II SA/Wa 618/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T.Z. na uchwałę Rady Izby Notarialnej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Rady Izby Notarialnej w W. na rzecz skarżącego T.Z. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania Uchwałą z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Rada Izby Notarialnej w W. odmówiła T. Z. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i odrzuciła wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej uchwałą Rady Izby Notarialnej w W. z [...] stycznia 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu uchwały przywołano przepis art. 58 K.p.a. Zestawiając treść przedmiotowej normy prawnej z treścią wniosku strony wskazano, że wnioskodawca nie podjął próby wykazania zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie autorów uchwały, datą taką nie może zaś być dzień ogłoszenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 459/13, gdyż z orzeczenia tego wynika jedynie to, że strona nie skorzystała z odwołania, o którym została pouczona. W związku więc z faktem niewykazania zachowania terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu organ wydał skarżoną uchwałę i odrzucił wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, z uwagi na nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Od powyższej uchwały skargę do tutejszego Sądu wywiódł T. Z.. Wyjaśnił w niej, że uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zwrócił także uwagę na fakt, iż odrzucenie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jest rozstrzygnięciem sprzecznym z normą art. 134 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną uchwałę, w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny skarżonej uchwały przez pryzmat rygorów wynikających z przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a wiec do ustalenia, czy nie doszło do jej wydania bez podstawy prawnej. O braku podstawy prawnej mówić możemy m.in. wtedy, gdy nie istnieje przepis prawa, uprawniający do konkretnego działania, lub też wtedy gdy przepis, który organ uczynił podstawą wydanego rozstrzygnięcia, jest wyłączony od stosowania w realiach konkretnej sprawy. W ocenie tutejszego Sądu, w badanym postępowaniu zaistniała pierwsza z ww. sytuacji, a mianowicie organ w skarżonej uchwale odrzucił wniosek strony o ponowne rozpoznanie sprawy, mimo iż nie miał w przepisach K.p.a. umocowania do takiego działania. Zgodnie z normą art. 134 K.p.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie również do tematyki wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, w razie uchybienia terminowi do złożenia środka zaskarżenia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przywołany przepis nie przewiduje natomiast uprawnienia organu do odrzucania odwołania, a więc także wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Powyższe wskazuje więc na to, że organ wydał rozstrzygnięcie nieznajdujące oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Tego zaś typu uchybienie jest na tyle istotne i poważne, że winno zostać zakwalifikowane do kategorii uchybień prowadzących do nieważności rozstrzygnięcia. W ocenie tutejszego Sądu, za przedwczesne należało zaś uznać konkluzje zawarte w skarżonej uchwale, a sprowadzające się do twierdzenia, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Skoro bowiem z treści art. 58 § 2 K.p.a. wynika, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, to na organie, do którego kierowany jest wniosek o przywrócenie terminu, ciąży obowiązek zbadania tego, czy przedmiotowy wniosek został złożony z zachowaniem omawianego terminu. W sytuacji zaś, gdyby badany wniosek o przywrócenie terminu nie zawierał wskazania okoliczności świadczących o zachowaniu terminu, o jakim mowa w art. 58 § 2 K.p.a., to organ winien wezwać stronę do wykazania powyższej okoliczności. Dopiero zaś po bezskutecznym upływie zakreślonego na wyjaśnienia terminu, organ byłby uprawniony do negatywnego rozpatrzenia samego wniosku o przywrócenie terminu. Analiza niniejszej sprawy świadczy o tym, że organ uchybił wyżej opisanemu obowiązkowi wyjaśnienia materii zachowania przez stronę terminu z art. 58 § 2 K.p.a. Organ skupił się jedynie na tym, że sporny wniosek nie zawiera wykazania przesłanki wskazanej w omawianym przepisie K.p.a. Mimo zauważenia powyższego braku organ nie wezwał jednak strony do jego uzupełnienia. W tej sytuacji odmowa przywrócenia terminu jawiła się jako przedwczesna, bowiem niepoprzedzona stosownym postępowaniem wyjaśniającym. Powyższe konkluzje pozostają w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, którego przykładem może być m.in. teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2012 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II GSK 1813/11, zgodnie z którą: "w sytuacji gdy strona nie podała daty, w jakiej ustała przyczyna uchybienia terminu, organ zobligowany jest do wezwania do usunięcia braków wniosku w trybie art. 64 § 2 K.p.a.". W podobnym duchu wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z 16 października 2013 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Po 731/13, podając że: "rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu. Niedopełnienie tej czynności stanowi brak formalny podania, który podlega usunięciu w trybie art. 64 § 2 K.p.a.". Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do uwzględnienia konkluzji zawartych w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności przed merytorycznym przystąpieniem do badania wniosku o przywrócenie terminu, organ powinien wezwać stronę do usunięcia braku formalnego tego wniosku, polegającego na niewskazaniu daty, w jakiej ustała przyczyna uchybienia przedmiotowemu terminowi.