I SA/Wa 308/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy na M.C. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] maja 2013r. nr [...] Prezydent Miasta C. odmówił J. M. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres zasiłkowy [...] na rzecz M.C.. Została ona utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2013r. sygn. akt I SA/Wa 1653/13 oddalił skargę J. M. na powyższą decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2014r. sygn. akt I OSK 78/14 uchylił wyrok Sądu I instancji oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] maja 2013r. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ww decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, dokonując błędnej wykładni art. 16a ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedynie osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego spowodowałoby to utratę gwarancji równego traktowania wobec prawa osoby, które poświęcając się opiece nad krewnymi lub powinowatymi, wobec których nie mają obowiązku alimentacyjnego, ale dla których są jedynymi członkami rodziny i rezygnują dla nich z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Taka interpretacja w niniejszej sprawie byłaby niezgodna z konstytucyjną zasadą równości. Ponownie rozpatrując sprawę niniejszą, przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] przyznał zasiłek opiekuńczy na C. M. od 2 lutego 2013r. do 28 lutego 2013r. w wysokości [...] zł i od 1 marca 2013r. do 31 października 2013r. w wysokości [...]zł miesięcznie uznając, że J. M. spełnia przesłanki do otrzymania tego świadczenia, ponieważ w dniu [...] lutego 2013r. zawiesiła działalność gospodarczą w celu sprawowania opieki nad ciotką M. C. Dochód w przeliczeniu na członka rodziny J. M.w okresie zasiłkowym 2012/2013 wyniósł [...] zł. Pracownik socjalny Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w wywiadach środowiskowych potwierdził fakt sprawowania opieki nad M. C. przez J. M. Organ I instancji wskazał, ze zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art. 17. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. M. podnosząc, że przedmiotowe świadczenie powinno zostać przyznane również za okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. i od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r., ponieważ nie może ona ponosić konsekwencji długotrwałego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, a dopiero wydanie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy daje jej możliwość ubiegania się o niego na kolejne okresy zasiłkowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpatrując sprawę niniejszą, biorąc pod uwagę wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznało, że zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają spełnienie przez J. M. wymogów do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 2 lutego 2013r. do 31 października 2013r. Natomiast w odniesieniu do wniosków skarżącej o przyznanie tego świadczenia na okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. oraz od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r., to wnioski te będą przedmiotem odrębnego postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. M. zarzucając jej błędne uznanie, że specjalny zasiłek opiekuńczy powinien zostać przyznany jedynie za okres od 2 lutego 2013r. do 28 lutego 2013r. oraz za okres od 1 marca 2013r. do 31 października 2013r. Skarżąca wniosła o przyznanie jej przedmiotowego świadczenia również za okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. oraz od 1 listopada 2014r. do 31 października 2015r. Skarżąca podniosła, że w związku z trwaniem procedury sądowej dotyczącej poprzedniej decyzji odmownej, nie miała możliwości złożenia wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego na kolejny okres zasiłkowy, gdyż nie wiedziała czy w ogóle zostanie on jej przyznany. Ponadto wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przewidywał żadnych ram czasowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, ze zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną. W niniejszej sprawie niekwestionowana jest okoliczność, że skarżąca kwalifikuje się do przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad ciotką M. C. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2014r. sygn. akt I OSK 78/14). Istota sporu sprowadza się do tego, na jaki okres winno zostać ustalone to świadczenie. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2013r. poz. 1456 ze zm.), prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i art. 14 - 16 i art. 17 tej ustawy. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z art. 3 pkt 10 ww ustawy okres zasiłkowy oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. W rozpoznawanej sprawie J. M. wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego złożyła w dniu 20 marca 2013r., a więc w trakcie okresu zasiłkowego, który rozpoczął się od 1 listopada 2012r., a kończył 31 października 2013r. Prawidłowo więc organy orzekające uznały, że specjalny zasiłek opiekuńczy należy przyznać do końca okresu zasiłkowego 2012/2013, tj. do 31 października 2013r. W świetle przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych niewątpliwie wniosek jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Inaczej mówiąc decyzja w przedmiocie świadczenia wywołuje skutki od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do końca okresu zasiłkowego. Przyznanie zatem świadczenia na kolejne okresy zasiłkowe 2013/2014 i 2014/2015, jak chciałaby skarżąca nie jest możliwe na podstawie jej wniosku z 20 marca 2013r. W tej sytuacji organy prawidłowo orzekły o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego do 31 października 2013r., a wiec do końca okresu zasiłkowego, w trakcie trwania którego został złożony wniosek inicjujący niniejsze postępowanie. Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów obu instancji bez znaczenia pozostaje przy tym podniesiona w skardze okoliczność, że z uwagi na długotrwałość postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie skarżąca nie miała możliwości złożenia wniosku o przyznanie świadczenia na kolejny okres zasiłkowy, gdyż nie wiedziała czy zostanie on jej przyznany. Jak bowiem wskazano wyżej organ administracji publicznej zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy ustala prawo do świadczenia poczynając od miesiąca, w którym wniosek został złożony do końca okresu zasiłkowego. W świetle powyższego organ nie ma możliwości ustalenia prawa do świadczenia w przypadku braku wniosku, a gdyby uwzględnił żądanie skarżącej naruszyłby ww przepis, ustalając prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego mimo braku wniosku osoby uprawnionej. Dodać należy, że skarżąca w celu zabezpieczenia swoich interesów powinna złożyć stosowny wniosek, nawet pomimo niepewności co do jego zasadności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegając w zaskarżonej decyzji uchybień obowiązującym w dniu jej wydania przepisom prawa, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.