: [...], Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta – z dnia [...] 2012 r., znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu T. M. z miejsca stałego pobytu – lokalu nr [...]
przy ul. P w K.
Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych.
Wniosek o wymeldowanie T. M. z miejsca stałego pobytu złożyła w dniu 19 stycznia 2012 r. L. M., podając w jego treści, że skarżący T. M. od 30 lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Dodała, że po rozwodzie w 1988 r. ożenił się on ponownie i zamieszkał u obecnej żony.
Przesłuchana w dniu 24 lutego 2012 r. podtrzymała wniosek o wymeldowanie. Dodała, że T. M. nie mieszka od początku lat 80 tych w spornym lokalu, po rozwodzie zamieszkał u nowej partnerki i mieszka tam do dziś. Od czasu rozwodu ma zamknięty na klucz pokój w spornym lokalu, który przydzielił mu sąd. Wnioskodawczyni podniosła, że nigdy nie próbowała do niego wejść, gdyż uważa,
że byłoby to włamanie.
T. M. natomiast przyznał, że faktem jest, iż po rozwodzie z wnioskodawczynią zawarł nowy związek małżeński i zamieszkał u obecnej żony. Wyjaśnił jednakże, że wykorzystuje pokój do przechowywania swoich rzeczy, gdyż lokal obecnej żony jest zbyt mały. Przychodzi do spornego lokalu 2 – 3 razy w miesiącu, aby zostawić w nim ubrania i odpocząć. Pozostały czas spędza pod innym adresem niż sporny lokal, tam też koncentrują się jego sprawy życiowe.
Organ I instancji, mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy, uznał, że potwierdza on, iż skarżący nie mieszka w spornym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania, w sposób dobrowolny go upuścił i w związku z tym decyzją z dnia [...] 2012 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu T. M. z miejsca stałego pobytu.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. M. zarzucił organowi I instancji, że niesłusznie uznał, iż nie mieszka on w spornym lokalu i go opuścił
w sposób dobrowolny. Posiada on bowiem w nim rzeczy osobiste, a w przyszłości ma zamiar stale tam przebywać z nową rodziną, jeśli otrzyma mieszkanie w wyniku podziału majątku wspólnego.
Wojewoda nie uwzględnił tego odwołania i opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu wskazał,
że materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie bezspornie potwierdza,
iż T. M. nie mieszka w spornym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania. Opuszczenie jego nastąpiło w latach 80 tych. Skarżący uczynił to dobrowolnie i świadomie, koncentrując swoje sprawy życiowe pod innym adresem. Z wyroku sądu powszechnego (rozwodowego) wynika, że sąd przydzielił skarżącemu pokój w spornym lokalu na czas wspólnego zamieszkiwania, które ustało, gdyż skarżący opuścił sporny lokal. Powyższe dawało podstawy do wymeldowania skarżącego na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy i dlatego też Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu Wojewoda wskazał, że wszelkie roszczenia majątkowe pomiędzy stronami winny znaleźć swoje rozwiązanie na drodze cywilnoprawnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie przebywa w spornym lokalu, a także poprzez niewłaściwą i sprzeczną z literą prawa ocenę przesłanek, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 15 ust. 2
z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych).
Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję
w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego
lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
"Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych (...)", jak słusznie wskazał w wyroku
z dnia 12 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie; sygn. akt III SA/Wr 533/07, LEX nr 512911, "(...) jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne."
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się też pogląd,
że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana można uznać
za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań
lub zachowań innych osób.
W rozpatrywanej sprawie organy orzekające obu instancji dokonały właściwej wykładni przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym art. 15 ust. 2 tejże ustawy.
Trafnie też oceniły zgromadzony w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w tej sprawie, materiał dowodowy. Nie można im wobec tego postawić również zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rację mają bowiem organy orzekające obu instancji, że materiał ten odzwierciedla bez cienia wątpliwości, iż skarżący opuścił sporny lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Przez pojęcie "opuszcza" należy rozumieć, dobrowolne wyprowadzenie się
z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych, przy czym pojęcie to zawiera w sobie element woli osoby,
która w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Zamiar ten należy natomiast rozumieć jako wolę skoncentrowania w innym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów.
Tak też nastąpiło w rozpatrywanym przypadku. Sam skarżący przyznał,
że nowym centrum jego życiowych interesów po rozwodzie z wnioskodawczynią uczynił mieszkanie usytuowane pod innym adresem niż sporny lokal. Ten zaś ostatni służy mu jedynie do "odpoczynku" i przechowywania w nim rzeczy.
Nie są zatem zasadne argumenty zawarte w skardze, że o braku trwałości opuszczenia spornego lokalu miałyby przemawiać pozostawienie w nich rzeczy
- ubrań – oraz opłacanie przez skarżącego czynszu.
Nie ulega wątpliwości, że w spornym lokalu skarżący nie wykonuje czynności życia codziennego, tj. w szczególności nie mieszka, nie nocuje, nie spożywa w nim posiłków, nie przyjmuje gości, czy znajomych, nie odbiera w nim korespondencji. Kilkakrotne przebywanie w spornym lokalu, jak to ujmuje skarżący – w celach odpoczynku, oraz nawet przechowywanie w nim rzeczy w postaci ubrań nie osłabia trafnej oceny organów, że sporny lokal nie jest miejscem stałego pobytu skarżącego. Centrum życiowe skarżącego znajduje się nie w spornym lokalu, lecz lokalu obecnej żony skarżącego. Pozostawienie rzeczy, czy sporadyczne w nim przebywanie może świadczyć, nie o uzewnętrznieniu się zamiaru stałego przebywania w spornym lokalu, lecz o działaniach wręcz pozorujących w nim przebywanie z takim zamiarem.
Decyzja o wymeldowaniu ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa
w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy nie naruszyły ani przepisów postępowania stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
ani też przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik
tej sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie,
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło