II SA/Bd 25/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2015-04-09

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Leszek Tyliński, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował część działek jako tereny mieszkaniowe (B) i grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws), odmawiając jednocześnie zaliczenia ich do użytków rolnych lub leśnych, w sytuacji gdy właściciele wnioskowali o zmianę klasyfikacji w celu obniżenia podatku od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały część działek jako tereny mieszkaniowe (B) i grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws), odmawiając jednocześnie zaliczenia ich do użytków rolnych lub leśnych. Uzasadniono to faktem, że dominującą funkcją terenu jest funkcja mieszkalna, co potwierdzają istniejące zagospodarowanie, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz brak podstaw prawnych do uznania działki za las w świetle planu urządzenia lasu. Zbiór wodny został prawidłowo zakwalifikowany jako wody powierzchniowe stojące, a nie stawy hodowlane, ze względu na jego funkcję odwodnieniową i brak urządzeń hydrotechnicznych do hodowli ryb.
Stan faktyczny
Właściciele działek zwrócili się o przywrócenie stanu sprzed aktualizacji ewidencji gruntów z 2007 r., argumentując, że pierwotnie działki były nieużytkami, a ich obecna klasyfikacja jako terenów mieszkaniowych skutkuje wysokim podatkiem. Organy administracji odmówiły zmiany klasyfikacji, uznając część działki za grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws), a pozostałą część za tereny mieszkaniowe (B). Właściciele wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i błędną kwalifikację użytków gruntowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Tyliński sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi C. A. i E. A. na decyzję K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr ‘[...] w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia 24 maja 2013 r. C. A. zwrócił się do Starosty B. o przywrócenie, w związku z przeprowadzoną aktualizacją gruntów w O. w roku 2007 i zmianą klasyfikacji działek będących jego własnością z kategorii "nieużytki" na pozostałe, o przywrócenie stanu sprzed aktualizacji. Argumentując wniosek wskazał, iż kupując działki o łącznej powierzchni 5688 m² tylko 986 m² stanowiło teren pod planowany dom – pozostała część terenu stanowiła bagna oraz nieużytki porośnięte samosiejkami. Dokonana przez organ zmiana kwalifikacji gruntu, której, jak zauważył wnioskujący, nie spodziewał się, poskutkowała obciążeniem go bardzo wysokim podatkiem. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], S. B. odmówił E. A. i C. A. (skarżącym) wprowadzenia żądanej zmiany, tzn. zaliczenia jakiejkolwiek części obszaru działek o nr 1145/[...] i 1149/[...] położonych w O., do użytku gruntowego z grupy użytków rolnych i/lub gruntów leśnych, tj. gruntów ornych (R), sadów (S), łąk trwałych (Ł), pastwisk trwałych (Ps), gruntów rolnych zabudowanych (Br), gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych (Lzr), gruntów pod stawami (Wsr), gruntów pod rowami (W), nieużytków (N), lasów (Ls), gruntów zadrzewionych i zakrzewionych (Lz). Zaliczył natomiast część obszaru działki nr 1149/[...], tj. powierzchnię 0,1077 ha, do gruntu pod wodami powierzchniowymi stojącymi (symbol Ws) przyjmując granice użytku Ws ze szkicu polowego nr 1 sporządzonego w dniu 8 kwietnia 2005 r. (operat techniczny [...]) oraz pozostawił pozostały obszar działki bez zmian, tzn. jako tereny mieszkaniowe (symbol B). Zaliczył też cały obszar działki nr 1145/[...] do terenów mieszkaniowych (symbol B) w miejsce dotychczasowego użytku: tereny rekreacyjno-wypoczynkowe (Bz). W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył brzmienie właściwych w sprawie przepisów z zakresu ewidencji gruntów i budynków oraz przywołał dotychczasowy stan faktyczny z podkreśleniem, iż żądanie przedmiotowych zmian w ewidencji ulegało kilkukrotnym modyfikacjom, jednak jego istotą było oczekiwanie właścicieli, aby część ich nieruchomości została sklasyfikowana w ewidencji gruntów i budynków jako jeden z użytków rolnych i/lub leśnych, co przyczyniłoby się do zmniejszenia wysokości podatku. Przywołał argumentację organu zawartą w odpowiedzi na wniosek (odpowiedź z dnia 17 czerwca 2013 r.) wskazując, że na podstawie dokonanych przez geodetę oględzin w ramach prac modernizacyjnych (w trybie art. 24a ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne – p.g.k.) stwierdzono zagospodarowanie całego obszaru działki nr 1145/[...] w sposób charakterystyczny dla terenów rekreacyjno-wypoczynkowych (Bz), a zagospodarowanie działki nr 1149/[...], która zaliczona była wcześniej do gruntów ornych (R) i nieużytków (N) jako charakterystyczne dla terenów mieszkaniowych (B). Organ wyjaśnił ponadto, że w toku postępowania, jak i w terminie 30 dniowym po ogłoszeniu przyjęcia operatu w dzienniku urzędowym województwa nie stwierdzono, by zainteresowany skorzystał z uprawnień wynikających z art. 24a ust. 6 i ust. 9 p.g.k., w związku z czym wniosek z dnia 24 maja 2013 r. rozpatrywany był w trybie z art. 24a ust. 12 p.g.k. Dalej organ stwierdził, że zbiornik wodny na działce skarżących nie ma nic wspólnego ze stawem hodowlanym; nie jest wyposażony w wymagane urządzenia hydrotechniczne, a jego wykonanie miało na celu jedynie odwodnienie zakupionego terenu – zaliczenie gruntu pod zbiornikiem do użytku gruntu pod stawami (Wsr) nie było więc możliwe. Przedmiotowy zbiornik odpowiada natomiast, w ocenie organu, definicji gruntu pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws), w związku z czym do takiego użytku został on zakwalifikowany. Odmowę zaliczenia pozostałego obszaru działek nr 1145/[...] i 1149/[...] do użytków innych niż terenów mieszkaniowych organ uargumentował tym, że przedmiotowy teren został zagospodarowany w sposób najpełniej odpowiadający ich istocie i cechom – na nieruchomości nie jest prowadzona uprawa mechaniczna lub ogrodnicza w rozmiarach przekraczających samozaopatrzenie, a istniejące skupiska drzew owocowych, jak i grządki przeznaczone pod uprawę warzyw są elementami zagospodarowania, jakie zwykle towarzyszą budynkom mieszkalnym. Ustosunkowując się do postulowanego przez właścicieli zakwalifikowania części działki jako użytku Ls organ wyjaśnił, drzewostan istniejący na działce 1145/[...] nie został ujęty w decyzji Starosty B. z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającej uproszczony plan urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, co oznacza, że kontur zewnętrzny zadrzewienia, wiek i rodzaj roślin oraz brak runa leśnego nie kwalifikował tego gruntu do uznania go za las i ustalenia dla niego zadań z zakresu gospodarki leśnej. W ocenie organu przedmiotowy teren nie spełnia również warunków do zakwalifikowania go do gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych (Lzr) oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych w grupie gruntów leśnych (Lz). Pismem z dnia 30 sierpnia 2014 r. skarżący złożyli odwołanie od powyższej decyzji do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGK). Decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne łącznie z przepisami wykonawczymi do tej ustawy. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wyczerpująco przedstawił dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz przytoczył brzmienie właściwych w sprawie przepisów z zakresu prawa geodezyjnego i kartograficznego dokonując jednocześnie ich wykładni. Potwierdził, iż procedura dotycząca przeprowadzenia modernizacji gruntów i budynków została zachowana przez Starostę, a skarżący nie skorzystali z przysługujących im praw wypowiedzenia się co do ustaleń projektu operatu zarówno na etapie wyłożenia operatu, jak również w terminie 30 dni po jego ogłoszeniu w dzienniku urzędowym województwa - w związku z tym organ I instancji słusznie potraktował zarzuty zgłoszone przez skarżących po terminie określonym w art. 24a ust. 9 p.g.k. jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów budynków złożony na podstawie art. 24a ust. 12 p.g.k. Stwierdził, że dominującą funkcją budynku posadowionego na przedmiotowym terenie jest funkcja mieszkalna (nie występuje tam zabudowa służąca produkcji rolniczej lub rybnej), co uzasadnia stanowisko organu pierwszej instancji o zaliczaniu działki nr 1145/[...] i większości działki nr 1149/[...] do terenów mieszkalnych, a pozostałej części do gruntów pod wodami stojącymi. Ponadto, jak zauważył organ odwoławczy, działki znajdują się na obszarze zaliczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego do terenów mieszkaniowych z określonym zakazem prowadzenia funkcji produkcyjnej i magazynowej – pozbawia to przedmiotowe grunty charakteru rolniczego i możliwości prowadzenia na nich działalności rolniczej. Organ wskazał również na konieczność literalnego odczytywania przepisu art. 20 ust. 3a p.g.k. wymagającego od organu uwzględnienie ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasów w ewidencji gruntów. W związku z tym, iż przedmiotowe działki nie są wskazane w uproszczonym planie urządzania lasów dla obrębu O. brak jest, w ocenie organu odwoławczego, podstaw do zaliczenia działki nr 1145/[...] do lasu. WINGK potwierdził ustalenia Starosty B. dotyczące zbiornika wodnego obecnego na działce nr 1149/[...] – z uwagi na swoje rozmiary oraz pełnioną funkcję urządzenia melioracyjnego powinien być wskazany jako odrębny użytek gruntowy zaliczony do gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi. Jak zauważył WINGK wprowadzona przez organ I instancji zmiana – punktu 2 i 3 rozstrzygnięcia decyzji Starosty B. - podyktowana była stwierdzeniem niezgodności danych ujawnionych w operacie ewidencyjnym ze stanem faktycznym na gruncie, cała zaś decyzja nie naruszała przepisów z zakresu geodezji i kartografii. Na powyższą decyzję, pismem z dnia 15 grudnia 2014 r. E. A. i C. A. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., zarzucając jej: 1) naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie materiału dowodowego przedstawionego przez stronę, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób dowolny, sprzeczność tak dokonanych ustaleń z rzeczywistym stanem rzeczy; 2) naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454) Załącznik 6 poprzez zakwalifikowanie działek 1154/[...] i 1149/[...] położonych w O. z wyłączeniem części o powierzchni 0,1077 z działki 1149/[...] zakwalifikowanej jako tereny Ws, jako mieszkalne B, a nie N lub Lz; 3) naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. nr 38, poz. 454) Załącznik 6 poprzez zaliczenie terenu o pow. 0.1077 z działki 1149/[...] (staw) jako Ws, a nie Wsr. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż zakupione przez nich podmokłe nieużytki zostały, przy ich partycypacji finansowej, osuszone poprzez odtworzenie systemu melioracyjnego odprowadzającego wodę z przedmiotowego terenu do utworzonego przepływowego stawu będącego elementem tegoż systemu, co w ich ocenie uzasadnia zakwalifikowanie go jako Wsr (grunt pod stawami) a nie Ws (grunt pod wodami powierzchniowymi stojącymi). Jak podnieśli skarżący, wywołane w następstwie ich działań uregulowanie stosunków wodnych nie może prowadzić do ustalenia, że grunty będące dotychczas nieużytkami, otaczające i przyległe do terenów mieszkalnych zmieniły swój charakter w całości na tereny mieszkalne – w ocenie skarżących tereny te są wciąż nieużytkami, tyle że uporządkowanymi poprzez ich osuszenie i zasadzenie na nich nowych drzew w celu odtworzenia gnijącego wcześniej lasu. Stwierdzili, że organ nie wziął pod uwagę rzeczywistego charakteru gruntu, kierując się ustaleniem, że na terenie nie zalega woda, że został on uporządkowany i że estetycznie wygląda. Przytoczyli hipotetyczną sytuację zaniechania konserwacji odtworzonego systemu melioracyjnego, co doprowadziłoby do ponownego zachwiania stosunków wodnych na przedmiotowym terenie i w istocie powrotu jego charakterystyki do stanu sprzed przeprowadzonych prac. Skarżący podkreślili, że w momencie dokonywania zakupu od początku przedmiotem inwestycji była część działki o powierzchni 986 m² jako teren pod posadowienie budynku, a pozostałe nieużytki miałby być bezwartościowym dodatkiem kupionym za symboliczną cenę. Zwrócili tez uwagę na istotę prawidłowego zakwalifikowania gruntów ze względu na jego znaczenie przy ustalaniu podstawy i wielkości podatków od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności wykładni tych przepisów. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie takich naruszeń Sąd nie stwierdził, zatem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej "p.g.k."), ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnienie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1 p.g.k.). Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454, dalej "rozporządzenie"). Jak wynika z § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przepis art. 20 p.g.k. określa rodzaje informacji objętych ewidencją: w ust. 1 pkt 1 tych dotyczących gruntów, a w ust. 2 o właścicielach nieruchomości. Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach, zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe, zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, obejmującej zbiory danych przestrzennych infrastruktury informacji przestrzennej, dotyczące ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości), prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego i zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych (art. 24 ust. 1 p.g.k.). W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji. Może to nastąpić z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (np. prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych itp.), materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji albo na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 (głównie właścicieli nieruchomości), lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie, przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (art. 24 ust. 2b p.g.k.). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Wskazać należy także, iż starosta, stosownie do treści art. 24a ust. 1 p.g.k. może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Zgodnie z § 55 rozporządzenia modernizacja ewidencji to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu. W tym też trybie Starosta B. dokonał zmian w ewidencji w 2007 r. w odniesieniu między innymi do działek nr 1145/[...] i 1149/[...] stanowiących współwłasność skarżących. Polegały one na tym, że cały obszar działki nr 1145/[...] zakwalifikowano jako tereny rekreacyjno-wypoczynkowe (Bz), a obszar działki nr 1149/[...], która do tej pory była opisana jako grunty orne (R) i nieużytki (N) zakwalifikowano jako tereny mieszkaniowe (B). Wskazać należy, że modernizacji ewidencji dokonuje się z zachowaniem ściśle określonych procedur. Opisano je w art. 24a ust. 2 – 11 p.g.k. Procedury te przewidują możliwość zgłaszania w określonych terminach uwag oraz zarzutów przez każdego czyjego interesu prawnego dotyczą dane (ust. 6 i 9). Skarżący nie skorzystali z tych możliwości. Dopiero pismem z dnia 24.05.2013 r. zakwestionowali wprowadzone zmiany. Prawidłowo zostało ono zakwalifikowane przez organy jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków przewidziany w art. 24a ust. 12 p.g.k., zgodnie z którym zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 (30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji o ujawnieniu w bazie nowych danych), traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Z powyższego pisma skarżących, a także innych składanych w toku postępowania administracyjnego wynika, że wolą ich jest zakwalifikowanie przez organy części ich działek jako różnego rodzaju użytki gruntowe inne niż tereny budowlane (z wyłączeniem terenu zajętego pod dom), tak aby w ten sposób uzyskać zmniejszenie należnego podatku od nieruchomości. Przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie jest więc to, czy wniosek skarżących o zmianę danych w ewidencji w żądanym zakresie znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Organy odmówiły uwzględnienia tego wniosku. W ocenie Sądu stanowisko to poprzedzone zostało dokonaniem w sprawie ustaleń w oparciu o prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy. Prawidłowo też do ustalonego stanu faktycznego zastosowano obowiązujące przepisy prawa. Podkreślić należy, że tak jak wynika to z powyżej przytoczonych przepisów prawa, zmiana danych ewidencyjnych dotyczących zaliczenia gruntów do konkretnych rodzajów użytków gruntowych w trybie aktualizacji – bo tak należy zakwalifikować wniosek skarżących – musi wynikać z dokumentów potwierdzających istniejący na gruncie stan faktyczny. Nie ma zdaniem Sądu wątpliwości co do tego, że opisana w pkt 2 sentencji decyzji Starosty B. z dnia [...].08.2014 r. część obszaru działki nr 1149/[...], o powierzchni 0, 1077 ha została właściwie udokumentowana przez organ jako "grunt pod wodami powierzchniowymi stojącymi" o symbolu Ws. Zgodnie z treścią pkt 25 załącznika nr 6 do rozporządzenia do gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi zalicza się grunty pokryte wodami powierzchniowymi stojącymi, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, oraz grunty trwale pokryte wodami znajdującymi się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędące stawami oraz niezaliczone do nieużytków, o których mowa w lp. 9 - zgodnie z którym z kolei do nieużytków zalicza się grunty rolne nienadające się bez znacznych nakładów do działalności wytwórczej w rolnictwie, w szczególności: bagna (błota, topieliska, trzęsawiska, moczary, rojsty); piaski (piaski ruchome, piaski nadbrzeżne, wydmy); naturalne utwory fizjograficzne, takie jak: urwiska, strome stoki, uskoki, skały, rumowiska, zapadliska, nisze osuwiskowe, piargi; grunty pokryte wodami, które nie nadają się do produkcji rybnej (sadzawki, wodopoje, doły potorfowe). Kontur gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi wyznaczają linie brzegów naturalnych zbiorników wodnych, a w przypadku zagłębień terenu powstałych w wyniku działalności człowieka - zewnętrzne krawędzie tych zagłębień. Opis powyższy odpowiada istniejącemu na terenie działki skarżących zbiornikowi wodnemu. Ze zgromadzonych przez organ dokumentów wymienionych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wynika, że powstał on wraz z systemem rurek drenarskich w celu odwodnienia terenu, na którym zaplanowano i następnie zrealizowano budowę domu mieszkalnego skarżących i taki cel spełnia do dzisiaj, czego skarżący nie kwestionują. Poza tym nie jest położony na terenie gruntów rolnych oraz nie jest nieużytkiem. Wobec tego nie mógł być uznany za "grunt pod stawami" o symbolu Wsr, jak chcieliby skarżący. Wskazać należy, że zgodnie z pkt 7 załącznika nr 6 do rozporządzenia do gruntów pod stawami - co ważne wykazanymi w tym załączniku w grupie użytków rolnych - zalicza się grunty pod zbiornikami wodnymi (z wyjątkiem jezior i zbiorników zaporowych z urządzeniami do regulacji poziomu wód), wyposażonymi w urządzenia hydrotechniczne nadające się do chowu, hodowli i przetrzymywania ryb, obejmujące powierzchnię ogroblowaną wraz z systemem rowów oraz tereny przyległe do stawów i z nimi związane, a należące do obiektu stawowego. Z załączonej dokumentacji geodezyjnej z kwietnia 2005 r. wynika, że urządzenia zamontowane w zbiorniku wodnym służą odwodnieniu terenu, a nie hodowli ryb. Poza tym skarżącym nie zostało wydane pozwolenie wodnoprawne w celu legalnej budowy stawu rybnego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zgromadzone przez organ dokumenty szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji oraz załączone do akt zdjęcia spornych działek skarżących potwierdzają prawidłowość zakwalifikowania istniejącego na terenie działki nr 1149/[...] zbiornika wodnego, w granicach ustalonych w dokumentacji geodezyjnej (k – 93,94), do gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws). Prawidłowo także zdaniem sądu pozostała część tej działki, na której posadowiony jest dom skarżących oraz cała działka nr 1145/[...] zaliczone zostały przez organ do terenów mieszkaniowych (B). Zgodnie z pkt 12 załącznika nr 6 do rozporządzenia do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5: 1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne; 2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; 3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. Opis powyższy odpowiada stanowi faktycznie istniejącemu na terenie całej działki nr 1145/[...] i tej części działki nr 1149/[...], na której pobudowany jest dom mieszkalny skarżących. Jak wynika ze zdjęć wykonanych podczas oględzin terenu w dniu [...].07.2013 r. oraz ze zdjęć satelitarnych (k – 24-26 i 39-42) cały obszar tych działek poza domem i zbiornikiem wodnym zagospodarowany jest jako atrakcyjnie urozmaicony ogród z trawnikami, skupiskami drzew, krzewów i kwiatów, różnorodną architekturą ogrodową i wytyczonymi ścieżkami. Funkcją dominującą tego terenu jest niewątpliwie funkcja mieszkalna. Zgodne jest to z przeznaczeniem tych terenów w planach zagospodarowania przestrzennego, gdzie ustalono dla nich przeznaczenie na cele mieszkaniowe z zakazem budowy wolno stojących budynków usługowych i gospodarczych oraz zakazem prowadzenia funkcji produkcyjnej i magazynowej (vide: k 107-108 akt), co jak słusznie podkreślił WINGiK pozbawia te grunty charakteru rolniczego i możliwości prowadzenia na nich działalności rolniczej. Stąd nie ma możliwości zaliczenia tych terenów do użytków gruntowych z grupy użytków rolnych opisanych w pkt od 1 do 9 załącznika nr 6 do rozporządzenia. Żaden z przedłożonych przez skarżących dokumentów nie potwierdza aktualnego użytkowania tych terenów jako użytki rolne. Z dokumentów takich, jak stare zdjęcia, wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów czy aktów notarialnych wynika jedynie to, czego organy w sprawie nie negują, że kiedyś, przed aktualizacją danych w 2007 r. tereny te miały cechy charakterystyczne dla innego rodzaju użytków gruntowych tak, jak np. bagno, nieużytki, zarośla. W ewidencji gruntów i budynków muszą być jednak uwidocznione dane odpowiadające aktualnemu stanowi na gruncie, a ten się zmienił, co organy w sprawie wykazały. Także kwestia możliwości uznania działki nr 1145/[...] za las (symbol Ls) została prawidłowo wyjaśniona przez organy. Po pierwsze podkreślić należy, że w chwili zakupu tej działki w 2004 r. opisano ją w akcie notarialnym jako niezabudowaną, podmokłą – bagno (vide: akt notarialny k-6 akt). Następnie Starosta B. decyzją z dnia [...].07. 2009 r. zatwierdził na okres do dnia 31.12.2018 r. uproszczony plan urządzenia lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa w Gminie O. – wieś O., o łącznej powierzchni 48,56 ha, na którym to terenie znajdują się działki skarżących – nr 1149/[...] i 1145/[...] i działki te nie znalazły się w wykazie działek leśnych (vide: decyzja i załącznik do decyzji k- 95-98 akt). Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do opisania w ewidencji gruntów i budynków działki 1145/2 jako lasu, pomimo że aktualnie częściowo porastają ją drzewa. Przesądza o tym treść przepisów art. 20 ust. 3a p.g.k. w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. Dz. U. z 2014r., poz. 1153). Zgodnie z nimi ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach (art. 20 ust. 3a p.g.k.). Stosownie natomiast do treści art. 20 ust. 2 ustawy o lasach, w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w powszechnej ewidencji gruntów i budynków. Skutkuje to tym, że obowiązek aktualizowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Zmiany te mianowicie nie mogą być dokonywane wbrew planom urządzania lasów, które stanowią szczególny rodzaj planów zagospodarowania przestrzennego takich terenów i przesądzają o treści wpisów w ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 18 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o lasach, plan urządzania lasu zawiera bowiem, nie tylko opis, ale także zestawienie powierzchni lasów i gruntów do zalesienia (vide: wyrok NSA z dnia 23.07.2008 r., I OSK 1077/07; lex nr 496231). Dopóki więc w uproszczonym planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. W tym miejscu warto wskazać, że w kwestii możliwości wykonania operatu urządzenia lasu dla działki nr 1145/[...], na wniosek skarżących wypowiedział się Dyrektor Wydziału Ochrony środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w B. W piśmie z dnia 28.05.2014 r. stwierdził on, że po przeanalizowaniu obowiązujących przepisów prawa i zebranych dokumentów nie ma możliwości wykonania operatu urządzenia lasu dla użytku, który aktualnie nie stanowi gruntu leśnego (vide: k – 136-137 akt). W świetle powyższego za uzasadnione należy uznać zakwalifikowanie działki nr 1145/[...] jako tereny mieszkaniowe. Wiązało się to także ze zmianą dotychczasowego wpisu w ewidencji w odniesieniu do tej działki, uznanej wcześniej za teren rekreacyjno-wypoczynkowy (symbol Bz). Podstawą tej dokonanej przez organ z urzędu zmiany były ustalenia poczynione podczas przeprowadzonych w terenie oględzin oraz art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i d p.g.k., zgodnie z którym informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z materiałów zasobu i wykrycia błędnych informacji. Na tej samej podstawie organ wyróżnił w obrębie działki nr 1149/[...] grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (symbol Ws) spośród terenów mieszkaniowych. Rozstrzygnięcie organu w tym zakresie, jako znajdujące uzasadnienie w powołanych przepisach należy uznać za prawidłowe. W sytuacji zatem gdy, ani stan faktycznie istniejący na spornym gruncie, ani zgromadzone w sprawie dokumenty nie potwierdzają wnioskowanych przez skarżących zmian użytków gruntowych i zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło