I OSK 2005/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-26

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Ewa Dzbeńska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku strat poniesionych w wyniku zdarzenia losowego, ma charakter odszkodowawczy, czy też jest pomocą mającą na celu zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych?
Ratio decidendi
Zasiłek celowy przyznawany na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, mimo że może być przyznany osobie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego, nie ma charakteru odszkodowawczego. Jest to pomoc świadczona ze środków publicznych, która ma na celu zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych poszkodowanego, a jej wysokość jest ograniczona możliwościami finansowymi organu oraz celami polityki społecznej państwa. Decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy.
Stan faktyczny
C. S. zwróciła się o pomoc finansową w związku ze stratami poniesionymi w wyniku huraganu. Wójt Gminy przyznał jej zasiłek celowy na remont budynku mieszkalnego, jednak skarżąca uznała kwotę za niewystarczającą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na uznaniowy charakter zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 1580/14 w sprawie ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1580/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy. W dniu 14 sierpnia 2014 r. C. S. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie pomocy finansowej w związku ze zdarzeniem losowym – huraganem, który przeszedł w tym dniu w miejscowości K. Wójt Gminy [...] po rozpatrzeniu tego wniosku decyzją z [...] września 2014 r. przyznał C. S. zasiłek celowy na remont budynku mieszkalnego położonego w K. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ podał, że uwzględniając potrzebę udzielenia pomocy, w oparciu o przeprowadzony wywiad środowiskowy, mając na uwadze możliwości finansowe Gminy – przyznano zasiłek celowy w wysokości 27.000 zł z przeznaczeniem na remont budynku. Nadto podano, że C. S. udzielono już pomocy: decyzją z [...] sierpnia 2014 r. – 6000 zł, a decyzją z [...] września 2014 r. – 3000 zł. W odwołaniu od tej decyzji C. S. podniosła, że jest ona dla niej krzywdząca, a przyznany zasiłek nie uwzględnia korekty kosztorysu na kwotę 10000 zł i rzeczywistych kosztów remontu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z [...] października 2014 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO podzieliło argumentację Wójta i wyjaśniło, że przyznanie zasiłku celowego oparte jest na uznaniu organu, które obejmuje nie tylko ocenę warunków uzasadniających przyznanie wnioskowanej pomocy, ale także przesłanki warunkujące jej wysokość, czyli inaczej mówiąc środków przeznaczonych na pomoc społeczną, ilość rodzin i osób samotnie gospodarujących ubiegających się o pomoc oraz hierarchię potrzeb, na które środki te mają zostać przeznaczone. C. S. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję SKO z [...] października 2014 r., wskazując na straty materialne jakie poniosła w wyniku huraganu. W jej ocenie wysokość zasiłku nie jest adekwatna do poniesionych szkód. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Oddalając skargę wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r., II SA/Rz 1580/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) – dalej: u.p.s. Zgodnie z tą regulacją zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (ust. 3). Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie art. 39 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Warunkiem przyznania pomocy w ramach tego zasiłku jest poniesienie straty w wyniku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej. W niniejszej sprawie zdarzeniem, o którym wyżej mowa, był huragan, który wystąpił w nocy z 13/14 sierpnia 2014 r. w miejscowości K. W wyniku tego zdarzenia losowego doszło do strat w budynku mieszkalnym stanowiącym własność skarżącej. Nie budzi wątpliwości, że C. S. była udzielana pomoc, jako osobie poszkodowanej w związku z wystąpieniem huraganu, który nosi znamiona zdarzenia losowego, określonego w art. 40 ust. 1 u.p.s. Na ten cel przeznaczone zostały stosowne środki pochodzące z budżetu państwa. Według założeń ustawodawcy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). W tym kontekście instytucja pomocy społecznej ma charakter pomocniczy w stosunku do działań samych zainteresowanych stron. Słusznie wskazało SKO, że przy przyznaniu zasiłku celowego organy powinny mieć na uwadze ogólne reguły przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z tymi regułami rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Z art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika jednoznacznie, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Powyższe oznacza, że nie każdy podmiot, który poniósł szkodę w rozumieniu art. 40 u.p.s., może i musi uzyskać wnioskowane świadczenie. Zainteresowani muszą bowiem w pierwszej kolejności sami podjąć wszystkie możliwe działania, mające na celu zaradzenie we własnym zakresie swoim problemom. Ponadto, nawet w przypadku wypełnienia wszystkich warunków ustawowych, ich uprawnienia doznają ograniczenia możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Zasiłki, przyznawane w oparciu o art. 40 u.p.s. nie mają charakteru odszkodowania za poniesione w wyniku zdarzeń losowych szkody. Nie mają zatem na celu zrekompensowania powstałego w majątku wnioskodawcy uszczerbku majątkowego. Użyte w art. 40 u.p.s. określenie "może być przyznany" świadczy o tym, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ orzekający posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. W tej sytuacji rolą sądu jest ocena, czy w okolicznościach danej sprawy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Badając zgodność z prawem decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sąd ocenia zatem, czy organy wykazały, że podjęte rozstrzygnięcie jest usprawiedliwione okolicznościami sprawy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej nie może sięgać okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Zawarta w art. 40 u.p.s. okoliczność, że przy przyznawaniu zasiłku celowego nie przewiduje się kryterium dochodowego, oznacza, że wnioskujący o przyznanie tego świadczenia może je otrzymać nawet wtedy, gdy jego dochód przekracza kryterium określone w art. 8 u.p.s. Powyższe nie oznacza jednak, że takie świadczenie przysługuje każdemu wnioskującemu, który poniósł straty w wyniku, zdarzenia losowego, czy też klęski żywiołowej. Środki przeznaczone na pomoc społeczną są środkami publicznymi i muszą być przydzielane zgodnie z celami i zasadami polityki społecznej, o których mowa w powołanych wyżej art. 2 i 3 u.p.s. Dokonana przez Sąd Wojewódzki ocena decyzji organu I i II instancji prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcia te zostały wydane w granicach uznania administracyjnego. Organy szczegółowo rozważyły całość materiału dowodowego zebranego w sprawie. Udzielenie C. S. pomocy w określonej kwocie było zasadne i znajduje odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych sprawy, a co istotne zostało w sposób właściwy uzasadnione, tj. zgodnie w wymogami określonymi w art. 107 K.p.a. Odnosząc się do powoływanych w skardze sytuacji innych osób poszkodowanych w wyniku klęski żywiołowej, które uzyskały zasiłki celowe z pomocy społecznej, Sąd I instancji stwierdził, że te okoliczności nie mogą mieć dla tej sprawy żadnego znaczenia, gdyż kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd związany jest tylko granicami sprawy, w której zapadła decyzja. Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że każda sprawa ma indywidualny charakter. Natomiast przy ocenie wysokości udzielonej stronie skarżącej zasiłku celowego w tej sprawie, Sąd nie może sugerować się wysokością oraz okolicznościami przyznania takiej pomocy innym osobom, gdyż sąsiedzi skarżącej, czy jej znajomi, nie są adresatami kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji. Co więcej, wobec trudnej sytuacji, w której znalazła się skarżąca, organ nie pozostał bierny i w zakresie możliwości i celowości udzielał skarżącej żądanej pomocy przez przyznanie zasiłków celowych w kwotach: 6 000 zł i 3000 zł. Nie bez znaczenia są również ograniczone środki przeznaczone na pokrycie szkód w związku z zaistniałą sytuacją. Nie zyskały również akceptacji Sądu I instancji pozostałe zarzuty skargi, dotyczące nieuwzględnienia rzeczywistych kosztów remontu budynku mieszkalnego skarżącej. Organy przy ocenie wysokości udzielenia zasiłku celowego kierowały się wyceną strat w przedmiotowym budynku mieszkalnym, dokonaną przez rzeczoznawcę budowlanego. Według tej wyceny budynek wymaga wykonania prac remontowych o wartości szacunkowej 36.047 zł. W konsekwencji przyznanie zasiłku celowego w kwocie 27 000 zł, mając na uwadze możliwości firanowe Gminy, w realiach przedmiotowej sprawy jest zasadne i nie może stanowić o przekroczeniu uznania administracyjnego. Ponadto zasiłek celowy nie jest formą odszkodowania za skutki zdarzenia losowego ani rekompensatą wypłacaną przez Państwo osobom, które dotknęła klęska żywiołowa czy też zdarzenie losowe. Rolą tego zasiłku nie jest zatem pokrycie wszystkich kosztów, których źródłem jest huragan. Zasiłek celowy w związku z brzmieniem powoływanego już art. 2 ust. 1 u.p.s. stanowi formę pomocy dla osób i rodzin w celu umożliwienia przezwyciężenia trudnej sytuacji, w której się znalazły. Argumentacja zawarta w skardze, iż otrzymana kwota zasiłku celowego nie wystarczy na odtworzenie warunków mieszkaniowych, które rodzina skarżącej miała przed wystąpieniem nieszczęśliwego zdarzenia w postaci huraganu, nie mogą znaleźć uzasadnienia. Żądanie skarżącej uzyskania wyższej kwoty zasiłku celowego na pokrycie wszystkich wydatków związanych z odbudową budynku i drzewostanu na nieruchomości przylegającej do tego budynku jest sprzeczne z celem pomocy społecznej, jakim jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin ubiegających się o świadczenie. Środki finansowe w postaci zasiłku celowego mogą być przyznane na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej, której strona we własnym zakresie, wykorzystując własne możliwości, nie może zaspokoić. Pomoc społeczna nie ma stanowić odszkodowania ze strony Państwa z tytułu doznanych strat, ma zaś służyć poszkodowanym w najcięższych dla nich sytuacjach życiowych, kiedy ich podstawowe potrzeby egzystencjalne nie mogą być przez nich zaspokojone we własnym zakresie. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 kwietnia 2015 r., II SA/Rz 1580/14, wniosła C. S., reprezentowana przez adwokata. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu naruszenie: 1. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 40 ust 1 u.p.s. poprzez uzależnianie przyznania zasiłku celowego oraz określenia jego wysokości na podstawie powyższego przepisu od istnienia niezbędnej potrzeby życiowej, 2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy nie został rozpatrzony w sposób wszechstronny, co w konsekwencji doprowadziło do załatwienia sprawy z pominięciem słusznego interesu strony poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów; - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób odbiegający od wymogów wskazanego przepisu poprzez niewskazanie w uzasadnieniu, na jakiej podstawie Sąd przyjął, że decyzje organów I i II instancji zostały wydane w granicach uznania administracyjnego oraz na jakiej podstawie Sąd przyjął za zasadne udzielenie zasiłku celowego skarżącej w przyznanej decyzjami kwocie. Wskazując na powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyznanie jej zasiłku celowego w dalszej kwocie 10.000 zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz w obu wypadkach o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono między innymi, że nie można zgodzić się z uzasadnieniem wskazującym, iż o wysokości zasiłku celowego przyznanego na podstawie art. 40 ust 1 u.p.s. decyduje potrzeba zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej osoby uprawnionej. Zasiłek celowy przyznawany na podstawie powyższego przepisu jest związany z poniesieniem straty na skutek zdarzenia losowego i nie jest uzależniony od niezbędnych potrzeb życiowych osoby uprawnionej, ale na jego przyznanie, a także wysokość, ma wpływ całokształt okoliczności związanych z poniesiona stratą oraz sytuacją osoby uprawnionej. Wymiar i rodzaj pomocy powinny być uzasadnione wszelkimi okolicznościami sprawy. W przedmiotowej sprawie został uszkodzony budynek mieszkalny, w związku z czym skarżąca znalazła się w trudnej sytuacji życiowej. Ocena wszelkich okoliczności sprawy powinna zostać dokonana z uwzględnieniem trudnej sytuacji życiowej skarżącej jaką niewątpliwie jest uszkodzenie budynku mieszkalnego. Ponadto przedmiotowy budynek nie był ubezpieczony co także ma wpływ na trudną sytuację życiową skarżącej. Uzasadnienie wyroku nie odnosi się do powyższych okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie całokształtu sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca. W przedmiotowej sprawie Sąd wskazując w uzasadnieniu orzeczenia, że organy działały w ramach uznania administracyjnego pomija istotny dowód jakim jest poprawiony kosztorys kosztów naprawy przedmiotowego domu. Ustalenie wysokości zasiłku celowego zostaje oparte na wstępnym kosztorysie sporządzonym w niedługim czasie po zaistnieniu zdarzenia. Należy zauważyć, że wiele usterek wymagających naprawy zostaje wykazanych dopiero przy dokładnej analizie uszkodzeń lub nawet przy dokonywaniu napraw. Uzasadnienie orzeczenia nie odnosi się do powyższych okoliczności wskazując jedynie, że zasiłek celowy nie jest formą odszkodowania i nie ma na celu pokrycie wszelkich kosztów związanych z zaistniałym zdarzeniem. Uzasadnienie wyroku nie wskazuje na jakiej podstawie Sąd uznał, że wnioskowana przez skarżącą kwota ma pokryć wszelkie koszty naprawy domu, powyższe twierdzenie jest nieuzasadnione okolicznościami przedmiotowej sprawy, a dokonana ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie może być uznania za wszechstronną. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie argument uzasadnienia o działaniu organów w ramach uznania administracyjnego nie znajduje uzasadnienia. Ponadto poprawiony kosztorys uwzględnia szczegółowo uszkodzenia budynku i jako istotny dowód w sprawie powinien zostać oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów oraz wszechstronnego ich rozpatrzenia. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została udzielona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach obydwu podstaw kasacyjnych, określonych w art. 174 p.p.s.a. Jeżeli skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych, rozpatrzeniu w pierwszej kolejności zasadniczo podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ale z uwagi na to, że zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i pominięcia słusznego interesu strony poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, z podaną na ich uzasadnienie argumentacją, mają bezpośredni związek z zarzutem odnoszącym się do prawa materialnego (art. 40 ust. 1 u.p.s.), który wyznacza zakres postępowania dowodowego, muszą one być rozpatrzone łącznie. Przepisy art. 40 ust. 1 i 2 u.p.s. stanowią, że zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Niewątpliwie straty wywołane huraganem w nieruchomości skarżącej kasacyjnie należy zaliczyć do zdarzeń, o jakich mowa w tych przepisach. W orzecznictwie panuje zgodność, że także zasiłek przyznawany na podstawie art. 40 u.p.s. ma charakter uznaniowy i nie jest odszkodowaniem za doznane straty, lecz jest pomocą świadczoną ze środków publicznych dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb osób poszkodowanych, świadczoną w rozmiarach posiadanych środków na ten cel – art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.s. (por. np.: wyrok NSA z 27.07.2012 r., I OSK 880/12, LEX nr 1264957; wyrok NSA z 30.03.2012 r., I OSK 65/12, LEX nr 1218890). Stanowi to odpowiedź na zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni art. 40 ust. 1 u.p.s. Zdaniem autora skargi kasacyjnej przyznanie zasiłku na podstawie art. 40 u.p.s. nie powinno być uzależnione od istnienia niezbędnej potrzeby bytowej – jak przyjął Sąd I instancji – lecz jego wysokość związana być powinna z poniesioną stratą, a tej ostatniej okoliczności organy nie ustaliły w sposób poprawny. Jest to teza sprzeczna z podstawowymi założeniami pomocy społecznej, która jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 u.p.s.). Skarżąca kasacyjnie trzykrotnie otrzymała pomoc finansową w związku ze stratą wywołaną huraganem. Była to zatem pomoc sukcesywna, mająca na celu zaspokojenie "na bieżąco" jej najpilniejszych potrzeb. Nie można w takiej sytuacji oczekiwać, że pomoc społeczna przejmie wszelkie koszty naprawy domu skarżącej, bez żadnego zaangażowania finansowego z jej strony, gdyż – jak wyjaśniono wyżej – zasiłek celowy nie pełni funkcji odszkodowawczych. Zarzut naruszenia art. 40 ust. 1 u.p.s. należy uznać więc za nieusprawiedliwiony. Ponadto, skoro autor skargi kasacyjnej stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego uznał, że powodem akceptacji przez Sąd I instancji przyznanego zasiłku było uzależnianie go od istnienia (zaspokojenia) niezbędnej potrzeby życiowej (co jego zdaniem było nieuprawnione na gruncie art. 40 u.p.s.). Znaczy to, że strona właściwie zrozumiała treść rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji procesowy zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uzasadnienie wyroku w sposób odbiegający od wymogów wskazanego przepisu i nie wyjaśnienie, na jakiej podstawie Sąd I instancji przyjął, że decyzje organów obydwu instancji zostały wydane w granicach uznania administracyjnego, w tym co do kwoty zasiłku, również należy uznać za niezasadny. Z powyższego wynika bowiem, że Sąd I instancji właściwie, w sposób zrozumiały zarówno dla strony jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika też, że Sąd I instancji wskazując, iż organy działały w ramach uznania administracyjnego pominął istotny dowód, jakim jest poprawiony kosztorys kosztów naprawy przedmiotowego domu. Ustalenie wysokości zasiłku celowego zostało oparte na wstępnym kosztorysie sporządzonym w niedługim czasie po zaistnieniu zdarzenia, natomiast wiele usterek wymagających naprawy zostało wykazanych dopiero przy dokładnej analizie uszkodzeń lub nawet przy dokonywaniu napraw. Zauważyć w związku z tym należy, że Sąd Wojewódzki tej okoliczności nie pominął. Uznał natomiast, że argumentacja zawarta w skardze, iż otrzymana kwota zasiłku celowego nie wystarczy na odtworzenie warunków mieszkaniowych, które rodzina skarżącej miała przed wystąpieniem nieszczęśliwego zdarzenia w postaci huraganu, nie może zostać uznana za usprawiedliwioną. Żądanie uzyskania wyższej kwoty zasiłku celowego na pokrycie wszystkich wydatków związanych z odbudową budynku i drzewostanu na nieruchomości przylegającej do tego budynku jest sprzeczne, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, z celem pomocy społecznej, jakim jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin ubiegających się o świadczenie. Dodać do tego należy, że strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała, że nawet przy wykorzystaniu własnych starań, przyznany zasiłek nie wystarczył na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Oczekiwała jedynie pokrycia wszelkich start wynikających z kosztorysu. Zauważyć też trzeba, że organ I instancji wyraźnie zaznaczył, iż przyznając obecnie zasiłek, wraz z poprzednią pomocą, ma na uwadze możliwości finansowe gminy. W tej sytuacji również te zarzuty należy uznać za nieusprawiedliwione. Mając to na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło