I SA/Go 193/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant asystent sędziego Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 rok oddala skargę. W dniu 4 marca 2014 r. Stowarzyszenie [...] wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] października 2013 r. nr [...], określającą stronie skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy: Stowarzyszenie [...] w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 rok wykazało do opodatkowania budynki pozostałe o powierzchni 364,50 m². W dniu 28 sierpnia 2013 r. Stowarzyszenie złożyło korektę deklaracji, w której zadeklarowało ww. budynki jako budynki mieszkalne. Burmistrz, na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, ustalił, że przedmiotowe budynki są oznaczone jako inne budynki niemieszkalne. W związku z powyższym, uznał dokonaną korektę za niezasadną i postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 rok, które zakończyło się wydaniem przez niego decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 rok w kwocie 4.449 zł. Od ww. decyzji Stowarzyszenie wniosło odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciło niezgodność z prawem oraz brak uwzględnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu podniosło, że nie jest prawda że "ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i że w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania mają zapisy w ewidencji". Przywołując wyrok NSA z dnia 22.09.2009 r. sygn. akt II FSK 542/08, wyjaśniło, że Sąd nie uznał za zasadne twierdzenia, że decydująca dla zaliczenia budynków do odpowiedniej kategorii jest dokumentacja architektoniczno-budowlana (a co za tym idzie zapis w ewidencji gruntów), tylko sposób ich faktycznego wykorzystywania. Podkreślił, że ewidencja ta winna zawierać - w odniesieniu do budynku - jego położenie, przeznaczenie, funkcję użytkową i ogólne dane techniczne. Odwołując się do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.05.2001 r., budynki dzieli się ze względu na podstawową funkcję użytkową, a przynależność do określonej kategorii określa się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych. W Klasyfikacji tej nie wymienia się wprost domów letniskowych, zaś budynki mieszkalne definiuje się jako obiekty budowlane, w których co najmniej połowa powierzchni jest wykorzystywana do celów mieszkalnych i nie są one budynkami krótkotrwałego zakwaterowania. Z kolei, według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, klasa budynków mieszkalnych jednorodzinnych obejmuje m. in. samodzielne budynki, takie jak domy letnie, domki wypoczynkowe itp. Tym samym budynek letniskowy uznany jest - w ramach tej Klasyfikacji - za budynek mieszkalny. Stowarzyszenie podkreśliło, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 30.12.1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) wyróżnia się tylko 2 działy budynków: dział 11 - budynki mieszkalne i dział 12 - budynki niemieszkalne. Z kolei przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określają, że budynek mieszkalny ma zawierać pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Strona skarżąca potwierdza, że przedmiotowe budynki są domami letniskowymi i członkowie Stowarzyszenia korzystają z nich w celach rekreacyjnych. Zgadza się z tym, że ustawodawca może opodatkować różnymi stawkami różne typy nieruchomości, jednak Rada Miejska tego nie uczyniła. Uchwały Rady nie różnicują stawek w odniesieniu do domów mieszkalnych i domów letnich. Dopóki nie ma takiego wyszczególnienia, należy deklarować i opłacać stawki podatku jak za budynki mieszkalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podkreśliło, że organ podatkowy I instancji w sposób prawidłowy określił wysokość zobowiązania podatkowego. Wskazując na przepis art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podniosło, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dodało, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane z ewidencji; ewidencja jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Organ odwoławczy podkreślił, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym w rozpatrywanej sprawie jest właściwy miejscowo starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Dodał, że jakkolwiek dopuszczalne jest, aby dane zawarte w ewidencji gruntów, w uzasadnionych przypadkach mogły być zastąpione danymi wynikającymi z innego dokumentu, to jednak dokument ten musi mieć charakter dokumentu urzędowego. Tymczasem w niniejszej sprawie nie ma dokumentu urzędowego potwierdzającego, że budynki, będące przedmiotem postępowania podatkowego są budynkami mieszkalnymi. Podatnik nie dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych z budynków letniskowych na mieszkalne w trybie art. 71 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom podatnika, zgodnie z prawem budowlanym inną kategorią obiektów budowlanych są budynki mieszkalne (kat. I), a inną - domy letniskowe (kat. III). W podobnej sprawie NSA wyjaśnił, że dopiero na podstawie decyzji o zmianie przeznaczenia budynku z koszarowego na mieszkalny można będzie go opodatkować według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych (wyrok NSA z 30.06.2009 r. sygn. akt II FSK 1410/07). Także WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 18.08.2010 r. sygn. akt I SA/GL 440/10 wyjaśnił, że opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek został określony jako mieszkalny. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy budynku niemieszkalnego, wówczas należy go opodatkować według stawki właściwej dla danego rodzaju budynków. Dopiero na podstawie decyzji o zmianie przeznaczenia budynku niemieszkalnego na mieszkalny i gdy zmiana będzie uwidoczniona w ewidencji gruntów i budynków będzie można go opodatkować według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych. Z kolei ujawnienie budynku w ewidencji gruntów i budynków jako budynku mieszkalnego może być uwzględnione przy wymiarze podatku od nieruchomości dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu w którym doszło do wpisania budynku w ewidencji i określenia jego funkcji jako mieszkalnej. W świetle powyższego, w ocenie organu, prawidłowym było zastosowanie do spornych budynków stawki właściwej dla budynków pozostałych. W złożonej w ustawowym terminie skardze na powyższą decyzję, Stowarzyszenie zarzuciło jej naruszenie prawa tj. art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 77 § 1 w związku z art. 7 i 8 Kpa. Wskazując na powyższe podstawy prawne wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, powtarzając w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazało ponadto, że zwróciło się do Starostwa Powiatowego o zmianę kwalifikacji budynków, gdzie zostało pouczone o obowiązku dostarczenia dokumentów o zmianie sposobu użytkowania wraz z decyzją o warunkach zabudowy wydaną przez Burmistrza. Tymczasem Burmistrz z premedytacją odmawia wydania decyzji o warunkach zabudowy. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest klasyfikacja budynków, których dzierżawcą jest strona skarżąca, położonych w [...], na gruntach zakwalifikowanych jako Bi i Ls, tj. inne tereny zabudowane i lasy, a właściwie związanie organów podatkowych danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 roku) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 roku, nr 121, poz. 844 z późniejszymi zmianami) zw. dalej "u.p.o.l.", opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Cyt. ustawa różnicuje stawki podatku od nieruchomości dla budynków. W art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy określone są górne granice stawek dla: budynków mieszkalnych lub ich części, budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych oraz budynków pozostałych lub ich części. Wskazać także należy na art. 5 ust. 3 u.p.o.l., który stanowi, że przy określaniu wysokości stawek od budynków lub ich części, rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania, uwzględniając w szczególności lokalizację, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków. Kwalifikacja nieruchomości (np. cele mieszkaniowe, gospodarcze, inne), co ma wpływ na wymiar tego podatku, wynika wprost z przeznaczenia nieruchomości, określonego w ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r, nr 240, poz. 2027 z późniejszymi zmianami) zw. dalej "u.p.g.k.", podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Decydującą (przesądzającej) rolę zapisów ewidencji gruntów i budynków, między innymi do wymierzania (samoobliczania) podatków od nieruchomości podkreśla także bogate orzecznictwo sądów administracyjnych. Przeważa w nim pogląd, wedle którego ewidencja gruntów i budynków stanowi, oparty o stan faktyczny, środek dowodowy o szczególnej, silniejszej, mocy dowodowej. Dane w niej zawarte mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), służy im domniemanie prawdziwości. Podkreśla się, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2006r., III SA/Wa 3501/05, opubl. w bazie LEX nr 201545). Zdaniem Sądu, dyspozycja art. 21 ust. 1 u.p.g.k. nie wymaga dalszej wykładni stanowiąc wprost o tym, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatku. Przez podstawę wymiaru podatku należy rozumieć zarówno określenie przedmiotu opodatkowania, zaliczenie go do właściwej stawki podatkowej, jak i objęcie określonych gruntów zwolnieniem od opodatkowania (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008r., II FSK 372/07, LEX nr 490966; wyrok NSA z 3 marca 2005r., FSK 912/04, LEX nr 164493; wyrok WSA w Gdańsku z 22 marca 2007r., II SA/Gd 297/06, LEX nr 334273). W tym miejscu zwrócić uwagę też należy na ugruntowane stanowisko sądów administracyjnych, że podważenie zapisów ewidencji gruntów i budynków bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji, przy tym zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2008r., III SA/Wa 1690/07, LEX nr 447887; wyrok WSA w Gdańsku z 15 marca 2006r., I SA/Gd 348/04 opubl. FK 2008/3/75). Organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zaś czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu byłoby możliwe dopiero wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (por. wyrok NSA z 9 marca 2007r., w sprawie II FSK 145/06, LEX nr 338647). Podobnie też NSA w cytowanym przez skarżącego wyroku z dnia 22 września 2009r., sygn. akt II FSK 542/08 który stwierdził, że"(..) W przypadku podatku od nieruchomości takim odstępstwem od zasady swobodnej oceny dowodów jest powołany wyżej art.21 p.g.k. nakazujący przy wymiarze podatku uwzględnić dane z ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli jednak danych tych brakuje ( jak niniejszej sprawie w odniesieniu do budynku), przeznaczenie i funkcję użytkową budynku wykazać można wszelkimi prawnie dopuszczalnymi dowodami(...)." W rozpoznawanej przed sądem sprawie, inaczej niż cytowanych wyroku NSA z dnia 22 września 2009r., sygn. akt II FSK 542/08, w ewidencji gruntów i budynków były dane dotyczące spornych budynków, zostały zaewidencjonowane w kartotece budynków rejestru gruntów jako inne budynki niemieszkalne i - wobec kategorycznej normy przepisu art. 21 u.p.g.k. - prawidłowo zostały przez organy podatkowe obu instancji opodatkowane. Za bezzasadne uznać zatem należy dywagacje strony skarżącej dot. ustalenia charakteru budynku w oparciu o jego przeznaczenie czy funkcję użytkową, kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych czy inne. Byłoby to możliwe i uzasadnione jedynie w sytuacji, w której budynek nie byłby objęty ewidencją budynków i nie miałby stosownego wpisu dotyczącego tego budynku. Tak jednak w rozpoznawanej sprawie nie było. Co więcej, skoro podatnik kwestionuje dokument urzędowy (dane z ewidencji gruntów i budynków), to powinien wszcząć procedurę w celu jego zmiany. W toku zaś prowadzonego postępowania Stowarzyszenie nie przedłożyło żadnego dokumentu świadczącego o dokonanej zmianie w ewidencji. Powyższe ustalenia organów podatkowych, w ocenie Sądu, znajdują podstawę w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym i zostały dokonane w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji tych organów z mocy art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia pozostałych reguł postępowania, określonych przepisami Ordynacji podatkowej, jak również przepisów prawa materialnego, wskazanych w skardze. Wbrew twierdzeniu zawartemu w skardze w uchwale Nr XXXV/220/10 Rady Miejskiej z dnia 6 października 2010r., prawidłowo określono stawki od budynków mieszkalnych lit. a) oraz pozostałych lit. e), skoro budynki skarżącej nie zostały zakwalifikowane jako mieszkalne, zatem wobec nich słusznie zastosowano stawkę jak od budynków pozostałych. Jedynie na marginesie Sąd pragnie wskazać, że od 1 stycznia 1998 r. przepisów kodeksu postepowania administracyjnego nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie Ordynacja podatkowa. Powołane w skardze zasady zawarte w kodeksie postepowania administracyjnego odpowiadają zasadom ogólnym postępowania podatkowego uregulowanym odpowiednio w Ordynacji podatkowej. I tak, w art. 120 - zasada praworządności, w art. 121 § 1- zasada zaufania do organów oraz w art. 187 § 1- zasada gromadzenia materiału dowodowego. Na rozprawie dnia 4 czerwca 2014r. sąd działając na podstawie art.35 p.p.s.a. nie dopuścił w charakterze pełnomocnika skarżącej J.P.. Zgodnie z tą regulacją pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Na rozprawie J.P. oświadczył, że nie jest adwokatem, radcą prawnych, doradcą podatkową, ani pracownikiem skarżącej, nie mógł być zatem jej pełnomocnikiem . Kierując się przedstawionymi wyżej względami, skarga w niniejszej sprawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), podlegała oddaleniu.