I SA/Rz 267/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-05-05
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest pomniejszenie płatności obszarowej w sytuacji, gdy część deklarowanej powierzchni działki rolnej jest porośnięta drzewami i krzewami, a beneficjent nie wykazał, że nie wpływa to na produkcję roślinną lub że liczba drzew i krzewów nie przekracza 50 sztuk na hektar?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo pomniejszyły płatność obszarową, ponieważ część deklarowanej powierzchni działki rolnej była porośnięta drzewami i krzewami, co wyklucza ją z płatności. Beneficjent nie wykazał, że występują wyjątki od tej zasady ani że nie wpływa to na produkcję roślinną. Ponadto, beneficjent nie wykazał, że zawyżenie powierzchni nie wynikało z jego winy, a informacje o rzeczywistej powierzchni były mu znane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymującej w mocy decyzję o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok. Beneficjentka zadeklarowała większą powierzchnię użytkowaną rolniczo niż faktycznie stwierdzono podczas kontroli administracyjnej (0,79 ha zamiast 1 ha na części działki). W związku z tym, przyznana płatność została pomniejszona. Beneficjentka zakwestionowała te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ WSA Grzegorz Panek Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2015r. sprawy ze skargi D.Ś. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok - oddala skargę -
I SA/Rz 267/15
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania D. Ś. (dalej: beneficjentka/skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014r., nr [...], przyznającej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że w dniu 12 maja 2014r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek beneficjentki o przyznanie płatności na 2014 rok w ramach jednolitej płatności obszarowej. W wyniku kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) działki nr 3033/4 jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowanej na części powyższej działki ewidencyjnej działki rolnej A. Beneficjentka zadeklarowała we wniosku, że powierzchnia użytkowana w celu rolniczym na działce ewidencyjnej nr 3033/4 wynosi 1,00 ha, natomiast podczas kontroli administracyjnej stwierdzono, że powierzchnia ta wynosi 0,79 ha. W związku z powyższym wykluczono część powierzchni działki rolnej A wynoszącej 0,21 ha z wniosku beneficjentki. W konsekwencji, powierzchnia uprawniona do przyznania jednolitej płatności obszarowej wyniosła 3,13 ha.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał beneficjentce płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2468,45zł. Jednolita płatność obszarowa została pomniejszona o kwotę 382,57zł ze względu na zawyżenie w deklaracji powierzchni działek rolnych.
Od powyższej decyzji beneficjentka wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała pomniejszenie powierzchni zadeklarowanej działki oraz zarzuciła, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie wyjaśnia powodów takiego rozstrzygnięcia.
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, powołaną na wstępie decyzją z dnia 21 stycznia 2015r., organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz.1164 ze zm.) – dalej: ustawa
o płatnościach, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych, wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 73/2009, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek
o przyznanie tej płatności. Normy te zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm
(Dz. U. z 2010r. nr 39 poz. 211 ze zm.) – dalej: rozporządzenie w sprawie minimalnych norm. Zgodnie z § 4 pkt 1-2 rozporządzenia nr 1122/2009 grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkami określonymi w pkt 1-2, które – w ocenie organu - w niniejszej sprawie nie zachodzą.
Organ odwoławczy wskazał również, że stosownie do art. 7 ust. 1a ustawy
o płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 str. 65 z późn. zm.) – dalej: rozporządzenie nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności. Weryfikacja powierzchni uprawnionych do płatności zgłoszonych we wniosku, powinna nastąpić przy użyciu wszelkich metod zmierzających do poprawnej analizy danych w ramach tzw. kontroli administracyjnej. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) dysponuje Zintegrowanym Systemem Zarządzania i Kontroli (dalej: ZSZiK), będącym jednym z podstawowych narzędzi służących do wykonywania kontroli. Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza jest wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu ortofotomapy i będąca odpowiednikiem powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej.
Organ odwoławczy podkreślił, że kontrola administracyjna jest samodzielnym środkiem kontroli, która zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczy zgodności między zadeklarowanymi we wniosku działkami rolnymi,
a działkami w systemie identyfikacji działek rolnych w celu sprawdzenia kwałifikowalności obszarów do pomocy. Podał, że w niniejszej sprawie, w ramach kontroli administracyjnej, porównano informacje podane przez beneficjentkę
z danymi zgromadzonymi przez Agencję w ZSZiK.
W ocenie organu odwoławczego, powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) działki nr 3033/4 oraz powierzchnia położonej na tej działce działki rolnej A została ustalona prawidłowo, z pominięciem tych części działek, na której znajdują się zadrzewienia i zakrzaczenia, a więc obszary, które nie kwalifikują się do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Zasadnie organ I instancji uznał, że ze zdjęć lotniczych z dnia 30 kwietnia 2012 roku oraz pomiarów wykonanych podczas wizytacji w terenie przedmiotowej działki, przeprowadzonej w dniu 6 listopada 2013r. wyraźnie wynika, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza, a więc kwalifikująca się do płatności na tej działce, wynosi 0,79 ha. Pozostały obszar stanowią zadrzewienia i zakrzaczenia uniemożliwiające prowadzenie działalności rolniczej. Zdaniem organu odwoławczego, widoczne na zdjęciach zagajniki drzew, tereny nie koszone od dłuższego czasu, zakrzaczenia i samosiejki drzew świadczą o braku wykonywania zabiegów agrotechnicznych na tych częściach działki, co oznacza, że producent rolny nie przestrzega zasad dobrej kultury rolnej, które zawierają podstawowe wymagania dla wszystkich beneficjentów otrzymujących dopłaty obszarowe.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że beneficjentka nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających fakt użytkowania w celu rolniczym powierzchni działki ewidencyjnej nr 3033/4 wynoszącej więcej niż powierzchnia ustalona podczas kontroli administracyjnej (0,79 ha). Beneficjentka nie wykazała również, że nieprawidłowości polegające na wpisaniu we wniosku większej powierzchni, niż faktycznie uprawniona do płatności, nie wynikało
z jej winy. Organ odwoławczy podkreślił, że wraz ze spersonalizowanym wnioskiem, beneficjentka otrzymała "Informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności" w której wskazano, że powierzchnia ewidencyjno-gospodracza (PEG) ustalona dla działki nr 3033/4 wynosi 0,79 ha. Z tych względów, w ocenie tego organu, nie można uznać, że beneficjentka złożyła wniosek poprawny pod względem faktycznym, ani że wpisanie większej powierzchni niż powierzchnia uprawniona do płatności nie wynikało z jej winy, a zatem w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009.
Za bezzasadne organ II instancji uznał zarzuty naruszenia przepisów ustawy
z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) - dalej k.p.a., stwierdzając, że organ I instancji w sposób wyczerpujący przeprowadził postępowanie wyjaśniające i przy wydawaniu decyzji oparł się na całokształcie materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia powierzchni uprawnionej do przyznania jednolitej płatności obszarowej.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na fakt, iż obszary wyłączone z płatności w ramach spornej działki ewidencyjnej nie spełniają wymogów określonych w rozporządzeniu w sprawie minimalnych norm, zasadnie zostały wykluczone z wniosku jako obszary nieuprawnione do dopłat. Powierzchnia kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej wyniosła 3,13 ha,
a więc o 0,21 ha mniej niż zadeklarowano we wniosku. W związku ze stwierdzeniem zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do jednolitej płatności obszarowej o 6,71% istniały podstawy do zastosowania sankcji określonych w art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009, skutkujących pomniejszeniem jednolitej płatności obszarowej o kwotę 382,57zł.
Na decyzję organu odwoławczego D. Ś., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu tj. dokumentacji przyrodniczo siedliskowej opracowanej na potrzeby programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 przez eksperta G.T., na okoliczność powierzchni działki nr 3033/4 obr. L., kwalifikującej się do płatności.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego;
1) art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o płatnościach, poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyznanie skarżącej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości w sytuacji, gdy zadeklarowana we wniosku powierzchnia działki nr 3033/4,
w całości kwalifikowała się do płatności, gdyż była utrzymywana zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności,
2) § 4 pkt 1-2 oraz § 5 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm w zw.
z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że powierzchnia działki nr 3033/4 kwalifikująca się do płatności wynosi jedynie 0,79 ha,
3) art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009, poprzez nieuzasadnione zastosowanie tego przepisu, wykluczenie z jednolitej płatności obszarowej działki o powierzchni 0,21 ha i przyznanie płatności w pomniejszonej wysokości,
4) art. 26 w zw. z art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej o planowanej kontroli (mimo, że nie zagrażało to celowi kontroli), a także nie doręczenie jej sprawozdania z kontroli przeprowadzonej w dniu 6 listopada 2013r.
II. Naruszenie przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy;
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu
l instancji w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie,
2) art. 80 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uznanie, że powierzchnia PEG działki nr 3033/4 wynosi 0,79 ha mimo, że okoliczność dotycząca powierzchni ww. działki użytkowanej w celach rolniczych nie została jednoznacznie wykazana i udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że organy kwestionując powierzchnię działki nr 3033/4 powinny przeprowadzić kontrolę na miejscu ze wszystkimi wymaganiami przewidzianymi w przepisach dla tego typu kontroli, tj. sporządzić protokół (sprawozdanie) z kontroli, doręczyć go rolnikowi i pouczyć
o przysługującym mu uprawieniu do złożenia zastrzeżeń. Skarżąca zarzuciła, że nie została zawiadomiona o wizytacji, co uniemożliwiło jej skuteczne zakwestionowanie ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, nie doręczono jej sprawozdania z kontroli.
W ocenie skarżącej, orzekające organy administracji dokonały błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że część działki nr 3033/4
o powierzchni 0,21 ha nie spełnia kryteriów gruntu rolnego użytkowanego rolniczo zgodnie z normami. Skarżąca wskazała, że ekspert przyrodniczy G. T. w maju 2014r. dokonał pomiarów m.in. działki nr 3033/4 i ustalił, że powierzchnia tej działki użytkowana rolniczo wynosi 1 ha. W oparciu o powyższe ustalenia skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności. Pomimo, że skarżąca powyższą okoliczność podnosiła w odwołaniu, organ zaniechał jej wyjaśnienia.
Zdaniem skarżącej sporna część działki nr 3033/4 (o pow. 0,21 ha) była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Skarżąca wskazała, że przepisy rozporządzenia w sprawie minimalnych norm stanowią, że grunty, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami uznaje się za utrzymane zgodnie
z normami, jeżeli nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Podniosła, że za utrzymywane zgodnie z normami ustawodawca uznał powierzchnię gruntów rolnych, na której znajdują się oczka wodne, w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 w obrębie działki rolnej. Organ nie dokonał szczegółowego rozważenia powyższego unormowania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czym uchybił art. 107 § 3 k.p.a.
Według skarżącej, uznanie przez organy obu instancji, że sporna cześć działki stanowiła obszar nieużytkowany rolniczo i nie poddawany żadnym zabiegom agrotechnicznym, stanowi dodatkowo przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Podniosła, że znajdujące się na spornej działce drzewa nie uniemożliwiają wykonywania zabiegów agrotechnicznych, polegających m.in. na wykoszeniu trawy. Ze względu na znaczny spadek terenu, oraz występujące oczka wodne nie ma możliwości wykonania zabiegów agrotechnicznych sprzętem mechanicznym, dlatego też wszelkie zabiegi wykonywane są ręcznie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2012r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja przyznająca skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012r. (jednolita płatność obszarowa) w wysokości 2.468,45zł.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności pomniejszenia kwoty przyznanej płatności o kwotę 382,57zł, będącego konsekwencją wykluczenia
z płatności części działki nr 3033/4 o powierzchni 0,21 ha.
Orzekające w sprawie organy stanęły na stanowisku, że we wniosku
skarżąca zawyżyła powierzchnię działki nr 3033/4 uprawniającą do przyznania jednolitej płatności obszarowej, deklarując powierzchnię 3,34 ha, podczas gdy obszar zatwierdzony po kontroli administracyjnej wyniósł 3,13 ha. Zdaniem organów, sporna część działki o powierzchni 0,21 ha nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej i użytkowana rolniczo, w związku z czym nie kwalifikowała się do jednolitej płatności obszarowej, co skutkowało wykluczeniem tej powierzchni działki z płatności
i zastosowaniem sankcji w postaci pomniejszenia płatności.
Skarżąca natomiast zakwestionowała zasadność zastosowania ww. sankcji twierdząc, że sporna część działki utrzymywana była przez cały rok zgodnie
z normami oraz zarzuciła, że w sprawie powinna zostać przeprowadzona kontrola na miejscu z zachowaniem obowiązującej w tym zakresie procedury.
W ocenie Sądu, rację w przedmiotowym sporze należy przyznać organom.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku,
w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych, wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia 73/2009, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Normy te zostały określone w rozporządzeniu w sprawie minimalnych norm. Zgodnie z wynikającą z § 4 pkt 1-2 ww. rozporządzenia zasadą , grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem: 1) drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu z zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną; 2) gruntów,
o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.
Z przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 1a ustawy o płatnościach wynika natomiast, że jednolita płatność obszarowa jest przyznawana do powierzchni faktycznie użytkowanej w celu rolniczym.
Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że zadeklarowane przez skarżącą grunty nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, gdyż
w niniejszej sprawie nie zachodzą wyjątki o których mowa w § 4 rozporządzenia
w sprawie minimalnych norm. Na znajdujących się w aktach administracyjnych ortofotomapach obrazujących sporną część działki nr 3033/4 widoczne są skupiska drzew i krzewów świadczące o niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych, które – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie stanowią pojedynczych sztuk umożliwiających prowadzenie działalności rolniczej.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1a ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa
w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Natomiast zgodnie z art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, rozporządzenie (WE) nr 247/2006, rozporządzenie (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31. 01 2009r. str. 16), maksymalny kwalifikowany obszar stanowi powierzchnia gruntów rolnych, spełniających kryteria określone w tym przepisie, obejmująca m.in. grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, a także elementy krajobrazu podlegające zachowaniu w obrębie działki rolnej obejmujące: m.in. pasy zadrzewień – jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 metrów oraz oczka wodne o łącznej powierzchni niniejszej niż 100 m2.
Co istotne, w przypadku występowania takich elementów na deklarowanych działkach, beneficjent ma obowiązek ich wykazania w załączniku graficznym. Ze znajdującego się w aktach sprawy załącznika graficznego, podpisanego przez skarżącą wynika, że takie elementy nie zostały zaznaczone, nie mogły zatem być uwzględnione do obliczenia maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Twierdzenia o występowaniu na spornej części działki oczek wodnych skarżąca podniosła dopiero w skardze do Sądu, co czyni bezzasadnym zarzut nieuwzględnienia tej okoliczności przez organy przy wydawaniu decyzji.
Z powyższych względów, w ocenie Sądu, organy administracyjne zasadnie uznały, że skarżąca nie przestrzegała zasad dobrej kultury rolnej na spornej części działki, o czym świadczą znajdujące się tam zadrzewienia i zakrzaczenia. Powyższe oznacza, że obszar ten nie kwalifikuje się do przyznania jednolitej płatności obszarowej i zasadnie został z tej płatności wykluczony.
Konsekwencją stwierdzenia zawyżenia powierzchni zadeklarowanej do jednolitej płatności obszarowej o 0,21 ha, co stanowi 6,71%, było zastosowanie przez organ I instancji sankcji określonej w art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009, które skutkowały pomniejszeniem płatności o kwotę 382,57zł.
W myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, strony są obowiązane przedstawić dowody i dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie przedłożyła dowodów świadczących o fakcie użytkowania rolniczego sponrej części działki nr 3033/4. Powołując się, w odwołaniu od decyzji organu I instancji, na dokumentację opracowaną na potrzeby programu rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013 przez eksperta G. T., która - jak twierdzi skarżącą - potwierdza zadeklarowaną przez nią powierzchnię kwalifikującą się do płatności, nie przedłożyła jej w postępowaniu administracyjnym. Przedstawienie powyższej dokumentacji na etapie rozpoznawania skargi przez Sąd jest spóźnione i nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Wydane w niniejszej sprawie decyzje oparte zostały na dowodach znajdujących się w aktach sprawy, a skoro przedmiotową dokumentacją dysponowała jedynie skarżąca, organy nie mogły na jej podstawie poczynić ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów, niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 i ust.1a ustawy o płatnościach, § 4 pkt 1-2 oraz § 5 rozporządzenia
w sprawie minimalnych norm w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 58 rozporządzenia nr 1122/2009.
W ocenie Sądu, niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 26 w zw.
z art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, przez niepowiadomienie strony
o terminie przeprowadzenie kontroli w jej gospodarstwie oraz niedoręczenie jej sprawozdania kontroli. Należy wskazać, że w gospodarstwie skarżącej nie przeprowadzano kontroli na miejscu, lecz jedynie kontrolę administracyjną wniosku.
Podkreślenia wymaga, że wizytacja terenowa, której legalność kwestionuje skarżąca, odbyła się w dniu 6 listopada 2013r. w toku postępowania o przyznanie płatności na 2013r. i miała na celu zweryfikowanie poprawności danych zawartych
w systemie identyfikacji działek. W niniejszej sprawie, dotyczącej płatności na 2014r., ustalenie powierzchni uprawnionej do płatności nastąpiło w trakcie kontroli administracyjnej, na podstawie danych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych, w oparciu o zdjęcia satelitarne wykonane 30 kwietnia 2012r. Organy przytoczyły ustalenia wizytacji na potwierdzenie prawidłowości ustaleń dokonanych w wyniku kontroli administracyjnej. O wynikach kontroli administracyjnej organ nie miał obowiązku poinformowania beneficjentki.
Nie znajduje uzasadnienia również zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia w niniejszej sprawie kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, które Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że organy Agencji uprawnione są przede wszystkim do prowadzenia w formie skomputeryzowanej systemu identyfikacji obszarów rolnych kwalifikujących się do płatności oraz do przeprowadzenia w pierwszej kolejności administracyjnych kontroli wniosków
o przyznanie płatności. Jeśli skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej uprawnionej do płatności jest wystarczające, wówczas nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Podstawową formą kontroli jest zatem kontrola administracyjna. Dopiero jeśli nie dostarczy ona wyników pozwalających z pewnością ustalić obszar maksymalnej kwalifikowalności, organ może, po wszczęciu odpowiedniej procedury, skorzystać
z uzupełniającej formy kontroli, jaką jest kontrola na miejscu (por. wyrok NSA
z 7 sierpnia 2012r., sygn. akt I GSK 526/12, wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2011r., sygn. akt V SA/Wa 2786/10, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2014r., sygn. akt I SA/Rz 486/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, nie można czynić zarzutu organowi prowadzącemu postępowanie, że przeprowadził jedynie kontrolę administracyjną
w sytuacji, gdy dostarczyła ona wyników, pozwalających w sposób niebudzący wątpliwości ustalić rzeczywistą powierzchnię działki kwalifikującą się do przyznania płatności.
Istotnym jest również, że wraz z spersonalizowanym wnioskiem skarżąca otrzymała "Informację dotyczącą działek deklarowanych do płatności", w której wskazano, że maksymalna powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza działki nr 3033/4 wynosi 0,79 ha. Skarżąca nie wprowadziła żadnych poprawek w formularzu wniosku, do czego uprawniają przepisy art. 12 ust. 4 rozporządzenia nr 1122/2009. Rację mają zatem orzekające w sprawie organy, że przepis art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009 nie znajdzie zastosowania, gdyż nie można uznać, że skarżąca złożyła wniosek zgodnie ze stanem faktycznym, ani że zawyżenie powierzchni nie wynikało
z jej winy.
W świetle powyższego należy więc stwierdzić, że orzekające w niniejszej sprawie organy nie dopuściły się zarzucanych w skardze uchybień. Organy zebrały zupełny materiał dowody, a dokonana przez nie ocena dowodów nie była dowolna
i mieściła się w ramach swobodnej oceny dowodów.
Końcowo należy wskazać, że powołany w skardze wyrok WSA z dnia 31 lipca 2014r. (I SA/Rz 454/14) dotyczy nieco innego stanu faktycznego, nie jest to zatem, jak twierdzi skarżąca, sprawa analogiczna do niniejszej sprawy.
W tej sytuacji, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło