I GSK 1428/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-05
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Zofia Borowicz, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ustalenie pochodzenia towaru (krzemu) na potrzeby cła antydumpingowego wymaga uwzględnienia jego przeznaczenia, a nie tylko obiektywnego rozróżnienia między produktem wyjściowym a przetworzonym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustalenie pochodzenia towaru, w którego produkcji zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, wymaga uwzględnienia nie tylko obiektywnego rozróżnienia między produktem wyjściowym a przetworzonym, ale także przewidzianego przeznaczenia towaru. Raport OLAF, choć dopuszczalny jako dowód, nie zwalnia organów celnych z obowiązku wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym wniosków dowodowych strony, a ograniczenie postępowania dowodowego do tego raportu stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła importu krzemu metalicznego z Tajwanu, który według organów celnych faktycznie pochodził z Chin i podlegał cłu antydumpingowemu. Spółka importująca twierdziła, że towar nabył tajwańskie pochodzenie na skutek istotnego przetworzenia na Tajwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów celnych, uznając, że nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności, w szczególności przeznaczenia krzemu, co było kluczowe dla oceny, czy proces obróbki na Tajwanie stanowił istotne przetworzenie nadające pochodzenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu celnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w Gdyni.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Gdyni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 157/15 w sprawie ze skargi C. S.A. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz C. S.A. w S. 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 157/15, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uwzględnił skargę C. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia co do pochodzenia towaru, określenia ostatecznego cła antydumpingowego oraz długu celnego i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. Sąd orzekł o kosztach postępowania (art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.) oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana (art. 152 p.p.s.a.).
Przedstawiając stan faktyczny Sąd podał, że w dniu 2 marca 2009 r. Agencja Celna A., działając jako przedstawiciel bezpośredni firmy C. S.A. w S. (dalej: spółka) zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar - krzem metaliczny, importowany z Tajwanu według faktury [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Eksporterem przedmiotowego towaru była firma L. Co. Ltd.
Zgłoszenie spełniało wymogi formalne, wobec czego zostało przyjęte i zaewidencjonowane pod numerem [...]. Kraj pochodzenia krzemu przyjęto na podstawie przedłożonego świadectwa pochodzenia nr [...], zaś kwotę długu celnego wyliczono w oparciu o stawkę celną erga omnes 5,5 %.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Gdańsku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli ww. zgłoszenia celnego, bowiem w lutym 2012 r. wpłynął sporządzony przez przedstawicieli Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) Raport nr OF/2010/0827 z przeprowadzonego przy współpracy tajwańskich władz dochodzenia dotyczącego eksportu krzemu metalicznego. Dochodzenie OLAF przeprowadzone zostało w związku z podejrzeniem, iż towar deklarowany jako pochodzący z Tajwanu faktycznie pochodzi z Chińskiej Republiki Ludowej. W nadesłanym Raporcie stwierdzono, że na podstawie zebranych na Tajwanie danych można wyciągnąć wniosek, iż tajwańskie firmy objęte dochodzeniem, (w tym L. Co. Ltd.) importowały krzem z Chińskiej Republiki Ludowej do Tajwanu oraz ponownie eksportowały chiński krzem do Unii Europejskiej, deklarując jego tajwańskie pochodzenie. Stwierdzono także, iż badane spółki zajmowały się handlem, a nie produkcją krzemu. Postanowieniem z 10 lutego 2014 r. włączono do akt końcowy raport OLAF nr OF/2010/0927/B1 z 28 listopada 2013 r., stanowiący podsumowanie kontroli prowadzonej na Tajwanie w zakresie deklarowania pochodzenia krzemu z Tajwanu do krajów UE i jednocześnie wyznaczono stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się na temat zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2014r., Naczelnik Urzędu Celnego w Gdańsku zmienił przedmiotowe zgłoszenie celne, określając dla towarów nim objętych kraj pochodzenia - Chiny, stawkę cła antydumpingowego w wysokości 19%, niezaksięgowaną kwotę cła antydumpingowego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 35.313 zł oraz odstąpił od poboru odsetek wynikających z art. 65 ust. 5 ustawy dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.).
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że raport OLAF nr OF/2010/0827 powstał po odbytej misji, której celem było wspólne zbadanie, wraz z władzami tajwańskimi, Ministerstwem Spraw Gospodarczych - Tajwańskim Biurem Handlu Zagranicznego (BOFT) oraz Ministerstwem Finansów - Wydział Dochodzeń (DOI) podejrzewanego przeładunku krzemu metalicznego pochodzącego z Chin zadeklarowanego jako pochodzący z Tajwanu celem importu do Unii Europejskiej i uniknięcia środków antydumpingowych. Misja prowadzona była w odniesieniu do przesyłek zgłoszonych przez kraje członkowskie, eksportowanych przez wytypowane tajwańskie spółki, w tym przez L. Co. Ltd. Wizytacja w tej spółce odbyła się w dniu 15 lipca 2011 r. i jej dyrektor wyjaśnił, że krzem importowany z Chin był składowany w magazynie firmy, a następnie oczyszczany przed kruszeniem na mniejsze kawałki. Organ zauważył, że proces ten nie stanowi przetworzenia nadającego pochodzenie ani obróbki w rozumieniu art. 24 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. ze zm.; dalej: WKC). Zatem przedmiotowy krzem nadal pochodzi z Chin i podlega cłom antydumpingowym przy importowaniu do UE.
Wyniki końcowego raportu OLAF jednoznacznie wskazują, że żadna z badanych spółek nie działała jako rzeczywisty producent krzemu oraz że badane spółki importowały krzem z Chin i ponownie go eksportowały częściowo bez przetworzenia lub jedynie po ograniczonym przetworzeniu (oczyszczanie, rozdrabnianie). Podczas procesu kruszenia krzemu w fabryce L. usuwano jedynie zanieczyszczenia w postaci żużlu z powierzchni bryłek krzemu. Wbrew twierdzeniom eksportera proces ten nie mógł spowodować obniżenia poziomu zanieczyszczeń do wysokości 80 %. Dla osiągnięcia takiego poziomu redukcji zanieczyszczeń, konieczne jest bowiem skruszenie krzemu do postaci drobnego proszku i poddanie procesowi ługowania, co nie było wykonywane w fabryce.
Dla przedmiotowego towaru, klasyfikowanego do kodu Taric 2804 69 00 90 stawka cła erga omnes nie uległa zmianie, natomiast stawka cła antydumpingowego ostatecznego, zgodnie z art. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 467/2010 z dnia 25 maja 2010 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz krzemu pochodzącego z Chin wynosi 19% od wartości celnej towaru. W konsekwencji też zadeklarowanie tajwańskiego pochodzenia towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym, w istocie pochodzących z Chin, spowodowało ominięcie cła antydumpingowego i zaniżenie należności celnych. Organ uznał jednak, że zadeklarowanie tajwańskiego pochodzenia nie było spowodowane winą lub zaniedbaniem importera.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Gdyni utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że całość materiałów zgromadzonych w trakcie misji OLAF-u na Tajwanie potwierdziła, że za kraj pochodzenia towaru należy uznać Chiny. Wbrew twierdzeniom strony, krzem nie był na Tajwanie poddany obróbce uprawniającej do nadania towarowi niepreferencyjnego pochodzenia zgodnie z art. 24 WKC oraz notami wyjaśniającymi kryteria ustalania unijnego niepreferencyjnego pochodzenia towarów z działu 28 Taryfy Celnej (kod HS 2804 - krzem). Przetworzenie bądź obróbka powoduje nadanie niepreferencyjnego pochodzenia tylko wówczas, gdy oczyszczenie towaru eliminuje 80% zanieczyszczeń.
Wskazano, że zgodnie z regułą 3 do rozdziału 28 Taryfy celnej, oczyszczanie jest procesem uważanym za proces nadający pochodzenie w przypadku, gdy następuje eliminacja 80% zawartości zanieczyszczeń. Natomiast reguła nr 4 do rozdziału 28 stanowi, że umyślna i kontrolowana redukcja cząstek w materiale, w sposób inny niż poprzez kruszenie, w której rezultacie cząsteczki materiału otrzymują określony rozmiar, podział lub określoną powierzchnię, które są z kolei adekwatne do celów powstającego materiału oraz posiadają inne właściwości fizyczne lub chemiczne różniące się od materiałów wyjściowych, winna być uznawana za proces nadający pochodzenie. W przedmiotowej sprawie kryteria zawarte w regule 3 i 4 nie zostały spełnione, co wykazało postępowanie przeprowadzone przez OLAF, ponieważ oczyszczanie przeprowadzane za pomocą sprzętu typu bębniarka nie zostało wykonane w 80%, natomiast kruszenie nie stanowiło zamierzonej i kontrolowanej redukcji bloków krzemu na cząsteczki.
W ocenie Organu tajwański krzem, którego dotyczy niniejsza sprawa, jest przywożony do Unii w formie brył. Jeżeli miałby zostać skutecznie oczyszczony należałoby go zredukować do proszku, a następnie po oczyszczeniu ponownie dokonać stopienia krzemu i ponownego uformowania brył o takiej wielkości, jakie były wysyłane do Unii. Jednak tego rodzaju zabiegi byłyby kosztowne i powodowały znacznie wzrost wartości dodanej do przetwarzanego produktu.
Uwzględniając skargę WSA wskazał, że poza sporem pozostaje, że spółka L. Co Ltd. sprowadzała krzem metaliczny z Chin do Tajwanu, a następnie eksportowała krzem do krajów Unii Europejskiej, w tym do Polski. Odbiorcą eksportowanego krzemu była m.in. skarżąca spółka. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się więc wyłącznie do oceny, czy będący przedmiotem eksportu towar zachował, tak jak przyjęły organy celne - pochodzenie chińskie, czy też - jak podnosi strona skarżąca - zgodnie z art. 24 WKC nabył tajwańskie pochodzenie na skutek dokonanego na Tajwanie istotnego przetworzenia.
Podstawą przyjęcia przez organy celne, że towar zachował chińskie pochodzenie są wnioski zawarte w raporcie OLAF nr OF/2010/0827 z przeprowadzonej misji na Tajwanie oraz decyzja BOFT z dnia 2012 r. uchylająca pierwotne stanowisko w kwestii pochodzenia krzemu. Dowody wnioskowane w toku postępowania przez importera nie zostały przeprowadzone. W ocenie organów celnych ustalenia misji OLAF były wystarczające dla ustalenia pochodzenia towaru. W świetle okoliczności, które zostaną przedstawione poniżej, stanowi to uchybienie, które skutkuje istotnymi brakami przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego.
Sąd wskazał, że w sprawie ustalono pochodzenie towaru, pomimo niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie ustalono przeznaczania krzemu, co w świetle orzecznictwa TSUE było konieczne dla sprecyzowania, co stanowi faktyczne "zanieczyszczenie" towaru importowanego przez stronę skarżącą, z uwagi na cel gospodarczy, do jakiego ten towar ma być wykorzystany.
Sąd stwierdził, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 187 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.) należy uznać za zasadny. Dokonane przez organy ustalenie stanu faktycznego było bowiem niewystarczające w zakresie prawidłowego stwierdzenia, co stanowi zanieczyszczenie krzemu metalicznego, stwierdzenia redukcji zanieczyszczeń krzemu w procesie jego przerobu na Tajwanie, a także braku rozpatrzenia twierdzeń i wskazań strony odnośnie zanieczyszczeń krzemu, przeznaczenia tego towaru, wykorzystywania i cech jakie krzem posiadał po i przed obróbką, jakiej podlegał na Tajwanie, jak również zaniechania rozpatrzenia części dowodów wskazanych przez stronę oraz oparcia decyzji o dane zawarte wyłącznie w dokumentach sporządzonych przez OLAF. Powyższe braki powodują, że przypisanie towarowi chińskiego pochodzenia należy uznać za co najmniej przedwczesne.
W ocenie Sądu ograniczenie przez organ materiału dowodowego do raportu OLAF, stanowi o brakach postępowania wyjaśniającego. Raport OLAF stanowi dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym i że posiada taką samą wartość dowodową, jak podobne dokumenty sporządzane w postępowaniach prowadzonych przed organami krajowymi. Nie jest to jednak dowód niepodważalny, czy jak wskazują organy, niepodlegający ich swobodnej ocenie. Zauważyć należy, że w sytuacji gdy strona postępowania wnioskuje o przeprowadzenie dowodów, które w jej ocenie skutecznie podważają ustalenia raportu OLAF, organ winien uwzględnić wnioski dowodowe. Zobligowany jest bowiem wyjaśnić sprawę w sposób niebudzący wątpliwości. Fakt wydania przez OLAF raportu, z takiego obowiązku organów celnych nie zwalnia. Wynika to wprost z treści art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który nakłada na organ celny obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z kolei art. 191 Ordynacji podatkowej wyraża zasadę swobodniej oceny dowodów, według której organ celny prowadzący postępowanie podatkowe, przy ocenie wiarygodności zgromadzonych dowodów nie jest skrępowany żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów i dokonuje tej oceny w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na zebranym materiale dowodowym.
W ocenie Sądu zauważyć należy, że znajdujący w aktach raport OLAF w zakresie, w jakim odnosi się do objętego przedmiotowym zgłoszeniem towaru, zawiera ustalenia, które budzą wątpliwości niedające się - w oparciu o materiał dowodowy sprawy - usunąć. Badanie procesu technologicznego w ramach misji OLAF nie zostało bowiem przeprowadzenie przy uwzględnieniu przeznaczenia towaru.
W sytuacji gdy materiał dowodowy ogranicza się tylko do raportu OLAF taka weryfikacja nie została przeprowadzona i nie była możliwa. Niezależnie od zgłaszanych przez stronę wniosków dowodowych, mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy, uzasadnionym przede wszystkim było powołanie biegłego dla oceny stopnia usunięcia zanieczyszczeń z importowanego towaru przy uwzględnieniu konkretnego przeznaczenia sprowadzanego surowca.
Na mocy postanowienia Sądu, jako dowód w przedmiotowej sprawie został dopuszczony, przedłożony przez stronę skarżącą wyrok Federalnego Sądu Finansowego z Austrii wraz z tłumaczeniem z dnia 4 marca 2015 r., symbol akt RV/4200075/2014. Sąd austriacki uchylił decyzję nakładającą cło antydumpingowe na podmiot austriacki importujący krzem z Tajwanu od spółki L. Co. Ltd. W wyroku podkreślono, że decyzja Federalnego Trybunału Finansowego nie bazuje na wynikach misji wspólnotowej OLAF, stąd też postępowanie oraz ustalenia misji były w ocenie austriackiego sądu nieistotne dla wyniku rozstrzyganej przed nim sprawy. Opierając się na opinii biegłego z zakresu metalurgii Bernda Friedricha, na którą powołuje się również strona skarżąca, w wyroku przyjęto, że krzem wykazuje właściwości pozwalające na jego stosowanie w produkcji aluminium dopiero po usunięciu zanieczyszczeń niemetalicznych. Przy produkcji stopów aluminium zawarte w krzemie składniki metaliczne są ważnymi elementami stopów i dlatego w przypadku tych składników metalicznych w importowanym krzemie nie może być zdaniem austriackiego sądu mowy o zanieczyszczeniach.
Wskazany wyrok zrealizował wynikającą z orzecznictwa TSUE zasadę, że ustalenie procentowego stopnia oczyszczenia krzemu, zależy od przeznaczenia krzemu. Na okoliczność stwierdzenia, co stanowi zanieczyszczenie krzemu z uwagi na jego przeznaczenie jako dowód w sprawie dopuszczono opinię biegłego z zakresu metalurgii. W będącym przedmiotem kontroli tutejszego Sądu postępowaniu nie ustalono przeznaczenia importowanego krzemu. Jak zasadnie wskazuje zaś strona skarżąca w badaniach możliwej redukcji poziomu zanieczyszczeń krzemu przeprowadzonych w ramach misji OLAF za zanieczyszczenia krzemu uznano zarówno składniki niemetaliczne, jak i metaliczne. Opierając rozstrzygnięcie wyłącznie na wynikach raportu OLAF, organy w istocie nie ustaliły poziomu redukcji tych składników krzemu, które można uznać za jego zanieczyszczenia z uwagi na dalsze przeznaczenie towaru.
W zaleceniach Sąd wskazał, że Organ zobowiązany jest przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie przeznaczenia importowanego krzemu oraz stopnia usunięcia zanieczyszczeń krzemu na skutek obróbki surowca na Tajwanie. Następnie na podstawie art. 24 WKC i przy uwzględnieniu interpretacji tego przepisu przez TSUE rozstrzygnąć, czy importowany krzem został poddany ostatniej, istotnej i ekonomicznie uzasadnionej obróbce, a tym samym nabył preferencyjne pochodzenie. Reasumując, Sąd podkreśla, że wyroki TSUE mają za zadanie ujednolicenie orzecznictwa w sądach krajowych. Powołany wyżej wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 11 lutego 2010 r., C-737/08 ma istotne znacznie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ponieważ w trybie prejudycjalnym dokonano w nim interpretacji art. 24 WKC, będącego postawą wydania zaskarżonej do tutejszego Sądu decyzji.
Od wyroku Sądu I instancji Organ wniósł skargę kasacyjną, wyrok zaskarżył w całości i domagał się jego uchylenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 24 WKC polegającej na błędnym zrozumieniu treści, poprzez przyjęcie, iż oprócz obiektywnego rozróżnienia pomiędzy wyrobem wyjściowym a wyrobem powstałym na skutek przetworzenia przy określaniu jego pochodzenia, to przeznaczenie towaru stanowi kryterium do ustalania jego pochodzenia;
2) prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., polegające na tym, że WSA w Gdańsku w wyniku błędnej interpretacji art. 24 WKC i niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej zastosował środki określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku z dnia [...] marca 2014 r. i niezasadnie zarzucił organom celnym naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. poprzez swobodne ustalenie, że dokonane przez organ celny ustalenia faktyczne były niewystarczające, albowiem ciążył na nim obowiązek ustalenia przeznaczenia towaru.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, zgodnie z art.174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Z zarzutów tych wynika, że istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie odnosi się do kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w Gdańsku w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia co do pochodzenia towaru, określenia kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oraz długu celnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Gdańsku oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd I instancji dokonał wykładni art. 24 WKC, który stanowi, że towar, w produkcję którego zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, uznawany jest za pochodzący z kraju, w którym podlega ostatniej, istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu w przedsiębiorstwie wyposażonym do tego celu, co daje w efekcie wytworzenie nowego produktu lub stanowi istotny etap produkcji. Wyjaśniając znaczenie powyższej regulacji Sąd I instancji odwołał się do stanowiska Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, według którego ostatnia obróbka bądź przetworzenie jest tylko wtedy znacząca w myśl art. 24 WKC, gdy wynikły z niej wyrób odznacza się szczególnymi właściwościami oraz wykazuje specyficzne cechy, których nie miał przed tą obróbką lub przetworzeniem.
Jak zaznaczył Sąd I instancji z orzecznictwa ETS należy wywnioskować, że oprócz obiektywnego i dającego się stwierdzić rozróżnienia pomiędzy wyrobem wyjściowym a wyrobem powstałym na skutek przetworzenia, należy odpowiadając na pytanie o pochodzenie towaru uwzględnić również przewidziane przeznaczenie towarów. W odniesieniu do tego poglądu, który nakazuje również wzięcie pod uwagę pochodzenie towaru, Sąd I instancji wskazał na wyrok ETS z 11.02.2010 r. C-373-08 oraz dopuszczony jako dowód w sprawie wyrok Federalnego Sądu Finansowego z Austrii wraz z tłumaczeniem z dnia 4 marca 2015 r. symbol akt RV/4200075/2014, w którym przyjęto, że ustalenie procentowego stopnia oczyszczenie krzemu zależy od jego przeznaczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji co do tego, że kryterium przeznaczenia towaru (krzemu) należy brać pod uwagę w przypadku ustalenia pochodzenia towaru, w produkcji którego zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, zważywszy na pkt 52 wyroku ETS C-373-08, gdzie zawarto istotne wskazówki dotyczące oceny spełnienia przesłanek zastosowania art. 24 WKC w przypadku oczyszczania krzemu. We wskazanym pkt 52 powołanego wyroku ETS wyraźnie zaznaczono, że kryteria jakie powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu pochodzenia towaru w odniesieniu do krzemu, to obiektywne rozróżnienie pomiędzy wyrobem wyjściowym a wyrobem przetworzonym oraz przeznaczenie krzemu. Mając powyższe na uwadze zarzut skargi kasacyjnej w odniesieniu do wskazanego naruszenia przepisu prawa materialnego należy ocenić jako nieusprawiedliwiony.
Dokonując natomiast oceny zarzutu naruszenia przepisów postępowania na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu podatkowym organy stosujące Ordynację podatkową są zobowiązane każdorazowo podjąć czynności zmierzające do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w sprawie, co wynika zwłaszcza z art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 190, art. 197 i art. 198 Ordynacji podatkowej. Sąd I instancji uznał, że dokonane przez organy ustalenia faktyczne są niewystarczające w zakresie prawidłowego stwierdzenia, co stanowi zanieczyszczenie krzemu metalicznego, stwierdzenia redukcji zanieczyszczenia krzemu w procesie jego przerobu na Tajwanie, a także braku rozpatrzenia twierdzeń i wskazań strony odnośnie zanieczyszczeń krzemu, przeznaczenia tego towaru, wykorzystywania i cech jakie krzem posiadał po i przed obróbką jakiej podlegał na Tajwanie. Wskazał także, że w sprawie organy zaniechały rozpatrzenia części dowodów wskazanych przez stronę, opierając decyzję wyłącznie na dokumentach sporządzonych przez OLAF. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w sprawie organy nie uwzględniły pomimo wniosku strony dowodów przedstawionych przez stronę, opierając się jedynie na raporcie OLAF, który uznały za dokument urzędowy niepodlegający swobodnej ocenie dowodów. W aktach sprawy brak jest postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodów zaś stanowisko organu o braku przydatności zgłoszonych przez stronę dowodów wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji.
W tych okolicznościach należy zgodzić się z Sądem I instancji, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy ograniczenie postępowania dowodowego do raportu OLAF narusza reguły postępowania dowodowego. Przepisy rozporządzenia nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) Dz. U. UE L z dnia 31 maja 1999 r. stanowią, że raporty sporządzone przez ten urząd na zakończenie prowadzonego dochodzenia, stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych administracyjnych kontrolerów. Podlegają one takim samym zasadom oceny, jak te mające zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzonych przez krajowych administracyjnych kontrolerów i mają taką samą wartość jak te raporty (art. 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia).
Z przywołanej regulacji wynika, że raport OLAF stanowi jak najbardziej dopuszczalny dowód w prowadzonym, przez odpowiednie polskie władze krajowe, w pełni autonomicznym postępowaniu celnym ukierunkowanym na przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego, który podlega ocenie organów na zasadach ogólnych. Istnienie takiego raportu w niniejszej sprawie w żadnym razie nie może prowadzić do ograniczenia postępowania dowodowego jedynie do tego dowodu, co trafnie przedstawił Sąd I instancji.
Z uwagi na powyższe również zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło