I KZ 68/25

I KZ 68/25 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie podejrzanego W.M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026 r. zażalenia podejrzanego na zarządzenie Przewodniczącego VII Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 listopada 2025 r., w sprawie VII Kz 329/25, o odmowie przyjęcia kasacji osobiście sporządzonej przez podejrzanego na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Opolu do dalszego procedowania. UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącego VII Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 24 listopada 2025 r., w sprawie VII Kz 329/25, odmówiono przyjęcia kasacji podejrzanego od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 28 sierpnia 2025 r., VII KZ 329/25. Podstawą do wydania takiej decyzji było nieuzupełnienie braków formalnych poprzez sporządzenie i podpisanie kasacji przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Zarządzenie zostało zaskarżone przez podejrzanego, który dokonał interpretacji wynikającego z art. 526 § 2 k.p.k. wymogu sporządzenia kasacji przez I KZ 68/25 2 wymienione podmioty jako niewykluczającego sporządzenia kasacji przez podmiot niebędący adwokatem lub radcą prawnym. Poza tym, podał, że uniemożliwiono mu dokonanie wyboru pełnomocnika, gdyż nie mógł skontaktować się z rodziną, aby ta ustanowiła w jego sprawie pełnomocnika. Dodał również, że jest magistrem inżynierem budownictwa z 45 letnim stażem pracy. Te okoliczności w jego ocenie przemawiają za skutecznością jego kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wbrew stanowisku skarżącego wyrażonego w zażaleniu, warunkiem formalnym wniesienia kasacji jest jej sporządzenie przez adwokata lub radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku więc kasacji sporządzonej osobiście przez stronę, obarczona jest ona brakiem formalnym, podlegającym usunięciu na zasadach i w trybie określonym w art. 120 k.p.k. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 530 § 2 k.p.k., prezes sądu (przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia) winien wezwać stronę, która wniosła osobistą kasację, do uzupełnienia ww. braku, tj. sporządzenia jej przez podmiot fachowy: adwokata lub radcę prawnego czy radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy jej przyjęcia. Dopiero, gdy strona tego braku we wskazanym terminie nie usunie, aktualizują się podstawy do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia tego środka zaskarżenia. Powyższe bezspornie wskazuje, że argumenty podnoszone przez podejrzanego nie zasługują na uwzględnienie, jednak wniesienie środka odwoławczego pozwoliło na ustalenie, iż Sąd Okręgowy w Opolu w postępowaniu okołokasacyjnym dopuścił się istotnych uchybień, co musiało pociągnąć uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Z analizy akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 15 października 2025 r. ustanowiony z urzędu obrońca adw. J.K. stwierdził brak podstaw do wniesienia kasacji (k – 1189 – 1191/tom VI). Pismem z dnia 16 października 2025 r. (k – 1193/tom VI) Sąd Okręgowy w Opolu poinformował podejrzanego o treści decyzji obrońcy z urzędu o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji oraz o 30 dniowym terminie do ustanowienia obrońcy z wyboru do sporządzenia kasacji. I KZ 68/25 3 Podejrzany W.M. pismo (wraz z opinią) odebrał w dniu 20 października 2025 r. (k – 1200/tom VI). W dniu 17 listopada 2025 r. do Sądu Okręgowego w Opolu w dniu 17 listopada 2025 r. wpłynęła osobista kasacja podejrzanego (data stempla pocztowego 14 listopada 2025 r. – k – 1231; „Areszt Śledczy w O., wpłynęło dnia 12.11.2025 r.”; k – 1227 - 1231/tom VII). Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2025 r., po stwierdzeniu, że w dniu 19 listopada 2025 r. upłynął termin do uzupełnienia braków formalnych kasacji przez podejrzanego (określonego w zarządzeniu jako pokrzywdzony) poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym oraz po wcześniejszym wydaniu przez obrońcę z urzędu opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 28 sierpnia 2025 r. w sprawie VII Kz 329/25, odmówiono przyjęcia osobistej kasacji podejrzanego W.M. Zaskarżone zarządzenie z dnia 24 listopada 2025 r. jest jednak przedwczesne. W zakreślonym 30 dniowym terminie do wniesienia kasacji sporządzonej przez ustanowionego z wyboru obrońcę, osobistą kasację wniósł podejrzany, co koresponduje z treścią art. 520 § 1 k.p.k., z której wynika, że do wniesienia kasacji uprawnione są strony. Niewątpliwie sporządzona przez niego osobista kasacja była obarczona brakami formalnymi, nie tylko przez fakt nie sporządzenia jej przed podmiot fachowy – obrońcę lub radcę prawnego z wyboru (zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k.), ale także w związku z wynikającym z art. 527 § 1 k.p.k. obowiązkiem uiszczenia od niej opłaty. Z analizy akt sprawy nie wynika jednak aby podejrzany został wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. do usunięcia tych braków w terminie 7 dni od otrzymania odpisu zarządzenia w tym przedmiocie. Brak prawidłowego wezwania podejrzanego do usunięcia braku formalnego kasacji przez sporządzenie jej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru w ustawowym terminie 7 dni, po tym gdy wniósł osobistą kasację, skutkował zaistnieniem wady na tyle istotnej, że zaskarżone zarządzenie należało uznać na nieprawidłowe. W toku dalszego procedowania konieczne będzie wezwanie podejrzanego W.M. do usunięcia braku formalnego jego osobistej kasacji, przez I KZ 68/25 4 sporządzenie jej przed ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru (art. 120 § 1 k.p.k.). W zależności od czynności podjętych przez podejrzanego i ewentualnego ustanowionego przez niego obrońcę, bądź ich braku, konieczne będzie rozstrzygnięcie o przyjęciu kasacji adwokata albo radcy prawnego, bądź odmowie przyjęcia kasacji osobistej podejrzanego W.M. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia. Na zakończenie, odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów dotyczących uniemożliwienia podejrzanemu kontaktu z bliskimi i ustanowienia obrońcy z wyboru do wniesienia kasacji, które nie mają jednak wpływu na przedmiotowe postanowienie, a zdaniem Sądu Najwyższego wymagają wyjaśnienia, to do akt sprawy, po tym jak w dniu 20 października 2025 r. podejrzany odebrał pismo z Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 16 października 2025 r., w którym ten poinformował go o treści decyzji obrońcy z urzędu o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia kasacji oraz o 30 dniowym terminie (od daty otrzymania tego pisma) do ustanowienia obrońcy z wyboru, w dniu 23 października 2025 r., wpłynęły dwa pisma podejrzanego, jedno z 16 października 2025 r., w którym wniósł o wyrażenie zgody na kontakt telefoniczny z adw. M.W., drugie z dnia 20 października 2025 r., w którym także wniósł m.in. o umożliwienie mu telefonicznego kontaktu z tym adwokatem celem ustanowienia go „obrońcą z urzędu” (k – 1203 – 1206/tom VII). Zarządzeniem z dnia 28 października 2025 r. wyrażona została zgoda na kontakt telefoniczny z obrońcą – adw. M.W.(k – 1211/tom VII). W kolejnych wnioskach, które do Sądu Okręgowego w Opolu wpłynęły w dniach 6 i 7 listopada 2025 r. podejrzany ponowił prośbę o kontakt z siostrą, inną wymienioną we wniosku osobą oraz z wymienionymi w nim adwokatami – P.M. i M.W. (odpowiednio: wniosek z 28 października 2025 r k – 1223, z 30 października 2025 r. – k – 1220/tom VII). Wniosek podejrzanego z dnia 28 października 2025 r. rozpoznano i zarządzeniem z dnia 12 listopada 2025 r. (k - 1225) wyrażono zgodę na kontakt z adw. P.M.. I KZ 68/25 5 Analizując przedstawione powyżej okoliczności w związku z formułowanymi przez podejrzanego zarzutami, iż uniemożliwiono mu kontakt m.in. z obrońcą w celu jego wyznaczenia oraz sporządzenia i wniesienia kasacji, to wydawane zarządzenia temu przeczą. [WB] [r.g.]