II OSK 2879/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-12
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Jerzy Siegień, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu opłaty planistycznej należy uwzględniać faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, czy też potencjalne możliwości jej zagospodarowania? Czy przy wycenie nieruchomości w podejściu porównawczym dopuszczalne jest uwzględnienie nieruchomości o znacznie mniejszej powierzchni? Czy w przypadku połączenia kilku spraw do wspólnego rozpoznania, koszty postępowania powinny być zasądzone odrębnie dla każdej sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przy ustalaniu opłaty planistycznej należy brać pod uwagę faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem planu miejscowego, a nie potencjalne możliwości jej zagospodarowania. Sąd stwierdził również, że dopuszczalne jest uwzględnienie w wycenie nieruchomości nieruchomości o mniejszej powierzchni, o ile są one porównywalne pod innymi względami i zastosowano odpowiednie współczynniki korygujące. Jednocześnie NSA uznał za zasadny zarzut dotyczący kosztów postępowania, stwierdzając, że połączone sprawy zachowują odrębność i koszty powinny być zasądzone odrębnie dla każdej z nich.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionowali sposób ustalenia tej opłaty, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości oraz nieprawidłowy dobór nieruchomości do porównania przy wycenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając m.in. wadliwość operatów szacunkowych w zakresie nieuwzględnienia obciążenia nieruchomości służebnościami drogowymi. Naczelny Sąd Administracyjny częściowo uwzględnił skargi kasacyjne, uchylając wyrok WSA w części dotyczącej kosztów postępowania, a w pozostałym zakresie oddalił skargi kasacyjne.Rozstrzygnięcie
Uchyla pkt 2 zaskarżonego wyroku, oddala skargi kasacyjne w pozostałym zakresie, zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz M.L. i M. L. solidarnie kwotę 7800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Jerzy Siegień del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych M.L. i M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 205/15 w sprawie ze skarg M.L. i M.L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla pkt 2 zaskarżonego wyroku, 2. oddala skargi kasacyjne w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz M.L. i M. L. solidarnie kwotę 7800 (siedem tysięcy osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym 1500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 26 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 205/15 po rozpoznaniu spraw ze skarg M.L. i M.L. (dalej skarżący) na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] lutego 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uchylił zaskarżone decyzje oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 5958 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższy wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Rada Miejska w Ż. uchwałą Nr [...] z [...] lipca 2006 r. przyjęła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi B. ograniczonego od północy granicą wsi, od wschodu granicą wsi i drogą na B., od południa granicą wsi, od strony zachodniej w południowej części B. granicą wsi, w północnej części linią wysokiego napięcia, gmina Ż. (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 101, poz. 2065 z dnia 28 września 2006 r.; dalej plan miejscowy), ustalając 30 % stawkę procentową opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem tego planu. W planie tym działka skarżących oznaczona nr [...] została przeznaczona pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (strefa [...].).
Decyzją z [...] marca 2007 r., nr [...], Burmistrz Gminy Ż. zatwierdził projekt podziału działki nr [...] stanowiącej własność skarżących na działki od nr [...] do nr [...], pod warunkiem ustanowienia służebności drogowej. Umową sprzedaży z [...] maja 2008 r., Rep. A nr [...], skarżący sprzedali wydzieloną z działki nr [...], działkę nr [...]
Decyzją z [...] lutego 2012 r., Burmistrz Gminy Ż. ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości dla części nieruchomości gruntowej nr [...] położnej w miejscowości B. W następstwie rozpoznania odwołania skarżących od wskazanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z [...] października 2012 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 31 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 716/12 oddalił skargę na tą decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Gminy Ż. decyzją z [...] czerwca 2014 r., nr [...], ustalił skarżącym opłatę w wysokości 6.117,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej stanowiącej po podziale działkę nr [...]. Wzrost wartości nieruchomości ustalono na podstawie operatu szacunkowego z [...] listopada 2013 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A.U.
Po rozpoznaniu odwołania skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzją z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO wyjaśniło, że sporządzony operat szacunkowy stanowi dowód pozwalający na uznanie, że oszacowany przez biegłego wzrost wartości nieruchomości na skutek uchwalenia planu miejscowego jest prawidłowy. Zapisy operatu nie budziły zastrzeżeń pod względem merytorycznym i formalnym, w szczególności co do faktycznego sposobu wykorzystania terenu przed uchwaleniem planu.
Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając naruszenie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako upzp) oraz przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: Kpa) , art. 37 ust. 1 upzp oraz art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa, art. 80 Kpa w związku z art. 84 Kpa oraz przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa oraz art. 80 Kpa w związku z art. 84 Kpa oraz przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniami z [...] sierpnia 2015 r. wydanymi na rozprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku połączył z rozpoznawaną w przedmiotowym postępowaniu sprawą o sygnaturze akt II SA/Gd 205/15 sprawy zarejestrowane pod sygnaturami akt: II SA/Gd 206/15, II SA/Gd 207/15, II SA/Gd 208/153, II SA/Gd 209/15, II SA/Gd 210/15 i II SA/Gd 211/15, w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W sprawie o sygn. akt II SA/Gd 206/15 przedmiotem zaskarżenia uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], którą ustalono skarżącym opłatę planistyczną w wysokości 6.312,00 zł z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej nr [...], stanowiącej działkę nr [...]
W sprawie o sygn. akt II SA/Gd 207/15 przedmiotem zaskarżenia uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], którą ustalono skarżącym opłatę planistyczną w wysokości 8.202,00 zł z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej nr [...], stanowiącej działkę nr [...].
W sprawie o sygn. akt II SA/Gd 208/15 przedmiotem zaskarżenia uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], którą ustalono skarżącym opłatę planistyczną w wysokości 8.820,00 zł z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej [...], stanowiącej działkę nr [...].
W sprawie o sygn. akt II SA/Gd 209/15 przedmiotem zaskarżenia uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], którą ustalono skarżącym opłatę planistyczną w wysokości 8.238,00 zł z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej nr [...], stanowiącej działkę nr [...].
W sprawie o sygn. akt II SA/Gd 210/15 przedmiotem zaskarżenia uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], którą ustalono skarżącym opłatę planistyczną w wysokości 16.224,00 zł z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej nr [...], stanowiącej działkę nr [...].
W sprawie o sygn. akt II SA/Gd 211/15 przedmiotem zaskarżenia uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] lutego 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy Ż. z [...] czerwca 2014 r., nr [...], którą ustalono skarżącym opłatę planistyczną w wysokości 8.157,00 zł z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości gruntowej nr [...], stanowiącej działkę nr [...].
We wszystkich ww. decyzjach organy zajęły stanowisko tożsame, jak w rozstrzygnięciach organów obu instancji podjętych w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 205/15.
Sąd I instancji powołanym na wstępie wyrokiem z 26 sierpnia 2015 r. powyższe skargi uwzględnił, uznając że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd I instancji nie dostrzegł uchybień w ustaleniu faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości przed uwaleniem planu. W przedmiotowej sprawie faktyczny sposób wykorzystania działki nr [...] ustalono na podstawie oględzin, danych z ewidencji gruntów, a także na podstawie danych z dostępnych dokumentów i historycznych zdjęć satelitarnych. Wszystko to potwierdziło rolnicze wykorzystanie wskazanej działki. Sugerowana przez skarżących analiza możliwości zabudowy przedmiotowej działki w kontekście możliwości zabudowy działek sąsiednich prowadziłaby do czysto hipotetycznych spekulacji, podczas gdy przez faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości w świetle ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy rozumieć wyłącznie stan rzeczywisty nieruchomości przed uchwaleniem planu, a nie potencjalne możliwości jej zagospodarowania
Podobnie Sąd I instancji nie przychylił się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego doboru nieruchomości podobnych przyjętych do porównania przy wycenie. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku - "porównywalną działką" w rozumieniu § 4 ust. 4 Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.; dalej rozporządzenie w sprawie wyceny) i sporządzania operatu szacunkowego jest działka o wielkości porównywalnej z działką istniejącą w dniu wejścia w życie planu. Jeżeli więc po wejściu w życie planu działka została podzielone na zdecydowanie mniejsze działki, to zgodne z art. 36 ust. 4 upzp i § 4 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości jest ustalanie kwoty opłaty planistycznej na podstawie cen sprzedaży innych działek o wielkości porównywalnej z działką istniejącą w dniu wejścia w życie planu.
Niepodważalną jednak wadą operatów, której nie dostrzegły rozstrzygające sprawy organy administracji, jest brak uwzględnienia przy wycenie nieruchomości okoliczności obciążenia działki nr [...] służebnościami drogi, ustanowionymi w 2001 r. i 2003 r. Służebności te ujawniono w księdze wieczystej nieruchomości w Dziale III "Ciężary i ograniczenia", zostały również zaznaczone w operatach w opisie nieruchomości. Niemniej ani z ustaleń organu ani z treści operatów nie wynika, żeby uwzględniono przy wycenie dyspozycję § 38 rozporządzenia w sprawie wyceny w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Brak wyjaśnienia w operatach, czy obciążenie nieruchomości służebnościami drogowymi miało wpływ na zmianę wartości nieruchomości stanowi istotną wadę operatów, która nie pozwala uznać ich za przekonywający, główny dowód w postępowaniach o ustalenie opłaty planistycznej. Uchybienie organu w tym zakresie sprowadza się do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, polegającego na braku wszechstronnej oceny dowodowej operatów oraz przedwczesne przyjęcie, że mogą one stanowić wiarygodne źródło danych dotyczących wartości szacowanej nieruchomości. W tym względzie zarzut skargi należy uznać za zasadny.
Natomiast wszystkie pozostałe zarzuty Sąd I instancji uznał za bezzasadne.
Natomiast orzekając o kosztach postępowania Sąd I instancji uznał, że podlegała zasądzeniu solidarnie na rzecz skarżących kwota 5.958 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składają się zwrot zsumowanych kwot wpisów w połączonych sprawach w łącznej wysokości 2.324 zł, wynagrodzenie pełnomocnika uwzględniające pomoc prawną udzieloną we wszystkich połączonych sprawach w wysokości 3.600 zł oraz zwrot opłaty skargowej od pełnomocnictw w wysokości 34 zł.
Skarżący wnieśli od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie następujących przepisów:
1) art. 37 ust. 1 upzp w zw. z art. 36 ust. 4 upzp, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że określenie "faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości", użyte wart. 37 ust. 1 upzp, odnosi się do stanu rzeczywistego nieruchomości przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas, gdy prawidłowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że określenie to obejmuje potencjalną możliwość zagospodarowania nieruchomości przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co gwarantuje realizację zasady równości wobec prawa, określoną art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu postępowania w postaci art. 153 Ppsa poprzez ujęcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nietrafnej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w zakresie uwzględnienia faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości;
2) naruszenie prawa materialnego w postaci przepisu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wówczas Dz.U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.; dalej ugn), w związku z przepisami § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia w sprawie wyceny oraz art. 153 ugn, stosowanych na podstawie przepisu art. 37 ust. 11 upzp, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przyjęte przez rzeczoznawcę majątkowego do porównania nieruchomości, w ramach wyceny w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej, mogą zostać uznane za nieruchomości podobne, w sytuacji, gdy wśród nich ujęto nieruchomości nawet ok. 6,5 razy mniejsze (w przypadku nieruchomości rolnych) oraz ok. 13,6 razy mniejsze (w przypadku nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową), zaś średnia wielkość nieruchomości przyjętych do porównania była mniejsze ok. 3,3 razy mniejsza od nieruchomości wycenianej - w przypadku nieruchomości rolnych oraz ok. 6 razy mniejsza w przypadku nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, co wyklucza uznanie ich za nieruchomości podobne, a w konsekwencji przyjęcie ich do porównania w procesie wyceny, nawet przy uwzględnieniu współczynników korygujących, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu postępowania w postaci art. 153 Ppsa poprzez ujęcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nietrafnej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w zakresie doboru nieruchomości podobnych, przyjętych do porównania;
3) naruszenie przepisu postępowania w postaci przepisu art. 200 Ppsa, art. 209 Ppsa i art. 111 § 2 Ppsa oraz przepisów § 6 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (dalej jako rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych), poprzez orzeczenie o kosztach postępowania łącznie dla 7 skarg Skarżących, połączonych na podstawie art. 111 § 2 Ppsa, podczas, gdy połączone sprawy zachowują swoją odrębność, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do odrębnego orzeczenia o kosztach postępowania i zasądzenia od organu na rzecz skarżących w każdej z połączonych spraw tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna jest tylko częściowo uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania.
Całkowicie niezasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów stanowiących podstawę ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego uchwaleniem planu miejscowego (tzw. ulepszenie planistyczne).
Odnosząc się do pierwszego z zarzutów tj. naruszenia art. 37 ust. 1 upzp w zw. z art. 36 ust. 4 upzp wyjaśnić należy, że wzrost wartości całej nieruchomości lub jej części stanowi różnicę między wartością nieruchomości po uchwaleniu planu miejscowego a wartością nieruchomości przed jego uchwaleniem. Określając wartość nieruchomości po uchwaleniu planu miejscowego, należy uwzględnić przeznaczenie terenu wynikające z nowego planu miejscowego. Określając natomiast wartość nieruchomości lub jej części przed uchwaleniem planu miejscowego, należy brać pod uwagę przeznaczenie terenu wyznaczone w zmienionym planie miejscowym, a w przypadku jego braku faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości (art. 37 ust 1 upzp).W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tą drugą sytuacją tj. określeniem wartości nieruchomości przed uchwaleniem planu na podstawie faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle art. 37 ust. 1 upzp przez "faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości" należy rozumieć wyłącznie stan rzeczywisty nieruchomości przed uchwaleniem planu, a nie potencjalne możliwości jej zagospodarowania. Skoro przed uchwaleniem planu nie został w sposób formalny zmieniony status planistyczny nieruchomości poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy, to hipotetyczne dywagacje w zakresie możliwego sposobu zagospodarowania nieruchomości są całkowicie bezprzedmiotowe i nie mogą mieć wpływu na ustalenie tego jaki był rzeczywisty status nieruchomości. Prezentowany przez skarżących sposób rozumienia art. 37 ust. 1 upzp prowadziłby w istocie do wypaczenia instytucji ulepszenia planistycznego. Skarżąca zmierza bowiem do wykazania, że potencjalne możliwości inwestycyjne nieruchomości mają takie znaczenie z punktu widzenia wyceny, jak gdyby nieruchomość takie przeznaczenie już miała. W tym miejscu należy zaznaczyć, że powyższe stanowisko było już wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1496/11 oraz w wyroku z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2688/11, a skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni je podziela.
Niezasadny jest również drugi z zarzutów dotyczący doboru nieruchomości podobnych i dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni art. 4 pkt 16 ugn w związku z przepisami § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości oraz art. 153 ugn. Kwestia powierzchni nieruchomości przyjętych do porównania i relacji ich do powierzchni nieruchomości porównywanej w żadnym razie nie może być oceniana jako błędna wykładnia art. 4 pkt 16 ugn. Przepis ten mówi jedynie, że przez nieruchomość podobną - należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Nieruchomość podobna nie może być więc utożsamiana z nieruchomością identyczną, a z treści art. 153 ust. 1 ugn wynika, że w podejściu porównawczym ceny koryguje się ze względu na cechy różniące nieruchomości podobne od nieruchomości wycenianej.
W dużym uproszczeniu można zatem stwierdzić, że jeżeli nieruchomości możemy ze sobą porównać wszystkimi cechami wpływającymi na cenę, to są one podobne w rozumieniu powyższej definicji. Jeżeli wiec w procesie wyceny okaże się, że powierzchnia ma wpływ na cenę i biegły wykaże zależność która pozwala ustalić jak ta cecha i jej zróżnicowanie wpływa na cenę to nieruchomości o różnych powierzchniach są porównywalne, a więc podobne w świetle definicji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z prawidłowej wykładni powołanych przepisów nie wynika zatem zakaz przyjęcia do porównań nieruchomości ok. 6,5 razy mniejsze (w przypadku nieruchomości rolnych) oczy ok. 13,6 razy mniejsze (w przypadku nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową).
Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 200 Ppsa, art. 209 Ppsa i art. 111 § 2 Ppsa oraz przepisów § 6 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, poprzez orzeczenie o kosztach postępowania łącznie dla 7 skarg skarżących.Połączenie, na podstawie art. 111 § 2 Ppsa kilku oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia jest zabiegiem technicznym, który nie prowadzi do powstania jednej nowej sprawy, nie pozbawia połączonych spraw ich odrębności i nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami. W konsekwencji zwrot kosztów procesu przysługuje stronie odrębnie w każdej z połączonych spraw. Tym samym przyznanie przez Sąd I instancji wynagrodzenia nie uwzględniającego wartość przedmiotu sporu poszczególnych spraw narusza art. 200 Ppsa, art. 209 Ppsa i art. 111 § 2 Ppsa oraz przepisów § 6 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W tym zakresie konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku.
Rozpatrując kwestie przyznania zwrotu kosztów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając treść art. 206 Ppsa doszedł do przekonania, że nakład pracy pełnomocnika przy rozpoznaniu 7 połączonych spraw o identycznym stanie prawnym oraz takim samym stanie faktycznym był w istocie taki sam jak w jednej sprawie i odstąpił w części od zasądzenia zwrotu kosztów, zasądzając je w wysokości 6300 zł tytułem kosztów postępowania przed Sądem I instancji.
Natomiast ustalając wysokość zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę to, że skarga kasacyjna została uwzględniona jedynie w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania, nie zaś w odniesieniu do kwestii merytorycznych, co mogło być przedmiotem zażalenia a nie skargi kasacyjnej. Powyższe okoliczności uzasadniały przyznanie zwrotu kosztów w kwocie 1500 zł w oparciu o przepis 203 pkt 1 w zw. z art. 206 i art. 207 § 1 Ppsa .
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 Ppsa w zw. z art. 200, art.203 pkt 1, art. 206 i art. 207 § 1 Ppsa w odniesieniu do kosztów postępowania, w pozostałej części oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło