I SA/Gd 255/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" s.c. [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem zawartym w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję organu podatkowego, uzupełnionym na formularzu PPPr w dniu 3 marca 2015 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik skarżącej "A" s.c. [...] zwrócił się o przyznanie spółce prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Dnia 18 marca 2015 r. pełnomocnik skarżącej nadesłał wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych złożone na urzędowych drukach PPF przez wspólników skarżącej spółki cywilnej – M. S. i P. F. Na wstępie należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja dotyczy określenia spółce cywilnej zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. Na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług spółka cywilna jest podatnikiem tego podatku jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej (art. 15 ust. 1). Stosownie do art. 25 § 3 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), stroną niniejszego postępowania sądowego jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy. Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Natomiast w myśl art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Skoro zatem stroną niniejszego postępowania sądowego jest spółka cywilna to jest ona również podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Powyższe wnioski rzutują na podstawę prawną, w oparciu o którą referendarz sądowy ocenia wniosek spółki o przyznanie jej prawa pomocy. Ocena zasadności tego wniosku dokonywana jest przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gl 234/09; postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Po 1144/08; postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt II FZ 282/07 i II FZ 309/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce cywilnej istotne jest także to, że jej wspólnicy – w myśl art. 864 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – za zobowiązania spółki są odpowiedzialni solidarnie. W sytuacji zatem gdy spółka cywilna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w powołanym przepisie Kodeksu cywilnego, należy również uwzględnić sytuację majątkową samych wspólników. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Referendarz sądowy zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie, w związku z zaprzestaniem z dniem 29 i 30 marca 2012 r. przez wspólników prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej (co wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), nie budziła wątpliwości okoliczność, że spółka cywilna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Zatem w takiej sytuacji należało wziąć również pod uwagę sytuację majątkową jej wspólników i dokonać oceny ich możliwości płatniczych. Na podstawie oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonych przez każdego ze wspólników spółki cywilnej, które referendarz sądowy uznał za wystarczające do dokonania oceny kondycji finansowej strony skarżącej, ustalono co następuje: M. S. uzyskuje dochody ze stosunku pracy w wysokości 1.600 zł brutto miesięcznie, z czego kwotę 1.000 zł przekazuje tytułem alimentów na rzecz córki, jego jedyny majątek stanowi udział w mieszkaniu o powierzchni 164 m2 wynoszący 42%, na którym ustanowiono hipotekę łączną, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, która jest osobą niepełnosprawną, wymagającą opieki innej osoby, osiąga ona dochody z renty w kwocie 2.200 zł brutto miesięcznie, kwotę 500 zł przeznacza na wydatki związane z odpłatnym leczeniem, nie posiada żadnego majątku. P. F. został zarejestrowany jako osoba bezrobotna, leczy się z choroby alkoholowej, zamieszkuje wspólnie z małoletnim synem oraz żoną u swojej matki, zarówno żona jak i matka nie posiadają żadnego majątku, on zaś posiada dwa mieszkania o powierzchni 70 m2 i 20 m2, z których prowadzona jest egzekucja komornicza (sprzedaż w drodze licytacji), jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest emerytura przyznana jego matce w kwocie około 1.800 zł brutto miesięcznie, żona pozostaje bez pracy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności obrazujące sytuację finansową wspólników spółki referendarz sądowy uznał, iż strona skarżąca wykazała zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, gdyż nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dokonując przedmiotowej oceny uwzględniono także wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, od której zależy wpis sądowy od wniesionej przez spółkę skargi (a na późniejszym etapie także wysokość wpisu od skargi kasacyjnej), którą pełnomocnik określił w kwocie 99.007 zł, zaś według organu podatkowego wynosi ona 289.494 zł. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.