I SA/Gd 100/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi "A" S.A. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 5 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie paliwowej oddala skargę. DNIA 11 LISTOPADA 2004 R. ROKU "A" SA, Z SIEDZIBĄ W G. POPRZEZ PRZEDSTAWICIELA BEZPOŚREDNIEGO, DOKONAŁA ZGŁOSZENIA CELNEGO, WNIOSKUJĄC O OBJĘCIE PROCEDURĄ DOPUSZCZENIA DO OBROTU OLEJU NAPĘDOWEGO (14423670,00 KG) DO INNYCH CELÓW O ZAWARTOŚCI SIARKI W MASIE 0,15%. PRZEDMIOTOWY TOWAR ZGŁOSZONO WEDŁUG KODU TARIC 2710 19 45 00 Z ZASTOSOWANIEM ZEROWEJ STAWKI CELNEJ. W ZGŁOSZENIU CELNYM OBLICZONO I WYKAZANO M.IN. KWOTY: PODATKU AKCYZOWEGO Z TYTUŁU IMPORTU (POLE 47 SAD TYP OPŁATY 1A1) I OPŁATY PALIWOWEJ (POLE B SAD, PODSTAWA PRAWNA; ART. 37H USTAWY Z DNIA 14 LISTOPADA 2003 R. O AUTOSTRADACH PŁATNYCH ORAZ O KRAJOWYM FUNDUSZU DROGOWYM - DZ. U. 217, POZ. 2124). DO ZGŁOSZENIA CELNEGO ZAŁĄCZONO M.IN. "INFORMACJĘ W SPRAWIE OPŁATY PALIWOWEJ" Z WYKAZANĄ KWOTĄ OPŁATY PALIWOWEJ. ZGŁOSZENIE SPEŁNIAŁO WYMOGI FORMALNE, ZOSTAŁO WIĘC PRZYJĘTE I ZAREJESTROWANE POD NUMEREM [...]. W DNIU 11 LISTOPADA 2004 R. TOWAR ZWOLNIONO. PISMEM Z DNIA 22 PAŹDZIERNIKA 2009 R., STRONA ZWRÓCIŁA SIĘ DO NACZELNIKA URZĘDU CELNEGO Z WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NADPŁATY W OPŁACIE PALIWOWEJ Z TYTUŁU IMPORTU OLEJU NAPĘDOWEGO I JEJ ZWROT, PONIEWAŻ SPROWADZONY OLEJ NAPĘDOWY ZOSTAŁ W CAŁOŚCI WYKORZYSTANY JAKO KOMPONENT DO PRODUKCJI OLEJU OPAŁOWEGO. ZDANIEM STRONY NIE ZOSTAŁA WIĘC WYPEŁNIONA DYSPOZYCJA PRZEPISU ART. 37H UST. 1 O AUTOSTRADACH PŁATNYCH, GDYŻ OLEJ NIE ZOSTAŁ PRZEZNACZONY (WYKORZYSTANY) DO NAPĘDU POJAZDÓW PORUSZAJĄCYCH SIĘ PO DROGACH PUBLICZNYCH. DO WNIOSKU STRONA ZAŁĄCZYŁA M.IN. "ROZLICZENIE ZUŻYCIA IMPORTOWANEGO OLEJU NAPĘDOWEGO (2004-2005)". NACZELNIK URZĘDU CELNEGO DECYZJĄ Z DNIA 18 LISTOPADA 2009 R., ODMÓWIŁ STWIERDZENIA NADPŁATY W OPŁACIE PALIWOWEJ. PISMEM Z DNIA 2 GRUDNIA 2009 R., STRONA ODWOŁAŁA SIĘ OD POWYŻSZEJ DECYZJI. DYREKTOR IZBY CELNEJ DECYZJĄ Z DNIA 5 MARCA 2010 R. UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ORGANU CELNEGO PIERWSZEJ INSTANCJI. W UZASADNIENIU WSKAZAŁ, ŻE OBOWIĄZEK ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ OD PALIW SILNIKOWYCH CIĄŻY MIĘDZY INNYMI NA IMPORTERZE PALIW SILNIKOWYCH, CO WYNIKA Z ART. 37J UST. 1 PKT 2 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH. IMPORTERZY SĄ ZOBOWIĄZANI SKŁADAĆ INFORMACJĘ O OPŁACIE PALIWOWEJ WŁAŚCIWEMU NACZELNIKOWI URZĘDU CELNEGO ORAZ OBLICZAĆ I WPŁACAĆ W TERMINIE OKREŚLONYM DLA NALEŻNOŚCI CELNYCH NA WYODRĘBNIONY RACHUNEK IZBY CELNEJ. OBOWIĄZEK ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ POWSTAJE Z DNIEM, W KTÓRYM PODMIOTY SĄ OBOWIĄZANE DO ZAPŁATY PODATKU AKCYZOWEGO OD PALIW SILNIKOWYCH (ART. 37K USTAWY), TJ. W TERMINIE 10 DNI OD DNIA POWIADOMIENIA PRZEZ ORGAN CELNY. DYREKTOR IZBY CELNEJ PODKREŚLIŁ, IŻ ZGODNIE Z UTRWALONYM JUŻ ORZECZNICTWEM, OPŁACIE PALIWOWEJ PODLEGAJĄ, W ROZUMIENIU ART. 37H USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH PALIWA SILNIKOWE WYKORZYSTYWANE DO NAPĘDU POJAZDÓW. Z GRAMATYCZNEJ WYKŁADNI PRZEPISU WYNIKA, ŻE CHODZI O ZWYCZAJOWE WYKORZYSTYWANIE PALIWA DO NAPĘDU POJAZDÓW PORUSZAJĄCYCH SIĘ PO DRODZE, A NIE O FAKTYCZNE WYKORZYSTANIE WPROWADZONEGO PALIWA DO TYCH POJAZDÓW. OLEJ NAPĘDOWY ZASADNICZO WYKORZYSTYWANY JEST DO NAPĘDU POJAZDÓW I DO TAKICH CELÓW JEST TEŻ PRODUKOWANY. WYKORZYSTANIE OLEJU NAPĘDOWEGO DO INNYCH CELÓW NIŻ NAPĘD POJAZDÓW JEST MARGINALNE. Z KONSTRUKCJI PRZEPISÓW REGULUJĄCYCH POBÓR OPŁATY PALIWOWEJ WYNIKA ZAŚ, ŻE USTAWODAWCA NAŁOŻYŁ OBOWIĄZEK UISZCZENIA OPŁATY PALIWOWEJ NA PIERWSZYM SZCZEBLU OBROTU, NA KTÓRYM ZOSTANIE ONO WPROWADZONE NA RYNEK KRAJOWY., CZYLI CO DO ZASADY OPŁATA MA OBCIĄŻAĆ TE PODMIOTY, KTÓRE JAKO PIERWSZE WPROWADZAJĄ NA RYNEK KRAJOWY PALIWA SILNIKOWE. DYREKTOR IZBY CELNEJ WYJAŚNIŁ W UZASADNIENIU ZASKARŻONEJ DECYZJI, ŻE STRONA (IMPORTER) DOKONAŁA ZGŁOSZENIA CELNEGO O OBJĘCIE PROCEDURĄ DOPUSZCZENIA DO OBROTU NA OBSZARZE WSPÓLNOTY POCHODZĄCEGO Z ROSJI OLEJU NAPĘDOWEGO. TOWAR ZOSTAŁ ZAKLASYFIKOWANY DO KODU TARIC 2710 19 45 00, KTÓRY OBEJMUJE - "OLEJE CIĘŻKIE, NAPĘDOWE". PRZEDMIOTOWY OLEJ NAPĘDOWY, JAKO WYRÓB AKCYZOWY ZHARMONIZOWANY, PODLEGAŁ OBOWIĄZKOWI PODATKOWEMU W AKCYZIE, KTÓRY POWSTAŁ W DACIE ZGŁOSZENIA CELNEGO. STRONA ZATEM JAKO PIERWSZA WPROWADZIŁA PRZEDMIOTOWY OLEJ NAPĘDOWY NA RYNEK KRAJOWY W PROCEDURZE IMPORTU TOWARU AKCYZOWEGO I PRODUKT TEN O SYMBOLU PKWIU 23.20.15 WYMIENIONYM W ART. 37H UST. 3 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH PODLEGAŁ, W ŚWIETLE ART. 37K UST. 1 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH, OPŁACIE PALIWOWEJ. INACZEJ MÓWIĄC W NINIEJSZEJ SPRAWIE OBOWIĄZEK ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ POWSTAŁ W WYNIKU WPROWADZENIA OLEJU NAPĘDOWEGO NA RYNEK KRAJOWY POPRZEZ DOKONANIE IMPORTU OLEJU NAPĘDOWEGO (ART. 37K USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH), A NA STRONIE JAKO IMPORTERZE, CZYLI PODMIOCIE, KTÓRY PIERWSZY WPROWADZIŁ OLEJ NAPĘDOWY NA RYNEK KRAJOWY; CIĄŻYŁ OBOWIĄZEK ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ (ART. 37J UST. 1 PKT 2 USTAWY O AUTOSTRADACH. TYM SAMYM OPŁATA PALIWOWA BYŁA NALEŻNA I ZOSTAŁA POBRANA ZASADNIE. PÓŹNIEJSZE NATOMIAST WYKORZYSTANIE PRZEDMIOTOWEGO OLEJU NAPĘDOWEGO DO CELÓW GRZEWCZYCH NASTĄPIŁO JUŻ W OBROCIE KRAJOWYM, CZYLI NA KOLEJNYM SZCZEBLU OBROTU PRZEDMIOTOWYM PALIWEM. STRONA NIE ZGODZIŁA SIĘ Z DECYZJĄ DYREKTORA IZBY CELNEJ I WNIOSŁA SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU. W SKARDZE SKŁADAJĄC WNIOSEK O UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI ZARZUCIŁA JEJ NARUSZENIE ART. 37H UST. 1 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH POPRZEZ OBCIĄŻENIE OPŁATĄ PALIWOWĄ WYROBU, KTÓRY ZOSTAŁ PRZEZNACZONY NA CELE NIEOBJĘTE TĄ OPŁATĄ. WSKAZAŁA TEŻ NA NARUSZENIE ART. 32 UST. 1 KONSTYTUCJI RP POPRZEZ ODMOWĘ STWIERDZENIA NADPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ I BRAKU JAKIEJKOLWIEK INNEJ MOŻLIWOŚCI WERYFIKACJI FAKTYCZNEGO WYKORZYSTANIA IMPORTOWANEGO OLEJU NAPĘDOWEGO, NARUSZONA ZOSTAŁA KONSTYTUCYJNA ZASADA RÓWNOŚCI WOBEC PRAWA. PONADTO PODNIOSŁA ZARZUT NARUSZENIA ART. 120, ART. 121 § 1 I § 2 ORAZ ART. 124 ORDYNACJI PODATKOWEJ - POPRZEZ UCHYBIENIA PODSTAWOWYM ZASADOM PROWADZENIA POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO. NA PODSTAWIE ART. 125 § 1 PKT 1 PPSA STRONA WNIOSŁA O ZAWIESZENIE POSTĘPOWANIA DO CZASU ZAKOŃCZENIA POSTĘPOWANIA PRZED TRYBUNAŁEM KONSTYTUCYJNYM ZE SKARGI SPÓŁKI WNIESIONEJ W DNIU 15 PAŹDZIERNIKA 2009 R., PRZEZ RADCĘ PRAWNEGO B.W. W SPRAWIE UZNANIA, IŻ PRZEPISY ART. 37K UST. 1 W ZW. Z ART. 37H UST. 1 I ART. 37J UST. 1 PKT 2 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH SĄ NIEZGODNE Z ART. 2, ART. 21 UST. 1, ART. 32 UST. 1 ORAZ ART. 64 UST. 1-2 KONSTYTUCJI RP. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ DYREKTOR IZBY CELNEJ WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE WSKAZUJĄC, IŻ ZASKARŻONA DECYZJA NIE NARUSZAŁA PRZEPISÓW PRAWA. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU POSTANOWIENIEM Z 5 LIPCA 2010 R., ZAWIESIŁ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE, NASTĘPNIE POSTANOWIENIEM Z 15 STYCZNIA 2013 R., PO UPRZEDNIM USTALENIU TREŚCI ROZSTRZYGNIĘCIA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO W SPRAWIE TS 245/09 - JE PODJĄŁ. W TOKU POSTĘPOWANIA STRONA SKARŻĄCA PODNIOSŁA DODATKOWE ZARZUTY WZGLĘDEM ZASKARŻONEJ DECYZJI. ZDANIEM SKARŻĄCEJ, POZA NARUSZENIAMI PRAWA WSKAZANYMI JUŻ W SKARDZE, ZASKARŻONA DECYZJA RUSZA RÓWNIEŻ; • ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY RADY 92/12/EWG Z DNIA 25 LUTEGO 1992 R. W SPRAWIE OGÓLNYCH WARUNKÓW DOTYCZĄCYCH WYROBÓW OBJĘTYCH PODATKIEM AKCYZOWYM, ICH PRZECHOWYWANIA, PRZEPŁYWU ORAZ KONTROLOWANIA (DZ. U. UE. SERIA L Z 1992 R., NR 76, POZ. 1, ZE ZM.; DALEJ: DYREKTYWA HORYZONTALNA) W ZW. Z ART. 91 UST. 1 KONSTYTUCJI RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Z DNIA 2 KWIETNIA 1997 R. (DZ. U. Z 1997 R., NR 78, POZ. 483, ZE ZM.) POPRZEZ JEGO BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ POLEGAJĄCĄ NA NIEUZASADNIONYM UZNANIU, IŻ WYMÓG "SZCZEGÓLNEGO CELU", O KTÓRYM MOWA W PRZEPISIE WSPÓLNOTOWYM DOTYCZĄCY DODATKOWYCH PODATKÓW POŚREDNICH NAKŁADANYCH NA WYROBY AKCYZOWE JEST SPEŁNIONY W PRZYPADKU PODATKU TAKIEGO JAK OPŁATA PALIWOWA PRZEWIDZIANA W ROZDZIALE 5 B USTAWY Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 1994 R. O AUTOSTRADACH PŁATNYCH ORAZ O KRAJOWYM FUNDUSZU DROGOWYM (DZ. U. Z 2004 R., NR 256, POZ. 2571, ZE ZM., WEDŁUG STANU PRAWNEGO NA 12 KWIETNIA 2005 R.; DALEJ: USTAWA O AUTOSTRADACH), KTÓREGO CELEM JEST ZWIĘKSZENIE WPŁYWÓW WSKAZANYCH W USTAWIE FUNDUSZY PAŃSTWOWYCH; • ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ W ZW. Z ART. 91 UST. 1 KONSTYTUCJI POPRZEZ JEGO BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ POLEGAJĄCĄ NA NIEUZASADNIONYM UZNANIU, IŻ PRZEWIDZIANY PRZEPISEM WSPÓLNOTOWYM WYMÓG ZGODNOŚCI KONSTRUKCYJNEJ DODATKOWEGO PODATKU (OPŁATY PALIWOWEJ) Z PODATKIEM AKCYZOWYM W ZAKRESIE OKREŚLANIA PODSTAWY OPODATKOWANIA JEST SPEŁNIONY W PRZYPADKU, GDY PODSTAWA OPODATKOWANIA AKCYZĄ JEST WYRAŻANA W JEDNOSTKACH OBJĘTOŚCI (LITRACH), A PODSTAWA OPODATKOWANIA OPŁATĄ PALIWOWĄ W JEDNOSTKACH MASY (TONACH); • ART. 5 UST. 3 TRAKTATU USTANAWIAJĄCEGO WSPÓLNOTĘ EUROPEJSKĄ (DZ. U. Z 2004 R., NR 90, POZ. 864/2 ZE ZM.; DALEJ: TWE) W ZW. Z ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ POPRZEZ ICH BŁĘDNĄ WYKŁADNIĘ POLEGAJĄCĄ NA NIEUZASADNIONYM UZNANIU, IŻ DOPUSZCZALNY NA GRUNCIE WYRAŻONEJ W ART. 5 UST. 3 TWE ZASADY PROPORCJONALNOŚCI JEST DODATKOWY PODATEK POŚREDNI NAKŁADANY NA WYROBY AKCYZOWE, REALIZUJĄCY WYŁĄCZNIE CELE, KTÓRE MOGŁY ZOSTAĆ OSIĄGNIĘTE BEZ WPROWADZANIA DODATKOWYCH BARIER DLA SWOBODNEGO PRZEPŁYWU TOWARÓW, TJ. POPRZEZ PODWYŻSZENIE STAWEK PODATKU AKCYZOWEGO; • ART. 37H UST. 1 W ZW. UST. 3 ORAZ Z ART. 37I, ART. 37L UST. 1 ORAZ ART. 37M UST. 1 USTAWY O AUTOSTRADACH POPRZEZ ICH NIEWŁAŚCIWE ZASTOSOWANIE POLEGAJĄCE WYDANIU ROZSTRZYGNIĘCIA W OPARCIU PRZEPISY KRAJOWE NIEZGODNE Z PRAWEM UNIJNYM, TJ. Z ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ ORAZ Z ZASADĄ PROPORCJONALNOŚCI WYNIKAJĄCĄ Z ART. 5 UST. 3 TWE. PONADTO STRONA SKARŻĄCA W PIŚMIE PROCESOWYM WSKAZAŁA, ŻE ZASKARŻONA DECYZJA W ISTOTNY SPOSÓB NARUSZA UNIJNE PRZEPISY AKCYZOWE, CO STANOWI WYSTARCZAJĄCĄ PRZESŁANKĘ DLA JEJ UCHYLENIA ORAZ WYDANIA ROZSTRZYGNIĘCIA BEZPOŚREDNIO W OPARCIU O PRECYZYJNE I BEZWARUNKOWE REGULACJE UNIJNE. W JEJ OCENIE ARGUMENTY SKARŻĄCEJ SPÓŁKI POTWIERDZAJĄ ZASADNOŚĆ UCHYLENIA ZASKARŻONEJ DECYZJI, WZGLĘDNIE MOGĄ STANOWIĆ UZASADNIENIE DLA KIEROWANYCH DO TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ PYTAŃ O WYKŁADNIĘ STOSOWNYCH PRZEPISÓW UNIJNYCH. ZDANIEM SKARŻĄCEJ PRZYKŁADOWO MOGŁYBY ONE MIEĆ NASTĘPUJĄCE BRZMIENIE: 1. CZY WYKŁADNI ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY RADY 92/12/EWG Z DNIA 25 LUTEGO 1992 R. W SPRAWIE OGÓLNYCH WARUNKÓW DOTYCZĄCYCH WYROBÓW OBJĘTYCH PODATKIEM AKCYZOWYM, ICH PRZECHOWYWANIA, PRZEPŁYWU ORAZ KONTROLOWANIA (DZ. U. UE SERIA L Z 1992 R., NR 76, POZ. 1, ZE ZM.), A W SZCZEGÓLNOŚCI PRZEWIDZIANEGO W TYM PRZEPISIE WYMOGU "SZCZEGÓLNEGO CELU" DODATKOWEGO PODATKU - NALEŻY DOKONYWAĆ W TEN SPOSÓB, IŻ SPRZECIWIA SIĘ ON WPROWADZENIU PODATKU, KTÓREGO JEDYNYM CELEM JEST ZWIĘKSZENIE PRZYCHODÓW PAŃSTWOWYCH WRAZ Z JEDNOCZESNYM UDOSTĘPNIENIEM UZYSKANYCH W TEN SPOSÓB ŚRODKÓW OKREŚLONYM FUNDUSZOM PAŃSTWOWYM, KTÓRY TO CEL MÓGŁBY ZOSTAĆ OSIĄGNIĘTY RÓWNIEŻ POPRZEZ PODWYŻSZENIE STAWKI PODATKU AKCYZOWEGO ORAZ ODPOWIEDNIĄ REDYSTRYBUCJĘ UZYSKANYCH W TEN SPOSÓB ŚRODKÓW? 2. CZY WYKŁADNI ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ, A W SZCZEGÓLNOŚCI PRZEWIDZIANEGO W TYM PRZEPISIE WYMOGU "ZASADNOŚCI W ZAKRESIE PODSTAWY OPODATKOWANIA" DODATKOWEGO PODATKU - NALEŻY DOKONYWAĆ W TEN SPOSÓB, IŻ W SYTUACJI, KIEDY W DANYM PAŃSTWIE CZŁONKOWSKIM WYROBY AKCYZOWE OBJĘTE SĄ PODATKIEM AKCYZOWYM NALICZANYM WEDŁUG JEDNOSTEK OBJĘTOŚCI (LITRY) - SPRZECIWIA SIĘ ON NAŁOŻENIU NA TE WYROBY DODATKOWEGO PODATKU O KONSTRUKCJI ZBLIŻONEJ DO AKCYZY, JEDNAKŻE NALICZANEGO WEDŁUG JEDNOSTEK MASY (TONY)?". W ODPOWIEDZI NA POWYŻSZE DYREKTOR IZBY CELNEJ PODNIÓSŁ, ŻE ZARZUTY ROZSZERZAJĄCE SKARGĘ SĄ NIEZASADNE. WSKAZAŁ TEŻ, ŻE BRAK JEST PODSTAW DO ZWRÓCENIA SIĘ DO TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ Z PYTANIAMI ZAPROPONOWANYMI PRZEZ STRONĘ. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: SKARGA NIE JEST ZASADNA. PRZYSTĘPUJĄC DO MERYTORYCZNEJ OCENY ZARZUTU SKARGI KONIECZNYM JEST NA WSTĘPIE ZAPREZENTOWANIE REGULACJI PRAWNEJ, CO DO KTÓREJ WYKŁADNIA JEST GŁÓWNYM PRZEDMIOTEM SPORU. ZGODNIE Z ART. 37H UST. 1 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH I KRAJOWYM FUNDUSZU DROGOWYM WPROWADZANIE NA RYNEK KRAJOWY PALIW SILNIKOWYCH ORAZ GAZU WYKORZYSTYWANYCH DO NAPĘDU POJAZDÓW W ROZUMIENIU ART. 2 PKT 31 USTAWY Z DNIA 20 CZERWCA 1997 R. - PRAWO O RUCHU DROGOWYM PODLEGA OPŁACIE, ZWANEJ DALEJ "OPŁATĄ PALIWOWĄ". W MYŚL ART. 37H UST. 2 TEJ USTAWY, PRZEZ WPROWADZENIE NA RYNEK PALIW SILNIKOWYCH ORAZ GAZU, O KTÓRYCH MOWA W UST. 1, ROZUMIE SIĘ CZYNNOŚCI PODLEGAJĄCE OPODATKOWANIU PODATKIEM AKCYZOWYM, KTÓRYCH PRZEDMIOTEM SĄ TE PALIWA SILNIKOWE ORAZ GAZ. Z KOLEI ART. 37H UST. 3 USTAWY, WSKAZUJE, ŻE PALIWAMI SILNIKOWYMI ORAZ GAZEM, O KTÓRYCH MOWA W UST. 1, SĄ PRODUKTY O OKREŚLONYCH SYMBOLACH PKWIU I ODPOWIADAJĄCYCH IM KODACH CN. PRZEPIS ART. 37H UST. 1 USTAWY NIE POZOSTAWIA WĄTPLIWOŚCI, ŻE OBOWIĄZEK PODATKOWY W OPŁACIE PALIWOWEJ POWSTAJE W MOMENCIE WPROWADZENIA NA RYNEK KRAJOWY PALIW SILNIKOWYCH ORAZ GAZU. PRZEPIS ART. 37H UST. 3 USTAWY, WYJAŚNIA POJĘCIE PALIW SILNIKOWYCH I GAZU. TYLKO BOWIEM PALIWA SILNIKOWE ORAZ GAZ OKREŚLONE W ART. 37H UST. 3 USTAWY, PODLEGAJĄ OPŁACIE PALIWOWEJ. OBOWIĄZEK ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ POWSTAJE Z DNIEM, W KTÓRYM PODMIOTY SĄ OBOWIĄZANE DO ZAPŁATY PODATKU AKCYZOWEGO OD PALIW SILNIKOWYCH ORAZ GAZU (ART. 37K UST. 1 USTAWY). PODSTAWĄ OBLICZENIA WYSOKOŚCI OPŁATY PALIWOWEJ JEST ILOŚĆ PALIW SILNIKOWYCH LUB GAZU, OD JAKICH PODMIOTY SĄ OBOWIĄZANE ZAPŁACIĆ PODATEK AKCYZOWY (ART. 37L USTAWY). PODMIOTY SĄ OBOWIĄZANE SKŁADAĆ INFORMACJĘ O OPŁACIE PALIWOWEJ WŁAŚCIWEMU NACZELNIKOWI URZĘDU CELNEGO ORAZ OBLICZAĆ I WPŁACAĆ OPŁATĘ PALIWOWĄ W TERMINIE: 1. DO 25 DNIA MIESIĄCA NASTĘPUJĄCEGO PO MIESIĄCU, W KTÓRYM POWSTAŁ OBOWIĄZEK ZAPŁATY - W PRZYPADKACH, O KTÓRYCH MOWA W ART. 37J UST. 1 PKT 1, 3 I 4, 2. OKREŚLONYM DLA NALEŻNOŚCI CELNYCH - W PRZYPADKU, O KTÓRYM MOWA W ART. 37J UST. 1 PKT 2; - NA WYODRĘBNIONY RACHUNEK BANKOWY IZBY CELNEJ, KTÓRĄ KIERUJE DYREKTOR WŁAŚCIWY DLA NACZELNIKA TEGO URZĘDU CELNEGO. (ART. 37O USTAWY). Z POWYŻSZEGO WYNIKA, ŻE OPŁATA PALIWOWA, OBLICZANA PRZEZ SAMEGO PODATNIKA, A Z UWAGI NA OKREŚLONY MOMENT POWSTANIA OBOWIĄZKU PODATKOWEGO, ORAZ TERMIN JEJ ZAPŁATY, NIE UWZGLĘDNIA FAKTYCZNEGO WYKORZYSTANIA PALIW SILNIKOWYCH ORAZ GAZU. INNYMI SŁOWY PODATNIK JEST ZOBOWIĄZANY DO ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ, JEŻELI WPROWADZA NA RYNEK KRAJOWY PALIWA SILNIKOWE ORAZ GAZ WYMIENIONE W ART. 37H UST. 3 USTAWY. W PIERWSZEJ KOLEJNOŚCI SĄD ODNIESIE SIĘ DO NAJDALEJ IDĄCEGO ZARZUTU DOTYCZĄCEGO KONIECZNOŚCI ODMOWY ZASTOSOWANIA PRZEPISÓW PRAWA KRAJOWEGO PRZEWIDUJĄCYCH DANINĘ PUBLICZNĄ W POSTACI OPŁATY PALIWOWEJ, BOWIEM DOPIERO PO PRZESĄDZENIU CZY PRZEPISY TE MIAŁY ZASTOSOWANIE W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE ZGODNIE Z BRZMIENIEM I CELEM ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ, MOŻNA OCENIĆ ZASADNOŚĆ POZOSTAŁYCH ZARZUTÓW. W ORZECZNICTWIE NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO UTRWALONE JEST JUŻ STANOWISKO, ŻE WYMIERZENIE OPŁATY PALIWOWEJ NA PODSTAWIE USTAWY O AUTOSTRADACH NIE NARUSZA WSPOMNIANEGO PRZEPISU DYREKTYWY HORYZONTALNEJ, PONIEWAŻ TA DANINA SPEŁNIA WYMAGANIA OKREŚLONE W ART. 3 UST. 2 TEJ DYREKTYWY (POR. NP. WYROKI NSA: Z DNIA 23 MARCA 2009 R., SYGN. AKT I FSK 125/08, Z DNIA 2 SIERPNIA 2011 R., SYGN. AKT I GSK 583/10, Z DNIA 10 SIERPNIA 2011 R., SYGN. AKT I GSK 772/10, Z DNIA 9 SIERPNIA 2011 R., SYGN. AKT 969/10, Z DNIA 10 SIERPNIA 2011 R., SYGN. AKT I GSK 988/10, Z DNIA 10 SIERPNIA 2011 R., SYGN. AKT I GSK 1006/10). SKŁAD ORZEKAJĄCY W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE, W PEŁNI TO STANOWISKO PODZIELA, PODKREŚLA JEDNOCZEŚNIE, ŻE WBREW TWIERDZENIOM AUTORA SKARGI, W STANIE PRAWNYM OBOWIĄZUJĄCYM W ROKU 2007 UREGULOWANIA KRAJOWE DOTYCZĄCE OPŁATY PALIWOWEJ BYŁY ZGODNE ZE WSKAZANYM PRZEPISEM DYREKTYWY. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY PODZIELA POGLĄD WYRAŻONY W PRZYWOŁANYCH WYŻEJ WYROKACH I PRZYJMUJE ZA WŁASNY, ŻE OPŁATA PALIWOWA NIE SŁUŻY CELOM FISKALNYM, GDYŻ NIE JEST PRZEZNACZONA NA ZWIĘKSZENIE WPŁYWÓW DO BUDŻETU PAŃSTWA. ŚRODKI FINANSOWE Z OPŁATY PALIWOWEJ WPŁYWAJ Ą W I CAŁOŚCI DO KRAJOWEGO FUNDUSZU DROGOWEGO (OBECNIE W CZĘŚCI RÓWNIEŻ DO FUNDUSZU KOLEJOWEGO), KTÓRY JEST INSTYTUCJĄ ODRĘBNĄ OD BUDŻETU, UTWORZONĄ W BANKU GOSPODARSTWA KRAJOWEGO (ART. 39 I 39B UST. 1 PKT 1 USTAWY O AUTOSTRADACH). FUNDUSZ GROMADZI TE ŚRODKI NA BUDOWĘ AUTOSTRAD, BUDOWĘ I PRZEBUDOWĘ DRÓG (ART. 38 UST. 1 PKT 3 I ART. 39A PKT 1 USTAWY O AUTOSTRADACH). CEL OPŁATY PALIWOWEJ JEST WIĘC POZABUDŻETOWY I Z TEGO PUNKTU WIDZENIA JEST CELEM SZCZEGÓLNYM. BIORĄC ZATEM POD UWAGĘ TĘ OKOLICZNOŚĆ NIE SPOSÓB ZAAPROBOWAĆ TEZY, ŻE WPROWADZENIE OPŁATY PALIWOWEJ OD PALIW UŻYWANYCH DO POJAZDÓW SILNIKOWYCH NIE SPEŁNIA SZCZEGÓLNEGO CELU, O KTÓRYM MOWA W ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ. WSKAZANIE W PRZEPISIE ART. 37I USTAWY O AUTOSTRADACH, ŻE OPLATA PALIWOWA STANOWI PRZYCHÓD KONKRETNYCH FUNDUSZY POWOŁANYCH DO REALIZACJI ŚCIŚLE OKREŚLONYCH CELÓW SPEŁNIA WYMÓG DYREKTYWY HORYZONTALNEJ, ABY INNY NIŻ AKCYZA PODATEK MÓGŁ OBCIĄŻAĆ WYROBY AKCYZOWE. PRZEPISY WSPOMNIANEJ DYREKTYWY NIE ZAWĘZIŁY POJĘCIA "SZCZEGÓLNYCH CELÓW", ZATEM NALEŻY UZNAĆ, ŻE WPROWADZENIE DO SYSTEMU PRAWNEGO OPŁATY O CHARAKTERZE PODATKU POBIERANEJ OD WPROWADZENIA NA RYNEK KRAJOWY PALIW SILNIKOWYCH SŁUŻĄCYCH DO NAPĘDU POJAZDÓW I POWIĄZANIE TEJ OPŁATY Z JEDYNYM CELEM, JAKIM JEST FINANSOWANIE INWESTYCJI DROGOWYCH I KOLEJOWYCH, A WIĘC DĄŻENIEM DO USPRAWNIENIA RUCHU POJAZDÓW, W PEŁNI REALIZUJE WARUNEK WYNIKAJĄCY Z DYREKTYWY HORYZONTALNEJ. NIE ZMIENIA PRAWIDŁOWOŚCI TEJ OCENY, PODNOSZONA W SKARDZE OKOLICZNOŚĆ, WPROWADZENIA OD 15 PAŹDZIERNIKA 2009 R., ZMIAN W PRZEPISACH DOTYCZĄCYCH OPŁATY PALIWOWEJ. BOWIEM W ŚWIETLE POCZYNIONYCH DOTYCHCZAS ROZWAŻAŃ, OPŁATA PALIWOWA NIE SŁUŻYŁA CELOM FISKALNYM TAKŻE PRZED WPROWADZENIEM ZMIAN W USTAWIE. PRZEDSTAWIONE WYROKI EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI NA POPARCIE ARGUMENTACJI NIEZGODNOŚCI OBOWIĄZUJĄCYCH W ROKU 2007 ROZWIĄZAŃ PRAWA KRAJOWEGO Z PRZEPISAMI WSPÓLNOTOWYMI, NIE ZNAJDUJĄ ODNIESIENIA DO UREGULOWANIA OPŁATY PALIWOWEJ. SĄD NIE ZNAJDUJE ANALOGII POWOŁANYCH SPRAW DO UREGULOWANIA POLSKIEJ OPŁATY PALIWOWEJ. SKORO BOWIEM OPŁATĘ POBIERA SIĘ OD PALIW SILNIKOWYCH WYKORZYSTYWANYCH DO NAPĘDU POJAZDÓW, KTÓRE PORUSZAJĄ SIĘ PO DROGACH, A ŚRODKI TE ZASILAJĄ SPECJALNY FUNDUSZ SŁUŻĄCY BUDOWIE INFRASTRUKTURY DROGOWEJ (A NIE INNYM CELOM) CO PRZYCZYNI SIĘ DO ROZWOJU CYWILIZACYJNEGO KRAJU, TO WARUNEK OKREŚLONY W ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ NALEŻY UZNAĆ ZA SPEŁNIONY (POR. WYROK NSA Z DNIA 23 MARCA 2009 R., SYGN. AKT I FSK 125/08). W OCENIE SĄDU NIE JEST RÓWNIEŻ ZASADNY POGLĄD CO DO NIEZGODNOŚCI KONSTRUKCYJNEJ OPŁATY PALIWOWEJ Z ZASADAMI DOTYCZĄCYMI PODATKU AKCYZOWEGO LUB PODATKU VAT, POPIERANY ARGUMENTEM O ZASTOSOWANIU RÓŻNYCH JEDNOSTEK MIARY PALIWA (TONY I LITRY) DLA POTRZEB OPŁATY PALIWOWEJ I AKCYZY. TRZEBA PRZEDE WSZYSTKIM ZAUWAŻYĆ, NA CO ZWRÓCIŁ UWAGĘ NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY W WYROKU Z DNIA 2 SIERPNIA 2011 R., SYGN. AKT I GSK 583/10, ŻE W POLSKIEJ WERSJI JĘZYKOWEJ DYREKTYWY HORYZONTALNEJ MÓWI SIĘ O ZGODNOŚCI TAKIEGO "PODATKU" Z PRZEPISAMI PODATKOWYMI STOSOWANYMI ODNOŚNIE DO PODATKU AKCYZOWEGO ORAZ VAT, JEŻELI CHODZI O OKREŚLENIE PODSTAWY OPODATKOWANIA, OBLICZENIE PODATKU, ŚCIĄGALNOŚĆ I KONTROLOWANIE PODATKU. PRZYJĘCIE JEDNOSTKI MIARY PALIWA DLA OKREŚLENIA OPŁATY PALIWOWEJ I PODATKU AKCYZOWEGO JEST KWESTIĄ CZYSTO TECHNICZNĄ, A NIE KWESTIĄ ZASAD OKREŚLAJĄCYCH KONSTRUKCJĘ TYCH DANIN PUBLICZNYCH, JAKO ŻE W JEDNYM I DRUGIM PRZYPADKU PODSTAWĄ OPODATKOWANIA JEST ILOŚĆ PALIWA. ZATEM ZA TRAFNY NALEŻY UZNAĆ POGLĄD O ZGODNOŚCI PRZEPISÓW KRAJOWYCH Z PRZEPISAMI UNIJNYMI TAKŻE W TYM ZAKRESIE, W ROZUMIENIU ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ, BOWIEM RÓŻNICA JEDNOSTEK MIARY DLA POTRZEB OPŁATY PALIWOWEJ I AKCYZY NIE JEST ISTOTNA, GDYŻ W OBU PODATKACH NALEŻNOŚĆ ZALEŻNA JEST OD ILOŚCI PALIWA. OKOLICZNOŚĆ, ŻE USTAWODAWCA DOKONAŁ OD 1 STYCZNIA 2010 R. ZMIANY JEDNOSTEK MIARY PALIWA DLA OKREŚLENIA STAWKI OPŁATY PALIWOWEJ NIE OZNACZA, ŻE ART. 37M USTAWY O AUTOSTRADACH W STANIE PRAWNYM OBOWIĄZUJĄCYM W 2007 R. POZOSTAWAŁ W SPRZECZNOŚCI Z ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ. BOWIEM ZMIANA TA DOKONANA USTAWĄ Z DNIA 20 LISTOPADA 2009 R. O ZMIANIE USTAWY O AUTOSTRADACH ORAZ KRAJOWYM FUNDUSZU DROGOWYM ORAZ USTAWY O OBROCIE INSTRUMENTAMI FINANSOWYMI (DZ. U. NR 223, POZ. 1776), MIAŁA NA CELU WDROŻENIE DYREKTYWY RADY 2003/96/WE Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 2003 R. W SPRAWIE RESTRUKTURYZACJI WSPÓLNOTOWYCH PRZEPISÓW RAMOWYCH DOTYCZĄCYCH OPODATKOWANIA PRODUKTÓW ENERGETYCZNYCH I ENERGII ELEKTRYCZNEJ (DZ. URZ. UE L 283, STR. 51, DZ. URZ. UE POLSKIE WYDANIE SPECJALNE ROZDZ. 9, T. 1, STR. 405, DALEJ: DYREKTYWA ENERGETYCZNA), A NIE DYREKTYWY HORYZONTALNEJ. WDROŻENIE DYREKTYWY ENERGETYCZNEJ BYŁO KONIECZNE, Z UWAGI NA ZAKOŃCZENIE OKRESU PRZEJŚCIOWEGO DLA POLSKI, W ZAKRESIE SPEŁNIANIA WYMAGAŃ ODNOŚNIE MINIMALNYCH POZIOMÓW OPODATKOWANIA PRODUKTÓW ENERGETYCZNYCH POKREŚLONYCH WW. DYREKTYWĄ (POR. UZASADNIENIA PROJEKTU TEJ USTAWY - DRUK SEJMOWY NR 2489). NIE JEST ISTOTNE W ASPEKCIE ZGODNOŚCI PRZEPISÓW KRAJOWYCH Z ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ, UZASADNIENIE ZMIANY JEDNOSTKI MIARY OLEJU NAPĘDOWEGO DLA POTRZEB OPŁATY PALIWOWEJ, ZAMIAREM JEJ DOSTOSOWANIA DO REGULACJI DYREKTYWY ENERGETYCZNEJ, BOWIEM JAK JUŻ SĄD ZAUWAŻYŁ, PRZYJĘTA JEDNOSTKA MIARY JEST TYLKO KWESTIĄ TECHNICZNĄ. POCZYNIONE DOTYCHCZAS ROZWAŻANIA POZWALAJ Ą PONADTO STWIERDZIĆ ZBĘDNOŚĆ WYSTĄPIENIA Z PYTANIEM PREJUDYCJALNYM DO TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ, O CO WNIOSKOWAŁA STRONA SKARŻĄCA W SKARDZE (PIŚMIE PROCESOWYM). PRZYJMUJE SIĘ BOWIEM, ŻE MIĘDZY POSTĘPOWANIEM KRAJOWYM A PREJUDYCJALNYM MUSI ISTNIEĆ TAKI ZWIĄZEK, ŻE WYDANIE ORZECZENIA PREJUDYCJALNEGO JEST NIEZBĘDNE DLA ROZSTRZYGNIĘCIA SPRAWY. INNYMI SŁOWY, SĄD KRAJOWY STOSUJE W DANYM POSTĘPOWANIU KONKRETNĄ NORMĘ PRAWA UNIJNEGO, A JEJ WYKŁADNIA LUB STWIERDZENIE (NIE) WAŻNOŚCI SĄ NIEZBĘDNE DO WYDANIA ROZSTRZYGNIĘCIA. W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE TAKA SYTUACJA NIE MIAŁA MIEJSCA, A ZATEM WNIOSEK O WYSTĄPIENIE DO TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ Z PYTANIEM PREJUDYCJALNYM NIE MÓGŁ ZOSTAĆ UWZGLĘDNIONY. PONIEWAŻ DOTYCHCZASOWE ROZWAŻANIA DAŁY PODSTAWĘ DO PRZYJĘCIE, ŻE W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE WYMIERZENIE OPŁATY PALIWOWEJ NA PODSTAWIE USTAWY O AUTOSTRADACH NIE NARUSZA PRZEPISU ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY HORYZONTALNEJ, TO OCENIE SĄDU PODLEGAJĄ POZOSTAŁE ZARZUTY SKARGI. W ŚWIETLE UCHWAŁY SKŁADU SIEDMIU SĘDZIÓW NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 7 LIPCA 2011 R. SYGN. AKT L GPS 2/11 ZARZUTY TE NIE MOGŁY ZOSTAĆ UZNANE ZA UPRAWNIONE. ZGODNIE Z TĄ UCHWAŁĄ W STANIE PRAWNYM OBOWIĄZUJĄCYM OD DNIA WEJŚCIA W ŻYCIE USTAWY Z DNIA 27 SIERPNIA 2004 R., O ZMIANIE USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH ORAZ O KRAJOWYM FUNDUSZU DROGOWYM (DZ. U. NR 213, POZ. 2156) DO DNIA WEJŚCIA W ŻYCIE USTAWY Z DNIA 11 MAJA 2007 R. O ZMIANIE USTAWY O PODATKU AKCYZOWYM ORAZ NIEKTÓRYCH INNYCH USTAW (DZ. U. NR 99, POZ. 666) OPŁATĄ PALIWOWĄ, O KTÓREJ MOWA W ART. 37 H UST. 1 USTAWY Z DNIA 27 PAŹDZIERNIKA 1994 R. O AUTOSTRADACH PŁATNYCH ORAZ O KRAJOWYM FUNDUSZU DROGOWYM (TEKST JEDNOLITY: DZ. U. Z 2004 R., NR 256, POZ. 2571, ZE ZM.), OBJĘTE BYŁY PALIWA SILNIKOWE (W TYM OLEJE NAPĘDOWE) WYMIENIONE W ART. 37 H UST. 3 PKT 3 TEJ USTAWY. W MOTYWACH UCHWAŁY NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY W SKŁADZIE SIEDMIU SĘDZIÓW DOKONAŁ WYKŁADNI JĘZYKOWEJ ART. 37H UST. 1 I 2 USTAWY O AUTOSTRADACH WSKAZUJĄC, ZE WŁAŚNIE NA JĘZYKOWEJ WYKŁADNI OPIERA POGLĄD WIĄŻĄCY OBOWIĄZEK UISZCZENIA OPŁATY PALIWOWEJ "Z SAMYM TYLKO WPROWADZENIEM NA RYNEK KRAJOWY OKREŚLONYCH PALIW, NIEZALEŻNIE OD SPOSOBU FAKTYCZNEGO ICH WYKORZYSTANIA". PODZIELAJĄC POGLĄD ZAWARTY W TEJ UCHWALE PRZYPOMNIEĆ NALEŻY, ZE PRZEPIS ART. 37H ZARÓWNO W OKRESIE WSKAZANYM W OMAWIANEJ UCHWALE JAK I W DACIE PRZYJĘCIA ZGŁOSZENIA CELNEGO W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE STANOWIŁ, ŻE WPROWADZANIE NA RYNEK KRAJOWY PALIW SILNIKOWYCH ORAZ GAZU WYKORZYSTYWANYCH DO NAPĘDU POJAZDÓW W ROZUMIENIU ART. 2 PKT 31 USTAWY Z DNIA 20 CZERWCA 1997 R. - PRAWO O RUCHU DROGOWYM PODLEGA OPŁACIE PALIWOWEJ. PRODUKTY, KTÓRYCH DOTYCZY OPŁATA ZOSTAŁY WYMIENIONE W OMAWIANYM ART. 37H I OBEJMOWAŁY MIĘDZY INNYMI SPORNE PALIWO. WEDŁUG ART. 37H USTAWY O AUTOSTRADACH PRZEZ WPROWADZENIE NA RYNEK PALIW SILNIKOWYCH I GAZU OBJĘTYCH ART. 37H UST. 1 OMAWIANEJ USTAWY NALEŻY ROZUMIEĆ CZYNNOŚCI PODLEGAJĄCE OPODATKOWANIU PODATKIEM AKCYZOWYM, KTÓRYCH PRZEDMIOTEM SĄ TE PALIWA SILNIKOWE ORAZ GAZ. OBOWIĄZEK ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ CIĄŻY NA IMPORTERZE Z MOCY ART. 37J UST. 1 PKT 2 USTAWY O AUTOSTRADACH. DODAĆ NALEŻY JESZCZE, ŻE OBOWIĄZEK ZAPŁATY OPŁATY PALIWOWEJ POWSTAJE W TYM SAMYM DNIU, W KTÓRYM IMPORTER PALIWA ZOBOWIĄZANY BYŁ DO ZAPŁATY PODATKU AKCYZOWEGO (ART. 37K UST. 1). DNIEM POWSTANIA OBOWIĄZKU PODATKOWEGO W IMPORCIE WYROBÓW AKCYZOWYCH JEST DZIEŃ POWSTANIA DŁUGU CELNEGO W ROZUMIENIU PRAWA CELNEGO CZYLI DZIEŃ PRZYJĘCIA ZGŁOSZENIA CELNEGO. W ŚWIETLE TEGO, CO POWIEDZIANO WYŻEJ NIE BUDZI WĄTPLIWOŚCI, ŻE W DACIE PRZYJĘCIA ZŁOŻONEGO PRZEZ SPÓŁKĘ ZGŁOSZENIA CELNEGO POWSTAŁ ZARÓWNO DŁUG CELNY JAK TEŻ OBOWIĄZKI PODATKOWE W ODNIESIENIU DO AKCYZY I OPŁATY PALIWOWEJ. INACZEJ MÓWIĄC Z CHWILĄ PRZYJĘCIA ZGŁOSZENIA CELNEGO I ZWIĄZANYM Z TYM ZWOLNIENIEM OLEJU DO OBROTU NA OBSZARZE CELNYM WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ OPŁATA PALIWOWA STAŁA SIĘ NALEŻNA I TO CZY I NA JAKIE CELE ZOSTAŁA NASTĘPNIE, JUŻ PO PRZYJĘCIU ZGŁOSZENIA CELNEGO, WYKORZYSTANA NA OBSZARZE CELNYM WSPÓLNOTY CZY POZA TYM OBSZAREM - POZOSTAJE BEZ ZNACZENIA PRAWNEGO - SKORO OBOWIĄZEK ZAPŁACENIA OPŁATY WIĄŻE SIĘ WYŁĄCZNIE Z CZYNNOŚCIĄ WPROWADZENIA PALIWA NA RYNEK KRAJOWY, A TO DOKONANE ZOSTAŁO. ZGODNIE Z ART. 72 § 1 PKT 1 O.P., ZA NADPŁATĘ UWAŻA SIĘ KWOTĘ NADPŁACONEGO LUB NIENALEŻNIE ZAPŁACONEGO PODATKU. PODATEK ZAPŁACONY NIENALEŻNIE TO KWOTA UISZCZONA PRZEZ PODATNIKA W SYTUACJI, GDY NIE BYŁO USTAWOWEGO OBOWIĄZKU JEJ ZAPŁACENIA ALBO OBOWIĄZEK TEN ISTNIAŁ, ALE WYGASŁ A PODATEK NADPŁACONY TO UISZCZONY W WYSOKOŚCI PRZEWYŻSZAJĄCEJ KWOTĘ NALEŻNĄ. W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE STRONA WE WNIOSKU O STWIERDZENIE NADPŁATY DOMAGA SIĘ ZWROTU OPŁATY W CAŁOŚCI, Z UWAGI NA PÓŹNIEJSZE WYKORZYSTANIE PALIWA DO INNYCH CELÓW. W ŚWIETLE POWOŁANEJ WYŻEJ UCHWAŁY SKŁADU 7 SĘDZIÓW NSA, SPOSÓB WYKORZYSTANIA OLEJU PO JEGO WPROWADZENIU NA RYNEK KRAJOWY JEST BEZ ZNACZENIA DLA OBOWIĄZKU UISZCZENIA OPŁATY I NIE POZWALA NA STWIERDZENIE, ŻE OPŁATA TA PRZESTAŁA BYĆ NALEŻNA BĄDŹ BYŁA NIENALEŻNA OD SAMEGO POCZĄTKU. ZATEM ZARZUTY SKARGI DOTYCZĄCE NARUSZENIA ART. 72 ORDYNACJI PODATKOWEJ NIE SĄ UPRAWNIONE. W KOŃCU NIEZGODNA JEST WYPOWIEDŹ CO DO KONSTYTUCYJNOŚCI PRZEPISÓW. SKARŻĄCY SKIEROWAŁ SKARGĘ DO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO, KTÓRY POSTANOWIENIEM Z DNIA 12 STYCZNIA 2012 R. W SPRAWIE TS 245/09 WYPOWIEDZIAŁ SIĘ M.IN. W KWESTII ZGODNOŚCI ART. 37H I NASTĘPNIE USTAWY Z PRZEPISAMI DYREKTYWY RUE, A TAKŻE KONSTYTUCJI RP. W TYM MIEJSCU NIE SPOSÓB ZGODZIĆ SIĘ ZE STWIERDZENIEM, ŻE TAKA OCENA WYRAŻONA PRZEZ TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY NIE MA MOCY PRAWNEJ I ZNACZENIA DLA NINIEJSZEJ SPRAWY. ZGODNIE Z ART. 19 UST. 1 USTAWY Z DNIA 1 SIERPNIA 1997 R. O TRYBUNALE KONSTYTUCYJNYM (DZ. U. 1997.102.643, ZE ZM.). TRYBUNAŁ W TOKU POSTĘPOWANIA POWINIEN ZBADAĆ WSZYSTKIE ISTOTNE OKOLICZNOŚCI W CELU WSZECHSTRONNEGO WYJAŚNIENIA SPRAWY. A Z KOLEI W RAMACH ZADAŃ TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI W ART. 2 PKT 2 TEJ USTAWY WYMIENIONO BADANIE ZGODNOŚCI USTAW Z RATYFIKOWANYMI UMOWAMI MIĘDZYNARODOWYMI, KTÓRYCH RATYFIKACJA WYMAGAŁA UPRZEDNIEJ ZGODY WYRAŻONEJ W USTAWIE. PRZECHODZĄC ZATEM DO WSKAZANEGO POSTANOWIENIA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 12 STYCZNIA 2012 R., W SPRAWIE TS 245/09, POZA ARGUMENTACJĄ CO DO NIEDOPUSZCZALNOŚCI SKARGI KONSTYTUCYJNEJ, PRZYTOCZYĆ NALEŻY WYPOWIEDŹ TEGO ORGANU CO DO KONSTYTUCYJNOŚCI PRZYWOŁANYCH W SKARDZE KONSTYTUCYJNEJ SKARŻĄCEJ SPÓŁKI PRZEPISÓW USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH: "ODMOWA NADANIA DALSZEGO BIEGU SKARDZE ZASADNA JEST TAKŻE Z POWODU UCHYBIEŃ DOTYCZĄCYCH JEJ PODSTAWY. W OCENIE SKARŻĄCEJ ART. 37K UST. 1 I 2 W ZWIĄZKU Z ART. 37H UST. 1 I ART. 37J UST. 1 PKT 2 ORAZ ART. 37Q USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH SĄ NIEZGODNE Z ART. 2, ART. 21 UST. 1, ART. 32 UST. 1, ART. 64 UST. 1 I 2 KONSTYTUCJI. POWOŁANIE ART. 64 UST. 1 I 2 ORAZ ART. 21 UST. 1 KONSTYTUCJI JAKO WZORCÓW KONTROLI KONSTYTUCYJNOŚCI REGULACJI Z DZIEDZINY PRAWA PODATKOWEGO WYMAGA PRZYPOMNIENIA UTRWALONEGO JUŻ W TYM ZAKRESIE STANOWISKA TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO. OBOWIĄZEK PONOSZENIA CIĘŻARÓW PODATKOWYCH I INNYCH DANIN PUBLICZNYCH KSZTAŁTUJE RAMY KONSTYTUCYJNEGO POJMOWANIA WŁASNOŚCI (ZOB. WYROK Z DNIA 24 LISTOPADA 2009 R., SK 36/07, OTKZU NR 10/A/2009, POZ. 151 I POWOŁANE TAM ORZECZNICTWO). W WYROKU Z DNIA 29 LISTOPADA 2006 R., O SYGN. SK 51/06, TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ, ŻE "SKUTKI NAŁOŻENIA NA OKREŚLONĄ GRUPĘ PODMIOTÓW OKREŚLONEJ DANINY PUBLICZNEJ LUB WPROWADZENIA ULGI (ZWOLNIENIA PODATKOWEGO) NIE MOGĄ BYĆ (...) OCENIANE W KATEGORIACH WPŁYWU NA STAN MAJĄTKOWY PODATNIKÓW" (OTKZU NR 10/A/2006, POZ. 156). PRZEPISY DOTYCZĄCE PODATKÓW I DANIN PUBLICZNYCH MAJĄ BOWIEM SWOJĄ WŁASNĄ, ODRĘBNĄ PODSTAWĘ KONSTYTUCYJNĄ. WYNIKA TO PRZEDE WSZYSTKIM Z ART. 84 KONSTYTUCJI, KTÓRY STATUUJE POWSZECHNY OBOWIĄZEK PONOSZENIA CIĘŻARÓW I ŚWIADCZEŃ PUBLICZNYCH I NIEJAKO ZWALNIA USTAWODAWCĘ Z OBOWIĄZKU USPRAWIEDLIWIANIA WPROWADZENIA DANINY PUBLICZNEJ. POBIERANIE DANIN I OPŁAT O CHARAKTERZE PUBLICZNYM NIE MOŻE BYĆ WIĘC UZNANE ZA INGERENCJĘ W SFERĘ PRAWA WŁASNOŚCI (CHYBA ŻE STANOWI ONO UKRYTĄ FORMĘ KONFISKATY MIENIA). JAK ZAUWAŻYŁ TRYBUNAŁ W WYROKU Z DNIA 14 WRZEŚNIA 2001 R., O SYGN. SK 11/00, PRZYJĘCIE TEZY, ŻE KAŻDE OGRANICZENIE MAJĄTKOWE, W TYM NAŁOŻENIE NP. PODATKU CZY INNEJ DANINY, JEST OGRANICZENIEM PRAWA WŁASNOŚCI - PROWADZIŁOBY DO WNIOSKU, ŻE KAŻDA NIEKORZYSTNA ZMIANA W SYTUACJI MAJĄTKOWEJ OBYWATELA JEST TAKIM OGRANICZENIEM. TO SPOWODOWAŁOBY ZATARCIE GRANICY POMIĘDZY TYM, CO JEST CIĘŻAREM WYNIKAJĄCYM Z OBOWIĄZKÓW, A CO OGRANICZENIEM WŁASNOŚCI PODLEGAJĄCYM KONTROLI Z PUNKTU WIDZENIA ART. 64 KONSTYTUCJI (OTKZU NR 6/2001, POZ. 166). W ROZPOZNAWANEJ SPRAWIE NIE MAMY JEDNAK DO CZYNIENIA Z ZARZUTEM INGERENCJI POLEGAJĄCEJ NA NAŁOŻENIU PODATKU, ALE Z ZARZUTEM INGERENCJI W PRAWA MAJĄTKOWE PRZYSŁUGUJĄCE PODATNIKOWI, KTÓRY - OGÓLNIE RZECZ UJMUJĄC JUŻ ZREALIZOWAŁ OBOWIĄZEK PODATKOWY, W WYNIKU CZEGO POWSTAŁA NADPŁATA. DOPUSZCZALNOŚĆ STOSOWANIA ART. 64 KONSTYTUCJI JAKO WZORCA KONTROLI W SPRAWACH DOTYCZĄCYCH ZWROTU NADPŁATY PODATKU POTWIERDZONA ZOSTAŁA M.IN. W WYROKACH TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 30 LISTOPADA 2004 R., O SYGN. SK 31/04 (OTKZU NR 10/A/2004, POZ. 110) ORAZ 16 PAŹDZIERNIKA 2007 R., O SYGN. SK 63/06 (OTK ZU NR 9/A/2007, POZ. 105). W WYROKU Z DNIA 10 MARCA 2009 R., O SYGN. P 80/08, TRYBUNAŁ UZNAŁ, ŻE W KONTEKŚCIE PRAWA DO ZWROTU NADPŁACONEGO VAT NIE MOŻNA MÓWIĆ CO PRAWDA O WŁASNOŚCI - PRZYNAJMNIEJ W ŚCISŁYM ROZUMIENIU TEGO TERMINU - ALE O WIERZYTELNOŚCI BĄDŹ O MAKSYMALNIE UKSZTAŁTOWANEJ EKSPEKTATYWIE WIERZYTELNOŚCI DOTYCZĄCEJ ZWROTU NADPŁACONEGO VAT. Z TYCH WZGLĘDÓW PRAWO TO KORZYSTA Z OCHRONY PRAWNEJ GWARANTOWANEJ "INNYM NIŻ WŁASNOŚĆ PRAWOM MAJĄTKOWYM" W ART. 64 KONSTYTUCJI. BIORĄC POD UWAGĘ POWYŻSZE, TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY STWIERDZA, ŻE W RAZIE NADPŁATY MAMY DO CZYNIENIA Z UISZCZONYM BEZ PODSTAWY PRAWNEJ (A WIĘC NIENALEŻNYM) PRZYMUSOWYM I NIEODPŁATNYM ŚWIADCZENIEM PUBLICZNOPRAWNYM. PODATNICY PONOSZĄ ZATEM CIĘŻAR EKONOMICZNY, POLEGAJĄCY NA ZAPŁACIE NIEISTNIEJĄCEGO ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO. FAKT PONIESIENIA SZKODY W ZWIĄZKU Z POZBAWIENIEM PODATNIKA MOŻLIWOŚCI DYSPONOWANIA ŚRODKAMI PIENIĘŻNYMI NIE BUDZI WĄTPLIWOŚCI. Z DOŁĄCZONYCH DO SKARGI KONSTYTUCYJNEJ DOKUMENTÓW WYNIKA JEDNOZNACZNIE, ŻE WSZYSTKIE PALIWA SILNIKOWE ORAZ GAZ, KTÓRE POTENCJALNIE MOGĄ ZOSTAĆ WYKORZYSTANE DO NAPĘDU POJAZDÓW, POWINNY PODLEGAĆ OPŁACIE PALIWOWEJ Z UWAGI NA CEL JEJ WPROWADZENIA. UŻYTE W ART. 37H UST. 1 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH POJĘCIE DOTYCZĄCE PALIW SILNIKOWYCH ORAZ GAZU "WYKORZYSTYWANYCH DO NAPĘDU POJAZDÓW W ROZUMIENIU ART. 2 PKT 31 USTAWY Z DNIA 20 CZERWCA 1997 R. - PRAWO O RUCHU DROGOWYM" NALEŻY INTERPRETOWAĆ Z UWZGLĘDNIENIEM PRZEPISÓW DYREKTYWY RADY 92/12/EWG Z DNIA 25 LUTEGO 1992 R. W SPRAWIE OGÓLNYCH WARUNKÓW DOTYCZĄCYCH WYROBÓW OBJĘTYCH PODATKIEM AKCYZOWYM, ICH PRZECHOWYWANIA, PRZEPŁYWU ORAZ KONTROLOWANIA (DZ. URZ. WE L 76 Z 23.03.1992. S. 1; DZ. URZ. UE, POLSKIE WYDANIE SPECJALNE, ROZDZ., 9, T. 1, S. 179; DALEJ: DYREKTYWA). Z ART. 3 UST. 2 DYREKTYWY WYNIKA, ŻE ZGODNIE Z PRAWEM WSPÓLNOTOWYM, PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE MOGĄ NAKŁADAĆ NA WYROBY AKCYZOWE INNE PODATKI POŚREDNIE NIŻ AKCYZA, JEDYNIE W PRZYPADKU, GDY MAJĄ ONE CHARAKTER CELOWY - NP. NA BUDOWĘ DRÓG. OPŁATA PALIWOWA POBIERANA JEST OD PALIW SILNIKOWYCH I GAZU, WYMIENIONYCH W ART. 37H UST. 3 USTAWY O AUTOSTRADACH PŁATNYCH, KTÓRE MOGĄ SŁUŻYĆ WYKORZYSTANIU DO NAPĘDU POJAZDÓW. MAJĄC POWYŻSZE NA WZGLĘDZIE, TRYBUNAŁ KONSTYTUCYJNY STWIERDZA, ŻE W STANIE FAKTYCZNYM, KTÓRY LEGŁ U PODSTAW WNIESIENIA ROZPATRYWANEJ SKARGI KONSTYTUCYJNEJ DOKONANA PRZEZ SKARŻĄCĄ OPŁATA PALIWOWA NIE MOŻE BYĆ TRAKTOWANA JAKO NIENALEŻNE (A WIĘC BEZ PODSTAWY PRAWNEJ) UISZCZONE ŚWIADCZENIE. Z RACJI TEGO, ŻE OPŁACIE PALIWOWEJ PODLEGA WPROWADZENIE NA RYNEK KRAJOWY PALIW SILNIKOWYCH, KTÓRE MOGĄ BYĆ, JAKO PALIWA SAMOISTNE, POTENCJALNIE WYKORZYSTANE DO NAPĘDU POJAZDÓW, POWOŁANE PRZEZ SKARŻĄCĄ JAKO WZORCE KONTROLI ART. 64 UST. 1 I 2 ORAZ ART. 21 UST. 1 KONSTYTUCJI - SĄ NIEADEKWATNE. ZASADA WYRAŻONA W ART. 2 KONSTYTUCJI NIE TWORZY PO STRONIE OBYWATELI PRAW PODMIOTOWYCH ANI WOLNOŚCI. TRYBUNAŁ DOPUSZCZA WPRAWDZIE, ŻE ZASADA TA MOŻE STANOWIĆ ŹRÓDŁO PRAW I WOLNOŚCI, JEDNAKŻE DOPIERO WÓWCZAS, GDY NIE SĄ ONE UJĘTE WPROST W INNYCH PRZEPISACH KONSTYTUCJI, A ZE WZGLĘDU NA ZASADĘ SKARGOWOŚCI (ART. 66 USTAWY O TRYBUNALE KONSTYTUCYJNYM) OBOWIĄZKIEM SKARŻĄCEGO JEST ICH WSKAZANIE ORAZ UZASADNIENIE STOSOWNIE DO ART. 47 UST. 1 PKT 1-3 USTAWY O TRYBUNALE KONSTYTUCYJNYM (ZOB. POSTANOWIENIE PEŁNEGO SKŁADU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 23 STYCZNIA 2002 R., TS 105/00, OTK ZU NR 1/B/2002, POZ, 60). NATOMIAST PROBLEM POWOŁYWANIA SIĘ NA ZASADĘ RÓWNOŚCI WOBEC PRAWA ZOSTAŁ NAJPEŁNIEJ PRZEDSTAWIONY W POSTANOWIENIU Z DNIA 24 PAŹDZIERNIKA 2001 R., WYDANYM W PEŁNYM SKŁADZIE (SK 10/01, OTK ZU NR 7/2001, POZ. 225). ZGODNIE Z POWYŻSZYM ROZSTRZYGNIĘCIEM WYNIKAJĄCA Z ART. 32 KONSTYTUCJI ZASADA RÓWNOŚCI STANOWI SAMODZIELNIE JEDYNIE ZASADĘ OGÓLNĄ, MAJĄCĄ CHARAKTER NIEJAKO PRAWA "DRUGIEGO STOPNIA", TZN. PRZYSŁUGUJĄCEGO W ZWIĄZKU Z KONKRETNYMI NORMAMI PRAWNYMI, A NIE W ODERWANIU OD NICH - "SAMOISTNIE". W OCENIE TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO: "ZASADA TA OZNACZA PRZEDE WSZYSTKIM, ŻE WSZYSCY SĄ RÓWNI "W GODNOŚCI, WOLNOŚCI I PRAWACH", O KTÓRYCH W INNYCH PRZEPISACH MÓWI KONSTYTUCJA, I ŻE NIE JEST DOPUSZCZALNA DYSKRYMINACJA W REALIZACJI TYCH WOLNOŚCI I PRAW". RÓWNOŚĆ NIE MA ZATEM CHARAKTERU ABSTRAKCYJNEGO I ABSOLUTNEGO, ALE "FUNKCJONUJE ZAWSZE W PEWNYM KONTEKŚCIE SYTUACYJNYM, ODNIESIONA BYĆ MUSI DO ZAKAZÓW LUB NAKAZÓW ALBO NADANIA UPRAWNIEŃ OKREŚLONYM JEDNOSTKOM (GRUPOM JEDNOSTEK) W PORÓWNANIU ZE STATUSEM INNYCH JEDNOSTEK (GRUP)". W ZWIĄZKU Z POWYŻSZYM DOPUSZCZALNOŚĆ POWOŁANIA SIĘ W SKARDZE KONSTYTUCYJNEJ NA NARUSZENIE ZASADY RÓWNOŚCI WINNA ZOSTAĆ OGRANICZONA WYŁĄCZNIE DO PRZYPADKÓW, W KTÓRYCH ZOSTANIE WSKAZANE KONKRETNE PODMIOTOWE PRAWO, WOLNOŚĆ LUB OBOWIĄZEK O CHARAKTERZE KONSTYTUCYJNYM, W ZAKRESIE KTÓRYCH ZASADA TA ZOSTAŁA NARUSZONA. TRYBUNAŁ STWIERDZA, ŻE ANI W PETITUM SKARGI KONSTYTUCYJNEJ, ANI W JEJ UZASADNIENIU, SKARŻĄCA NIE WSKAZAŁA ŻADNEGO PRAWA LUB WOLNOŚCI, KTÓRE - W JEJ OCENIE - DOZNAŁO USZCZERBKU W ZWIĄZKU Z NIERESPEKTOWANIEM ZASADY RÓWNOŚCI I PAŃSTWA PRAWNEGO. ZARZUTY SKARGI DOWODZĄ, ŻE SKARŻĄCA BŁĘDNIE UTOŻSAMIA ZASADY WYRAŻONE W KLAUZULI PAŃSTWA PRAWNEGO, Z PRZYSŁUGUJĄCYMI JEJ NA GRUNCIE KONSTYTUCJI PRAWAMI I WOLNOŚCIAMI O CHARAKTERZE PODMIOTOWYM". MAJĄC POWYŻSZE NA UWADZE, WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY STWIERDZIŁ, ŻE ŻADEN Z ARGUMENTÓW STRONY PRZYWOŁANY W SKARDZE, JAK I W PIŚMIE PROCESOWYM, NIE DOPROWADZIŁ SKUTECZNIE DO UWZGLĘDNIENIA SKARGI. UZNAJĄC BOWIEM, ŻE ZASKARŻONA DECYZJA NIE NARUSZA TAK PRAWA MATERIALNEGO JAK I PROCESOWEGO NA PODSTAWIE ART. 151 P.P.S.A. SĄD SKARGĘ ODDALIŁ. DSZ