II GSK 3492/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-09-26

Skład orzekający: Andrzej Kisielewicz, Mirosław Trzecki, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest stosowanie wag nieautomatycznych typu SAW 10C w konfiguracji dwóch wag do pomiaru masy całkowitej i nacisków osi pojazdu wieloosiowego (czteroosiowego), jeśli świadectwo homologacji i instrukcja obsługi wskazują na ograniczenia w tym zakresie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organy administracji nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy para wag typu SAW 10C mogła być zastosowana do określenia masy całkowitej oraz nacisków osi czteroosiowego pojazdu. Świadectwo homologacji i instrukcja obsługi nie potwierdzają możliwości takiego zastosowania dla pojazdów z więcej niż trzema osiami, co czyni zastosowanie tych wag w opisanej sytuacji niezgodnym z prawem i istotnym dla wyniku sprawy.
Stan faktyczny
Kontrolowano pojazd marki MAN, który poruszał się z ładunkiem żwiru. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku osi i masy całkowitej pojazdu. Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Organy nałożyły karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że sposób przeprowadzenia ważenia pojazdu przy użyciu dwóch wag SAW 10C był niezgodny z prawem i instrukcją producenta, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Kisielewicz sędzia NSA Mirosław Trzecki (spr.) sędzia del. WSA Tomasz Smoleń Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3209/14 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 3209/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi Z. K., uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, a także zasądził zwrot kosztów postępowania. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: W dniu [...] października 2013 r. w miejscowości Waryś na drodze powiatowej nr 1340K zatrzymano do kontroli czteroosiowy pojazd marki MAN o nr rej. [...]. Pojazdem kierował S. K., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci żwiru, w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy Z. K.. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę – 26,35 t - przekroczenie o 7,35 t (38,68 % dopuszczalnej normy), - masa całkowita pojazdu – 43,5 t po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę dla każdej osi - przekroczenie dmc o 11,5 t (przekroczenie o 35,93 % dopuszczalnej normy), - podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Podczas kontroli dokonano pomiarów wymiarów zewnętrznych pojazdu oraz ważenia legalizowanymi wagami typu: SAW 10C o nr: [...] i [...]. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia równości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Decyzją z [...] lutego 2014 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Decyzją z [...] lipca 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższą decyzję. Organ uznał, że mając na uwadze stwierdzone naruszenia na drodze o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które można wydać zezwolenie kategorii VII. GITD stwierdził, że miejsce ważenia w miejscowości B. legitymuje się pomiarem równości terenu na stanowisku ważenia pojazdów z [...] kwietnia 2013 r. Wskazał, że ważenie odbyło się przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabr. [...] i [...], a wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Krakowie z przewidzianymi terminami ważności do dnia [...] kwietnia 2015 r. Stwierdził, że zarzuty skarżącego odnośnie przeprowadzonej kontroli są niezasadne, bowiem procedura ważenia przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. GITD wskazał, że zgodnie z instrukcją producenta przedmiotowych wag w czasie ważenia pod wszystkimi kołami pojazdu lub zespołu pojazdów powinny być podłożone wagi lub wagi i podkładki wyrównawcze. Z instrukcji ważenia wag SAW 10C/II wynika, że waga może pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych oraz zestawów pojazdów. Poza tym organ podniósł, że z instrukcji wynika, iż proces ważenia może być przeprowadzony na co najmniej dwa sposoby: 1) jednoczesne ważenie wszystkich osi pojazdu, pod warunkiem, że wagi znajdują się pod wszystkimi kołami (i pod wszystkimi osiami), 2) ważenie etapami, w zależności od liczby osi pojazdu (oś w znaczeniu faktycznym, tj. bez względu na odległość między osiami składowymi). W takim przypadku każda oś jest ważona osobno. Dwie wagi umieszczone są pod kołami aktualnie ważonej osi. Następnie zsumowanie nacisków tych osi daje nacisk na osie wielokrotne oraz rzeczywistą masę pojazdu. W ocenie organu okoliczność, iż w instrukcji zaleca się ważenie równoczesne nie oznacza, że instrukcja nie dopuszcza odstępstw od takiego sposobu dokonywania pomiarów. Jeżeli równoczesne ważenie nie jest możliwe, wówczas należy pod koła położyć tzw. ślepe podkładki (nr 2.4. instrukcji). Jednakże ślepe podkładki można wyeliminować, jeśli wagi zostaną umieszczone we wnękach w nawierzchni tak, że ich płyta znajdzie się na poziomie drogi (uwaga 2 do nr 2.4. instrukcji). Taki sposób ważenia, zgodny z instrukcją producenta, stosuje Inspekcja podczas pomiarów masy całkowitej pojazdu oraz nacisków kół pojazdu. Organ zwrócił uwagę, że stanowisko do ważenia pojazdów jest zatwierdzone przez zarządcę drogi po dokonaniu pomiarów geodezyjnych, a wagi posiadają aktualne świadectwo legalizacji ponownej oraz świadectwo zgodności. Wyjaśnił, że pomiar wygląda w ten sposób, że pojazd najeżdża po kolei poszczególnymi osiami na parę wag. Wyniki pomiarów poszczególnych osi są sumowane, w wyniku czego otrzymuje się naciski na osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Powyższa procedura jest przewidziana w punkcie 2.5. instrukcji obsługi, gdzie dopuszczono sumowanie nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. W ocenie GITD strona nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności za brak zezwolenia, na mocy art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.; dalej p.r.d.). Ponadto kontrolowanym pojazdem przewożono żwir czyli ładunek sypki, a w trakcie kontroli stwierdzono również przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wobec czego zdaniem organu zastosowania nie znajduje również art. 140aa ust 4 pkt 2 p.r.d. WSA w Warszawie uwzględnił skargę Z. K. na powyższą decyzję. Zdaniem Sądu, wyjaśnienia organu zawarte w decyzji nie są wystarczające do przyjęcia, że użyte w trakcie kontroli wagi mogły służyć do pomiarów dopuszczalnej masy całkowitej oraz nacisków osi wielokrotnych spornego pojazdu. WSA uznał, że dołączona do akt administracyjnych instrukcja obsługi wag jednoznacznie wskazuje, że przy pomocy dwóch wag SAW 10C można dokonać pomiaru nacisku osi wielokrotnych pojazdu, ale tylko w odniesieniu do maksymalnie trzech osi składowych. Zatem zastosowanie procedury ważenia dopuszczonej dla 3 osi składowych do pojazdu składającego się z 4 takich osi musiało być potraktowane jako działanie niezgodne z prawem. Tak przeprowadzone postępowanie co do podstawowej okoliczności wymierzenia kary nie ustaliło faktów w sposób jednoznaczny i niewątpliwy. Tymczasem, organ wskazał jedynie na ogólną możliwość sumowania nacisków osi przy użyciu konfiguracji dwóch wag przy ważeniu różnego typu pojazdów, w tym z osiami wielokrotnymi. Natomiast w żadnej mierze nie odniósł się do możliwości zważenia tymi wagami konkretnego pojazdu, który podlegał kontroli. Tym samym pomimo, że pomiar nacisku na osie pojazdu dokonany w toku kontroli na drodze przy użyciu wag posiadających, co prawda, aktualne świadectwa legalizacji, jednak dokonany niezgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń określonych w świadectwie legalizacji oraz niezgodnie z instrukcją producenta wag nie był wystarczający do uznania za prawidłowy i zgodny z zasadami określającymi sposób ustalania kar za przejazd pojazdem nienormatywnym. Powyższe, zdaniem Sądu, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy choćby z uwagi na fakt, iż dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny, tj. przede wszystkim ustalenie prawidłowości przeprowadzonego ważenia, a co za tym idzie miarodajne ustalenie, czy doszło do przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, pozwoli na dokonanie ustaleń, czy w sprawie znajdzie zastosowanie art. 140aa ust. 4 p.r.d. Powyższe jest istotne z uwagi na fakt, iż kontrolowanym pojazdem przewożony był żwir czyli materiał sypki. Stwierdzenie przez organy obu instancji, iż w sprawie brak jest przesłanek do zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. Sąd uznał za przedwczesne. WSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, organ I instancji zobligowany będzie do uwzględnienia wyrażonej powyżej oceny prawnej i poczynionych uwag, a w szczególności winien zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej k.p.a.) poczynić wyczerpujące ustalenia odnośnie wag użytych do pomiaru nacisku ponad 10 t i ważenia pojazdu czteroosiowego. Zasadnym wydaje się poszerzenie materiału dowodowego poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10C do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary, nawet jeżeli są nieprecyzyjne, pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski na osie w kontrolowanym pojeździe oraz jego masę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi strony, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy wagi typu SAW 10C używane w zespołach dwóch wag mogą dawać precyzyjne pomiary nacisków na osie w pojazdach więcej niż trzyosiowych oraz czy można przy ich pomocy określać masę całkowitą takich pojazdów, podczas gdy okoliczność ta nie mogła mieć znaczenia w sprawie, skoro pojazd samochodowy poddany kontroli wyposażony był w dwie osie pojedyncze oraz jedną oś podwójną, których sposób pomiaru nacisku odpowiadał przewidzianemu w Instrukcji Obsługi tych wag i samo już tylko naruszenie w zakresie przekroczenia dopuszczalnego nacisku podwójnej osi napędowej – wobec jego rozmiarów – uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w orzeczonej przez organ wysokości, natomiast skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że wyniki pomiaru ww. parametrów uzyskane za pomocą wag SAW 10C w trakcie kontroli były błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń w zakresie nacisku podwójnych osi napędowych, a w konsekwencji także masy całkowitej kontrolowanego pojazdu ciężarowego; 2. przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że zarówno Świadectwo Zgodności, jak i Instrukcja Obsługi wag typu SAW 10C nie określa w sposób jednoznaczny, że za pomocą jednej pary tych wag możliwy jest pomiar nacisków osi pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz ich masy całkowitej, wobec czego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uzyskać na tę okoliczność opinię Głównego Urzędu Miar i ewentualnie opinię biegłego, podczas gdy z dokumentów tych wynika, iż taki sposób pomiaru wskazanych parametrów pojazdu jest prawnie i technicznie dopuszczalny oraz w pełni wiarygodny; ponadto, z ostrożności procesowej zarzucono także: 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust, 2 lit. a pkt (ii) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (Dz. Urz. WE L 122 z dnia 16 maja 2009 r., s. 6) /poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenia wag SAW 10C do użytkowania - art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych – Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16/, § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 23) oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152), polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C w przypadku wyznaczania nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdów mogą służyć wyłącznie do pomiaru pojazdów o maksymalnie trzech osiach składowych, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu, jak i jego masy całkowitej, bez względu na liczbę osi, natomiast wytyczne zamieszczone w punkcie 2.5 Instrukcji Obsługi wag mają charakter wyłącznie przykładowy co do sposobu ich użycia, przy czym w żadnym razie nie mogą być uznane jako wykluczające możliwość wyznaczania za ich pomocą masy całkowitej pojazdów o liczbie osi większej niż trzy; W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W odniesieniu do podstawy kasacyjnej opisanej w treści art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego, wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Stawiając zaś zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide: wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09). Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Dodać należy, że gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419). Przechodząc do oceny zarzutów wskazanych w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że ich istota sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy waga SAW 10C mogła być zastosowana przez funkcjonariuszy organu do określenia wagi całkowitej kontrolowanego pojazdu wieloosiowego. Skarżący kwestionował oparcie ustaleń dotyczących określenia dopuszczalnej masy całkowitej i pomiaru nacisków osi czteroosiowego kontrolowanego pojazdu za pomocą jednej pary wag nieautomatycznych SAW 10C, co znalazło akceptację Sądu I instancji. WSA przyjął, że wyjaśnienia zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące użycia ww. wag do ważenia masy całkowitej i nacisku osi wielokrotnych nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Jest niesporne, że do wykonania pomiarów nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu użyto dwóch wag SAW C10, posiadających aktualną legalizację i ustawionych w miejscu specjalnie przystosowanym do ustawienia jednej pary wag, którego spadki zostały zmierzone przez uprawnionego geodetę. W aktach znajduje się Świadectwo Homologacji UE, z którego wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów wieloosiowych poprzez sumowanie wyników pomiarów. Ze znajdującej się w aktach sprawy, pochodzącej od producenta, Instrukcji obsługi wag SAW 10C wynika, że wagi te służą do pomiaru obciążenia kół, a po połączeniu dwóch wag, do pomiaru obciążenia osi. Producent przewiduje ważenie pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy 4 lub 6 wag w jednej procedurze ważenia. Na str. 7 Instrukcji zawierającej rysunki wyjaśniające sposób ustawienia wag, producent przewiduje ważenie pojazdów dwuosiowych oraz trzyosiowych przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym. Z rysunku nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag, producent przewiduje ważenie pojazdów mających 4 lub więcej osi. Jak wynika z ilustracji producent przewiduje ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech par wag. Jak wynika z powyższego, ani świadectwo homologacji, ani Instrukcja obsługi wag SAW 10C nie określają w sposób jednoznaczny, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag można ważyć pojazdy o liczbie osi większej niż trzy, ani też że przy użyciu wskazanych wag można ustalać masę całkowitą ważonego pojazdu. W ocenie NSA, stanowisko Sądu I instancji dotyczące niewyjaśnienia przez organy w sposób jednoznaczny, że użyta do pomiarów w trakcie kontroli para wag typu SAW 10C mogła być zastosowana zarówno do określenia masy całkowitej, jak również nacisku osi składowych czteroosiowego poddanego kontroli pojazdu, jest prawidłowe. Sąd I instancji trafnie uznał, że organy obu instancji naruszyły art. 7 i 77 oraz 107 § 1 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie organy nie dochowały precyzji przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, bowiem nie wskazały, że funkcjonariusze dokonując w dniu [...] października 2013 r. na drodze powiatowej nr 1340K kontroli należącego do skarżącego kasacyjnie czteroosiowego pojazdu marki MAN, działali zgodnie z prawem w zakresie ustalenia nacisków na poszczególnych osiach i masy całkowitej pojazdu, skoro posłużyli się do pomiaru tych wielkości parą wag typu SAW 10C. Stosowne przepisy techniczne i dokumenty homologacyjne jednoznacznie wskazują, że przy pomocy dwóch wag SAW 10C można dokonać pomiaru nacisku osi wielokrotnych pojazdu, ale tylko w odniesieniu do maksymalnie trzech osi składowych. Zatem zastosowanie procedury ważenia dopuszczonej dla 3 osi składowych do pojazdu składającego się z 4 takich osi musi być potraktowane jako działanie niezgodne z prawem. W tym zakresie NSA potwierdza wcześniejsze własne stanowisko, zgodnie z którym tak przeprowadzone postępowanie co do podstawowej okoliczności dla wymierzenia kary nie ustala faktów w sposób jednoznaczny i niewątpliwy (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1315/13, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wątpliwość w tym zakresie jest oczywista, bo z świadectwa homologacji nie wynika, aby do określenia masy całkowitej pojazdów można było stosować wagi SAW 10C. Problemem dla sprawy istotnym, a więc oceny legalności działania organów nie jest to, że posługiwały się one nielegalnymi urządzeniami, ale to, że legalne urządzenia zostały wykorzystane w sposób niezgodny z prawem, bo dokonano nimi ważenia pojazdu, który nie został przewidziany do ważenia z wykorzystaniem określonej liczby urządzeń. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania za nieuzasadnione. Nie jest również trafny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. wskazanych w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej przepisów, gdyż wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji w ogóle ich nie stosował, stąd też zarzut ich niewłaściwego zastosowania nie może przynieść zamierzonego skutku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło