I SA/Po 89/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-04-17
Skład orzekający: Katarzyna Wolna-Kubicka, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając podatek od nieruchomości, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli podatnik twierdzi, że faktyczne użytkowanie budynku (np. jako mieszkalnego) jest inne niż jego funkcja wpisana w ewidencji (np. jako letniskowego/niemieszkalnego)?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości. Funkcja budynku wpisana w ewidencji ma rozstrzygające znaczenie dla kwalifikacji podatkowej, nawet jeśli podatnik twierdzi, że faktyczne użytkowanie jest inne. Podatnik, kwestionując dane z ewidencji, powinien najpierw wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. Wójt Gminy ustalił podatek od budynku zakwalifikowanego jako "inny niemieszkalny" (budynek letniskowy) i gruntów "inne tereny zabudowane". Podatniczka odwołała się, twierdząc, że budynek jest faktycznie budynkiem mieszkalnym, użytkowanym całorocznie, i przedłożyła dowody kosztów utrzymania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, wskazując na wiążący charakter danych z ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Karol Pawlicki Protokolant: st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014r. Wójt Gminy [...] ustalił X.A podatek od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...] zł: [...] zł tytułem podatku od budynków pozostałych oraz [...] zł tytułem podatku od gruntu. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podatkowy wskazał, iż wysokość podatku ustalono na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego na druku IN-1 złożonej przez podatniczkę w dniu [...] lipca 2009 r., w której przedstawiła stan posiadania tj. 898,00 m² gruntów sklasyfikowanych jako tereny innej zabudowy (Bi), zawiadomienia o zmianach w danych ewidencyjnych z dnia [...] października 2013 r., w której funkcja budynku jest określona jako "inne niemieszkalne", rok zakończenia budowy 2013 oraz zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o zgłoszeniu przez inwestora zakończenia budowy budynku letniskowego.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie strona wniosła odwołanie podnosząc, iż bezpodstawnie naliczono podatek od budynku pozostałego zamiast od budynku mieszkalnego. Opodatkowany budynek stanowi bowiem budynek mieszkalny i spełnia parametry oraz kryteria domu mieszkalnego, jak również użytkowany jest w sposób ciągły i całoroczny.
Korzystając z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014r. podatniczka stwierdziła, że z okoliczności sprawy wynika, iż przedmiotem opodatkowania w zaskarżonej decyzji jest nie budynek letniskowy lecz budynek mieszkalny. Zdaniem odwołującej decydujące znaczenie w niniejsze sprawie ma faktyczny, rzeczywisty sposób użytkowania budynku jako budynku mieszkalnego. Odwołująca zamieszkuje w przedmiotowym budynku wraz z rodziną przez cały rok. Mieści się tam całe centrum życiowe odwołującej, która wykorzystuje budynek wyłączenie w celu zaspokojenia swych potrzeb mieszkaniowych, a nie rekreacyjnych i ponosi związane z zamieszkiwaniem normalne koszty. W załączeniu przedłożyła dowody ponoszenia całorocznych kosztów związanych z użytkowaniem przedmiotowego budynku jako budynku mieszkalnego (energia elektryczna, woda i ścieki).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazało, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że skarżąca jest właścicielem działki o nr geod. 24/3, położonej w[...] , o powierzchni 898m², oznaczonej symbolem Bi - inne tereny zabudowane, zabudowanej budynkiem o powierzchni użytkowej podlegającej opodatkowaniu wynoszącej 137,00 m², którego funkcję w ewidencji określono jako budynek inny niemieszkalny.
Organ odwoławczy powołując się na art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej: "p.g.k.") podniósł, że podstawą wymiaru podatków w tym podatku od nieruchomości są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, którą to ewidencję prowadzą starostowie. Z powyższej regulacji w sposób jednoznaczny wynika, iż organy podatkowe dokonując wymiaru podatku od nieruchomości mają obowiązek korzystać z danych zawartych w tejże ewidencji. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają bowiem walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dalej O.p., stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone i stanowią dokument na podstawie którego należy dokonywać odpowiedniego wymiaru podatkowego. Aktualne dane z ewidencji gruntów i budynków mają przy tym charakter bezwzględnie wiążący dla organu podatkowego. Jeżeli skarżąca kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinna wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne i następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.
Sporny budynek nie mógł podlegać opodatkowaniu preferencyjną stawką podatkową przewidzianą dla budynków mieszkalnych, gdyż w ewidencji budynków nie została mu przypisana taka funkcja użytkowa.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu X.A wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów procesu i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 122 O.p. oraz art. 187 O.p. polegające na zaniechaniu czynności dowodowych pozwalających na pełne ustalenie, w jakim charakterze budynek posadowiony na działce o nr geod. 24/3 położonej w miejscowości [...] był wykorzystywany w roku podatkowym 2014 i w konsekwencji brak ustalenia stanu faktycznego sprawy;
2. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 1 a ust. 1 pkt. 1, art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. a - ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 95 poz. 613 ze zm.) dalej u.p.o.l. polegającą na przyjęciu, że sposób wykorzystywania budynku przez podatnika w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich, nie decyduje o zaliczeniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych.
Zdaniem skarżącej zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie, nie upoważniał do jednoznacznego stwierdzenia, że należący do skarżącej budynek nie jest budynkiem mieszkalnym a letniskowym nie nadającym się do zamieszkania przez cały rok i w ten sposób wykorzystywanym. Organy obu instancji faktycznie ograniczyły się do analizy danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, a pominęły okoliczności związane z faktem, że dom letniskowy może być zaliczony, jeżeli chodzi o opodatkowanie, do kategorii budynków mieszkalnych, jeżeli jest on przeznaczony do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika. Organy podatkowe pominęły przedstawione przez skarżącą dowody potwierdzające fakt wykorzystywania budynku do zaspokajania całorocznych potrzeb mieszkaniowych skarżącej i jej bliskich, tj. dowodów ponoszenia kosztów zużycia energii elektrycznej, wody i ścieków), nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczność sposoby wykorzystywania budynku.
W ocenie skarżącej prawidłowe zakwalifikowanie budynku dla celów wymiaru podatku od nieruchomości wymaga zbadania nie tylko dokumentacji budowlanej obiektu, danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, ale przede wszystkim okoliczności związanych z jego faktycznym użytkowaniem w 2014 r.
Reasumując strona wskazała, że jeżeli budynek, w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 2 i 2a ustawy - prawo budowlane, jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe i faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe skarżącej, to winien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budynek mieszkalny w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Fakt, że budynek został zakwalifikowany jako letniskowy na gruncie przepisów prawa budowlanego, nie przesądza więc, że nie może on być budynkiem mieszkalnym na gruncie ustawy podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny znaczenia wpisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku od nieruchomości.
W sprawie bezsporne jest, że z rejestru gruntów i budynków wynika, że skarżąca jest właścicielem gruntu o powierzchni 0,08 ha innych terenów zabudowanych oraz posadowionym na tym gruncie budynku niemieszkalnego (budynku letniskowego). Pomimo zapisów w ewidencjach skarżąca uważa, że organ podatkowy dokonał nieprawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości, ponieważ nie zastosował stawki dla budynków mieszkalnych, pomijając faktyczne użytkowanie budynku.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ustawa określa górne granice stawek dla budynków, różnicując stawki w zależności od kategorii budynków. Zatem kwalifikacja budynku ma wpływ na wymiar tego podatku.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027, ze zm.)- dalej u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem z powołanego przepisu wynika wprost, że podstawą wymiaru podatku (w zakresie podmiotowym i przedmiotowym) są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akceptowany jest szeroko pogląd, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz uwzględniać odpowiednie zapisy ewidencji prowadzonych przez odpowiednie organy (np. wyrok NSA z 1 sierpnia 2014 r. sygn. II FSK 1930/12, wyrok NSA z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Go 193/14, dostępny: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntów i budynków nie tyle decyduje rzeczywisty sposób użytkowania, czy wykorzystywania nieruchomości, co funkcje wskazane w ewidencji. W orzeczeniu z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11 (dostępny: www.orzeczenia .nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że w świetle art. 21 ust. 1 u.p.g.k. podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające.
Nadto zasadnicze znaczenia na poparcie wskazanej wykładni prawa mają przepisy art. 7a ust. 1 i 2 u.p.o.l., które stanowią, że dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach.
Organ podatkowy nie ma kompetencji do podważania danych z ewidencji, co nie oznacza, że w niektórych przypadkach mogą wystąpić sytuacje, gdy organ podatkowy będzie w tym zakresie czynił ustalenia w celu określenia czy też ustalenia podatku od nieruchomości. Może to mieć miejsce, gdy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z innymi dokumentami urzędowymi bądź gdy brak jest stosownych wpisów w ewidencji.
Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są zgodne z zaświadczenie, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. o zgłoszeniu przez inwestora zakończenia budowy obiektu budynku letniskowego, z których wynika, że sporny budynek jest budynkiem letniskowym, zakwalifikowanym do budynków niemieszkalnych. Z materiału dowodowego nie wynika również, że skarżąca wystąpiła do właściwych organów z wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skoro zatem w ewidencji figuruje oznaczenie budynku "inny budynek niemieszkalny", a w odniesieniu do gruntu "Bi-inne tereny zabudowane", to organ nie miał podstaw aby w tym zakresie dokonywać innych ustaleń w ramach prowadzonego postępowania. Dlatego też zarzut naruszenia art. 122 i 187 O.p. jest niezasadny. Należy również podkreślić, że Sąd nie neguje, że budynek jest wykorzystywany przez skarżącą do celów mieszkaniowych, niemniej jednak w świetle obowiązującego prawa znaczenie dla ustalenia funkcji budynku do wymiaru podatku od nieruchomości mają zapisy w ewidencji.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło