II SA/Wa 2165/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Ewa Pisula – Dąbrowska (spraw.) Protokolant straszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi T. Z. na uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i odrzucenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Rady Izby Notarialnej w W. na rzecz T. Z. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 618/14, po rozpoznaniu skargi T.Z. na uchwałę Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Rada Izby Notarialnej w [...] uchwałą z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]odmówiła T.Z. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i odrzuciła wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej uchwałą Rady Izby Notarialnej w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu uchwały przywołano przepis art. 58 K.p.a. Zestawiając treść przedmiotowej normy prawnej z treścią wniosku strony wskazano, że wnioskodawca nie podjął próby wykazania zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie autorów uchwały, datą taką nie może być dzień ogłoszenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 459/13, gdyż z orzeczenia tego wynika jedynie to, że strona nie skorzystała z odwołania, o którym została pouczona. W związku więc z faktem niewykazania zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, organ wydał skarżoną uchwałę i odrzucił wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, z uwagi na nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Od powyższej uchwały skargę do tutejszego Sądu wywiódł T.Z. Wyjaśnił w niej, że uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zwrócił także uwagę na fakt, iż odrzucenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest rozstrzygnięciem sprzecznym z normą art. 134 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej uchwale. Stwierdzając nieważność przedmiotowej uchwały, Sąd wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do oceny skarżonej uchwały przez pryzmat rygorów wynikających z przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc do ustalenia, czy nie doszło do jej wydania bez podstawy prawnej. O braku podstawy prawnej mówić możemy m.in. wtedy, gdy nie istnieje przepis prawa, uprawniający do konkretnego działania, lub też wtedy gdy przepis, który organ uczynił podstawą wydanego rozstrzygnięcia, jest wyłączony od stosowania w realiach konkretnej sprawy. W ocenie tutejszego Sądu, w badanym postępowaniu zaistniała pierwsza z ww. sytuacji, a mianowicie organ w skarżonej uchwale odrzucił wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy, mimo iż nie miał w przepisach K.p.a. umocowania do takiego działania. Zgodnie z normą art. 134 K.p.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie również w zakresie wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, w razie uchybienia terminowi do złożenia środka zaskarżenia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przywołany przepis nie przewiduje natomiast uprawnienia organu do odrzucenia odwołania, a więc także wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Powyższe wskazuje więc na to, że organ wydał rozstrzygnięcie nieznajdujące oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Tego zaś typu uchybienie jest na tyle istotne i poważne, że winno zostać zakwalifikowane do kategorii uchybień prowadzących do nieważności rozstrzygnięcia. Stwierdził też, że odmowa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy była przedwczesna, bowiem niepoprzedzona stosownym postępowaniem wyjaśniającym. W wytycznych Sąd stwierdził, że organ zobligowany będzie do uwzględnienia konkluzji zawartych w uzasadnieniu. W szczególności przed merytorycznym przystąpieniem do badania wniosku o przywrócenie terminu, organ powinien wezwać stronę do usunięcia braku formalnego tego wniosku, polegającego na niewskazaniu daty, w jakiej ustała przyczyna uchybienia przedmiotowemu terminowi. W wyniku stwierdzenia nieważności uchwały z dnia [...] czerwca 2013 r., realizując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Rada Izby Notarialnej w [...] w dniu [...] września 2014 r. podjęła uchwałę nr [...] o treści identycznej z uchwałą, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd w dniu 25 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 618/14. W punkcie I uchwały odmówiono T.Z. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w punkcie II uchwały odrzucono wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej uchwałą Rady Izby Notarialnej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazano, że uchwała z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] zawierała prawidłowe pouczenie, co powoduje, że nie można uznać, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony. Stwierdzono, że jeżeli skarżący uważał, iż został źle pouczony o środkach zaskarżenia mógł żądać uzupełnienia uchwały o pouczeniu o środkach zaskarżenia na podstawie art. 111 K.p.a. W konkluzji stwierdzono, że żądanie strony o przywróceniu terminu nie czyni zadość normie art. 58 K.p.a. Ponownie uznano też, że w związku z tym, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został uwzględniony, sam wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podlega odrzuceniu. Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi T.Z. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie pkt 1 zaskarżonej uchwały o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzenie nieważności pkt 2 zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów, skarżący zarzucił obrazę art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej, zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 618/14. Nadto zarzucił, że zaskarżona uchwała zawiera rozstrzygnięcie, którego nie przewidują przepisy K.p.a., co oznacza, że uchwała została wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Podniósł też, że rzeczą organu w ponownym postępowaniu, po wskazaniu przez skarżącego terminu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, było ten wniosek rozpoznać w świetle przesłanek określonych w art. 58 § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż Rada Izby Notarialnej w [...], na mocy wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 618/14, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), była związana oceną prawną wyrażoną przez ten Sąd. Tymczasem nie zważając na zaprezentowaną przez Sąd, zarówno w sentencji wyroku, jak i w uzasadnieniu, ocenę prawną, pomijając wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu, Rada podjęła uchwałę, która zawierała te same kwalifikowane wady prawne. Zignorowanie wytycznych Sądu, które w świetle przepisów prawa były dla Rady wiążące na mocy art. 153 powołanej ustawy, samo w sobie stanowi rażące naruszenie prawa, tj. art. 153 tej ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Konkludując, Rada Izby Notarialnej w [...] związana prawomocnym wyrokiem Sądu, nie wykonała wytycznych Sądu. Dlatego też w ślad za wytycznymi Sądu, zawartymi w wyroku z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 618/14, ponownie wskazać, a w zasadzie wytknąć należy, iż przepisy K.p.a. nie przewidują zawartej w osnowie uchwał formy "odrzucenia wniosku" strony o ponowne rozpoznanie sprawy. Rada nie miała umocowania w przepisach prawa do wydania rozstrzygnięcia w takiej formie. Zgodnie z normą art. 134 K.p.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie do wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, w razie uchybienia terminowi do złożenia środka zaskarżenia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Sąd stwierdził nieważność całej uchwały, a zatem i w części odnoszącej się do kwestii przywrócenia terminu o ponowne rozpoznanie sprawy. W tym zakresie organ również nie zastosował się do wytycznych Sądu. Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 618/14, Sąd stwierdził, że gdy wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał wskazania okoliczności świadczących o zachowaniu terminu, o jakim mowa w art. 58 § 2 K.p.a., to organ winien wezwać stronę do wykazania powyższej okoliczności. Dopiero zaś po bezskutecznym upływie zakreślonego na wyjaśnienia terminu, organ byłby uprawniony do negatywnego rozpatrzenia samego wniosku o przywrócenie terminu. Jak wynika z akt postępowania, organ pismem z dnia 29 sierpnia 2014 r. wezwał skarżącego do przedłożenia dowodu na okoliczność daty, w jakiej ustała przyczyna uchybienia terminu. Skarżący w piśmie z dnia 15 września 2014 r. wskazał, że przyczyna uchybienia ustała w dniu 24 maja 2013 r. Tymczasem zaskarżona uchwała w ogóle nie odnosi się do przesłanki z art. 58 § 2 K.p.a., koncentrując się ponownie na przesłance z art. 58 § 1 K.p.a. (winie skarżącego w uchybieniu terminu). Zaskarżona uchwała, po wskazaniu przez skarżącego terminu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, winna odnieść się ponownie i całościowo do przesłanek określonych w art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. Należy mieć na uwadze, że przepis art. 58 § 1 K.p.a. odnosi się do uprawdopodobnienia, a nie do udowodnienia okoliczności uchybienia terminu. Nadto Rada nie odniosła się do zarzutu skarżącego, iż poprzez zastosowanie trybu autokontroli z art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący został wprowadzony w błąd, co do środków zaskarżenia. Ponownie rozpatrując sprawę organ rozpozna sprawę w oparciu o przesłanki z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. Nadto uwzględni ocenę prawną w zakresie normy art. 134 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 powołanej ustawy.