II FZ 546/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 484/15 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 21 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 484/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. P. (dalej: "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ze stanu faktycznego sprawy wynikało, że skarżący wniósł do WSA w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 21 listopada 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką, za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący podniósł, że zaskarżoną decyzję otrzymał w dniu 14 stycznia 2015 r. bezpośrednio od pracownika organu podatkowego, który poinformował go, że decyzja ta została doręczona wcześniej na adres zameldowania skarżącego i upłynął już termin do złożenia skargi. Skarżący wskazał, że odbiór decyzji nie był możliwy z uwagi na trwającą od października 2014 r. chorobę oraz związaną z nią konieczność wyjazdu do siostry w dniu 25 listopada 2014 r. W dniu wyjazdu skarżący poprosił bliską znajomą o odbiór listów podczas jego nieobecności i udzielił jej pełnomocnictwa. Upoważniona osoba poinformowała po tygodniu, że skrzynka pocztowa skarżącego jest zepsuta i widziała ją wielokrotnie otwartą. Skarżący podkreślił, że po złożonym odwołaniu wielokrotnie w terminie od 15 października 2014 r. do listopada 2014 r. monitorował telefonicznie w Urzędzie Skarbowym czy decyzja odwoławcza została wydana. Będąc już z powrotem w W., w dniu 12 stycznia 2014 r., uzyskał informację o wydanej decyzji, którą osobiście odebrał w dniu 14 stycznia 2014 r. Powołanym na wstępie postanowieniem Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi z uwagi na to, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające brak winy skarżącego w uchybieniu przedmiotowego terminu. Co prawda skarżący wskazał, że od października 2014 r. chorował, jednakże nie była to choroba nagła, skarżący nie był również hospitalizowany. Sąd wskazał, że wiedząc o toczącym się w stosunku do niego postępowaniu podatkowym, skarżący powinien był tak zorganizować kwestię odbioru korespondencji, aby nie kolidowało to z koniecznością poddania się leczeniu. Następnie Sąd zauważył, że skarżący nie zgłaszał faktu uszkodzenia skrzynki organowi podatkowemu. Ponadto nie uprawdopodobnił, że zniszczenie skrzynki na listy stanowiło przeszkodę do odbioru korespondencji zawierającej przedmiotową decyzję, której nie był w stanie pokonać przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, dotyczącej telefonicznego monitorowania wydania decyzji, Sąd stwierdził, że skarżący zaprzestał takiego działania po dniu 20 listopada 2014 r. i ponownie podjął powyżej wspomniane monitorowanie dopiero w dniu 12 stycznia 2015 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 21 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest instytucja przywrócenia terminu. W świetle art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. przywrócenie terminu następuje na wniosek uprawnionego złożony do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W składanym wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu oraz wykonać czynność, której termin został uchybiony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, oceniając merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, sąd pierwszej instancji zasadnie uznał brak podstaw do jego uwzględnienia. Należy zgodzić się z twierdzeniem WSA w Warszawie, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Za brakiem winy w uchybieniu terminu może przemawiać choroba, ale nie każda, a wyłącznie taka, która miała nagły i obłożny charakter, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań albo wyręczenie się inną osobą. Sam fakt choroby, a nawet dysponowanie zwolnieniem lekarskim nie świadczy jeszcze o braku winy w uchybieniu wiążącego stronę terminu (postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r. , sygn. akt I FZ 381/12, z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 858/11). Istotne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Rację miał sąd pierwszej instancji, który po rozparzeniu całokształtu przedstawionych przez skarżącego okoliczności, uznał że skarżący nie dołożył staranności, która winna przemawiać za uznaniem braku jego winy w niedotrzymaniu terminu. Wskazane powody uchybienia terminowi do wniesienia skargi świadczą, zdaniem Sądu, o co najmniej lekkim niedbalstwie skarżącego. Dopuszczenie się zaś przez stronę choćby lekkiego niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw, w świetle powołanych na wstępie uwag, wyłącza możliwość uwzględnienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Skarżący nie może oczekiwać, że brak staranności i nadzoru nad korespondencją będzie rekompensowany przez Sąd poprzez przywrócenie terminu do złożenia skargi. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył prawo zaskarżonym postanowieniem, należało zażalenie oddalić na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.