I FZ 455/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, , , po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 74/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. I FZ 455/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 74/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd pierwszej instancji) odmówił A. W. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonej przez niego decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 listopada 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanek, o których mowa w tym przepisie, tj. że wykonanie zaskarżonego aktu organu administracji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Konieczna jest w tym zakresie spójna argumentacja poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami. Zdaniem sądu skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji, przedstawił jedynie swoje obawy. Sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie przesądza w ocenie sądu o wystąpieniu przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Konieczność zapłaty zaległego podatku oraz związane z tym uszczuplenie majątku jest zwykłym następstwem takiej decyzji, a instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Zdaniem sądu skarżący nie wykazał, że grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, jak również, że do odwrócenia skutku realizacji tej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Sąd zaznaczył, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne - strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W ocenie sądu w realiach niniejszej sprawy skarżący istnienia takich okoliczności nie wykazał. Wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie dopatrzył się także sąd działając z urzędu. W tym zakresie sąd zwrócił uwagę, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, iż nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku, a zatem w świetle takiego oświadczenia skarżącego wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie może mu zaszkodzić. Sąd wskazał też, że w innej ze spraw skarżącego sąd w podobnych okolicznościach faktycznych także odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że z przedstawionych przez niego dokumentów wynika, że ma już problemy finansowe, których następstwem są opóźnienia w regulowaniu zobowiązań. Wskazał, że ma rodzinę, a egzekucja zobowiązania podatkowego wystąpiłaby z nieruchomości, co doprowadzi do nieodwracalnych szkód. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim podkreślić, że wniesienie skargi, zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo jej zaskarżenia. Sąd administracyjny może jednak, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, przy spełnieniu przesłanek z tego przepisu, tj. zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Analizując pod tym względem argumentację zaprezentowaną przez skarżącego w toku niniejszego postępowania wpadkowego uznać w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy, że trafne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, iż skarżący nie wykazał, by w jego przypadku zaszło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przede wszystkim zauważyć, że kilkukrotnie skarżący odwołuje się do dokumentów, które miały zostać przez niego załączone do skargi, wniosku o przyznanie prawa pomocy, czy rozpoznawanego obecnie zażalenia. Akta sprawy potwierdzają, że dokumenty takie nie były przedkładane (z wyj. nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 17 lutego 2015 r., dołączonego do zażalenia), a tym samym wszystkie twierdzenia skarżącego pozostają w istocie gołosłowne i nie można uznać, by trudna sytuacja skarżącego została uprawdopodobniona. W zażaleniu skarżący głównie powołuje się na regulowanie zobowiązań w porozumieniu z komornikiem i niemożność opłacenia składki ubezpieczenia OC, w formularzu PPF wskazywał też np. na zajęcia komornicze i trudności w utrzymaniu dzieci (w tym płacenie alimentów), jednak żadna z tych okoliczności nie została w żaden sposób wykazana. Zastanawiające jest również, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazał, że egzekucja mogłaby dotyczyć kilku pojazdów (o niewielkiej wartości) i – co powtórzone zostało w zażaleniu – nieruchomości, podczas gdy w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy stwierdził jednoznacznie, że żadnego majątku nieruchomego nie posiada. Powołując się na "niskie dochody" i "spadek obrotów" skarżący nawet nie próbował sprecyzować, jakie dochody osiąga. Co więcej, skarżący nie przedłożył w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy dokumentów, o które był wzywany (m.in. zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków), co oznacza, że akta sprawy nie dostarczają żadnych weryfikowalnych informacji na temat jego aktualnej sytuacji majątkowej. Warto tymczasem podkreślić, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich – przez wnioskodawcę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością kwoty zobowiązania podatkowego może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał (już nie mówiąc o rzetelnym udokumentowaniu), że w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do tak dalece idących skutków, by można było stwierdzić spełnienie wymogów z art. 61 § 3 p.p.s.a. Konstatacji tej nie zmienia dołączenie do zażalenia nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym – nie tylko dokument ten nie został przedłożony w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, a zatem nie mógł zostać przez ten sąd oceniony (co oznacza, iż jego nieuwzględnienie nie może świadczyć o naruszeniu w zaskarżonym postanowieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), ale również jest to niepotwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia dokumentu, który – co wynika z jego treści – nie jest ostateczny (przysługiwało skarżącemu prawo sprzeciwu). Należy również mieć na uwadze, że nieregulowanie niektórych zobowiązań nie musi jeszcze samo w sobie świadczyć o złej sytuacji skarżącego, gdyż może wynikać z innych przyczyn niż nieposiadanie środków pieniężnych (jak np. kwestionowanie przez skarżącego podstawy żądania wierzyciela). Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że skoro skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych i weryfikowalnych argumentów odnoszących się do wpływu wykonania decyzji na jego sytuację, sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż nie zostało wykazane wystąpienie w przedmiotowej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.