II FZ 445/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, , , po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 369/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 22 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazał, że zaskarżoną decyzją organ podatkowy ustalił zobowiązanie podatkowe w wysokości 1.239.640 zł. Argumentował, że prowadzi działalność gospodarczą, a wszczęcie postępowania egzekucyjnego doprowadzi do znacznego uszczuplenia jego majątku, które spowoduje utratę płynności finansowej w związku z czym nie będzie on w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co z kolei spowoduje konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację jego majątku. Powyższe, w ocenie skarżącego dowodzi, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków Oddalając wniosek na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślono ponadto, że wykonanie każdej decyzji administracyjnej zobowiązującej do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez uznanie, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, podczas gdy skarżący wskazał konkretne okoliczności uprawdopodabniające zaistnienie tych przesłanek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że unormowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma charakter uznaniowy, stąd Naczelny Sąd Administracyjny – dokonując kontroli instancyjnej – nie może odnosić się do merytorycznej strony rozstrzygnięcia, bowiem wkraczałby wówczas w zakres władzy dyskrecjonalnej przyznanej mocą przepisów ustawy sądowi rozpoznającemu wniosek. Z powyższych względów kontrola instancyjna dotyczyć może w tym wypadku jedynie proceduralnej strony postępowania wpadkowego. Zaznaczyć także należy, że podmiotem inicjującym postępowanie w przedmiocie przyznania środka ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym był skarżący i to na nim ciążył – z mocy art. 61 § 3 P.p.s.a. – obowiązek wykazania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Analiza uzasadnienia wniosku doprowadziła Sąd pierwszej instancji do słusznej konstatacji, że wniosek ten nie został prawidłowo uzasadniony, tj. przede wszystkim nie wskazano w nim w sposób pełny i wyczerpujący okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie środka ochrony tymczasowej. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, NSA stwierdził, że obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Odnosząc powyższe rozważania na stan rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania orzeczenia. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie jest poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący w lakonicznym uzasadnieniu – zarówno wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jak i zażalenia – ograniczył się do powoływania ogólników: o groźbie znacznego uszczuplenia jego majątku, utraty płynności finansowej, utraty możliwości regulowania wymagalnych zobowiązań podatkowych, co z kolei doprowadzić ma do konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, nie przedstawił jednak żadnych wiarygodnych, konkretnych danych mających potwierdzać, że istocie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym należy, że przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się skarżący, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zatem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie ocenił Wojewódzki Sąd Administracyjny, że w rozpatrywanym przypadku przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie zostały spełnione. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.