I SA/Ol 244/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi Spółki A w O. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", Nr "[...]", w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), przedłużył Spółce A termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług w wysokości 825.758 zł, za wrzesień 2014 r.. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na to postanowienie strona wniosła m.in. o wstrzymanie jego wykonania. Uzasadniając wniosek wskazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i powstania nieodwracalnych skutków polegających na utracie płynności finansowej oraz konieczności ogłoszenia upadłości, czy likwidacji. W ocenie Spółki, wstrzymanie wykonania postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu nadpłaty podatku VAT jest dopuszczalne (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt: GZ 138/04). Jak podniosła, kwota nadpłaty podatku VAT, która nie została jej dotychczas zwrócona wynosi 689.786 zł. Kwota ta jest niezbędna dla dalszego funkcjonowania skarżącej, która posiada kredyt obrotowy na rachunku bankowym w kwocie 2.500.000 zł, przy czym obecne saldo wynosi 1.562.349,92 zł. Skarżąca posiada ponadto przeterminowane zobowiązania wobec kontrahentów na łączną kwotę 1.002.830,02 zł. Powyższe wskazuje, że aktualnie Spółce brakuje kwoty 165.180,28 zł, co w perspektywie niewstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w ciągu następnego miesiąca spowoduje, że sytuacja Spółki znacznie pogorszy się. Do dnia 12 kwietnia 2015 r. należności wyniosą łącznie 3.462.187,64 zł, zaś zobowiązania – 3.721.684,15 zł i koszty działalności operacyjnej 1.309.910,75 zł, co spowoduje, że Spółce będzie brakowało środków w kwocie 631.757,18 zł. Jednocześnie z uwagi na śmierć jedynego wspólnika, nie jest ona w stanie posiłkować się kredytami bankowymi lub dopłatami wspólnika. W tej sytuacji, Spółka będzie zobligowana do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Grozi jej przy tym wypowiedzenie umowy kredytu obrotowego. W wyniku zaskarżonego postanowienia strona została pozbawiona środków porównywalnych z wysokością zysku wypracowanego w ciągu całego bieżącego roku obrotowego (681.277,48 zł według rachunku zysków i strat na dzień 30 listopada 2014 r.). W jej ocenie, poniesione przez nią straty nie zostaną zrekompensowane poprzez odsetki za zwłokę od zwróconej w przyszłości nadpłaty, gdyż pokryją one jedynie połowę odsetek ustawowych od przeterminowanych zobowiązań. Nie do oszacowania jest zaś strata renomy oraz zaufania klientów i kontrahentów. Strona podniosła, że organ podatkowy postanowieniami z dnia "[...]" i "[...]" oraz "[...]" i "[...]" przedłużył Spółce termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, październik i listopad 2014 r. w łącznej wysokości 3.311.611 zł. Powyższe wskazuje na istnienie realnego niebezpieczeństwa ogłoszenia upadłości Spółki funkcjonującej na rynku od ponad 20 lat oraz zatrudniającej kilkudziesięciu pracowników. Końcowo strona zwróciła uwagę, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 33/15 tut. Sąd wstrzymał wykonanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r.. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie powyższego wniosku, wskazując, że zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutków materialnoprawnych, posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie ma przymiotu wykonalności, gdyż nie nakłada na Spółkę żadnych praw lub obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (...). Przystępując do rozpoznania wniosku o wstrzymanie wskazanego przez stronę skarżącą aktu, w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że nie każdy akt lub czynność może podlegać wstrzymaniu wykonania. Wniosek o wstrzymanie może bowiem dotyczyć jedynie takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; jak również postanowienie NSA z dnia 14 września 2005 r., II FZ 580/05, niepubl.). Podzielając ten pogląd zauważyć należy, iż przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, którym przedłużono termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług. Jest to zaś rodzaj aktu prawnego o charakterze procesowym, który nie nadał stronie ani uprawnień, ani nie określił obowiązków o charakterze prawno – materialnym takich, które mogłyby być realizowane w drodze egzekucji. Zasadnie więc podniesiono w odpowiedzi na skargę, że zaskarżone postanowienie posiada cechy rozstrzygnięcia procesowego i nie posiada przymiotu wykonalności; nie rodzi ono żadnych praw, jak też nie nakłada obowiązków nadających się do wykonania. Zarówno jego treść, jak i obowiązujące przepisy prawa nie wiążą z jego wydaniem konieczności zrealizowania określonego stanu rzeczy. Zauważenia ponadto wymaga, iż powołane we wniosku o wstrzymanie postanowienie tut. Sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 33/15, nie jest ostateczne, zaś akta tej sprawy wraz z zażaleniem na wymienione postanowienie wniesionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, przekazane zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nadmienić też należy, że powołanym we wniosku o wstrzymanie, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt GZ 138/04, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2004 r., sygn. V SA/Wa 2078/04, którym oddalono wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie wymiaru należności celnych, a więc której przedmiot związany był z nałożeniem określonych obowiązków do wykonania w postaci uiszczenia zaległych zobowiązań. W przeciwieństwie do zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie, decyzja taka może zaś podlegać ochronie tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 zd. 3 p.p.s.a. Reasumując, zaskarżone postanowienie nie mieści się w zbiorze aktów prawnych, których wstrzymanie wykonania jest możliwe. Dlatego też, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.