II SA/Wa 1282/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-07
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Olga Żurawska-Matusiak, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z bonifikatą przed zawarciem związku małżeńskiego z żołnierzem, stanowi przesłankę negatywną do wypłaty świadczenia mieszkaniowego temu żołnierzowi?Ratio decidendi
Nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, stanowi przesłankę negatywną do wypłaty świadczenia mieszkaniowego żołnierzowi, niezależnie od daty nabycia lokalu, statusu majątkowego małżonków w chwili nabycia, czy też tego, czy lokal był nabyty do majątku wspólnego, czy odrębnego. Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP traktuje takie zdarzenie jako jednorazową pomoc państwa w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, która wyczerpuje możliwość korzystania z dalszych świadczeń mieszkaniowych.Stan faktyczny
Skarżący, żołnierz służby stałej, wystąpił o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Jego małżonka nabyła lokal mieszkalny z bonifikatą od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w 2007 r., przed zawarciem związku małżeńskiego ze skarżącym. Organ odmówił wypłaty świadczenia, uznając, że nabycie lokalu przez małżonkę stanowi przesłankę negatywną zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu. Skarżący kwestionował tę interpretację, argumentując, że nabycie nastąpiło przed zawarciem małżeństwa i jego małżonka nie miała wówczas statusu żony żołnierza. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego – oddala skargę –
Decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 21 ust. 1, 2 pkt 3 i ust. 3 oraz ust. 6 pkt 3 w zw. z art. 48d ust. 1, 2 i 3 oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm., dalej jako ustawa o zakwaterowaniu), po rozpatrzeniu odwołania B. G. (dalej jako skarżący), od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w[...] Nr [...] z [...] marca 2014 r. w sprawie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz skarżącego od [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano na następujące okoliczności faktyczne oraz prawne.
B. G., żołnierz służby stałej, wystąpił [...] maja 2013 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Po pozytywnym rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku skarżący został umieszczony na wykazie żołnierzy zawodowych do wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Za datę rozpoczęcia wypłaty przyjęto [...] maja 2013 r., bowiem skarżący do [...] maja 2013 r. korzystał z zakwaterowania internatowego.
[...]czerwca 2013 r. skarżący zawarł związek małżeński z E. R. W oświadczeniu z [...] września 2013 r. skarżący poinformował Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...], że jego małżonka nabyła lokal mieszkalny z bonifikatą w cenie nabycia w miejscowości [...].
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] pismem z [...] września 2013 r. poinformował skarżącego, iż w związku z nabyciem przez małżonkę lokalu mieszkalnego z bonifikatą w cenie nabycia, z [...] czerwca 2013 r. nastąpi zakończenie wypłaty świadczenia mieszkaniowego na wyznaczonym stanowisku w garnizonie [...]. Natomiast pismem z [...] września 2013 r. poinformowano skarżącego o obowiązku dokonania zwrotu nadpłaconego świadczenia za okres od [...] września 2013 r. do [...] sierpnia 2013 r. w kwocie 1 890,00 zł.
Pismami z [...] listopada 2013 r. skarżący odwołał się od ww. pism organu I instancji.
Prezes WAM rozpatrując powyższe odwołania, postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2013 r. stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania od pisma z [...] września 2013 r., uznając, że odwołanie zostało wniesione od pisma organu I instancji, które nie było decyzją administracyjną tj. nie zawierało w pełni warunków formalnych by zakwalifikować to pismo jako decyzję administracyjną, a zatem stronie nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania. Natomiast postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2013 r. Prezes WAM stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez skarżącego odwołania od pisma z [...] września 2013 r. dotyczącego zwrotu nadpłaconego nienależnie świadczenia, bowiem sprawa ta nie mieści się w obszarze prawa administracyjnego i jej rozstrzygnięcie nie następuje w formie decyzji administracyjnej.
[...] stycznia 2014 r. skarżący wniósł do Prezesa WAM, na podstawie art. 37 K.p.a., zażalenie na niezałatwienie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] w terminie sprawy zakończenia wypłaty świadczenia mieszkaniowego w formie decyzji administracyjnej.
Postanowieniem z [...] lutego 2014 r. nr [...] Prezes WAM uznał zażalenie za uzasadnione, wyznaczając organowi I instancji dodatkowy termin do załatwienia sprawy.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją z [...] marca 2014 r. odmówił skarżącemu wypłaty świadczenia mieszkaniowego od [...] czerwca 2013 r., argumentując powyższe faktem utraty przez stronę prawa do zakwaterowania z powodu nabycia przez małżonka żołnierza lokalu mieszkalnego od Agencji z bonifikatą.
Skarżący złożył od przedmiotowej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] odwołanie, zarzucając błędną wykładnię art. 21 ust. ust. 6 pkt. 3 ustawy o zakwaterowaniu, poprzez przyjęcie, iż nie przysługuje mu świadczenie mieszkaniowe w sytuacji, gdy z wykładni wskazanych powyżej przepisów oraz ich literalnego brzmienia wynika, że należy mu się świadczenie mieszkaniowe. W ocenie skarżącego nie można mówić, że została spełniona przesłanka z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, bowiem odnosi się ona do jednej z sytuacji, kiedy to małżonek żołnierza nabywa lokal mieszkalny z bonifikatą. Natomiast w przedmiotowej sprawie E. R. nabywając lokal z bonifikatą nie miała statusu żony żołnierza, bowiem zakupiła ten lokal przed zawarciem związku małżeńskiego.
Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej, albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
1. przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2. przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3. wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Niemniej jednak zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania w żadnej z form jeżeli on lub małżonek nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub pomniejszeniem w cenie nabycia.
Organ podkreślił, że powyższy przepis nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu mieszkalnego, takich jak czas nabycia (przed zawarciem związku małżeńskiego, po jego zawarciu, jak również po jego rozwiązaniu), czy sposobu nabycia (do majątku wspólnego lub odrębnego). Jedynym kryterium określonym w cytowanym przepisie, jest fakt nabycia lokalu mieszkalnego przez żołnierza lub małżonka. W ocenie organu odwoławczego, brak w zapisach ustawy jakichkolwiek innych kryteriów poza wskazaniem, iż nabycie lokalu dotyczy wnioskującego lub jego małżonka implikuje zakaz stosowania w tym zakresie odmiennej wykładni.
Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpoznawanej sprawy organ wskazał, iż niekwestionowanym jest, że żona skarżącego – E. G. (poprzednio R.) - nabyła wraz z ówczesnym mężem K. R. lokal mieszkalny od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z bonifikatą w miejscowości [...].
Wynika to wprost § 5 i 7 aktu notarialnego z [...] maja 2007 r. pod numerem Repertorium A Nr [...], gdzie stwierdza się, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa sprzedaje K. i E. małżonkom R. lokal mieszkalny nr [...] położony w miejscowości [...] przy ul. [...], po zastosowaniu przysługujących kupującym ulg i bonifikat i że nabycia tego dokonują do majątku wspólnego. Fakt ów stanowi w ocenie organu - w świetle cytowanego przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu - negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego skarżącemu.
Jak podał organ wskazany przepis posługuje się pojęciem "małżonek" w znaczeniu podmiotowym. Określa dwie kategorie osób, których przedmiotowa norma prawna dotyczy: żołnierza i jego małżonka. Powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim został zawarty związek małżeński lub kiedy został rozwiązany. Jeśli wnioskodawca - żołnierz lub jego małżonek kiedykolwiek skorzystał z jednej z form pomocy Agencji na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, to powoduje to utratę uprawnień, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu.
W dniu zawarcia przez skarżącego związku małżeńskiego z E. R., która nabyła lokal mieszkalny z zasobów Agencji z uwzględnieniem bonifikaty, skarżący utracił prawo do zakwaterowania, w tym do świadczenia mieszkaniowego.
Organ podkreślił, że ratio legis przepisu art. 21 ustawy o zakwaterowaniu jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów, przewidzianych w cytowanym przepisie. Dyspozycja tego przepisu odnosi się również do stanów faktycznych powstałych w trakcie trwania małżeństwa żołnierza, przed jego zawarciem i po jego rozwiązaniu. Ustawa w żaden sposób nie określa bowiem momentu, w którym nastąpiło skorzystanie z prawa nabycia lokalu z bonifikatą. Jeżeli więc małżonka skarżącego dokonała zakupu lokalu z bonifikatą, to nie ma on prawa do świadczeń określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W przeciwnym razie żołnierz korzystałby jednocześnie z prawa do dwóch świadczeń z tego samego tytułu. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania sytuacji prawnej żołnierzy, którzy otrzymali pomoc na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych. Takie wyjątkowe prawo jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać zatem tylko jeden raz. Intencją ustawodawcy było bowiem wyeliminowanie przypadków, w których Państwo już raz pomogło w nabyciu lokalu na preferencyjnych warunkach. Organ zwrócił przy tym uwagę, iż o tym, jak wyjątkowo dogodne jest to uprawnienie świadczy fakt, że mieszkanie o powierzchni 48,05 m2 położone przy ul. [...] w [...], E. G. wraz z ówczesnym mężem nabyła za kwotę 12 803,75 zł. Tak niska cena mieszkania (lub ujmując kwestię z innej strony - tak wysoka bonifikata w stosunku do rynkowej ceny mieszkania) musi być traktowana jako wyjątkowe uprawnienie, które żołnierz (lub jego małżonek) może wykorzystać tylko raz. Jeżeli z tego uprawnienia skorzystał małżonek żołnierza (choćby przed zawarciem związku małżeńskiego z żołnierzem), to wyczerpana została w ten sposób przesłanka negatywna z art. 21 ust. 6 pkt. 3 ustawy o zakwaterowaniu. Organ wskazał także, iż zakupiony z bonifikatą lokal mieszkalny aktualnie służby zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych małżonków B. i E. G.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 6 pkt. 3 ustawy o zakwaterowaniu poprzez jego błędną wykładnie i przyjęcie, że nabycie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] z bonifikatą od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] przez E. G. (dawniej R.) w 2007 r. stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego jej obecnemu mężowi B. G. W oparciu o powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając postawiony zarzut skarżący zwrócił uwagę, że ustawa nie wiąże żadnego skutku prawnego w aspekcie uprawnień żołnierza do zakwaterowania z faktem zawarcia przez niego związku małżeńskiego z osobą, która nabyła przed jego zawarciem lokal z bonifikatą. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zdarzeniem prawnym, które spowodowało wydanie decyzji o utracie uprawnień przez skarżącego do zakwaterowania było zawarcie przez niego związku małżeńskiego z taka osobą. Zdaniem skarżącego użycie przez ustawodawcę słów " nabycie" i "przez małżonka" wskazuje, że nabycie o jakim w przepisie mowa ma dotyczyć małżonka, czyli osobę posiadającą ten status w chwili "nabycia".
Skarżący wskazał nadto, iż ustawa o zakwaterowaniu nie wymaga, by nabyty z bonifikatą lokal stwarzał możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny. Wobec tego - w jego ocenie – pozbawiony znaczenia prawnego jest przywołany w uzasadnieniu decyzji fakt, iż skarżący zamieszkuje wraz z małżonką w nabytym przez nią przed zawarciem związku małżeńskiego lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Prawo żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego stanowi pochodną uprawnienia podstawowego, jakim jest prawo do zakwaterowania. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form: (1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, (2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej, (3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Żołnierz służby stałej wybiera, na swój wniosek, jedną z ww. form zakwaterowania (ust. 3). Świadczenie mieszkaniowe - jako jedna z form zakwaterowania - zostało wprowadzone do ustawy o zakwaterowaniu 1 lipca 2010 r. na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143).
Ustawodawca, przyznając prawo do zakwaterowania, określił również przesłanki negatywne, których spełnienie wyłącza dopuszczalność realizacji prawa żołnierza zawodowego do zakwaterowania, tj. realizacji tego prawa w formie przydziału kwatery oraz w formie zastępczej, w tym wypłaty świadczenia mieszkaniowego. W świetle art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.);
5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że żona skarżącego [...] maja 2007 r. - czyli przed datą zawarcia ze skarżącym związku małżeńskiego, nabyła od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...]. Przy sprzedaży ww. lokalu Agencja zastosowała bonifikatę obniżającą cenę nabycia lokalu.
Tak ukształtowane okoliczności faktyczne czynią zasadnym zwrócenie w pierwszej kolejności uwagi na orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane na gruncie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu w odniesieniu do stanów faktycznych, w których organy WAM podejmowały rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego na rzecz wnioskodawcy - żołnierza zawodowego, którego małżonek nabył lokal mieszkalny w sposób wskazany w ww. przepisie. Tego rodzaju okoliczność, tj. nabycie przez małżonka lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia - bez względu na datę nabycia takiego lokalu, małżeński ustrój majątkowy między małżonkami w dacie nabycia lokalu, okoliczność czy lokal ten pozostaje nadal własnością małżonka, czy też nie, a także bez względu na okoliczność, czy małżonek w dacie nabycia lokalu pozostawał w związku małżeńskim z wnioskodawcą, czy też nie - traktowana jest jako przeszkoda w uznaniu, że żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo do zakwaterowania, w tym także do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), "(...) ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy (...) pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Oczywistym jest też, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane zdarzenia dotyczyć mogą zdarzeń zaistniałych w przeszłości, przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, która obowiązuje od dnia 1 lipca 2010 r." Zauważyć przy tym należy, że w stanie faktycznym sprawy, w której zapadł powołany wyżej wyrok, lokal mieszkalny został nabyty przez małżonkę przed powołaniem żołnierza do zawodowej służby wojskowej oraz przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wprowadzającej instytucję świadczenia mieszkaniowego. Lokal ten w dacie złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego nie był też w posiadaniu żołnierza zawodowego, ani jego małżonki, a nadto nabyty został do majątku osobistego małżonki w związku z zawartą umową rozdzielności majątkowej.
Analogiczne - jak wyżej zacytowane - stanowisko zajął NSA w wyroku z 21 maja 2013 r. (sygn. akt I OSK 1139/12, publ.: j.w.), w którym podkreślono, że "ustawa w żaden sposób nie określa momentu, w którym prawo to (do lokalu mieszkalnego - przyp. Sądu) zostało zrealizowane, jeśli więc jeden z małżonków zrealizował swoje prawo do lokalu przed zawarciem małżeństwa, to drugi, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego, nie ma prawa do świadczeń określonych w ustawie o zakwaterowaniu. Stanowiska odwrotnego - że w analizowanej sytuacji przysługiwałoby świadczenie mieszkaniowe za brak lokalu - nie sposób zaakceptować (...). Prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania sytuacji prawnej żołnierzy, których małżonek przed zawarciem małżeństwa otrzymał pomoc na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych."
Podobny pogląd zaprezentowany został w wyrokach NSA z 6 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OSK 2506/12 oraz I OSK 2497/12 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stanowiska przedstawione w przywołanych orzeczeniach mają pełne zastosowanie w rozpoznawanej sprawie i Sąd w pełni je podziela.
W ocenie Sądu, organy orzekające prawidłowo zatem uznały, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka negatywna wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego określona w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, bowiem żona skarżącego nabyła uprzednio od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokal mieszkalny z bonifikatą, o czym zaświadcza akt notarialny z [...] maja 2007 r.
Należy podkreślić, iż powołany przepis nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Na potrzeby stosowania ww. przepisu istotne znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy osoba posiadająca obecnie status żołnierza zawodowego lub jej małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystała z jednej z form pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, o której mowa w art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu. Jeżeli, jak w sprawie niniejszej, odpowiedź ta jest twierdząca, to osobie, która skorzystała z preferencyjnych zasad wykupu lokalu, a także jej małżonkowi, nie przysługuje uprawnienie podstawowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu.
Nie można przy tym podzielić przekonania skarżącego, że w przepisie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu mowa jest o małżonku, czyli o osobie posiadającej ten status w chwili nabycia lokalu mieszkalnego. W przepisie tym chodzi bowiem o status osoby, która skorzystała z bonifikaty, istniejący w dacie przyznawania świadczenia.
Ma natomiast racje skarżący, że ustawa nie wymaga, by nabyty z bonifikatą lokal stwarzał możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierza i jego rodziny. Argumentacja organu dotycząca tego zagadnienia służyła jedynie wzmocnieniu zasadniczego stanowiska organu, iż skarżącemu świadczenie mieszkaniowe nie przysługuje z racji skorzystania przez małżonkę skarżącego z preferencyjnych zasad nabycia lokalu mieszkalnego.
Reasumując uznać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie mógł skutecznie nabyć uprawnienia do świadczenia mieszkaniowego, skoro jego małżonka skorzystała z jednej z form pomocy mieszkaniowej, wymienionych w art. 21 ust. 6 pkt 1-5 ustawy o zakwaterowaniu. Zaskarżona decyzja znajduje potwierdzenie w obowiązujących przepisach prawa materialnego i nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło