IV SA/Wa 278/15
WyrokWSA w Warszawie2015-04-28
Skład orzekający: Paweł Groński, Piotr Korzeniowski, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent W. dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/WA 402/13, zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, i czy w związku z tym należy mu wymierzyć grzywnę?Ratio decidendi
Prezydent W. dopuścił się bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie, ponieważ mimo upływu terminu, nie wydał decyzji odszkodowawczej, a argument o prowadzeniu postępowania ugodowego nie zwalniał go z tego obowiązku. Ugoda administracyjna jest możliwa jedynie między stronami postępowania, a nie między stroną a organem. W związku z tym, sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywnę na podstawie art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a., ale stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący F. S.A. zarzucił Prezydentowi W. bezczynność w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z 2013 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za wywłaszczoną działkę. Prezydent W. argumentował, że postępowanie nie zostało zakończone z powodu trwających rozmów ugodowych. Skarżący podniósł, że rozmowy te nie usprawiedliwiają braku wydania decyzji i wnioskował o wymierzenie grzywny. Organ powtórzył swoje stanowisko, powołując się na możliwość zawarcia ugody administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Wymierzono Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 zł, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi F. S.A. z siedzibą w W. na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., o sygn. akt I SAB/WA 402/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych płatnej w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego F. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie F. S.A. (dalej: skarżący) zarzucił Prezydentowi W. (dalej: organ) bezczynność polegającą na niewykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 402/13 w części dotyczącej zobowiązania Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], położoną w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie skarżący wniósł o wymierzenie wyżej wymienionemu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w wyniku wydania przez Prezydenta W. decyzji podziałowej nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. r. wygasło użytkowanie wieczyste m.in. względem działki gruntu o nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 0,2903 ha, stanowiącej część ul. [...] na terenie W. W wyroku z dnia 21 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (sygn. I SAB/Wa 402/13).
Od ww. wyroku skargę kasacyjną złożył Prezydent W., która została następnie oddalona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2014 r. (sygn. l OSK 416/14), a tym samym uprawomocnił się zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r.
W piśmie z [...] grudnia 2014 r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku, wyznaczając mu termin 14-dniowy. W odpowiedzi na wezwanie z [...] grudnia 2014 r., Prezydent W. skierował do pełnomocnika skarżącego r. pr. R. G. pismo z [...] grudnia 2014 r., w którym wyjaśnił, że na obecnym etapie postępowania prowadzone są rozmowy – postępowanie ugodowe – w ramach postępowania administracyjnego. Prezydent W. podniósł, że postępowanie ugodowe zapoczątkowane zostało wnioskiem F. S.A. z [...] grudnia 2013 r. "o przystąpienie do rozmów celem wypracowania mechanizmu finansowania roszczeń o zapłatę odszkodowania za wygaśnięcie użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi i roszczeń odszkodowawczych". Zdaniem organu, prowadzenie rozmów w postępowaniu ugodowym nadal trwa. W ocenie organu, postępowanie ugodowe prowadzone w ramach postępowania administracyjnego nie zostało zakończone, ani rozmowy zerwane, co potwierdza chociażby ostatnie spotkanie przedstawicieli F. S.A. i [...], które odbyło się [...] grudnia 2014 r. Według organu, spotkania odbywają się regularnie. Podczas dotychczasowych spotkań omówiono sposób oraz wysokość wypłaty odszkodowania za wszystkie nieruchomości (tj. 21 działek ewidencyjnych) wydzielone pod drogi publiczne na terenie W. na rzecz F. S.A., w tym działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 2 903 m².
Według skarżącego, wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 402/13 okazało się bezskuteczne, gdyż skarżący nadal nie otrzymał rozstrzygnięcia w sprawie. Skarżący ustosunkowując się do przytoczonych w ww. piśmie zarzutów organu, stwierdził, że argument prowadzenia przez skarżącego rozmów w ramach postępowania administracyjnego, które miałyby na celu przyspieszenie uzyskania rozstrzygnięcia organu był przez Prezydenta W. wielokrotnie podnoszony przy okazji zaskarżania jego bezczynności w analogicznych sprawach. Skarżący w skardze podniósł także, że przypadku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczenie dz. [...], które przysługuje skarżącemu, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r. (sygn. akt I SAB/Wa 402/13), stwierdzającym bezczynność organu, wyraźnie zostało stwierdzone, iż "nie ma przeszkód, aby strona w toku postępowania administracyjnego dokonywała pewnych ustaleń z organem, mających chociażby na celu szybsze zakończenie postępowania". Według skarżącego, konkluzja wyroku była taka, że rozmowy te nie wpływają na obowiązek wydania decyzji odszkodowawczej przez Prezydenta W. w ustawowym terminie, czego skutkiem było stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym organowi wymierzona została grzywna oraz zobowiązano go do wydania decyzji w terminie dwóch miesięcy.
Stanowisko organu, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest od zawarcia ugody jest sprzeczne z prawem.
W ocenie skarżącego, rozmowy mające doprowadzić do zawarcia ugody mają bowiem służyć przyspieszeniu postępowania, a nie stanowić argument do jego przedłużania. Zdaniem skarżącego, w sprawie powinna była zatem zostać wydana stosowna decyzja odszkodowawcza. W związku z charakterem działań podejmowanych przez Prezydenta W., a także wartością odszkodowania za wywłaszczoną działkę, której brak wypłaty powoduje u skarżącego szkodę, skarżący wniósł o ukaranie organu grzywną w maksymalnym wymiarze.
W odpowiedzi na skargę, organ powtórzył argumenty przedstawione w piśmie z [...] grudnia 2014 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 402/13 i podniósł jednocześnie powołując się na art. 13 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. 2013, poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), że Prezydent W. wspiera obie strony w celu jak najszybszego zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku P. S.A., którego aktualnie stroną jest F. S.A., wskazując dopuszczalność zawarcia ugody administracyjnej. W ocenie organu, zawarcie ugody administracyjnej, która będzie podlegała zatwierdzeniu poprzez wydanie postanowienia kończącego postępowanie administracyjne w całości zakończy wszystkie roszczenia F. S.A. w tym roszczenie o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Wobec powyższego za bezzasadną organ uznał skargę na niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt I SAB/Wa 402/13 z 21 listopada 2013r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Zarzuty podniesione w skardze, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, okazały się zasadne.
Przepis art. 154 p.p.s.a. stanowi: § 1. W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 3. Wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. § 4. Osobie, która poniosła szkodę wskutek niewykonania orzeczenia sądu, służy roszczenie o odszkodowanie na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. § 5. Odszkodowanie, o którym mowa w § 4, przysługuje od organu, który nie wykonał orzeczenia sądu. Jeżeli organ w terminie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie nie wypłacił odszkodowania, uprawniony podmiot może wnieść powództwo do sądu powszechnego. § 6. Grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Z niewykonaniem orzeczenia sądu w rozumieniu art. 154 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy właściwy organ po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku, uwzględniającego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lub 2), albo § 2 pkt 1-7, art. 146-148 lub 150 p.p.s.a., skargę na akt lub czynność w zakresie określonym w art. 3 § 2 pkt 1-7 i uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności, nie wydał stosownego aktu lub nie dokonał stosownej czynności w powtórnym postępowaniu prowadzonym w wykonaniu wyroku sądu administracyjnego w terminach w prawie określonych.
Zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 p.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi w tym przedmiocie organ administracji nie wykonał wyroku sądu. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Przepis ten ma także zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt nadesłanych w związku ze skargą na bezczynność.
W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, i dokonać jego oceny pod kątem, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie.
Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1975/11 (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl) za niewykonanie wyroku należy uznać takie działanie organu, które następuje po zwrocie akt administracyjnych organowi przez sąd administracyjny, lecz pozostaje w sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przed złożeniem przedmiotowej skargi skarżący w piśmie z [...] grudnia 2014 r. wezwał Prezydenta W. do wykonanie wyroku WSA w Warszawie z 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 402/13.
W odpowiedzi z [...] grudnia 2014 r. organ wyjaśnił, że postępowanie ugodowe prowadzone w ramach postępowania administracyjnego nie zostało zakończone, ani rozmowy zerwane. Odpis wyroku z uzasadnieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 16/14 w sprawie skargi kasacyjnej Prezydenta W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 402/13, organ otrzymał [...] sierpnia 2014 r. Podkreślić należy, że w wyroku WSA w Warszawie z 21 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 402/13, Sąd stwierdził, że w związku z odpadnięciem etapu negocjacji, organ powinien skupić się na złożonym wniosku odszkodowawczym i wydać w tym przedmiocie rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z przepisów k.p.a. Nie można przyjąć, że Prezydent W. działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawę. Według Sądu, działał wręcz przeciwnie i zasłaniając się faktem prowadzenia negocjacji, celowo uchylał się od wydania decyzji odszkodowawczej.
W uzasadnieniu ww. wyroku, Sąd stwierdził, ponadto że zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu sprawy należało uznać za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. Ponadto mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności oraz wprowadzenie, z dniem 17 maja 2011 r. restrykcyjnych przepisów dotyczących bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej, co związane jest z wejściem w życie ustawy z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U nr 34, poz. 173), a konkretnie jej art. 14 pkt 2), Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W., miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 oraz art. 36 k.p.a. oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza tych wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a. Dlatego też jednocześnie na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a. orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1000 złotych. Istotą bowiem skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność lub przewlekłość po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność, organ administracji pozostaje w bezczynności z przyczyn zależnych od tego organu. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć zaniechanie podjęcia lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem.
Aby można było mówić o istnieniu podstaw do wystąpienia z żądaniem, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., musi zaistnieć sytuacja, w której organ, będący adresatem rozstrzygnięcia sądowego, nie wykonuje orzeczenia sądowego. Jak wynika z akt sprawy do dnia rozprawy organ nie wykonał wyroku WSA w Warszawie z 21 listopada 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 402/13, a bezczynność ta nie jest wynikiem okoliczności niezależnych od Prezydenta W.
W niniejszej sprawie odnosząc się do odpowiedzi na skargę i podniesionych w niej argumentów podzielić należy stanowisko skarżącego, że argument prowadzenia przez skarżącego rozmów w ramach postępowania administracyjnego, które miałyby na celu przyspieszenie uzyskania rozstrzygnięcia organu był przez Prezydenta W. wielokrotnie podnoszony w toku toczącego się postępowania. Zdaniem organu, postępowanie ugodowe prowadzone w ramach postępowania administracyjnego nie zostało zakończone, ani rozmowy zerwane. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę powołał się wprost na treść art. 13 k.p.a. Należy jednak podkreślić, że zasada ugodowego załatwiania spraw dotyczy jedynie porozumień między stronami postępowania, a nie między stronami, a organem je prowadzącym. Zawarcie ugody administracyjnej jest możliwe tylko w sprawach, w których uczestniczą strony o spornych interesach. Zakres wykorzystania zatem instytucji prawnej ugody administracyjnej jest ograniczony do spraw uczestników, którzy toczą spór. W przedmiotowym postępowaniu brak jest podstaw prawnych do zawarcia ugody pomiędzy Prezydentem W., a skarżącym. Nie jest bowiem możliwe zawarcie ugody między stroną, a organem administracyjnym. Przytaczane powody dotyczące braku możliwości zastosowania ugody administracyjnej w niniejszym postępowaniu mają charakter proceduralny i materialny.
Prezydent W. nie może zawrzeć ugody z powodu domniemanego wymogu równorzędności podmiotów, brak też organu, który byłby właściwy do zatwierdzenia takiej ugody.
Nie można zatem uznać za zasadny argumentu organu administracyjnego w niniejszej sprawie, że postępowanie ugodowe prowadzone w ramach postępowania administracyjnego nie zostało zakończone, ani rozmowy zerwane. Bez znaczenia dla przedmiotowego postępowania, a w szczególności dla wywiązania się z obowiązków prawnych Prezydenta W. pozostaje podniesiona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że zarówno W., jak i strona postępowania wyrażają zgodę na kontynuowanie postępowania ugodowego prowadzonego w ramach postępowania administracyjnego. Tym bardziej nie jest zrozumiałe stwierdzenie organu, że Prezydent W. wspiera obie strony w celu jak najszybszego zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku P. S.A., którego aktualnie stroną jest F. S.A., wskazując dopuszczalność zawarcia ugody administracyjnej.
Określenie "ugoda administracyjna" jest w prawie administracyjnym używane w ściśle określonym znaczeniu. Pod tym pojęciem można rozumieć jeden z rodzajów umowy administracyjnej, czyli akt zawierany "między organem administracji publicznej a obywatelem" (zob. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2006, s. 350.). W prawie polskim pojęcie ugody administracyjnej występuje w zupełnie innym znaczeniu. Oznacza umowę pomiędzy stronami postępowania administracyjnego, zawieraną przed organem prowadzącym to postępowanie i zatwierdzoną przez ten organ, zastępującą decyzję administracyjną jaka ma zostać wydana. Ugoda traktowana jest jako odrębna od aktu administracyjnego forma działania administracji, mało tego, jest ona również odrębną od innych prawną formą działania administracji. Ugoda właściwie ewidencjonuje prawa i obowiązki stron, a to wyliczenie wzajemnie skorelowanych praw lub obowiązków nabiera mocy prawnej na skutek wydania postanowienia przez organ administracyjny, który ugodę kontroluje pod względem formy i treści.
W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga, że możliwość zawarcia ugody nie zmienia charakteru sprawy, bo skoro strony nie dojdą do porozumienia, to sprawa zakończy się wydaniem decyzji. Z tych właśnie względów nie jest to w pełni samodzielna forma załatwienia sprawy, bo w końcowym efekcie musi odpowiadać takiemu wynikowi sprawy, który byłby ustanowiony przez decyzję administracyjną, co jest naturalną konsekwencją tego, że ugoda uregulowana przez k.p.a. może być zawarta tylko w sprawie, która jest załatwiana na drodze administracyjnej. W literaturze podnosi się, że "To strony ustalają jak rozwiążą sporną sprawę, a tym samym rozkładają – w sposób najbardziej dla nich optymalny – ciężar praw i obowiązków w granicach określonych prawem.
Wbrew stanowisku Prezydenta W., które zostało przedstawione w odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie, w treść ugody organ administracji nie powinien i nie może ingerować. Jego rola sprowadza się bowiem jedynie do zatwierdzenia bądź odmowy zatwierdzenia ugody zawartej między stronami. Wprawdzie wejście w życie ugody zostało uzależnione od jej zatwierdzenia, niemniej jednak organowi administracji pozostawiono jedynie rozstrzygnięcie co do wprowadzenia jej do obrotu prawnego. Kierując się wskazanymi przez ustawodawcę przesłankami może on więc zatwierdzić ugodę lub odmówić jej zatwierdzenia – nie ma jednak żadnych możliwości ingerowania w jej treść. Z odpowiedzi na skargę wynika, że zarówno W. jak i strona postępowania wyrażają zgodę na kontynuowanie postępowania ugodowego prowadzonego w ramach postępowania administracyjnego.
Jeszcze raz należy wyraźnie zaznaczyć, że ustawodawca posługując się liczbą mnogą wyraźnie wskazał, że ugodę zawierają strony, a zatem, żeby była ona możliwa w postępowaniu, muszą uczestniczyć co najmniej dwie strony. Treść art. 114 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że ugoda zawierana jest pomiędzy stronami toczącego się postępowania. Oznacza to, że nie jest dopuszczalne zawarcie ugody pomiędzy stroną, a organem (zob. J. Wyporska-Frankiewicz, Publicznoprawne formy działania administracji o charakterze dwustronnym, Warszawa 2010, s. 83).
Na marginesie należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie skarżący i organ prezentują odmienne stanowisko, co do faktu, czy negocjacje pomiędzy nimi zostały zakończone, czy też nadal są w toku.
W ocenie Sądu, w sporze tym racje ma skarżący. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie administracyjne mające za przedmiot ustalenie odszkodowania może zostać wszczęte, wówczas, gdy nie dojdzie do porozumienia pomiędzy organem administracji, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym. Jak wynika z akt sprawy, organ w odpowiedzi na wezwanie strony z dnia [...] listopada 2011 r. o podjęcie negocjacji odszkodowawczych, poinformował poprzednika prawnego skarżącego, o braku podstaw prawnych do wypłaty odszkodowania, a co za tym idzie bezzasadności żądań strony. W odpowiedzi wnioskodawca przeszedł z trybu cywilnego do trybu administracyjnego i wystąpił do Prezydenta W. na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1) ustawy z 21 sierpnia 1997 r., (dalej: u.g.n.) w zw. z art. 98 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. o wypłatę odszkodowania za sporną nieruchomość. Postępowanie odszkodowawcze zostało zatem wszczęte.
Wobec twierdzeń organu o braku możliwości rozstrzygnięcia kwestii odszkodowania w trybie administracyjnym z uwagi na toczące się w dalszym ciągu negocjacje, wskazać należy, że etap negocjacji, nie musi zakończyć się jakimkolwiek porozumieniem, czy ustaleniami kończącymi, z których wynikałby brak konsensusu pomiędzy stronami, co automatycznie uważane by było za zakończenie etapu cywilnego. Wystarczy bowiem samo złożenie przez stronę wniosku odszkodowawczego. W takim przypadku oznacza to, że wypełniona zostaje przesłanka braku porozumienia co do wysokości odszkodowania i strona postępowania może skorzystać z norm regulujących ustalanie i wypłatę odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Sytuacja taka miała miejsce w przedmiotowej sprawie, o czym świadczy wniosek odszkodowawczy z [...] stycznia 2012 r. Oznacza to, że uzgodnienia z organem, czy też powołanym [...] toczą się już w ramach trwającego postępowania administracyjnego i dotyczą decyzji odszkodowawczej. Wskazuje na to chociażby pismo organu z [...] maja 2012 r. informujące, że wniosek o przyznanie odszkodowania miał być rozpoznany do dnia [...] grudnia 2012 r. Poza tym nie ma przeszkód aby strona w toku postępowania administracyjnego dokonywała pewnych ustaleń z organem, mających chociażby na celu szybsze zakończenie postępowania. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ powinien skupić się na złożonym wniosku odszkodowawczym i wydać w tym przedmiocie rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 p.p.s.a. Orzekając o grzywnie Sąd uznał, że wymierzenie jej w tej wysokości jest adekwatne do stopnia i okresu pozostawania w bezczynności w wykonaniu wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania (zwrot wpisu i min. kosztów zastępstwa prawnego) orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło