II FSK 830/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-04-28
Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Antoni Hanusz, Tomasz Kolanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe pomiary powierzchni budynków, sporządzone po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, mogą stanowić nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, uzasadniający wznowienie postępowania, jeśli pierwotne ustalenia powierzchni budynków były przedmiotem postępowania zwykłego i nie zostały zakwestionowane przez stronę w toku tego postępowania?Ratio decidendi
Nowe pomiary powierzchni budynków, sporządzone po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, nie mogą stanowić nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli pierwotne ustalenia powierzchni budynków były przedmiotem postępowania zwykłego i nie zostały zakwestionowane przez stronę w toku tego postępowania. Błędna ocena okoliczności faktycznej przez organ nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności, a wznowienie postępowania nie służy ponownej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r., powołując się na nowe pomiary budynków wykazujące inne powierzchnie niż ustalone przez organ. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, a organ odwoławczy umorzył postępowanie z uwagi na przedawnienie. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nowe pomiary nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. WSA oddalił skargę spółki, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędziowie: NSA Antoni Hanusz, NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Paweł Kowalczyk, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "S." [...] sp. z o. o. z siedzibą w I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Bd 818/12 w sprawie ze skargi "S." [...] sp. z o. o. z siedzibą w I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 5 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. oddala skargę kasacyjną
Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 818/12, mocą którego oddalono skargę "S." sp. z o.o. w I. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 5 lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania.
W motywach orzeczenia Sąd podał, że we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta I. z dnia 15 lutego 2010 r. w przedmiocie określenia podatnikowi wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 552.043 zł, skarżąca, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej o.p.), stwierdziła, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni opodatkowanych decyzją organu pierwszej instancji budynków: (...). Strona podniosła, że przeprowadzone przez nią w dniach od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. obmiary budynków wykazały inne powierzchnie, niż ustalone przez organ podatkowy. Ponadto strona podniosła, że oprócz ustalenia faktycznej powierzchni budynków konieczne jest także ponowne zweryfikowanie, jaka ich część jest wykorzystywana dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ podatkowy pierwszej instancji, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia 6 września 2011 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta I. z dnia 15 lutego 2010 r. z powodu niestwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Decyzją z dnia 7 grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie merytoryczne oraz wydanie decyzji co do jej istoty nie może nastąpić z uwagi na upływ terminów przedawnienia.
Organ powołując się na treść art. 70 § 1 o.p. oraz art. 6 ust. 9 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) stwierdził, że termin płatności podatku od nieruchomości za 2005 r. upłynął w dniu 15 grudnia 2005 r. (termin płatności za miesiąc grudzień 2005 r.). Zatem licząc 5 lat od końca 2005 r., zobowiązanie podatkowe odwołującej się spółki w podatku od nieruchomości na 2005 r. uległo przedawnieniu w dniu 31 grudnia 2010 r. W związku z tym, w dniu złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, tj. 2 maja 2011 r., zobowiązanie zgodnie z treścią wskazanego art. 70 § 1 o.p. uległo już przedawnieniu. Strona nie wskazała natomiast, by w sprawie zaistniały przesłanki dotyczące przerwania biegu przedawnienia, enumeratywnie wymienione w o.p. Skoro zatem, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2010 r., to w związku z treścią art. 245 § 1 o.p., organ odwoławczy zobowiązany był odmówić uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w sprawie.
Wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 80/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na błędne rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Sąd stwierdził, że w dniu złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, zobowiązanie podatkowe za 2005 r. uległo już przedawnieniu. W sprawie nie zaistniały przesłanki dotyczące przerwania czy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W związku z tym, w sytuacji, gdy strona wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., mimo upływu terminu przedawnienia, Prezydent Miasta I. zasadnie, na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 o.p., odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu niestwierdzenia przesłanki wznowienia. Innego sposobu zakończenia postępowania wznowieniowego w rozpatrywanej sprawie nie przewiduje art. 245 § 1 o.p. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że fakt przedawnienia czyni zbędnym zgłębianie podniesionych przez skarżącą okoliczności i sprawdzanie, czy nie odpowiadają one jednej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 o.p. W ocenie Sądu, organ odwoławczy powinien utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji – jeżeli stwierdzi brak przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., albo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i odmówić, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, uchylenia decyzji dotychczasowej - jeżeli stwierdzi istnienie przesłanki wskazanej w powyższym przepisie. W takim przypadku organ podatkowy w rozstrzygnięciu powinien stwierdzić istnienie tej przesłanki oraz wskazać okoliczności uniemożliwiające uchylenie decyzji (art. 245 § 2 o.p.).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia 5 lipca 2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Prezydent Miasta I. prawidłowo uznał, iż do będącej przedmiotem sporu zaskarżonej decyzji będą miały zastosowanie przepisy art. 245 § 1 pkt 2 o.p., przewidujące odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w całości, w sytuacji gdy organ podatkowy nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W ocenie organu, Prezydent Miasta I. prawidłowo ocenił, że przedłożony przez stronę protokół z obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. zarówno nie istniał w dniu wydania decyzji, jak również nie zawiera stanu faktycznego nieruchomości występującego w dniu wydania decyzji, dlatego też wskazane przez stronę nowe dowody i okoliczności nie istniały w dniu wydania decyzji. Organ wskazał, że Prezydent Miasta I. przeprowadził czynności kontrolne w dniach od 5 grudnia 2008 r. do 2 stycznia 2009 r., które zakończone zostały protokołem kontroli, doręczonym podatnikowi w dniu 2 stycznia 2009 r. Załączniki do przedmiotowego protokołu kontroli stanowią dokumenty w postaci kserokopii opisów technicznych i projektów budowlanych oraz wyniki pomiarów. Poszczególne wyniki pomiarów budynków oprócz podpisów kontrolujących zawierają podpisy upoważnionych przez podatnika osób.
Ponadto organ wskazał, że powierzchnia użytkowa budynków oraz ich przeznaczenie została ustalona przede wszystkim w oparciu o pomiary poszczególnych pomieszczeń, dokonane przez pracowników Urzędu Miasta I. urządzeniem Laser Distancemeter w obecności osób reprezentujących spółkę, oraz o oględziny pomieszczeń. Dokumenty, jakimi dysponował organ podatkowy pierwszej instancji, pochodziły od podatnika, który udostępnił i przedłożył kontrolującym: opisy techniczne poszczególnych budynków, opisy techniczne remontów, projekty budowlane przeprowadzanych remontów, projekty techniczno-architektoniczne.
Zdaniem organu stan faktyczny nieruchomości występujący w 2005 r. został prawidłowo ustalony w ramach czynności kontrolnych. Ponadto skarżąca we wniesionych w dniu 16 stycznia 2009 r. zastrzeżeniach do protokołu kontroli nie kwestionowała ustalenia powierzchni poszczególnych budynków, nie podważała dokonanych ustaleń faktycznych.
W związku z powyższym, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stanowisko organu pierwszej instancji, że wskazywane przez stronę argumenty nie potwierdzają istnienia przesłanek zawartych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., które miałaby istnieć w dniu 15 lutego 2010 r., jest prawidłowe.
W ocenie organu odwoławczego, skoro przedmiotowa decyzja zapadła po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym i podatkowym w dniu 15 lutego 2010 r. i podatnik na dzień wydania decyzji nie kwestionował dokonanych pomiarów powierzchni budynków (...), co wynika bezsprzecznie z akt sprawy - to nie jest zasadne powoływanie się na nowe pomiary dokonane w okresie od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r., przeprowadzone w wyniku powołania komisji na mocy zarządzenia z dnia 10 grudnia 2010 r. oraz twierdzenie, że wielkość powierzchni wynikająca z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. istniała w dniu 15 lutego 2010 r. Zatem pomiary sporządzone przez pracowników (...) nie mogą być uznane, jak żąda tego spółka, za nowe dowody, czyli takie, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował, ponieważ miały miejsce po wydaniu decyzji.
Zadaniem organu niezasadny jest zarzut spółki, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego, nie przeprowadził dowodu z protokołu obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. oraz z opinii biegłego, ponieważ skoro organ stwierdził, że przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie wystąpiła w dniu 15 lutego 2010 r., to niezasadne było przeprowadzanie wnioskowanych dowodów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy spółka zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. przez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że składając wniosek o wznowienie postępowania skarżąca nie może skorzystać z dowodów powstałych po dniu wydania decyzji przez organ podatkowy pierwszej instancji, celem wykazania istotnych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, tj. w dniu 15 lutego 2010 r.; art. 223 § 2 o.p. poprzez jego niezastosowanie, gdyż decyzja organu podatkowego pierwszej instancji była dotknięta istotnymi wadami proceduralnymi; art. 122, art. 187 § 1 o.p. przez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego pozwalającego na dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie; art. 180 § 1 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia dowodu z protokółu z obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r.; art. 188 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez bezpodstawne odstąpienie organu od przeprowadzenia dowodu z pisemnej opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków (...). Ponadto w uzasadnieniu złożonej skargi spółka stwierdziła również, że w sprawie naruszono art. 191 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez dowolną ocenę zebranego w sposób niepełny, niekompletny materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wskazał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy. Wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 80/12, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 7 grudnia 2011 r. z uwagi na błędne rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Sąd stwierdzając, że w dniu złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, zobowiązanie podatkowe za 2005 r. uległo już przedawnieniu, wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę powinien utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji - jeżeli stwierdzi brak przesłanki wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., albo uchylić decyzję organu pierwszej instancji i odmówić, z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, uchylenia decyzji dotychczasowej - jeżeli stwierdzi istnienie przesłanki wskazanej w powyższym przepisie. Powyższe prawomocne ustalenia zostały przyjęte przez organ w nowo wydanej decyzji z dnia 5 lipca 2012 r., zatem w sprawie nie doszło do naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. 2012, poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Następnie Sąd stwierdził, że określona w art. 240-246 o.p. instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 o.p. Art. 240 § 1 pkt 5 o.p. pozwala na wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który taką decyzję wydał. W przypadku wznowienia postępowania na podstawie przywołanego unormowania niezbędne jest zaistnienie nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, istotnego dla sprawy i nieznanego organowi w trakcie postępowania lub też nowej okoliczność istniejącej, istotnej i nieznanej organowi w toku prowadzonego postępowania.
Zgodnie z ogólną regułą określoną w art. 180 o.p., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednakże w postępowaniu w zakresie wznowienia postępowania nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji.
Składając wniosek o wznowienie postępowania skarżąca powołała się na nowe okoliczności faktyczne dotyczące rzeczywistej powierzchni budynków, opodatkowanych decyzją ostateczną Prezydenta Miasta I. z dnia 15 lutego 2010 r. Strona podniosła, że przeprowadzone przez nią w dniach od 10 grudnia 2010 r. do 31 marca 2011 r. obmiary budynków wykazały inne wyniki pomiarów powierzchni, niż te, których dokonał organ podatkowy. W tym zakresie wskazała na nowy dokument – protokół obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r. Ponadto strona podniosła, że oprócz ustalenia faktycznej powierzchni budynków konieczne jest także ponowne ustalenie, jaka ich część jest wykorzystywana dla celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W ocenie Sądu, okoliczności, na które powoływała się skarżąca, nie stanowią takich, które implikowałyby wzruszenie zaskarżonej decyzji ostatecznej. Niewątpliwie sporządzony w oparciu zarządzenie prezesa spółki protokół z obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r., jak i inne dokumenty sporządzone po dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r., nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Należy zauważyć, że ze wskazanego pomiaru budynków wynikają, jak słusznie zauważa strona, konkretne okoliczności faktyczne, tj. inna powierzchnia budynków podlegająca opodatkowaniu, niż ujęta w zaskarżonej decyzji ostatecznej. Zdaniem Sądu nie można jednak uznać tej okoliczności jako nowej w rozumieniu powołanego przepisu. Nie stanowią bowiem nowych okoliczności takie, które były już przedmiotem badania we wcześniejszym postępowaniu podatkowym. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzje pierwotne, rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Błędne ustalenie stanu faktycznego nie może zatem być rozpatrywane w toku postępowania wznowieniowego.
W postępowaniu podatkowym organ przeprowadził kontrolę na miejscu i dokonał oględzin i pomiaru budynków pod kątem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skoro organ badał przedmiotowe budynki pod kątem określenia wysokości zobowiązania podatkowego, to późniejsze wykrycie przez podatnika błędu w ustaleniach faktycznych bądź błędnej oceny przez organ materiału dowodowego nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy:
a) art. 240 § 1 pkt 5 o.p. przez uznanie przez organ II instancji, że skarżąca nie mogła skorzystać z dowodów powstałych po wydaniu decyzji z 15 lutego 2010 r. celem wykazania istotnych okoliczności istniejących w chwili wydania tej decyzji;
b) art. 223 § 2 o.p. przez jego niezastosowanie, mimo że decyzja organu pierwszej instancji naruszała:
• art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, które pozwoliłoby na weryfikację okoliczności faktycznych wynikających z protokołu z obmiaru budynków z dnia 31 marca 2011 r.;
• art. 180 § 1 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez odmowę przeprowadzenia dowodu z ww. protokołu;
• art. 188 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. przez bezpodstawne odstąpienie organu I instancji od przeprowadzenia dowodu z pisemnej opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii, na okoliczność dokonania pomiarów i ustalenia rzeczywistej powierzchni budynków, w sytuacji, gdy ustalenie rzeczywistej powierzchni budynków wymaga wiadomości specjalnych.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest w pierwszej kolejności przeprowadzenie kontroli dokonanej przez Sąd I instancji wykładni art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 o.p. Powyższa instytucja nie może być wykorzystywana do ponownej i pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest jego kontynuacją, a odrębnym postępowaniem nadzwyczajnym (zob. wyrok NSA z dnia z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1211/11, publ. Lex nr 1298438). Zgodnie z treścią art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Słusznie Sąd I instancji uznał, że ujawnienie "nowych okoliczności faktycznych", o jakich mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Czym innym jest wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy, a czym innym wiedza o faktach (którą w niniejszej sprawie organ posiadał - odnośnie wielkości budynków). Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że istnienia nowych okoliczności faktycznych skarżąca upatrywała w innych wynikach pomiarów powierzchni budynków od tych ustalonych przez organ podatkowy. W ocenie skarżącej prawidłowa powierzchnia budynków obiektywnie istniała w chwili wydania decyzji i nie była znana organom podatkowym w tym momencie, co stanowi w jej ocenie podstawę do wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie przywołanym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Taką okolicznością bez wątpienia mógłby być fakt innej rzeczywistej powierzchni budynków, gdyby nie to, że organ podatkowy przeprowadził w trakcie postępowania podatkowego kontrolę na miejscu i dokonał oględzin budynków, jak i przede wszystkim ich pomiaru pod kątem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Słusznie zatem Sąd I instancji stwierdził, że skoro organ badał budynki pod kątem określenia wysokości zobowiązania podatkowego, to późniejsze wykrycie przez podatnika rzekomego błędu w ustaleniach faktycznych bądź błędnej oceny przez organ materiału dowodowego nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Wbrew twierdzeniom spółki, inny wynik pomiaru budynków nie jest nową okolicznością faktyczną bądź też nowym dowodem. Okoliczność ta była organowi znana i została na etapie pierwotnego postępowania podatkowego oceniona. Organ podatkowy dokonał szczegółowej kontroli u skarżącej, którą objęto grunty, budynki i budowle będące w jej posiadaniu. Podkreślić należy, że spółka otrzymała protokół kontroli i jeśli nie zgadzała się z jego ustaleniami, to na podstawie art. 291 § 1 o.p. przysługiwało jej w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia prawo do przedstawienia zastrzeżeń lub wyjaśnień, z możliwością wskazania równocześnie stosownych wniosków dowodowych. Zgodnie z art. 291 § 3 o.p. w przypadku niezłożenia wyjaśnień lub zastrzeżeń w terminie określonym w § 1, przyjmuje się, że kontrolowany nie kwestionuje ustaleń kontroli. Reasumując, nową okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., nie jest odmienny pomiar powierzchni budynków od dokonanego pierwotnie przez organ podatkowy, w sytuacji gdy powierzchnia budynków jako taka była przedmiotem ustaleń organów podatkowych i nie została przez stronę skarżącą zakwestionowana. Powyższe oznacza, że powierzchnia ta, jako okoliczność faktyczna, była znana organom podatkowym (nawet jeśli ustalono ją błędnie), a to wyklucza uznanie jej za nową okoliczność faktyczną. Podkreślić należy, że w sprawie mamy do czynienia jedynie z odmienną oceną znanej i ocenionej już przez organy okoliczności faktycznej. W konsekwencji słusznie Sąd I instancji uznał, że na gruncie analizowanej sprawy skarżąca nie może skorzystać z dowodów, stanowiących wytworzony przez siebie dokument prywatny, powstały po wydaniu decyzji ostatecznej, celem wykazania istnienia nowych okoliczności, ponieważ dowód ten wskazywałyby na okoliczności, które były już przedmiotem wypowiedzi organu podatkowego.
W konsekwencji nie są zasadnie także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące odmowy przeprowadzenia przez organy podatkowe w postępowaniu nadzwyczajnym dowodów umożliwiających skarżącej podważenie ustaleń faktycznych dotyczących powierzchni spornych budynków, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1 i art. 188 o.p. Przedmiotem dowodu w postępowaniu wznowieniowym nie mogą być okoliczności, które nie mają znaczenia dla sprawy związanej z tym postępowaniem, którego granice wyznaczają przesłanki wznowienia. Innymi słowy, postępowanie dowodowe w takim przypadku nie może prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy, tak jak w postępowaniu zwykłym, i nie może służyć usuwaniu innych wad procesowych decyzji, niż wymienione w art. 240 § 1 o.p. Dlatego też przekonanie skarżącej, że organy nie przeprowadziły pełnej analizy materiału dowodowego w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, nie może być zweryfikowane w postępowaniu wznowieniowym na podstawie wniosków dowodowych, które zmierzają do przeprowadzenia od nowa kolejnych nowych dowodów i tym samym kolejnego postępowania dowodowego.
Biorąc pod uwagę powyższe, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło