II OZ 1216/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 172/15 o odrzuceniu skargi H. S. w sprawie ze skarg H. S.i R. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 172/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę H. S.w sprawie ze skarg H. S.i R. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniami z dnia 11 i 12 lutego 2015 r. wezwano H. S. odpowiednio do uiszczenia wpisu od skargi oraz uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie trzech egzemplarzy odpisów skargi. Wezwanie zawierało pouczenie, że czynności powyższych należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzeń, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznania praw pomocy, lecz nie nadesłał wymaganych odpisów skargi. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargi H. S., M. S., E. S. i W. S., wniesione na opisaną w sentencji postanowienia decyzję Wojewody Podkarpackiego, z powodu nieuzupełnienia przez ww. braków formalnych skarg. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r. II OSK 1504/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił opisane wyżej postanowienie w części dotyczącej odrzucenia skargi H. S. Zdaniem NSA odrzucenie skargi H. S. było przedwczesne, gdyż nie ustalono jednoznacznie, czy doręczenie zastępcze wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, kierowane do ww., było prawidłowe. Wezwanie Sądu odebrane zostało za pokwitowaniem dokonanym przez M. G. – lokatora, jako domownika skarżącego, zaś w skardze kasacyjnej H. S. podniósł, że osoba ta nie jest domownikiem i nie przekazała mu wezwania. W zażaleniu na powyższe postanowienie H. S. podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."), i odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi w sytuacji niewłaściwego zastosowania art. 43 k.p.a. polegającego na przyjęciu, iż dokonane w dniu 18 lutego 2015 r. doręczenie dorosłemu domownikowi skarżącego korespondencji spełnia kryterium z art. 43 k.p.a. i pozwala przyjąć domniemanie prawidłowego otrzymania korespondencji przez samego skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości doręczenie korespondencji dorosłemu domownikowi skarżącego, bez adnotacji na odwrocie poświadczenia odbioru pisma lub pouczenia o skutkach pokwitowania odbioru, że dorosły domownik, który odbiera korespondencję kierowaną do adresata, zobowiązuje się do oddania jej adresatowi, nie pozwala na przyjęcie domniemania prawidłowego otrzymania korespondencji przez samego jej adresata, przy czym uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, niemożliwe było wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a pismo kierowane do H. S. jak wynika z jego oświadczenia nie zostało mu przez lokatora przekazane, - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu według norm przepisanych. W odpowiedzi na zażalenie Wojewoda Podkarpacki wniósł o jego oddalenie. W odpowiedzi na zażalenie R. S. wniosła o uwzględnienie zażalenia poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w nim przedstawione. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 183 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, które to podstawy zostały wyliczone enumeratywnie w § 2 tego przepisu. Badanie zaskarżonego postanowienia pod tym kątem, ujawniło wystąpienie jednej z nich. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie postępowanie zostało dotknięte wadą nieważności określoną art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Stosownie do treści art. 185 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi (§ 1). W razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie (§ 2). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, orzekając po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej H. S. przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 1504/15, wydał zaskarżone postanowienie w składzie z udziałem sędziego J.Z., która brała udział w wydaniu uchylonego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2015 r. Skład Sądu, który wydał zaskarżone postanowienie stanowi o zatem o naruszeniu przepisu art. 185 § 2 P.p.s.a., co stosownie do art. 183 § 2 pkt 4 tej ustawy skutkuje nieważnością postępowania w sprawie ze skargi H. S.. Ze względu na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.