II OSK 1627/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-15

Skład orzekający: Małgorzata Masternak - Kubiak, Robert Sawuła, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów PPSA dotyczących doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy, skutkujące pozbawieniem strony możności obrony jej praw, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania przed WSA?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów PPSA dotyczących doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy, skutkujące pozbawieniem strony możności obrony jej praw, stanowi przesłankę nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 PPSA. W takiej sytuacji zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego. Po kilku decyzjach organów pierwszej i drugiej instancji, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę właścicielki sąsiedniej nieruchomości, D. B. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła m.in. naruszenie przepisów PPSA poprzez wadliwe doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy, co miało pozbawić ją możności obrony praw.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 października 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 163/15 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 163/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: WSA) w Łodzi oddalił skargę D. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Jak wynika to z ustaleń sądu wojewódzkiego, Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. G. i R. G. pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego wraz z wiatą na działce o nr [...], położonej w [...], obręb [...]. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania D. B., właścicielki sąsiedniej nieruchomości o nr ewid. [...], decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyroku przytoczono dalej, że Starosta [...] rozpatrując ponownie sprawę, w dniu [...] lutego 2014 r. decyzją nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. G. i R. G. pozwolenia na budowę powyższej inwestycji. Od tej decyzji odwołała się D. B., a Wojewoda [...] po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], uchylił w/w decyzję Starosty [...] i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że Starosta [...] prowadząc ponownie postępowanie wydał w dniu [...] września 2014 r. decyzję nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą I. G. i R. G. pozwolenia na budowę budynku garażowo-gospodarczego wraz z wiatą na nieruchomości w [...] przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] - obręb [...]). W odwołaniu od ww. decyzji Starosty [...] D.B. podtrzymała zarzuty stawiane w dotychczas prowadzonym postępowaniu. W jej ocenie, organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, określonego m. in. w art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., uPb) w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm., rozp. MI z 2002), jak również naruszenia prawa procesowego określonego w art. 123 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., K.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 i 2, art. 78 § 1, art. 80, art. 85 § 1 tej ustawy, poprzez brak rozstrzygnięcia wniosku dowodowego w przedmiocie zobowiązania inwestorów do przedstawienia uzupełniającej ekspertyzy technicznej. Ponadto skarżąca zarzuciła także przedmiotowej decyzji naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w jej uzasadnieniu faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności innym dowodom nie wskazując w ogóle, które uznał za wiarygodne lub pozbawione mocy dowodowej. Odwołująca podniosła, że w zaskarżonej decyzji brak jest należytego uzasadnienia podstawy prawnej co do niezastosowania § 12 ust. 1 pkt 2 rozp. MI z 2002. Rozpoznając to odwołanie decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2014 r. Wojewoda stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku w stosunku do granicy z działką nr [...] jest zgodne z § 12 ust. 2 rozp. MI z 2002, który stanowi, że sytuowanie budynku, zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto plan dopuszcza powierzchnię zabudowy nieprzekraczającą 40% pow. działki (w niniejszej sprawie powierzchnia zabudowy wynosi 24,1 %), powierzchnię biologicznie czynną nie niniejszą niż 50% powierzchni działki (w niniejszej sprawie powierzchnia biologicznie czynna wynosi około 56%). Zgodnie z § 22 ust. 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie kształtowania zabudowy plan ustala wysokość budynków garażowych i gospodarczych nie więcej niż jedną kondygnację nadziemną, nieprzekraczającą 4,5 m (w niniejszej sprawie budynek gospodarczo-garażowy zaprojektowano o wysokości 4,06 m), dopuszcza się dachy jednospadowe o kącie nachylenia do 25° (w niniejszej sprawie dach jednospadowy o kącie nachylenia 5°). Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie wymagania, zatem brak było podstaw prawnych, by odmówić inwestorom udzielenia pozwolenia na budowę. Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego złożyła D.B., zarzucając naruszenie art. 35 ust. 1 w zw. z art. 61 pkt 1 i 2 w zw. z art. 91a uPb – w zw. z § 12 pkt 2 w zw. z § 207 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 209 ust. 1 w zw. z 2 pkt 4 w zw. z § 209 ust. 3 i ust. 5, § 226 ust. 1 w zw. § 232 ust. 1, § 235 ust. 1 i 2, § 271, § 272 ust. 1, § 280 ust. 1, § 309 pkt 6 i 9 w zw. z § 315, § 316 ust. 1 i 2 w zw. z § 317 ust. 2 w zw. z § 321 ust. 1 w zw. z § 322 ust. 1 i 2, § 323 ust. 1, ust. 2 pkt 2, 3 i 4 w zw. z § 324 w zw. z § 325 ust. 2 w zw. z § 327, § 328 ust. 2 rozp. MI z 2002 w zw. z § 22 ust. 4 pkt 6-8 i 10-12, § 22 ust. 6 pkt 1a i 1b uchwały Rady Miasta Kutna z dnia 8 września 2009 r., nr XXXIX/09, w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w Kutnie pomiędzy ulicami: Piwną, Objazdową, Łęczycką, Matejki, Łąkoszyńską i torami PKP (MPZP) poprzez bezzasadne przyjęcie, że budynek został zaprojektowany zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, spełnia podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, ochrony przed hałasem i drganiami, możliwości utrzymania właściwego stanu technicznego, odpowiedniego usytuowania na działce, poszanowania interesów osób trzecich, podczas gdy prawidłowa ich interpretacja i zastosowanie przepisów odrębnych, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 2 "Ustawy Zasadniczej" w zw. z art. 144 Kodeksu cywilnego oraz uwzględnienie uwarunkowań terenowych prowadzi do wniosku, że przedmiotowy budynek należy sytuować zgodnie z treścią § 12 ust. 2 w zw. z § 3 ust. 1 rozp. MI z 2002, tj. w odległości co najmniej 1,5 m od granicy. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb w zw. z § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 rozp. MI z 2002. Skarżąca zarzuciła także rażące naruszenie przepisów postępowania, określonych w przepisach: art. 7, art. 8 w zw. z art. 123 § 1 i § 2 w zw. z art. 77 § 1 i § 2, art. 78 § 1, art. 80 i art. 58 K.p.a., co miało istotny wpływ na treść orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym uczestnik postępowania R. G. wyjaśnił, że wzniesiony budynek od budynku skarżącej oddzielony jest prasowaną 10 cm wełną jako dylatacja. Również zewnętrzne ocieplenie jest wykonane z tej wełny mineralnej. Wełna ta spełnia wszystkie wymogi dotyczące zabezpieczeń przeciwpożarowych. Przy piśmie z dnia 14 września 2015 r. uczestnik R. G. przedłożył dokumentację techniczną oraz fotograficzną wraz z opinią na temat zacienienia budynku skarżącej. Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 6 października 2015 r. WSA w Łodzi oddalił skargę. W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki zwrócił uwagę, że regulacja § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002 odnosi się do sytuacji, gdy nie ma uregulowań planistycznych w tym zakresie albo gdy w decyzji o warunkach zabudowy nie wprowadzono zapisu wprost, że dopuszcza się lokalizację w granicy, a np. możliwości zagospodarowania działki budowlanej są ograniczone jej szerokością (<16m). W świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2026/10 trzeba bowiem przyjąć, że nawet, gdy szerokość działki przekracza 16 m, to i tak można budować w granicy budynek gospodarczy i garażowy jeżeli jego wysokość i długość nie przekracza parametrów przyjętych w § 12 ust. 3 pkt 4 tegoż rozporządzenia. Z tego sąd ten wywnioskował, że jeżeli plan albo decyzja o warunkach zabudowy wyraźnie dopuszcza budowę w granicy, to o dopuszczalnych parametrach budynku decydują zapisy planu albo tej decyzji, a nie § 12 ust. 3 rozp. MI z 2002. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi sąd pierwszej instancji wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej projekt przedmiotowego budynku nie musiał być opiniowany przez rzeczoznawcę z zakresu zabezpieczeń przeciwpożarowych. Analiza przedłożonego przez inwestorów i zatwierdzonego projektu budowanego - zdaniem tegoż sądu - nie wskazuje natomiast na jego wady tego rodzaju, które uniemożliwiałyby udzielenie pozwolenia na budowę na jego podstawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła D.B., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organów I i II instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie: 1. na podstawie art. 183 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., Ppsa) nieważność postępowania poprzez pozbawienie skarżącej możności obrony swoich praw, polegającej na naruszeniu przepisów: a) art. 109 Ppsa, art. 67 § 1 Ppsa i art. 73 § 1-4 Ppsa wobec wyznaczenia terminu rozprawy i doręczaniu zawiadomienia w przedmiocie w czasie nieobecności w miejscu zamieszkania, o czym informowała WSA w Łodzi w piśmie z dnia 19 marca 2015 r., co spowodowało niestawiennictwo na rozprawie, brak wiedzy o zapadłym orzeczeniu, skutkujące koniecznością składania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wskutek czego postępowanie znacznie się przedłużyło, - art. 113 § 1 Ppsa, art. 109 w zw. z art. 65 § 2 Ppsa, polegające na braku doręczenia stronom i uczestnikom postępowania pisma procesowego R. G. z dnia 14 września 2015 r., co uniemożliwiało ustosunkowanie się do jego twierdzeń i zgłoszonych dowodów. Oba te uchybienia spowodowały, że skarżąca została pozbawiona możności obrony swoich praw. Z ostrożności procesowej w razie uznania, że nieważność postępowania nie zachodzi zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca kasacyjnie zarzuca także: 2. na podstawie "art. 174 § 1" Ppsa naruszenie prawa materialnego poprzez: - błędną wykładnię art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 4, art. 5 ust. 1 "pkt b c", art. 5 ust. 1 pkt 3, 8 i 9, art. 5 ust. 1 2 z zw. z art. 61 pkt 1 i 2 w zw. z art. 91a uPb w zw. z "art. § 12 pkt 2 w zw. z art: - § 207 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 209 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 4 w zw. z § 209 ust. 3 i 5, § 226 ust. 1 w zw. z § 232 ust. 1, § 235 ust. 1 i 2, § 271, § 272 ust. 1, § 280 ust. 1; - § 309 pkt 6 i 9 w zw. z § 315, § 316 ust. 1 i 2 w zw. z art. 317 ust. 2 w zw. z § 232 ust. 1 w zw. z art. 322 ust. 1 i 2; - § 323 ust. 1, ust. 2 pkt 2, 3 i 4 w zw. z § 324 w zw. z § 325 ust. 2 w zw. z 327; - § 328 ust. 2 rozp. MI z 2002 w zw. z § 22 ust. 4 pkt 6-8 i 10-12, § 22 ust. 6 pkt 1a i b MPZP" poprzez bezzasadne przyjęcie, że budynek został zaprojektowany zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i spełnia podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, itp. Interpretacja i zastosowanie przepisów odrębnych, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 2 "Ustawy Zasadniczej" w zw. z art. 144 K.c. oraz uwzględnienia warunków terenowych prowadziłaby do wniosku, że przedmiotowy budynek należy sytuować zgodnie z treścią przepisu art. § 12 ust. 2 w zw. z § 3 ust. 1 (?), tj. w odległości co najmniej 1,5 m od granicy, - art. 35 ust. 1 pkt 2 uPb w zw. z "art. 12 ust. 2, § 12 ust. 3 pkt 2 rozp. MI z 2002 poprzez przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki nr [...], położonej w [...] przy ul. [...] jest zgodny z przepisami, pomimo tego że nie spełnia on wymaganych odległości, - niewłaściwe zastosowanie art. 34 ust. 1 w zw. z ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1-3 uPb polegające na przyjęciu, że nastąpiło przekroczenie granicy o 75 cm przez skarżącego jedynie na podstawie mapy geodezyjnej do celów projektowych bez jakiekolwiek dokumentu uprawdopodobniającego, że tak jest; 3. naruszenie przepisów postępowania określonych w art. 145 § 1 "pkt c" Ppsa w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi, pomimo że organy I jak i II instancji nie przeprowadziły prawidłowo postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez: - uznanie ekspertyzy technicznej za pełną, choć brak w niej rozważań dotyczących przesłaniania, nasłonecznienia, itp., - brak ustalenia rzeczywistej szerokości działki nr [...], od frontu, - nieroztrzygnięcie wniosków dowodowych, mimo tego, że w wyniku rozpoznawania odwołań od poszczególnych decyzji, organ I instancji nie przeprowadził postępowania zgodnie z wytycznymi Wojewody [...], - art. 145 § 1 "pkt 1c" Ppsa w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że deyja administracyjna została należycie uzasadniona w sytuacji, kiedy brak w uzasadnieniu stwierdzeń, które zarówno organ I, jak i II instancji uznał za udowodnione oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności innym dowodom, - art. 145 § 1 "pkt 1c" Ppsa poprzez przyjęcie, że dokumentacja projektowa przewiduje, że ściany oddzielenia przeciwpożarowego są obłożone materiałem niepalnym, choć założono w niej 10 cm warstwy styropianu, a także iż wiata ma wysokość 2,65 m, choć w projekcie wpisano 3 m, odjęto 75 cm, tuż przy dachu. Nadto podnosi, że rzeczywista odległość od granicy to 2,25 m a nie 3 m; skarżąca kasacyjnie podnosi dalej, że powyższe ustalenia nie mają oparcia w dokumentacjach i w akcie prawa miejscowego; - art. 145 § 1 "pkt 1c" w zw. z art. 67 § 1 Ppsa w zw. z art. 73 § 1-4 Ppsa poprzez niewłaściwe zawiadomienie skarżącej o rozprawie wyznaczonej na dzień 6 października 2015 r. oraz braku doręczenia pisma uczestnika R. G. z dnia 14 września 2015 r., - art. 145 § 1 "pkt 1c" Ppsa poprzez powołanie w ustaleniach pisma z dnia 14 września 2015 r. znanego tylko i wyłącznie sądowi, Na podstawie art. 193 Ppsa w zw. z art. 106 § 3 Ppsa D.B. wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci mapy pochodzącej z 1930 r., z której bezsprzecznie wynikać ma, że działka nr [...] (obecnie nr [...]) i nr [...] (obecnie nr [...]), posiadają od frontu szerokość 14 m. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto zarzuty kasacyjne, zaś w piśmie z dnia 19 maja 2017 r. skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. G. wyjaśnił, że izolacja przeciwpożarowa jest założona o grubości 10 cm jako dylatacja między budynkami, jak i na wszystkich ścianach od zewnątrz i tym samym nie stwarza zagrożenia przeciwpożarowego. W dalszej części pisma uczestnik wskazuje, że w dniu 2 marca 2015 r. został powiadomiony przez Urząd Miasta [...] o złożeniu przez skarżącą wniosku o rozgraniczenie. Do obecnej chwili nie ma jednak żadnych informacji co do zakończenia tych czynności, jak i faktycznych ustaleń w tej sprawie. Oświadczył ponadto, że wnosi o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Podczas rozprawy skarżąca kasacyjnie podtrzymała zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej. Uczestnicy postępowania – I. G. i R. G. wnosili o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zatem nie wystąpiłyby przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 Ppsa, to Sąd związany byłby granicami skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie skarżąca kasacyjnie trafnie wywodzi o ziszczeniu się przesłanki nieważności postępowania polegającą na pozbawieniu możności obrony swych praw, choć omyłkowo w petitum i uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołuje się na art. 183 § 2 pkt 6 Ppsa (cyt. przepis dotyczy przesłanki nieważności postępowania polegającej na przypadku orzekania przez wojewódzki sąd administracyjny w sprawie, w której właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny), gdyż przesłanka nieważności związana z pozbawieniem strony możności obrony swych praw ujęta została w istocie w przepisie art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa. Pojęcie to w realiach kontrolowanej sprawy oznacza pozbawienie możliwości udziału strony w istotnej części postępowania na skutek wadliwego działania sądu. W orzecznictwie sądowym trafnie wskazuje się, że przeprowadzenie rozprawy z naruszeniem dyspozycji art. 91 § 2 Ppsa może, w zależności od okoliczności sprawy, stanowić przesłankę nieważności, określoną w art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa (pozbawienie strony możliwości obrony swych praw) lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 Ppsa). Brak zawiadomienia o terminie posiedzenia jawnego z reguły prowadzi do pozbawienia strony możności obrony swych praw. Taki brak zawiadomienia, w myśl art. 109 Ppsa, powinien skutkować odroczeniem rozprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2017, I OSK 2711/16, CBOSA.nsa.gov.pl). Niesporne jest, że skarżąca pismem z dnia 19 marca 2015 r. poinformowała WSA w Łodzi o planowanej nieobecności w miejscu zamieszkania w oznaczonym okresie (w okresie 16 sierpnia - 20 września 2015 r.) prosząc o nie wyznaczanie w nim posiedzenia i nie dokonywanie doręczeń pism procesowych. Pomijając tę prośbę WSA w Łodzi na mocy stosownego zarządzenia z dnia 31 sierpnia 2015 r. wyznaczył rozprawę na dzień 6 października i podjął próbę doręczenia D. B. zawiadomienia o tym terminie. Jak wynika z akt sprawy doręczenie skarżącej zawiadomienia o terminie rozprawy było prawnie nieskuteczne. W postanowieniu z dnia 10 stycznia 2017 r. WSA w Łodzi przywracając skarżącej termin do sporządzenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku wydanego w przedmiotowej sprawie rozstrzygnął kwestię prawidłowości doręczenia skarżącej zawiadomienia o terminie rozprawy. Wskazano w nim, że doręczenie zawiadomienia było wadliwe, albowiem nie spełniało wymogu – wobec nieobecności skarżącej w miejscu zamieszkania – dwukrotnego prawidłowego awizowania pisma, co w konsekwencji prowadziło sąd wojewódzki do stwierdzenia, że doręczenie w trybie art. 73 Ppsa zawiadomienia o terminie rozprawy było nieskuteczne. W konsekwencji przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia do wyroku WSA w Łodzi wydanego w dniu 6 października 2015 r., uzasadnienie takie zostało sporządzone, a następnie D.B. wniosła skargę kasacyjną. Postanowienie sądu wojewódzkiego z dnia 17 stycznia 2017 r. o przywrócenia terminu skarżącej jest prawomocne, zatem wiąże także Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie związanej ze skargą kasacyjną. Trafnie zatem w skardze kasacyjnej wskazano także, iż sąd pierwszej instancji uchybił przepisowi art. 109 Ppsa, z którego wynika, że rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Skoro nieobecność skarżącej wynikała z wadliwego zawiadomienia jej przez sąd wojewódzki o terminie rozprawy, albowiem wbrew uprzedniemu poinformowaniu tego sądu przez skarżącą o nieobecności w miejscu zamieszkania w oznaczonym okresie czasu, w którym podjęto czynność zawiadomienia o rozprawie, czynność taka była prawnie nieskuteczna, sąd pierwszej instancji miał obowiązek odroczenia rozprawy w dniu 6 października 2015 r. Błędnie stwierdzając prawidłowość doręczenia zawiadomień wszystkich stron o terminie rozprawy, przeprowadzając ją i wydając w tym dniu wyrok, dopuszczono się tym samym nieważności postępowania. Skarżąca nie znając terminu rozprawy i nie uczestnicząc w niej została pozbawiona możności obrony swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa). W tych okolicznościach prowadzić to musi do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpatrzenia. Z powyższych powodów przedwczesne jest rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, skoro sprawa musi raz jeszcze być przedmiotem rozstrzygnięcia sądu wojewódzkiego. Z tych samych powodów nie było uzasadnione przeprowadzanie dowodu z mapy oferowanej przez skarżącą kasacyjnie, albowiem nie było to niezbędne dla wyjaśnienia niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi kasacyjnej, a tylko to uzasadniałoby rozważenie zasadności przeprowadzenia takiego dowodu (art. 106 § 3 Ppsa). Z tych wszystkich względów uznać należy, że doszło do nieważności postępowania, to zaś nakazuje orzec na podstawie art. 185 § 1 Ppsa i uchylić zaskarżony wyrok, a sprawę przekazać WSA w Łodzi do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzenie przesłanki nieważności z art. 183 § 2 pkt 5 Ppsa oznacza, że jednocześnie brak jest podstaw do orzekania w trybie art. 188 Ppsa. Na podstawie art. 207 § 2 Ppsa uznać należało, że zachodzi przypadek szczególnie uzasadniony nakazujący odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło