III SA/Gd 246/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 15 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2014 r. nr [...] w częściach, w których odmówiono skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez L. N. (dalej: strona, skarżąca) decyzją z dnia 15 stycznia 2015 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 29 grudnia 2014 r., nr [...] odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 19 grudnia 2014 r. skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. jako osoba bezrobotna. W dniu rejestracji udokumentowała, że w ciągu 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się, tj. w przedziale czasowym od 18 czerwca 2013 r. do 18 grudnia 2014 r. była zatrudniona w: 1) [...] w G. w okresie od 1 sierpnia 2013 r. do 30 września 2013 r. na podstawie umowy o pracę na pełnym etacie, 2) [...] Sp. z o.o. z siedzibą w C. w okresie od 2 stycznia 2014 r. do 11 kwietnia 2014 r. na podstawie umowy o pracę na pełnym etacie, 3) [...] z siedzibą w P. w okresie od 1 września 2014 r. do 29 listopada 2014 r. w wymiarze 1/100 etatu, zaś stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumieniem stron 4) [...] T. Ł. w K. w okresie od 2 maja 2014 r. do 30 listopada 2014 r. na podstawie umowy o pracę na pełnym etacie, który to stosunek ustał na podstawie wypowiedzenia przez pracodawcę. Decyzją z dnia 29 grudnia 2014 r. Starosta na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b), art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., uznał L. N. za osobę bezrobotną z dniem rejestracji, odmawiając jednocześnie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu rozwiązania umowy o pracę w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się, na mocy porozumienia stron. Na tę decyzję strona złożyła odwołanie, podnosząc że jest ona niesłuszna. Wniosła o uzasadnianie odmowy przyznania prawa do zasiłku, gdyż w ostatnim zakładzie pracy stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia przez pracodawcę. Tym samym niezrozumiałe jest powoływanie się przez organ na umowę o pracę w wymiarze 1/100 etatu, za którą osiągała wynagrodzenie w wysokości 18 zł brutto. Podniosła, że jest osobą samotnie wychowującą 15 letniego syna. Decyzją z dnia 15 stycznia 2015 r. Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 pkt 1 oraz 2a i d i art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2012 r w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2013 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1026) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz. U z 2013 r. poz. 1074), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśniał, że przedłożone przez skarżącą dokumenty potwierdzają legitymowanie się przez nią w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację co najmniej 365-dniowym okresem uprawniającym do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże z przedłożonego świadectwa pracy z firmy [...] wynika, iż stosunek pracy ustał z dniem 29 listopada 2014 r. w wyniku rozwiązania umowy na mocy porozumieniem stron, tj. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w Powiatowym Urzędzie Pracy. Tym samym prawo do zasiłku może być przyznane stronie dopiero po upływie 90 dni od dnia rejestracji. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Ponadto organ wyjaśnił że przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy nie uzależnia jego zastosowania od kwoty wynagrodzenia osiąganego z tytułu zatrudnienia, które ustało w związku z rozwiązaniem umowy o pracę na mocy porozumienia stron. Odnosi się on do wszystkich stosunków pracy, które rozwiązane zostały na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed rejestracją niezależnie od wymiaru czasu pracy i wysokości osiąganego wynagrodzenia. Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że w dniu rejestracji strona wykazała również, że w okresach: od 18 czerwca 2013 r. do 31 lipca 2013 r., 1 października 2013 r. do 3 października 2013 r. oraz od 18 października 2013 r. do 1 stycznia 2014 r. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą. Strona nie wylegitymowała się opłacaniem składek na Fundusz Pracy z tytułu prowadzonej działalności. W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona powtórzyła zarzuty i wątpliwości podniesione wcześniej w odwołaniu. Podniosła jednocześnie, że u pracodawcy, z którym został rozwiązany w dniu 29 listopada 2014 r. stosunek pracy na mocy porozumienia stron podjęła tylko dodatkową pracę na 1/100 etatu i okres tej pracy nie podlegał zaliczeniu do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku. Przepracowała 374 dni i legitymuje się łącznie ponad 365-dniowym okresem zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, który w jej ocenie, daje podstawę do przyznania prawa do zasiłku bez konieczności zastosowania 90-dniowego okresu karencji. Podkreśliła, że umowa z której nie nabyła żadnych praw i była umową dodatkową, pozbawiła ją praw nabytych z trzech stosunków pracy na pełnych etatach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewody z dnia 15 stycznia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 29 grudnia 2014 r. w zakresie, w którym odmówiono przyznania skarżącej prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zarówno odwołanie, jak i wniesiona skarga, dotyczyły tylko odmowy przyznania tego prawa. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy pozostawały poza sporem. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r. poz. 674 ze zm.), dalej jako: ustawa. Stosownie do regulacji zawartej w art. 71 ust.1 pkt 20 lit. a prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy pracy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Bezsporne było w sprawie spełnienie przez skarżącą wymogu określonego w powyższym przepisie ustawy. Natomiast istota sporu sprowadzała się do oceny czy w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, którą to odmowę organy uzasadniały brzmieniem przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przepis art. 75 ust. 1 ustawy, w pkt 1 - 9, wymienia enumeratywnie przesłanki, których wystąpienie pozbawia bezrobotnego prawa do zasiłku. Zgodnie z punktem 2 tej regulacji, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. W ww. przypadku zasiłek przysługuje, po okresie 90 dni od dnia zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy (art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy). Rację ma organ odwoławczy, że literalne brzmienie przepisu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy odnosi się do wszystkich stosunków pracy niezależnie od wymiaru czasu pracy i wysokości osiąganego wynagrodzenia. Jednak zdaniem Sądu przy jego interpretacji należy uwzględnić przede wszystkim cel przyjętego przez ustawodawcę rozwiązania. Następnie poprzez jego pryzmat ocenić zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, określa ona zadania państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, które są realizowane przez instytucje rynku pracy działające w celu: 1) pełnego i produktywnego zatrudnienia, 2) rozwoju zasobów ludzkich, 3) osiągnięcia wysokiej jakości pracy, 4) wzmacniania integracji oraz solidarności społecznej, 5) zwiększania mobilności na rynku pracy. Analiza przyjętych uregulowań, w tym dotyczących świadczeń dla bezrobotnych, jednoznacznie wskazuje, że świadomą intencją ustawodawcy było, odmienne potraktowanie osób, które same przyczyniają się do utraty zatrudnienia i do nabycia statusu bezrobotnego, od osób które tracą pracę z przyczyn od nich niezależnych. Nie powinny być jednakowo traktowane podmioty, które własnym działaniem prowadzą do rozwiązania stosunku pracy pozbawiając się jednocześnie podstaw utrzymania (i w związku z tym domagają się przyznania świadczenia w postaci prawa do zasiłku) oraz podmioty, które utraciły pracę i możliwość zarobkowania, na skutek okoliczności od nich niezależnych. Taka intencja ustawodawcy znajduje również odzwierciedlanie w przepisie art. 75 ust. 1 pkt 2) ustawy, w którym przyjęto, że nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron, skutkuje automatycznie pozbawieniem prawa do zasiłku. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń w sprawie, bezpośrednio przed zarejestrowaniem się jako bezrobotna, skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na pełnym etacie w [...] T. Ł. w K. (dalej - jako Gospodarstwo). Ten stosunek pracy ustał w dniu 30 listopada 2014 r. na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę z przyczyn niedotyczących pracownika - art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Jeszcze w czasie trwania tego stosunku pracy, tj. w dniu 29 listopada 2014 r. nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem z [...] w P. (dalej - jako C.). Jest oczywiste, że ustanie stosunku pracy na skutek wypowiedzenia przez pracodawcę stanowiło bezpośrednią przyczynę zarejestrowania się skarżącej jako osoby bezrobotnej w urzędzie pracy. Rozwiązanie zaś tego stosunku pracy, co należy podkreślić, nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony. Nie można zatem uznać, że skarżąca w tym przypadku spowodowała lub przyczyniła się do uzyskania statusu bezrobotnej. Przy czym, co również ważne, wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron z C., nie mogło skutkować utratą statusu osoby bezrobotnej bowiem skarżąca nadal pozostawała w innym stosunku pracy. Nie może też ujść uwadze, że rozwiązanie mowy o pracę z C. nie mogło prowadzić do nabycia przez skarżącą uprawnienia w postaci zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za prace. Tylko więc takie zatrudnienie, które powoduje osiąganie wynagrodzenia w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę jest podstawą do nabycia zasiłku. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, aby rozwiązanie umowy o pracę na 1/100 etatu z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 18 zł brutto, które nie generowało uprawnień do nabycia zasiłku, mogło przemawiać za odmową przyznania świadczenia. Ponadto - w świetle celów i zadań określonych przez ustawę - podmioty, które przejawiają aktywność i mobilność zawodową (a do takich niewątpliwie należy skarżąca), nie powinny być stawiane w sytuacji gorszej, od podmiotów biernych i nie przejawiających jakiejkolwiek inicjatywy zawodowej. Na marginesie rozważań należy dodać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na obowiązek organów zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale i przyczyn z jakich do niego doszło, gdyż nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku. Organy nie mogą więc poprzestawać tylko na treści świadectwa pracy, co de facto miało miejsce w niniejszej sprawie. Podsumowując należy uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji naruszyły powyżej przywołane przepisy prawa, co miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego zarówno decyzja organu odwoławczego i organu pierwszej instancji, nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Dodatkowa argumentacja organu odwoławczego dotycząca opłacania składek z tytułu prowadzonej przez stronę działalności pozarolniczej nie ma wpływu na wadliwość zapadłych rozstrzygnięć. Zgodnie z treścią art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazania dla organów co do dalszego toku postępowania administracyjnego wynikają z powyższych rozważań. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.