IV SA/Po 1357/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] Wojewoda W. po rozpatrzeniu odwołania B. S. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżoną decyzją Wójt Gminy C. orzekł o wymeldowaniu B. S.z pobytu stałego w lokalu przy ul. P.... w C., w trybie art. 15 ust. 2 ustawy z dmoa 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993). Wojewoda podniósł, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że wyczerpane zostały przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy, a mianowicie: opuszczenie miejsca pobytu stałego, niedopełnienie obowiązku wymeldowania się, uzasadniające podjęcie decyzji o wymeldowaniu wymienionej z pobytu stałego gdyż opuściła przedmiotowy lokal bez wymeldowania. Następnie organ wyjaśnił, że odwołanie od powyższej decyzji wniosła B.S.. W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego P. N. M. i W. w P. z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt [...], w dniu [...] maja 2014 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. wykonał eksmisję B. S. z powyższego lokalu, co równoznaczne jest z ustaniem pobytu zainteresowanej w spornym lokalu (wyrok NSA z dnia 04 października 2007 r. sygn. akt II OSK 519/07). Tym samym, z chwilą przymusowego opróżnienia spornego lokalu i wydania go wierzycielowi, zainteresowana utraciła uprawnienia do przebywania w dotychczasowym miejscu zameldowania na pobyt stały. Organ podkreślił, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję odwołującej z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jej pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02). Organ wyjaśnił, że odwołująca utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i nie może być w nim zameldowana na pobyt stały, zatem powinna być wymeldowania. W ocenie organu w kontekście prawomocnego wyroku sądu powszechnego nie ma realnej możliwości trwałego zamieszkania B.S. oraz utrzymywania zameldowania zainteresowanej na pobyt stały w przedmiotowym lokalu. W postępowaniu o wymeldowanie osoby z pobytu stałego organy winny badać, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały oraz czy nastąpiło w sposób dobrowolny (przykładowo tak w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 lipca 2010r. sygn. akt III SA/Gd 131/10). Przedmiotowy nakaz nie odnosi się jednakże do sytuacji, gdy orzeczona została eksmisja z danego lokalu. W takiej sytuacji przyjmuje się bowiem, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi opuszczenie lokalu w rozumieniu ww. art. 15 ust. 2, a w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie danej osoby z dotychczasowego miejsca pobytu. Co więcej, nieprzebywanie w miejscu stałego zameldowania w związku z utratą uprawnień do przebywania w danym lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6' ust. 1 ww. ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1851/12). Zdaniem organu zamiar stałego zamieszkiwania podnoszony przez odwołującą zostaje unicestwiony poprzez egzekucję wyroku orzekającego eksmisję. Niewymeldowanie zainteresowanej z lokalu powodowałaby fikcję prawną że osoba eksmitowana z lokalu pozostawałaby tam zameldowana, podczas gdy faktycznie w tym lokalu nie może przebywać. W niniejszej sprawie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego została przeprowadzona eksmisja Pani B. S. z zajmowanego lokalu przez komornika sądowego. W orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że na równi z opuszczeniem lokalu w rozumieniu omawianego przepisu należy traktować wykonanie przez komornika sądowego w drodze postępowania egzekucyjnego prawomocnego orzeczenia sądowego nakazującego eksmisję danej osoby z lokalu (wyroki NSA: z dnia 4 października 2007 r. sygn. akt II OSK 519/07 i z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. II OSK 788/08). Wykonanie prawomocnego wyroku sądu powszechnego orzekającego eksmisję nie może bowiem być uznane za działanie nielegalne (wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r. sygn. akt II OSK 65/05). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła B. S. wskazując, iż wydana ona została bez podstawy prawnej, ponieważ nigdy nie zaszły przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu skargi strona wskazał, iż wystąpiła do sądu o zasiedzenie nieruchomości. Skarżąca podniosła także, że obecni właściciele nieruchomości zostali wydziedziczeni aktem notarialnym. W skardze zwrócono również uwagę, iż organ wydał decyzję pomimo, że postępowanie ze skargi o wznowienia postępowania sądowego o eksmisję i postępowanie o zasiedzenie nie zostało zakończone. Skarżąca podniosła, iż nie weszła bezkarnie do domu, w którym mieszkała od 20 lat. W ocenie skarżącej uzasadnienie obu decyzji zawiera stek kłamstw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Natomiast z ust. 1 tego przepisu wynika, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek meldunkowy służy zarówno prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji, jak i ochronie interesów samych zainteresowanych meldunkiem oraz ochronie praw osób trzecich (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K. 20/01, OTK ZU A 2002/3/34). Trybunał Konstytucyjny wyeksponował rejestracyjny charakter meldunku i wskazał, że przedmiotem rejestru jest jedynie "przebywanie", a nie – "uprawnienie" do lokalu. "Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu". Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uwzględniając tę definicję, należy przyjąć, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego, ale konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. W rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że skarżąca w dniu [...] maja 2014 r. została eksmitowana ze spornego lokalu, co potwierdza protokół czynności komornika sądowego, zeznania świadków jak również zeznania skarżącej. Podstawą do przeprowadzenia tych czynności był prawomocny wyrok Sądu Rejonowego P. N. M. i W. w P. z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt [...] nakazujący skarżącej opróżnienie, opuszczenie i wydanie powodom spornego lokalu. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalonym jest pogląd, że "opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego opróżnienie i wydanie nieruchomości, podobnie jak w przypadku eksmisji, jest również opuszczeniem lokalu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby eksmitowanej (por. wyrok NSA, z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II OSK 65/05, LEX nr 188693). Wobec powyższego skoro osoba opuściła dotychczasowe miejsce pobytu i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Celem postępowania w sprawie o wymeldowanie jest bowiem zapewnienie zgodności zapisów rejestrowych w ewidencji ludności z rzeczywistym stanem, czyli miejscem pobytu danej osoby. Wymeldowanie nie wpływa na prawa rzeczowe, czy zobowiązaniowe strony (por. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2387/10). Fakt złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem eksmisyjnym czy też złożenia pozwu o zasiedzenie nie mogą mieć wpływu na zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie. Powtórzyć należy, iż eksmisji dokonano na podstawie wyroku sądowego, który obowiązany jest respektować skład orzekający w niniejszej sprawie jak i organy administracji publicznej orzekające o wymeldowaniu. Zatem skoro skarżąca opuściła lokal na skutek wykonania wyroku eksmisyjnego, to uznać, że zaistniały przesłanki o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika również, iż po eksmisji w tym samym dniu skarżąca włamała się do spornego lokalu i ponownie w nim zamieszkała. Powyższe wynika z zeznań świadków, zeznań skarżącej jak i wyroku Sądu Rejonowego P. N. M. i W. w P. III Wydział Karny z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt [...], w którym uznano skarżącą winną dokonania uszkodzenia mienia i działania na szkodę L.H., T. Z. i M. Z. w dniu [...]maja 2014 r. Stąd nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż nie włamała się do przedmiotowego lokalu skoro wyrokiem Sądu Rejonowego została uznana winną za uszkodzenie mienia należących do obecnych właścicieli nieruchomości. Sąd podziela pogląd zaprezentowany przez organ, iż nawet jeśli po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba, wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego, wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (por. wyrok NSA, z dnia 26 lutego 2003r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189). W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.