I SA/Wr 213/15

WyrokWSA we Wrocławiu2015-04-22

Skład orzekający: Zbigniew Łoboda, Marta Semiczek, Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przychody wspólnika cichego z umowy spółki cichej, opartej na przepisach prawa niemieckiego i zawartej z polską spółką, powinny być traktowane jako przychody z pożyczki podlegające opodatkowaniu u źródła, czy jako przychody z udziału we wspólnym przedsięwzięciu podlegające samoobliczeniu przez wspólnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa spółki cichej, nawet jeśli jest umową nienazwaną, nie odpowiada essentialia negotii umowy pożyczki. Wkład wspólnika cichego nie jest pożyczką, a partycypacja w zysku nie jest dochodem z odsetek. Przychody wspólnika cichego należy kwalifikować jako przychody z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.) lub jako przychody z udziału we wspólnym przedsięwzięciu (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.), co skutkuje obowiązkiem samoobliczenia podatku przez wspólnika, a nie poboru podatku u źródła przez spółkę.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą umowy spółki cichej z niemieckim rezydentem podatkowym. Spółka miała zarządzać inwestycją, a inwestor wnieść wkład pieniężny, partycypując w zyskach i stratach. Spółka uważała, że nie jest płatnikiem podatku u źródła, a inwestor powinien samodzielnie rozliczyć podatek. Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, traktując umowę jako pożyczkę i nakładając na spółkę obowiązek poboru podatku u źródła. Spółka zaskarżyła interpretację do WSA.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w P. i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędziowie; Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. Spółki komandytowej na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia 23 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457,00 ( czterysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 25 sierpnia 2014 r. do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w L. wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej) złożony przez A. Spółka z o. o. (obecnie B. Spółka z o. o. Spółka komandytowo - akcyjna) w przedmiocie interpretacji art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), dalej u.p.d.o.f. Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą, inwestując w nieruchomości bezpośrednio lub jako udziałowiec innych spółek nieruchomościowych. Obecnie Spółka rozważa inwestycje w nowe nieruchomości na terytorium Polski. Celem pozyskania finansowania Spółka zamierza zawrzeć umowę z osobą fizyczną, będącą rezydentem podatkowym Niemiec. Umowa z inwestorem będzie miała charakter tzw. umowy spółki cichej, regulowanej przepisami prawa niemieckiego. Zgodnie z aktualnym projektem umowy: - zarząd inwestycją przysługiwać będzie zasadniczo wyłącznie Spółce, przy czym Spółka będzie zobowiązana do prowadzenia inwestycji również w interesie inwestora, - inwestor będzie zobowiązany do wniesienia wkładu do przedsięwzięcia w określonej kwocie pieniężnej, celem wykorzystania go przez Spółkę wyłącznie na cele związane z inwestycją, wkład nie będzie podlegał oprocentowaniu, - inwestor będzie partycypował w zysku (stracie) z inwestycji, wypracowanym w całym okresie istnienia spółki cichej, ustalonym według polskich przepisów w zakresie rachunkowości z uwzględnieniem wkładu, wypłata nastąpi wraz z zakończeniem umowy, - inwestor nie będzie otrzymywał wynagrodzenia z tytułu udziału w zyskach, gdyby inwestycja wygenerowała stratę w całym okresie istnienia spółki cichej, kwota łącznej straty pomniejszy wkład inwestora, podlegający zwrotowi na koniec umowy, - inwestor będzie miał także zagwarantowane prawa informacyjne i kontrolne, - Spółka nie będzie zobowiązana do zwrotu pełnej wysokości wkładu w sytuacji, gdy projekty realizowane przez Spółkę na podstawie umowy przyniosą stratę, wartość zwracanego wkładu zostanie odpowiednio pomniejszona o udział w stracie z takich projektów, - w razie likwidacji Spółki w czasie obowiązywania umowy, w miejsce spłaty inwestor partycypować będzie w sumie pozostałej po likwidacji Spółki, proporcjonalnie do przypadającego mu udziału w wyniku przedsięwzięcia, - inwestor może przenieść swój udział na osoby trzecie tylko za zgodą Spółki, - umowa może zostać wypowiedziana każdorazowo na koniec roku kalendarzowego, z zachowaniem stosownego okresu wypowiedzenia, nie wcześniej niż ze skutkiem na koniec roku 2024, z możliwością dalszego odroczenia tego terminu, - umowa zostanie zawarta w formie pisemnej na czas nieokreślony. Wobec powyższego wnioskodawca zwrócił się z pytaniem, czy w związku z dokonywaniem na rzecz inwestora wypłat z tytułu umowy, Spółka będzie zobowiązana do pobrania podatku u źródła. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, wnioskodawca wskazał, że nie będzie zobowiązany do pobrania podatku u źródła z tytułu wypłat na rzecz inwestora, dokonywanych w związku z realizacją umowy. Spółka wyjaśniła, że ustawy podatkowe nie zawierają definicji pojęcia "wspólnego przedsięwzięcia". W praktyce pojęcie to rozumie się szeroko jako każdą działalność wykonywaną w ramach przedsięwzięcia o charakterze zarobkowym, ujętą w pewne normy organizacyjne. Do "wspólnego przedsięwzięcia" w rozumieniu art. 8 u.p.d.o.f. należy zaliczyć przedsięwzięcie realizowane przez Spółkę na podstawie umowy, ponieważ jest ukierunkowane na działalność zarobkową, przyznaje uprawnienie do partycypowania w zyskach i stratach inwestorowi, jest zorganizowane w stopniu pozwalającym na realizację inwestycji w celu osiągania przychodów. Dlatego też dochody inwestora z przedsięwzięcia będą podlegały samodzielnemu opodatkowaniu na zasadzie samoobliczenia, zgodnie z postanowieniami art. 8 u.p.d.o.f., tj. proporcjonalnie do posiadanego prawa do udziału w zysku z inwestycji, z uwzględnieniem postanowień polsko – niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Minister Finansów, działając przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., w interpretacji indywidualnej z dnia 23 października 2014 r. nr [...], uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji organ wskazał, że z uwagi na brak ustawowych uregulowań umowy spółki cichej, umowa ta jest jedną z tzw. umów nienazwanych. Wspólnik cichy w zamian za wkład na rzecz drugiego wspólnika, prowadzącego przedsiębiorstwo lub inną działalność zarobkową we własnym imieniu, uczestniczy w zyskach tej działalności, nie ujawniając się na zewnątrz i nie mając praw do majątku tej spółki. Istota spółki cichej wyczerpuje się w stosunku zobowiązaniowym, łączącym wspólników (spółka wewnętrzna). Z uwagi na podobieństwo celu umowy nienazwanej do umowy nazwanej, właściwe jest potraktowanie wniesienia wkładu przez wspólnika cichego jako udzielenie pożyczki zgodnie z art. 720 Kodeksu cywilnego, jeżeli przedmiotem wkładu są pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku. Przekazanie przedmiotu wkładu i późniejszy jego zwrot nie stanowi dochodu wspólnika cichego. Za dochód taki należy uważać jedynie udział w zysku przedsiębiorcy. Organ podatkowy wyjaśnił, że udział w zysku przedsiębiorstwa należy zakwalifikować, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. jako przychód z kapitałów pieniężnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. kwoty uzyskane przez wspólnika cichego z tytułu partycypacji w zyskach na podstawie umowy spółki cichej będą stanowiły przychód z tytułu odsetek od pożyczki. Odsetki od udzielonej Spółce przez niemiecką osobę fizyczną pożyczki podlegają opodatkowaniu w Polsce. Płatnik zobowiązany jest pobrać 20 % podatek zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. lub w przypadku przedłożenia przez niemieckiego rezydenta podatkowego certyfikatu rezydencji podatek, nie przekraczający 5 % kwoty brutto odsetek zgodnie z art. 11 ust. 2 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku z dnia 14 maja 2003 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90). Wnioskodawca spełni obowiązek nałożony w art. 41 ust. 4 w związku z art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 10 listopada 2014 r. strona zarzuciła naruszenie art. 14h w związku z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 720 k.c. Zdaniem strony organ podatkowy bezzasadnie zastosował do umowy spółki cichej przepisy dotyczące umowy pożyczki, pomimo podobieństwa umowy spółki cichej do umowy spółki cywilnej. W odpowiedzi na to wezwanie z dnia 11 grudnia 2014 r. Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany wyrażonego w interpretacji indywidualnej stanowiska. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o uchylenie indywidualnej interpretacji, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 1 i art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 5 umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 7 umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, art. 41 ust. 1 i ust. 4 w związku z art. 29 ust. 1 i ust. 3 u.p.d.o.f. w związku z art. 5 i art. 11 ust. 5 umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i art. 30a ust. 1 u.p.d.o.f., jak również naruszenie art. 14h w związku z art. 121 § 1 u.p.d.o.f. Ordynacji podatkowej oraz art. 14b § 1 i § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Strona zarzuciła, że w umowie spółki cichej nie można doszukać się składników treści umowy pożyczki. Umowa spółki cichej wykazuje podobieństwo do umowy spółki cywilnej. Umowa pomiędzy Spółką i cichym wspólnikiem stanowi wspólne przedsięwzięcie w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. Jest bowiem ukierunkowana na działalność zarobkową, cichy wspólnik partycypuje w zyskach i stratach spółki cichej, jest w odpowiednim stopniu zorganizowana i wykazuje podobieństwo do spółki cywilnej. Stanowisko Spółki zbieżne jest ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w W., wyrażonym w interpretacji indywidualnej z dnia 17 października 2014 r. nr [...], otrzymanej przez cichego wspólnika. Przychody cichego wspólnika opodatkowane są na zasadach ogólnych, wynikających z art. 27 ust. 1 u.p.d.o.f. jako przychody z działalności gospodarczej z art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. Spółka nie jest zatem zobowiązana do poboru zryczałtowanego podatku u źródła. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog zawiera art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.). W określonych przez ten przepis przedmiotowych granicach kognicji sądów administracyjnych mieści się m. in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego, wydane w indywidualnych sprawach (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.). W ramach tak wyznaczonej kompetencji Sąd stwierdza, że skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia nałożenia na Spółkę obowiązków płatnika z tytułu wypłat dokonywanych na rzecz cichego wspólnika. W celu ustalenia, czy Spółka zobowiązana jest na podstawie przepisów u.p.d.o.f. do pełnienia obowiązków płatnika z tytułu wypłat dokonywanych na rzecz wspólnika cichego czy też wspólnik cichy zobowiązany jest do samoobliczenia podatku, w pierwszej kolejności należy dokonać właściwej kwalifikacji przychodów wspólnika cichego do jednego ze źródeł przychodów, wymienionych w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. Według organu interpretacyjnego wypłaty dokonywane przez Spółkę na rzecz wspólnika cichego należy potraktować jako odsetki od umowy pożyczki stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Dający pożyczkę zobowiązany jest do dokonania wszelkich czynności niezbędnych do przeniesienia na własność biorącego przedmiotu pożyczki, w szczególności do wydania znaków pieniężnych (gotówki) lub rzeczy oznaczonych co do gatunku. Natomiast biorący pożyczkę, jeżeli odebrał przedmiot pożyczki, zobowiązany jest do zwrotu przedmiotu pożyczki w umówionym przez strony umowy terminie. W razie nieoznaczenia terminu zwrotu, znajduje zastosowanie art. 723 k.c., zgodnie z którym, jeżeli termin zwrotu pożyczki nie jest oznaczony, dłużnik obowiązany jest zwrócić pożyczkę w ciągu sześciu tygodni po wypowiedzeniu przez dającego pożyczkę. Obowiązek wcześniejszego zwrotu przedmiotu pożyczki powstaje wówczas, gdy dający pożyczkę stosownie do zasad ogólnych (art. 458 k.c.) może żądać spełnienia świadczenia bez względu na zastrzeżony termin. Umowa pożyczki może być nieodpłatna lub odpłatna. Obowiązek płacenia odsetek (albo odpłaty w innej postaci) ciąży na biorącym pożyczkę tylko wtedy, gdy zastrzeżony został w umowie albo w przepisach pozakodeksowych (por. Z. Radwański, J. Panowicz – Lipska, Zobowiązania – część szczegółowa, wydanie 8, C.H. Bech, s. 230 – 232). W polskim prawie spółka cicha uregulowana była w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502), w księdze drugiej Czynności handlowe, dziale III Zobowiązania, rozdziale IX Spółka cicha, w przepisach art. 682 – 695 k.h. Ustawowe regulacje dotyczące spółki cichej przestały obowiązywać w dniu 1 stycznia 1965 r. W tym dniu wszedł w życie nowy kodeks cywilny, a także jego przepisy wprowadzające z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 94), które w art. VI § 1 uchyliły przepisy Kodeksu handlowego, z wyjątkiem przepisów dotyczących spółek jawnych, z ograniczona odpowiedzialnością oraz akcyjnych. W ten sposób ustawowe unormowanie spółki cichej przestało istnieć i do chwili obecnej instytucja ta nie ma w prawie polskim swej odrębnej regulacji. Obecnie spółka cicha jest umową nienazwaną i zawarcie umowy spółki cichej dopuszczalne jest zgodnie z zasadą swobody umów, wyrażoną w art. 3531 k.c. Stosownie do tego przepisu strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Jest to norma prawna przyznająca podmiotom prawa cywilnego generalną kompetencję do swobodnego kształtowania stosunków zobowiązaniowych przez umowy. Zasada swobody umów stwarza podmiotom możliwość kształtowania stosunków zobowiązaniowych innych niż typowe. Strony uzyskują kompetencję do tworzenia zupełnie nowych typów umów (np. umowa franchisingu), niepodobnych do normatywnie określonych w kodeksie cywilnym lub innych ustawach. Mogą także wzorować się na umowach nazwanych, ale określając łączący ich stosunek zobowiązaniowy dokonywać pewnych modyfikacji lub uzupełnień, kreując w ten sposób bardziej odpowiedni dla nich instrument prawny (A. Olejniczak, Komentarz do art. 3531 k.c., LEX 2014). Stąd też postanowienia każdej umowy nienazwanej w celu właściwej kwalifikacji podatkowej przychodów uzyskiwanych na podstawie takiej umowy należy rozpatrywać indywidualnie. Natomiast w rozpatrywanej sprawie organ interpretacyjny nie dokonał analizy poszczególnych postanowień umowy zawartej przez Spółkę ze wspólnikiem oraz oceny skutków podatkowych tej umowy, stawiając jedynie ogólną tezę, zgodnie z którą, "właściwe jest potraktowanie wniesienia wkładu przez wspólnika cichego jako udzielenie pożyczki", a udział w zysku należy zakwalifikować jako odsetki od pożyczki. Jak wskazuje strona we wniosku o udzielenie interpretacji, umowa pomiędzy stronami wzorowana jest na umowie spółki cichej, regulowanej przepisami prawa niemieckiego. Zgodnie z uregulowaniami niemieckiego kodeksu handlowego (§ 230 – 237 HGB) spółka cicha jest umową, na mocy której wspólnik cichy uczestniczy w prowadzonej przez inną osobę działalności gospodarczej przez wniesienie wkładu. Wkład ten przechodzi na własność właściciela przedsiębiorstwa, a w zamian wspólnik cichy otrzymuje udział w zyskach. Spółka opiera się wyłącznie na wewnętrznym stosunku między wspólnikami. Na zewnątrz znany jest jedynie przedsiębiorca, a nie wspólnik cichy. Przedsiębiorca jest wyłącznie uprawniony i zobowiązany z tytułu prowadzenia przedsiębiorstwa na wspólny rachunek, ale we własnym imieniu. Wspólnik cichy nie odpowiada za zobowiązania spółki i nie ma także prawa do reprezentacji jej na zewnątrz. Wspólnik cichy może domagać się odpisu rocznego bilansu, przeglądać księgi i dokumenty celem sprawdzenia ich rzetelności oraz z ważnych powodów żądać dodatkowych wyjaśnień. Dochody ze spółki cichej klasyfikuje się podatkowo jako dochody z przedsiębiorstwa lub też z dywidendy (K. Załucki, Spółka cicha w wybranych europejskich systemach prawnych i w prawie polskim, Rejent nr 2/2005, s. 204 – 206, 218). Również zgodnie z projektem umowy opisanym we wniosku o interpretację, inwestor będzie zobowiązany do wniesienia wkładu do przedsięwzięcia w określonej kwocie pieniężnej (wkład nie będzie podlegał oprocentowaniu); inwestor będzie partycypował w zysku (stracie) z inwestycji, wypracowanym w całym okresie istnienia spółki cichej; inwestor nie będzie otrzymywał wynagrodzenia z tytułu udziału w zyskach, gdyby inwestycja wygenerowała stratę w całym okresie istnienia spółki cichej, kwota łącznej straty pomniejszy wkład inwestora, podlegający zwrotowi na koniec umowy. Powyższe zapisy umowy wskazują, że wspólnik cichy ponosi ryzyko gospodarcze związane z powodzeniem inwestycji, partycypuje zarówno w zysku, jak i w stracie z inwestycji, ponosi ryzyko utraty wkładu. Po zakończeniu umowy, wspólnik może otrzymać wniesiony wkład, powiększony o udział w zysku z inwestycji lub też wkład pomniejszony o udział w stracie z inwestycji. Odmiennie pożyczkodawca uprawniony jest do otrzymania zwrotu kwoty pożyczki w całości oraz ewentualnych odsetek w wysokości określonej w umowie, niezależnie od gospodarczego powodzenia inwestycji prowadzonej przez pożyczkobiorcę. Charakterystyczny dla umowy spółki cichej jest również cel gospodarczy, który zamierzają zrealizować wspólnicy w ramach spółki oraz wspólny interes gospodarczy stron umowy (w rozpatrywanej sprawie inwestycje w nieruchomości). Przy umowie pożyczki brak jest takiego wspólnego celu gospodarczego. Umowa spółki zostanie zawarta na czas nieokreślony. Natomiast pożyczkobiorca zobowiązany jest do zwrotu przedmiotu pożyczki w terminie określonym w umowie lub zgodnie z art. 723 k.c. Z wniosku wynika również, że inwestor będzie miał także zagwarantowane prawa informacyjne i kontrolne, w tym prawo przeglądania ksiąg i dokumentów oraz żądania wyjaśnień od zarządu Spółki. Takich uprawnień nie posiada natomiast pożyczkodawca. W ocenie Sądu postanowienia umowy spółki cichej, przedstawione we wniosku Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej nie odpowiadają essentialia negotii umowy pożyczki, tak więc organ interpretacyjny błędnie potraktował wniesienie wkładu przez wspólnika cichego jako udzielenie pożyczki, a udział w zysku jako dochód z odsetek od pożyczki, naruszając w ten sposób art. 10 ust. 1 pkt 7 oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. W konsekwencji organ podatkowy błędnie przyjął, że Spółka jako płatnik zobowiązana jest do poboru podatku u źródła z tytułu wypłat dokonywanych na rzecz wspólnika cichego, naruszając art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz art. 41 ust. 4 w związku z art. 41 ust. 1 u.p.d.o.f. Na marginesie należy stwierdzić, że strona słusznie zauważyła, iż powołany przez organ podatkowy art. 29 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. dotyczy innych odsetek niż odsetki od pożyczek. Udział w zysku osiągnięty przez wspólnika cichego nie może być zakwalifikowany jako przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f.), skoro spółka cicha nie posiada osobowości prawnej, jak również jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.). Zgodnie bowiem z art. 5a pkt 6 pozarolnicza działalność gospodarcza oznacza działalność zarobkową (...) prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Natomiast wspólnik cichy nie prowadzi działalności gospodarczej we własnym imieniu. Przychody wspólnika cichego należy zakwalifikować jako przychody z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.). Do opodatkowania dochodów wspólników spółki cichej winien mieć również odpowiednie zastosowanie art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f., zgodnie z którym przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Jak słusznie wskazała strona, do "wspólnego przedsięwzięcia" w rozumieniu art. 8 u.p.d.o.f. należy zaliczyć przedsięwzięcie realizowane na podstawie umowy spółki cichej, ponieważ jest ukierunkowane na działalność zarobkową, przyznaje uprawnienie do partycypowania w zyskach i stratach inwestorowi, jest zorganizowane w stopniu pozwalającym na realizację inwestycji w celu osiągania przychodów. W konsekwencji wspólnik cichy zobowiązany jest do samoobliczenia podatku dochodowego bez pośrednictwa płatnika. Nieuzasadniony jest natomiast zarzut strony odnośnie naruszenia art. 14b § 1 i § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie okoliczności zdarzenia przyszłego, które nie zostały wskazane we wniosku. Organ podatkowy w celu kwalifikacji podatkowej dochodów wspólnika cichego uznał jedynie, że do umowy nienazwanej – umowy spółki cichej należy stosować przepisy dotyczące umowy pożyczki. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy winien zastosować wykładnię przedstawioną w uzasadnieniu wyroku. Stosownie do dyspozycji art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło