VII SA/Wa 2114/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-30
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na podstawie decyzji o warunkach zabudowy dla większego terenu, który następnie został podzielony na mniejsze działki, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli inwestor nie uzyskał nowej decyzji o warunkach zabudowy dla nowo wydzielonych działek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o warunkach zabudowy wydana dla większego obszaru jest wystarczająca dla mniejszego terenu powstałego w wyniku podziału, jeśli ten mniejszy teren w całości mieści się w obszarze objętym pierwotną decyzją. Brak nowej decyzji o warunkach zabudowy dla mniejszych działek nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a tym samym nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Podobnie, złożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla nieruchomości oznaczonej geodezyjnie, która następnie została podzielona, nie powoduje nieważności tego oświadczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że pozwolenie na budowę zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ decyzja o warunkach zabudowy dotyczyła działki o innej numeracji i większej powierzchni niż ta, na którą wydano pozwolenie, a inwestor nie złożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki, na którą faktycznie wydano pozwolenie. Skarżące spółki kwestionowały te ustalenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania od GINB na rzecz jednej ze skarżących spółek.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i Towarzystwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Towarzystwa [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) – po rozpatrzeniu odwołań Towarzystwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz Towarzystwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Towarzystwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem wbudowanym oraz przyłączem kablowym nn, na działkach nr ew. [...] i [...] w miejscowości [...], gmina [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GINB wskazał, że w jego ocenie zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] odpowiada prawu. Wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem jej wzruszenia. Z uwagi na okoliczność, że instytucja ta stoi w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a., może ona być stosowana jedynie po zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek. Postępowanie nadzorcze jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny, w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, weryfikuje samo orzeczenie.
Wskazał, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki społeczne wywołane decyzją.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), dalej Prawo budowlane, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodność z powyższym rozstrzygnięciem projektu budowlanego sprawdza właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego).
GINB podniósł, że z akt sprawy wynika, iż inwestor – Towarzystwo [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem w miejscowości [...] dołączył decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2003 r. znak: [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 etapu zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z infrastrukturą i ukształtowaniem terenu na działkach nr [...],[...],[...] i [...] w [...], gm. [...], w oparciu o którą opracowany został projekt budowlany (Opis techniczny, pkt 1.5.1. - k. 5).
Następnie Starosta [...] na podstawie ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2003 r. znak: [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Towarzystwu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem w miejscowości [...], gm. [...], na działkach nr ew. [...] oraz [...].
Analiza akt sprawy wykazała, że w dniu złożenia przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę działki nr ew. [...] oraz [...] nie istniały, bowiem decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] w wyniku podziału działki nr ew. [...] wydzielone zostały m.in. działki nr ew. [...] oraz [...], które następnie uległy dalszemu podziałowi, zatwierdzonemu decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...] m.in. na działkę nr ew. [...].
Organ zauważył, że powstałe w wyniku podziałów działki są diametralnie odmienne od działki nr ew. [...], bowiem są od niej kilkanaście razy mniejsze, tj. powierzchnia działki nr ew. [...] wynosiła 14,3291 ha, natomiast powierzchnia działki nr ew. [...] wynosi tylko 0,1860 ha (a więc 77-krotnie mniej). Nie można zatem mówić, wbrew stanowisku odwołujących się, o tożsamości działek i jedynie zmianie geodezyjnego oznaczenia, albowiem zmiana nie dotyczy wyłącznie numeru działki, ale także co wskazano wcześniej jej powierzchni.
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, stosownie do art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) określa rodzaj inwestycji, warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych oraz linie rozgraniczające teren inwestycji.
Ustalenie warunków zabudowy ma na celu przesądzenie, na podstawie obowiązujących na danym terenie przepisów prawa planistycznego, o zgodności zamierzonej inwestycji z tymi przepisami (postanowienie NSA z dnia 18 lipca 2005 r. sygn. akt II OPS 3/05). Decyzja o warunkach zabudowy przesądza zatem o rodzaju - przeznaczeniu, powierzchni zabudowy, wysokości, itd. - obiektu budowlanego, który może zostać na danym terenie wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa planistycznego. Innymi słowy, decyzja o warunkach zabudowy stanowi o tym, jaki obiekt i pod jakimi warunkami inwestor może wybudować w zgodzie z przepisami prawa na danej nieruchomości.
W myśl zaś § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) decyzja o warunkach zabudowy winna określać wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu. Oczywistym jest, że ustalenie wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy (uwzględniające planowane przedsięwzięcie - tzw. "nową zabudowę", o czym stanowi § 1 ww. rozporządzenia) dokonywane jest w stosunku do powierzchni działki albo terenu, na której planowane jest przedsięwzięcie.
Organ wskazał, że odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że parametry inwestycji określone w warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powinny dotyczyć działki nr ew. [...], albowiem to na tej działce zaprojektowano sporną inwestycję.
Tym samym, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, na akceptację nie zasługuje pogląd wyrażony w odwołaniach, jakoby "warunki zabudowy nie musiały być wydane do działki oznaczonej tak samo jak działka obejmująca zezwolenie na budowę". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podziela również stanowiska odwołujących się, zgodnie z którym "wystarczające jest gdy ustalone warunki obejmują obszar (teren) objęty decyzją o zabudowę".
Organ podkreślił, iż decyzja o warunkach zabudowy określa dopuszczalne parametry inwestycji na określonej działce. Jeżeli zmianie ulega którykolwiek z parametrów działki (np. jej powierzchnia zmniejsza się), stwierdzić należy iż dla nowopowstałej działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Teza odmienna oznaczałaby, że przy określeniu minimalnej powierzchni zabudowy działki pierwotnej, inwestycja projektowana na nowopowstałej działce, aby być zgodną z decyzją o warunkach zabudowy musiałaby wykraczać poza granice działki inwestora.
Stanowisko, zgodnie z którym zmiana stanu prawnego na gruncie obliguje inwestora do przedstawienia decyzji o warunkach zabudowy dla nowo wydzielonej nieruchomości, znajduje swe odzwierciedlenie w orzecznictwie, zaś nielegitymowanie się przez inwestora decyzją o warunkach zabudowy dotyczącą powstałej w wyniku podziału działki stanowi rażące - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił poglądu odwołujących się spółek, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 4 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Z uwagi na stwierdzony brak, w dacie wydawania pozwolenia na budowę, decyzji o warunkach zabudowy bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostają rozważania czy zapis decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2003 r. znak: [...] nakładający na inwestora obowiązek odprowadzenia wód opadowych w granicach własnego terenu do własnej kanalizacji burzowej należy odnosić do działki objętej inwestycją, czy też jak wskazuje odwołująca się spółka do całego kompleksu osiedla, a w konsekwencji, czy analizowana inwestycja narusza ustalenia decyzji o warunkach zabudowy.
GINB wskazał, że na wypadek niepodzielenia powyższego stanowiska o braku wymaganej prawem decyzji o warunkach zabudowy i przyjęciu, że dla spornej inwestycji wydana została taka decyzja, podziela stanowisko, iż decyzja o pozwoleniu na budowę w sposób rażący narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z uwagi na niezgodność z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które to rozstrzygniecie nałożyło na inwestora obowiązek odprowadzenia wód opadowych w granicach własnego terenu do własnej kanalizacji burzowej (pkt 2, tiret 5), zaś z projektu budowlanego wynika jednoznacznie, iż "wody opadowe odprowadzone zostaną na tereny zielone powierzchniowo" (Opis techniczny, pkt 3.5.4., s. 9). Realizacji kanalizacji deszczowej na działkach nr [...] i nr [...] nie przewiduje także projekt zagospodarowania terenu (rys. nr A-1). Zdaniem organu nie sposób zatem przyjąć, że spełniony został wymóg postawiony w decyzji o warunkach zabudowy.
GINB podzielił także pogląd Wojewody [...] dotyczący obarczenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] wadą rażącego naruszenia § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Jednocześnie stwierdził, że - wbrew twierdzeniom odwołujących się spółek - naruszenie ww. przepisu może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, że art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wprost uzależnia zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę od zapewnienia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W opinii GINB oceny powyższego naruszenia prawa nie zmienia wskazana w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. okoliczność wykonania studni chłonnych, albowiem rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stan prawny z dnia wydania tej decyzji, a na taką ocenę nie może mieć wpływu późniejsza zmiana prawa. Bez znaczenia zatem, również dla oceny skutków społeczno-gospodarczych stwierdzonych naruszeń, pozostają okoliczności jakie miały miejsce po wydaniu decyzji.
Zdaniem GINB organ pierwszej instancji zasadnie wskazał również na obarczenie decyzji o pozwoleniu na budowę wadą rażącego naruszenia art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Jak bowiem wynika z akt sprawy, składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor wskazał działkę nr ew. [...], natomiast decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy działki nr ew. [...], co do której inwestor nie złożył wymaganego oświadczenia. Jakkolwiek inwestor oświadczył, że nastąpiła zmiana numeracji działki i dotychczasowa działka nr ew. [...] otrzymała nr [...], tym niemniej okoliczności tej nie potwierdza treść wyrysu z ewidencji gruntów wg stanu na dzień [...] sierpnia 2007 r., załączonego do pisma Starostwa Powiatowego w [...] (zlecenie [...]), z którego wynika że działka nr ew. [...] (co do której inwestor złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane) usytuowana jest w całkiem innym miejscu, aniżeli działka, na której zaprojektowana została sporna inwestycja (projekt zagospodarowania terenu, rys. nr 1), co do której inwestor nie złożył wymaganego oświadczenia.
Organ wskazał, że nie podziela argumentacji odwołujących się spółek, wskazującej iż "fakt podziału działki na mniejsze nie implikuje (...) nieważności oświadczenia", albowiem "przepis nie mówi, że oświadczenie dotyczyć ma działki oznaczonej geodezyjnie, lecz nieruchomości". Powyższemu poglądowi przeczy treść oświadczenia, w którym inwestor "oświadcza, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr ...". Należy zatem wskazać oznaczenie geodezyjne działki, zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
GINB wskazał, że naruszone zostały przepisy, których treść nie budzi wątpliwości, zaś rekonstrukcja zawartych w nich norm prawnych nie wymaga dokonania jakiejkolwiek wykładni.
Przechodząc do oceny skutków społeczno-gospodarczych stwierdzonych naruszeń organ stwierdził, że pozostawienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę byłoby nie do pogodzenia w praworządnym państwie. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] stanowiłaby bowiem wyraz pobłażliwości i akceptacji dla nagannej, ze społecznego punktu widzenia, praktyki naruszania prawa wbrew konstytucyjnemu obowiązkowi jego przestrzegania przez każdego (art. 83 ustawy zasadniczej), a także naruszania ładu przestrzennego. Ustalony ład przestrzenny jest istotnym elementem obrotu gospodarczego (nieruchomości), ponieważ winien dawać gwarancję, że na danym terenie powstaną tylko takie obiekty, i tylko w takim kształcie, w jakim dopuszcza to decyzja o warunkach zabudowy. Realizacja ustaleń decyzji o warunkach zabudowy w procesie inwestycyjnym stanowi z jednej strony obowiązek dla inwestora, z drugiej zaś daje gwarancję zrealizowania każdego zamierzenia, które jest zgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Stanowi również gwarancję dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, że nie powstanie zabudowa niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy, a tylko taka, na którą organ wyraził zgodę w decyzji o warunkach zabudowy. Naruszenie więc powyższych zasad godzi w istotne wartości prawne i społeczne, nie może być zatem ignorowane ani przez organy, ani przez inwestorów.
Powyższe nie pozwala przyjąć, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] wydana została przez organ praworządnego państwa.
Wbrew twierdzeniu odwołujących się przesłanka z art. 156 § 2 k.p.a. odnosi się do skutków prawnych, a nie faktycznych. Zrealizowanie inwestycji stanowi czynność faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutek prawny, co oznacza, że decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych.
Zdaniem organu możliwe jest zatem stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, pomimo że obiekt został zrealizowany i nawet w zgodności z przepisami prawa budowlanego oddany do użytkowania.
W skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Towarzystwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i Towarzystwo [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] zarzuciły zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie uzasadnionego interesu prawnego skarżącego,
2) naruszenie prawa materialnego i proceduralnego, a zwłaszcza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i innych wskazanych w uzasadnieniu skargi przepisów prawa,
3) nie uwzględnienie istnienia negatywnej przesłanki wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z uwagi na nieodwracalne skutki z art. 156 § 2 k.p.a.
Jednocześnie wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i ewentualnie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazało, że skarga sprowadza się do kwestionowania poglądu GINB co do tego, że czy ewentualne naruszenia prawa miały charakter oczywisty, czy miały one - o ile były - charakter rażący oraz czy nawet pewne uchybienia formalne uzasadniają sięganie do sankcji nieważności.
Podniesiono, że w orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: a) oczywistość naruszenia prawa, b) charakter przepisu, który został naruszony, c) racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. W sprawie brak jest wskazanych wyżej przesłanek.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, uznając ją za bezzasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270, ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż decyzja prawo narusza dlatego skarga podlegała uwzględnieniu.
Na wstępie podkreślić należy, że kontrolowana przez sąd decyzja została wydana po uchyleniu wcześniejszej decyzji GINB wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013r wydanym w sprawie VII SA/Wa 2561/12.
Przedmiotowym wyrokiem Sąd uwzględnił skargę Towarzystwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] i Towarzystwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję GINB z dnia [...] sierpnia 2012r utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012r stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzja GINB została wydana z naruszeniem art. 15 k.p.a. dlatego ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy " w przypadku ustalenia, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] zawiera inne, niż stwierdził organ pierwszej instancji naruszenia mogące skutkować stwierdzeniem nieważności powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, w celu przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie nowych przesłanek".
Stosując się do wiążącej oceny prawnej GINB decyzją z dnia [...] września 2012r uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012r wskazując, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda powinien poczynić ustalenia, czy inwestor posiadał wymaganą przez art. 32 ust 4 Prawa budowlanego decyzję dotyczącą warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzorczy uznał, iż inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy co do działki, na którą wydano pozwolenie na budowę, a także złożył oświadczenie co do prawa dysponowania terenem dotyczącym inaczej oznaczonej geodezyjnie działki. Ponadto wskazano na naruszenie decyzji o warunkach zabudowy polegające na niezgodności projektu budowlanego z warunkami zabudowy w zakresie odprowadzenia wód opadowych.
Sąd nie podziela stanowiska organów o braku wymaganej prawem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki, na którą wydano pozwolenie na budowę,
Inwestor przedstawił decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2003 r. znak: [...] ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 2 etapu zespołu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z infrastrukturą i ukształtowaniem terenu na działkach nr [...],[...],[...] i [...] w [...], gm. [...], w oparciu o którą opracowany został projekt budowlany.
Decyzja o warunkach zabudowy obejmowała teren budowlany o powierzchni ponad 14 ha, a przedmiotowa działka inwestycyjna nr ew. [...] oraz działka drogowa nr ew. [...] wchodziły w całości w obręb tego terenu, co nie jest kwestionowane przez organy nadzorcze i wynika z decyzji podziałowych Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] w wyniku podziału działki nr ew. [...] wydzielone zostały m.in. działki nr ew. [...] oraz [...], które następnie uległy dalszemu podziałowi, zatwierdzonemu decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...] m.in. na działkę nr ew. [...] – objętą pozwoleniem na budowę kwestionowanej inwestycji.
Wbrew ocenie organów nadzorczych nie doszło do zakłócenia ładu planistycznego który został uregulowany decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2003r dla obszaru większego.
Z projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę wynika, że została zachowana linia zabudowy frontowej min 6 m od granicy nieruchomości. Zachowany został stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni niezabudowanej działki oraz rodzaj zabudowy i kształt dachu.
Z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności mamy do czynienia wyłącznie w sytuacji w której zastosowanie normy prawnej nie wymaga jakiejkolwiek wykładni.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi bowiem organ nadzorczy wywodzi sprzeczność decyzji z prawem w drodze wykładni prawa.
Żaden przepis prawa nie nakazuje, by warunki zabudowy musiały być wydane dla działki oznaczonej tak samo jak działka obejmująca pozwolenie na budowę. Wystarczające jest gdy ustalone warunki zabudowy obejmują teren objęty decyzją o pozwoleniu na budowę, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Wskazane przez organ przepisy, które miały zostać rażąco naruszone tj. art. 32 ust 4 pkt 1 i art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie stanowią, że dla działek powstałych w wyniku podziału działki dla której wydana została decyzja o warunkach zabudowy istnieje konieczność ponowienia procedury o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Starosta [...] przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] sprawdził stosownie do art. 35 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2003 r. znak: [...] o warunkach zabudowy, która to decyzja była ważna.
Żaden z przepisów nie zajmuje się wprost czy nawet pośrednio problemem, czy decyzja o warunkach zabudowy wydana dla większego obszaru jest wystarczająca dla obszaru mniejszego albo czy zmiany oznaczeń działek bądź ich podział rodzi konieczność ponownego wydania decyzji o warunkach zabudowy. Podkreślić należy, iż ustawodawca nie posługuje się pojęciem nieruchomości czy działki geodezyjnej, lecz pojęciem terenu. Określenie takie nie odwołuje się więc do oznaczenia geodezyjnego i prawnego, ale do tożsamości terenu objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę z terenem objętym decyzją o warunkach zabudowy. Sąd nie podziela również dokonanej przez organ oceny dotyczącej rażącego naruszenia art. 33 ust 2 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć (...) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Przepis ten wyraźnie wskazuje, że oświadczenie ma dotyczyć nieruchomości, a nie działki oznaczonej geodezyjnie. W rozpoznawanej sprawie inwestor złożył takie oświadczenie, a fakt podziału działki na mniejsze nie powoduje nieważności złożonego oświadczenia.
Tym samym Starosta [...] nie był zobowiązany wzywać inwestora do zmiany oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nietrafna jest także ocena dotycząca rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z uwagi na niezgodność z treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które to rozstrzygnięcie nałożyło na inwestora obowiązek odprowadzenia wód opadowych w granicach własnego terenu do własnej kanalizacji burzowej.
Projekt architektoniczno-budowlany zawiera opracowanie sieci kanalizacji deszczowej (pkt 15.4, str. 10).
Wynika z niego, że odprowadzenie wód opadowych z utwardzonych nawierzchni drogowych w tym również z podjazdów do garaży nastąpi poprzez wpusty uliczne w drodze wewnątrzosiedlowej. Sieć kanalizacji deszczowej jest aktualnie realizowana i przebiega pod nawierzchnią jezdni drogi wewnątrzosiedlowej. Pozostałe wody opadowe odprowadzone zostaną na tereny zielone powierzchniowo.
Z pisma projektanta z dnia 4 października 2013 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika ponadto, że w trakcie realizacji budynku na działce nr [...] wybudowano dwie studnie chłonne do których podłączono odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku. W ocenie projektanta wykonanie studni chłonnych jest zgodne z warunkami zabudowy i nie stanowi istotnego odstępstwa od projektu budowlanego.
Okoliczność wybudowania dwóch studni chłonnych powinna zostać uwzględniona przy dokonanej ocenie społecznych skutków, które wywołuje badana decyzja.
W ocenie Sądu inwestor wypełnił w całości zapis zawarty w decyzji o warunkach zabudowy odnoszący się do odprowadzenia wód deszczowych z całego kompleksu osiedla do własnej kanalizacji burzowej.
Za uzasadnione Sąd uznał zarzuty dotyczące braku przesłanek rażącego naruszenia prawa natomiast niezasadny jest zarzut dotyczący nieodwracalności skutku prawnego spowodowanego zrealizowaniem inwestycji.
Wykonanie obiektu budowlanego nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, a jedynie skutek faktyczny.
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1993 r. (sygn. akt. III AZP 23/93, publ. OSNC 1994/5/108) zawierający tezę, iż "zrealizowanie inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu budowlanym wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności tej decyzji mimo zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.", nie został zaakceptowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, które dopuszcza stwierdzenie nieważności.
Z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz 1270 ze zm.) uchylił obie zaskarżone decyzje.
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło