II FSK 2559/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-12
Skład orzekający: Jan Grzęda, Sławomir Presnarowicz, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli termin płatności zobowiązania przypadał na okres pełnienia przez niego funkcji, nawet jeśli pełnił ją formalnie, a nie faktycznie, i czy wykazał brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że członek zarządu spółki kapitałowej ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego funkcji, niezależnie od faktycznego sposobu sprawowania tej funkcji. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność ta jest niezależna od faktycznego wykonywania czynności członka zarządu, a pełnienie funkcji jest dobrowolne. Ponadto, sąd stwierdził, że członek zarządu nie wykazał braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, zwłaszcza gdy posiadał wiedzę o zadłużeniu spółki i jej problemach finansowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności G. P. jako członka zarządu spółki za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2009 r. Organy podatkowe orzekły o jego odpowiedzialności, co zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę G. P., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. błędnej oceny dowodów, braku dążenia do prawdy obiektywnej, formalnego pełnienia funkcji prezesa zarządu oraz niewykazania braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną G. P. Zasądzono od G. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 120,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Jacek Niedzielski, Protokolant Ilona Makaruk, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 64/15 w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 7 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od G. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 120,00 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Wr 64/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę G. P. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu (dalej: "Dyrektor IS") z dnia 7 listopada 2014 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako członka zarządu za zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Podstawą powyższego orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Z uzasadnienia wyroku WSA wynika, że zaskarżoną decyzją Dyrektor IS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "organ I instancji") z dnia 10 stycznia 2014 r. orzekającą o odpowiedzialności Skarżącego jako członka zarządu G. sp. z o.o. w W. (dalej: "spółka") za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: maj 2009 r. w kwocie 843.847,00 zł, czerwiec 2009 r. w wysokości 508.355,00 zł, lipiec 2009 r. w kwocie 508.355,00 zł, sierpień 2009 r. w wysokości 1.163.158,00 zł, wrzesień 2009 r. w wysokości 1.021.911,00 zł, październik 2009 r. w kwocie 1.289.180,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
W skardze wniesionej do WSA Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 120, art. 121 § 1, art. 123, art. 124, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 192, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "o.p."), przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego, co skutkowało wydaniem błędnego rozstrzygnięcia nieznajdującego podstaw w stanie faktycznym sprawy;
2) art. 122 o.p. polegające na braku podejmowania przez organ wszelkich działań w celu dążenia do prawdy obiektywnej;
3) art. 121 § 1 o.p., przez brak prowadzenia postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów podatkowych;
4) art. 125 o.p., przez brak wnikliwej oceny zgłoszonych w sprawie dowodów skutkujących ustaleniem błędnego stanu faktycznego i braku istnienia przesłanek wynikających z art. 116 o.p.;
5) art. 108 o.p. powodujące wydanie decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, podczas gdy brak okoliczności uzasadniających uznanie Skarżącego za odpowiedzialnego za zobowiązania podatkowe spółki;
6) art. 116 1 pkt 1 lit. b) o.p., przez przyjęcie, iż Skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy;
7) art. 116 § 2 o.p., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki, mimo że funkcję Prezesa Zarządu pełnił jedynie formalnie, a nie faktycznie;
8) art. 107 § 2 o.p., przez jego błędną wykładnię a w konsekwencji uznanie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za odsetki od zaległości podatkowych;
9) art. 109 § 2 o.p., przez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, że Skarżący wobec niedotrzymania terminu płatności odpowiada za naliczone po dniu wydania decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1 o.p.;
10) art. 116 o.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się przyjęciem, że Skarżący odpowiada za zaległości podatkowe dotyczące maja 2009 r., pomimo że w tym miesiącu funkcję Prezesa Zarządu pełnił Ł. R.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że stan faktyczny ustalony przez organy nie budzi wątpliwości i WSA nie dopatrzył się w związku z tym naruszenia wskazanych w skardze przepisów normujących postępowanie dowodowe i zasady jego prowadzenia w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W sprawie nie ma sporu, że Skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki w okresie, gdy upłynął termin płatności zobowiązania spółki, co znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Organ prawidłowo ustalił krąg podmiotów odpowiedzialnych za zaległości podatkowe za przedmiotowy okres, uznając, że tylko Skarżący jest za nie odpowiedzialny, bowiem zgodnie z art. 116 § 2 o.p., odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Skoro termin płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2009 r. upływał w dniu 25 czerwca 2009 r. to Ł. R., który przestał pełnić funkcję prezesa zarządu 31 maja 2009 r., nie może odpowiadać za to zobowiązanie. Także ustalenia w zakresie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce są prawidłowe i znajdują oparcie w materiale dowodowym. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, przeciwko spółce prowadzone było postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 6 września 2013 r. obejmujących zaległości, które okazało się bezskuteczne, co stwierdzono w postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia 4 listopada 2013 r. Na podstawie czynności przeprowadzonych w tym postępowaniu ustalono, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie funkcjonuje pod adresem siedziby, pod którym brak jakiegokolwiek jej majątku, jedynym ujawnionym składnikiem majątku spółki jest prawdopodobna wierzytelność spółki wobec Urzędowski sp. z o.o. w upadłości i będzie zlikwidowana w trybie przepisów o postępowaniu upadłościowym, zatem nie może zostać egzekucyjnie zajęta w postępowaniu mającym na celu realizację przymusową przedmiotowych należności. W toku niniejszego postępowania w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu także nie ujawniono żadnego składnika majątku spółki. Skarżący wskazał, że nic nie wie o sytuacji finansowej spółki, ale z tego co słyszał spółka nic nie posiada. Powyższe wywody uprawniają stwierdzenie, że wynikające z art. 116 o.p. pozytywne przesłanki odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za jej zaległości podatkowe, zostały w dostateczny sposób wykazane.
Odnosząc się do przesłanki uwalniającej członka zarządu spółki od odpowiedzialności, a polegającej na zgłoszeniu we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe), albo wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, to w ocenie WSA organy prawidłowo uznały, że nie została ona spełniona. Skarżący nie wykazał w toku postępowania, że został zgłoszony w stosunku do spółki wniosek o upadłość. Nie przedstawił żadnych dowodów, świadczących o tym, że wniosek o ogłoszenie upadłości kiedykolwiek został zgłoszony. Dyrektor IS przeprowadził analizę zaistnienia przesłanek stanu niewypłacalności spółki w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka jednoosobowego zarządu na podstawie struktury ujawnionego zadłużenia spółki wobec Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące 2008 r. oraz za miesiące 2009 r. i z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r., ustalając zaistnienie przesłanek powstania obowiązku członka zarządu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki z uwagi na trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań, jednak obowiązek ten nie został zrealizowany. Ustalono, że spółka zalegała w zapłacie zobowiązania z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za styczeń 2008 r. o terminie płatności 21 lutego 2008 r. oraz zobowiązania w podatku od towarów i usług za styczeń 2008 r. o terminie płatności 26 lutego 2008 r. Po dacie 27 lutego 2008 r. powstały z mocy prawa kolejne zaległości podatkowe spółki, pogłębiające jej stan niewypłacalności. Powyższa okoliczność, rodziła zatem konieczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, czego Skarżący nie uczynił. Dla członka zarządu obejmującego funkcję w takim stanie faktycznym właściwy czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości upłynął w dniu 15 czerwca 2009 r. Obowiązek zgłoszenia takiego wniosku ciążył zatem na Skarżącym, który objął funkcję prezesa zarządu w sytuacji, w której spółka znajdowała się już w stanie niewypłacalności.
Bezzasadny okazał się także zarzut dotyczący naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., przez błędne przyjęcie, że Skarżący nie wykazał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającemu ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Przeprowadzone dowody potwierdzają tezę, że Skarżący nie miał wpływu na prowadzenie spraw spółki, nie dysponował faktycznie rachunkiem bankowym spółki, a jego udział w zarządzie sprowadzał się do podpisywania dokumentów i składania wyjaśnień przed organami Państwa. Nie można zarzucić jednak organowi dowolności w przyjęciu, że powyższe ustalenia nie stanowią uzasadnienia dla uwolnienia Skarżącego od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, gdyż odpowiedzialność ta jest niezależna od faktycznego wykonywania czynności członka zarządu. Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Skarżący jest jedynym i aktualnym członkiem zarządu spółki. Z akt sprawy wynika, że posiadał on wiedzę co do tego, że spółka ma zadłużenie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług oraz z tytułu podatku dochodowego, czynnie uczestniczył w postępowaniu wymiarowym prowadzonym wobec spółki, miał wiedzę o czynnościach egzekucyjnych kierowanych do spółki. Pomimo tej wiedzy Skarżący nie złożył jednak wniosku o ogłoszenie upadłości w żadnym czasie, nawet wówczas, gdy posiadał już pewność, że spółka ma nierzetelne księgi i orzeczono wobec niej kwotę zadłużenia podatkowego. Nie jest również przesłanką zwalniającą z odpowiedzialności podatkowej okoliczność braku dostępu Skarżącego do dokumentacji rachunkowej spółki. Decyzje ujawniające zadłużenie spółki z tytułu podatków za lata 2008-2009 wydano po stwierdzeniu uwzględnienia przez spółkę w księgach rachunkowych fikcyjnych faktur zakupu. Skoro Skarżący był jedynym członkiem zarządu od 1 czerwca 2009 r., nie sposób uznać, że nie wiedział lub nie mógł się dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności o nielegalnym procederze obrotu fikcyjnymi fakturami i nieprawidłowym prowadzeniu rozliczeń podatkowych.
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego orzeczenia, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu, tj. protokołu z kontroli podatkowej prowadzonej w Urzędowski sp. z o.o. na okoliczność jego treści, podjęcia przez Skarżącego działań zmierzających do wyjaśnienia sytuacji majątkowej spółki, braku podstaw do obciążenia Skarżącego odpowiedzialnością za zobowiązania Spółki, dokonania przez Skarżącego korekty faktury VAT we wrześniu 2010 r., prawidłowego rozliczenia przez Skarżącego podatku od towarów i usług.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm., dalej: "p.u.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez zaniechanie rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi, w następstwie czego decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji rażąco naruszającej przepisy prawa materialnego i procesowego;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p., art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 125, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 191, art. 192, art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 108 o.p., przez błędne przyjęcie, że organy obu instancji wyjaśniły w toku prowadzonego postępowania wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i oddalenie skargi;
- art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a., przez wewnętrznie sprzeczne i zbyt ogólnikowe uzasadnienie wyroku, pozbawiające Skarżącego informacji o przesłankach rozstrzygnięcia;
II. naruszenie prawa materialnego, tj:
- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż Skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
- art. 116 § 2 o.p., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki, mimo że funkcję Prezesa Zarządu pełnił jedynie formalnie, a nie faktycznie;
- art. 107 § 2 o.p., przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych;
- art. 109 § 2 o.p., przez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w błędnym przyjęciu, że Skarżący wobec niedotrzymania terminu płatności odpowiada za naliczone po dniu wydania decyzji o jej odpowiedzialności podatkowej odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych wymienionych w art. 107 § 2 pkt 1 o.p.;
- art. 116 o.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się błędnym przyjęciem, mimo prawidłowego ustalenia, że z dniem 1 czerwca 2009 r. w miejsce Ł. R. powołano Skarżącego do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu, a powstanie zaległości podatkowej dotyczy również maja 2009 r., w którym to miesiącu funkcję Prezesa Zarządu spółki pełnił Ł. R.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały uszczegółowione powyższe zarzuty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez WSA art. 116 § 2 o.p., poprzez przypisanie Skarżącemu odpowiedzialności za zaległości podatkowe za maj 2009 r., w sytuacji gdy pełnił on funkcję prezesa zarządu od 1 czerwca 2009 r. Przepis ar. 116 § 2 o.p. stanowi wprost, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Należy wskazać, że termin płatności zobowiązania za maj 2009 r. upłynął dnia 25 czerwca 2009 r., tj. po powołaniu Skarżącego na funkcję członka jednoosobowego zarządu spółki, zatem spełniona została przesłanka pełnienia przez Skarżącego funkcji w okresie, o którym mowa w art. 116 § 2 o.p.
Należy również zwrócić uwagę na to, iż odsetki od zaległości w podatku od towarów i usług, powstały z mocy samego prawa, po zmianie rozliczenia za przedmiotowy okres po wydaniu decyzji przez organ i instancji. Odsetki za zwłokę naliczane są osobie trzeciej na dzień wydania decyzji o odpowiedzialności za zaległość podatkową spółki i nie biegną od dnia wydania decyzji o odpowiedzialności, aż do czternastego dnia po doręczeniu tej decyzji osobie trzeciej. Powyższe wynika wprost z treści art. 109 § 1 w zw. z art. 47 § 1 o.p. WSA słusznie uznał, że nie doszło do naruszenia art. 107 § 2 oraz art. 109 § 2 o.p. przez uznanie, że Skarżący ponosi również odpowiedzialność za odsetki od zaległości podatkowych, skoro brzmienie art. 107 § 2 o.p. wskazuje na objęcie odpowiedzialnością podatkową nie tylko zaległości podatkowych spółki, ale także należności akcesoryjnych – powstałych od tych zaległości odsetek za zwłokę. Zatem stanowisko Skarżącego, co do niesłusznego obarczenia go odsetkami za zwłokę, nie zasługuje na aprobatę.
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki okazało się bezskuteczne. Powyższe potwierdzają liczne czynności organu egzekucyjnego, które nie doprowadziły do ujawnienia majątku spółki, z którego możliwe było prowadzenie egzekucji. W konsekwencji umorzono postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia 4 listopada 2013 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku podmiotu głównego. Zaistniała również druga z powołanych przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie powstania zaległości podatkowej. Bezsprzecznie jedynym członkiem zarządu spółki od dnia 1 czerwca 2009 r. był Skarżący. Powyższego nie zmienia również fakt, że nie miał on faktycznego wpływu na prowadzenie spraw spółki, nie dysponował on faktycznie rachunkiem bankowym spółki, a jego udział w zarządzie sprowadzał się do podpisywania dokumentów i składania wyjaśnień w postępowaniach przed organami.
Za bezzasadny należy również uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) o.p., przez błędne przyjęcie, że Skarżący nie wykazał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającemu ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 116 o.p. przewiduje odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych niezależnie od tego w jakim zakresie osoby zarząd ten sprawują i jakie czynności faktycznie wykonują. Pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną wymagającą zgody osoby, która tą funkcję będzie sprawować. Skarżący posiadał wiedzę, co do tego, że spółka posiada zadłużenie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług oraz z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Czynnie uczestniczył w postępowaniu wymiarowym prowadzonym wobec spółki, miał wiedzę o czynnościach egzekucyjnych kierowanych do spółki i orientował się w kwestii przypisanych zobowiązań. Pomimo posiadania tej wiedzy Skarżący nie złożył jednak wniosku o ogłoszenie upadłości ani we właściwym czasie, ani w terminie późniejszym. Warto w tym miejscu wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale 7 sędziów z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, (opublikowana w: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym: "w przypadku wskazywania tego rodzaju przesłanek, podobnie jak na gruncie odpowiedzialności z art. 299 k.s.h. (poprzednio art. 298 k.h.), członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Członkowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, a co za tym idzie, możliwość zaspokojenia długów."
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez zaniechanie rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi, w następstwie czego decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji rażąco naruszającej przepisy prawa materialnego i procesowego
Słusznie WSA zauważył w uzasadnieniu swojego wyroku, że organy podatkowe działając na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.) podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 o.p.). W tym celu dopuściły i przeprowadziły wszelkie dowody mogące przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 180 § 1 o.p.). W efekcie, zgodnie z dyspozycją art. 187 § 1 o.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy, który następnie oceniły w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 191 o.p.), zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów normujących postępowanie dowodowe i zasady jego prowadzenia w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 120 o.p., art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 124, art. 125, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 o.p., art. 188 o.p., art. 191, art. 192, art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 108 o.p., przez błędne przyjęcie, że organy obu instancji wyjaśniły w toku prowadzonego postępowania wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i oddalenie skargi. W konsekwencji niezasadny jest również podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a., przez wewnętrznie sprzeczne i zbyt ogólnikowe uzasadnienie wyroku, pozbawiające Skarżącego informacji o przesłankach rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako niezasługującą na uwzględnienie i stosując przepis art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło