II SAB/Go 13/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M.S. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w części dotyczącej nakazania organowi wykonania wniosku skarżącego z dnia [...] r., II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy na rzecz skarżącego M.S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 23 lutego 2015 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarga M.S. na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Skarżący wniósł o : - nakazanie Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy rozpoznanie wniosku z dnia [...] grudnia 2014 roku o udzielenie informacji publicznej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku, - zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Skarga została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 roku M.S. wystąpił do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy o udzielenie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1) liczby osób zatrudnionych w Powiatowym Urzędzie Pracy na dzień [...] listopada 2010 roku oraz na dzień złożenia niniejszego wniosku, 2) imion i nazwisk wszystkich osób zajmujących kierownicze stanowiska pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy, z podaniem wykształcenia każdej z nich, a w przypadku wykształcenia wyższego kierunku ukończonych studiów oraz daty zatrudnienia na zajmowanym obecnie stanowisku, 3) wysokości nagród i premii przyznanych i wypłaconych każdemu pracownikowi urzędu od dnia 1 stycznia 2014 roku do dnia złożenia wniosku, z podaniem konkretnej kwoty przypisanej do konkretnego pracownika, 4) wykazu służbowych kart kredytowych będących w dyspozycji pracowników urzędu z podaniem konkretnego stanowiska do którego karty są przypisane, oraz przekazanie skanu wyciągu z rachunków tych kart kredytowych za okres od stycznia do października 2014 roku, 5) wykazu numerów służbowych telefonów komórkowych będących w dyspozycji pracowników urzędu z podaniem, który numer jest do którego stanowiska pracy przydzielony, 6) przesłanie wykazu szkoleń, kursów w których uczestniczyli pracownicy urzędu w 2014 roku ze wskazaniem tematyki każdego szkolenia, kursu, miejsca jego odbycia oraz kosztów. Skrzący wnosił o przekazanie powyższych informacji za pośrednictwem ePUAP. W dniu 11 lutego 2014 roku, wobec nierozpatrzenia w/w wniosku, wpłynęła do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy skarga M.S. na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej. W złożonej skardze wniesiono o nakazanie organowi na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. u. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. w ciągu 7 dni od doręczenia prawomocnego wyroku oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w terminie 14 dni od wpłynięcia wniosku organ nie udzielił żądanej informacji publicznej ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu informacji co uzasadnia wniesienie tym przedmiocie skargi do sądu administracyjnego. Skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w dniu 23 lutego 2015 roku. W dniu 13 lutego 2015 roku organ sporządził pismo, w którym zawarł odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2014 roku, a które zostało doręczone mu pocztą ePUAP w dniu 20 lutego 2015 roku. Skarżący potwierdził odbiór w/w pisma przesyłając do organu stosowne pismo. W złożonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie oraz o zasądzenie na rzecz organu od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że skarga winna zostać odrzucona jako niedopuszczalna z uwagi na fakt, iż przed jej wniesieniem strona nie wyczerpała przysługujących jej środków w postępowaniu administracyjnym Nie skorzystała z uprawnienia określonego w art. 37 k.p.a. tj. nie wniosła zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania do organu wyższego stopnia. Na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 roku pełnomocnik organu cofnął zarzut dotyczący naruszenia art. 37 k.p.a. Jednocześnie wniósł o nie wymierzanie organowi grzywny z uwagi na fakt, że zwłoka w udzieleniu informacji publicznej nie była spowodowana zła wolą organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do § 2 cytowanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku gdy skarga nie jest zasadna w oparciu o art. 151 p.p.s.a., podlega ona oddaleniu. Niniejsza sprawa dotyczy bezczynności Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w przedmiocie załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2014 roku o udostępnienie informacji publicznej . Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 1490) zadania o których mowa w ust. 1, są wykonywane przez powiatowe urzędy pracy wchodzące w skład powiatowej administracji zespolonej. Zadania jakie wykonuje powiatowe urzędy pracy należą do zdań publicznych. Nie budzi wątpliwości, że dyrektor powiatowego urzędu pracy jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej jako inny podmiot wykonujący zadanie publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Dane dotyczące organizacji takiego podmiotu w tym liczby zatrudnionych pracowników, środków finansowych przeznaczanych na jego funkcjonowanie i realizację ustawowych zadań, sposób ich wydatkowania stanowią informację publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.. W szczególności stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p. informację publiczną stanowi informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie ich działalności, kompetencjach oraz majątku, którym dysponują, Ponadto informację publiczną w myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d i e stanowią informacje o zasadach funkcjonowania tych podmiotów, kwestii organizacyjnych, w tym o sposobach załatwiania spraw, związanych z realizacją obowiązków związanych z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych na dany podmiot przez ustawodawcę. Stąd nie tylko informacja dotycząca realizacji wspomnianych obowiązków z zakresu administracji, ale także dotyczących funkcjonowania tego podmiotu oraz kwestii organizacyjnych, sposobu finansowania tej działalności, ponoszonych wydatków związanych z funkcjonowaniem podmiotu wykonującego zadania publiczne stanowi informację publiczną (por. wyrok NSA z dnia 05 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13 ). Wobec takiego rozumienia informacji publicznej nie można mieć wątpliwości, że żądane informacje w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 16 grudnia 2014 roku stanowią informację publiczną. Tym samym zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania wskazane we wniosku winno nastąpić niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 w/w ustawy. Ponieważ sytuacje uzasadniające nie zachowanie terminu 14 dniowego w niniejszej sprawie nie wystąpiły (organ ich nie wykazał), skargę w chwili jej wniesienia należało uznać za zasadną. Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia bowiem, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana "zawinioną lub też niezawinioną opieszałością podmiotu", czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Odnośnie podniesionego w odpowiedzi na skargę zarzutu nie wyczerpania przez skarżącego przed wniesieniem skargi środków zaskarżenia jakie służyły skarżącemu przed organem właściwym należy stwierdzić, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenie informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, nie jest wymagane uprzednie wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia o którym mowa w art. 37 k.p.a i ponadto nie są wiążące również żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest obecnie pogląd (por. m.in. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, LEX nr 236545 ), iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2014 roku Dyrektor powiatowego Urzędu Pracy udzielił po wniesieniu skargi tj. w dniu 20 grudnia 2015 roku poprzez jej przekazanie za pośrednictwem ePUAP – zgodnie z wnioskiem skarżącego. Skoro organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpoznaniem udzielił odpowiedzi na pytania skarżącego zawarte we wniosku o udzielenie informacji publicznej, postępowanie sądowe w części dotyczącej nakazania organowi rozpatrzenie w zakreślonym terminie wniosku podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec nieudzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego, odpadła przesłanka wydania przez Sąd orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. tj. nakazania organowi załatwienia wniosku, albowiem organ udzielił odpowiedzi na wniosek po wniesieniu skargi. Wobec powyższego należało orzec jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. o umorzeniu postępowania. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne ( por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nieudostępnienie informacji publicznej nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Wynikało między innymi z konieczności przeanalizowania dokumentacji finansowej dotyczącej funduszu płac pracowników oraz ich akt osobowych w celu udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące ich wykształcenia, wysokości przyznanych im premii i nagród w okresie wskazanym we wniosku. Organ w tym okresie musiał jednocześnie realizować obowiązki nałożone przez ustawodawcę. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł podstaw do wymierzania organowi z urzędu grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 201 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty poniesione przez skarżącego składają się: 1) opłata w wysokości 100, zł ustalona zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm. ) ; 2) wynagrodzenie adwokata ustalone zgodnie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( t.j. Dz. U z 2013, poz. 461), 3) opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.