II SA/Wa 2192/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. E. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich – oddala skargę – [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), cofnął M. E. pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów łowieckich. W uzasadnieniu podał, że strona w dniu [...] czerwca 2013 r. uczestniczyła w Okręgowych Zawodach Strzeleckich Kół Łowieckich organizowanych na strzelnicy myśliwskiej "[...]" w [...]. Na zawody przybyła własnym samochodem i zabrała ze sobą dwa egzemplarze należącej do niej broni myśliwskiej oraz amunicję do niej. W trakcie zawodów strona kilkukrotnie udawała się na strzelnicę zabierając ze sobą jedną z przywiezionych ze sobą jednostek broni oraz amunicję w ilości niezbędnej do udziału w poszczególnych konkurencjach strzeleckich. W czasie kiedy strona wykonywała strzelanie na strzelnicy, druga z przywiezionych jednostek broni (sztucer) wraz z pozostałą amunicją pozostawiła w bagażniku swojego samochodu. Po zakończonych konkurencjach wymagających użycia broni gładkolufowej, strona ok. godz. 1220 - 1230 powróciła na parking i po otwarciu pokrywy bagażnika samochodu stwierdziła utratę należącego do niej sztucera oraz pozostałej amunicji do broni myśliwskiej w ilości ok. 160 sztuk. W ocenie organu pozostawienie broni bez należytego nadzoru w tych okolicznościach stanowi o rażącym naruszeniu przez posiadacza broni obowiązujących przepisów prawa i przemawia za cofnięciem mu pozwolenia na broń, pomimo że w swoim domu wymieniony przechowuje posiadaną broń palną zgodnie z obowiązującymi przepisami. W odwołaniu od powyższej decyzji M. E. zarzucił jej: 1. naruszenie prawa procesowego, a w szczególności: – art. 80 Kpa poprzez nieuwzględnienie w należytym stopniu okoliczności, iż odwołujący miał prawo oczekiwać, że organizator zawodów strzeleckich we właściwy sposób zabezpieczył parking, z którego korzystali uczestnicy zawodów, tym bardziej w sytuacji, gdy inni zawodnicy również pozostawili broń oraz amunicję w swoich pojazdach, w szczególności wobec faktu, iż brak było udostępnionego przez organizatora miejsca, gdzie możliwe byłoby przechowywanie broni i amunicji we właściwy sposób, a także nieuwzględnienie w należytym stopniu przedłożonych pozytywnych opinii o odwołującym, – art. 8 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania jego uczestników do władzy publicznej; 2. naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: – art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wszczęcie postępowania o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej jedynie wobec odwołującego, podczas gdy organowi I instancji wiadomym było, iż pozostali uczestnicy zawodów strzeleckich także przechowywali broń i amunicję w swoich pojazdach, – art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji przez cofnięcie odwołującemu pozwolenia na posiadanie broni palnej, pomimo faktu, iż podjął on możliwe w okolicznościach niniejszej sprawy działania, które miały na celu uniemożliwić dostęp do należącej do niego broni i amunicji osobom nieuprawnionym, a do utraty broni oraz amunicji doszło wyłącznie wskutek popełnionego na jego szkodę przestępstwa kradzieży. Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2014 r., po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 tejże ustawy. W zaś myśl tego przepisu, broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Zwrócił też uwagę, że przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 ww. ustawy ma charakter fakultatywny co oznacza, że organ Policji jest uprawniony do samodzielnej oceny co do zaistnienia określonych przesłanek i podjęcia decyzji, czy skutkują one cofnięciem pozwolenia na broń. Winien zatem wyjaśnić okoliczności zaniedbania i jego "ciężar gatunkowy", tj. prawdopodobieństwo dostania się broni i amunicji w ręce osób nieuprawnionych oraz dokładnie wyjaśnić, z jakich powodów cofa pozwolenie na broń, oceniając wzajemne relacje interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 Kpa). Organ stwierdził, że z wymienionych uregulowań wynika, iż posiadana broń palna powinna być odpowiednio zabezpieczona i przechowywana w sposób określony w ustawie, a uszczegółowiony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343). Podkreślił też, że z jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych można wywieść, iż broń pozostawiona w samochodzie powinna być zabezpieczona w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Zatem pozostawienie broni i amunicji w pojeździe, w widocznym miejscu, bez stałego pilnowania tego pojazdu, nie może być uznane za spełnienie wymogu art. 32 ust. 1 ustawy. Zdaniem organu, pomimo tego, że odwołujący utracił broń w sposób nieumyślny, to fakt lekkomyślności pozostawienia jej w samochodzie nie objętym dozorem, przemawia za przyznaniem pierwszeństwa interesowi społecznemu, co skutkuje cofnięciem pozwolenia na broń. Organ wskazał na wyjątkowy i reglamentacyjny charakter uprawnienia do posiadania broni, co powoduje, że od jej posiadaczy wymaga się poszanowania porządku prawnego i przestrzegania przepisów prawa, w tym w szczególności dotyczących broni i amunicji. Odwołał się też do orzecznictwa sądowoadministracyjnego w kwestii przestrzegania obowiązków wynikających z art. 32 cytowanej ustawy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż każda sprawa administracyjna ma charakter indywidualny co oznacza, iż o sposobie jej załatwienia decydują ustalone tylko jej dotyczące okoliczności i rozpatrywana jest ona indywidualnie w oparciu o zebrane dowody. Zdaniem organu, w sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 80 Kpa, ponieważ decyzja organu I instancji mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. E. zarzucił jej naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj.: – art. 107 Kpa poprzez brak dokonania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny szeregu okoliczności i ciężaru gatunkowego zaniedbania przez skarżącego obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, – art. 11 w związku z art. 107 Kpa poprzez brak wskazania przez organ wzorca zachowania, według którego uczestnik Okręgowych Zawodów Strzeleckich w [...] na strzelnicy "[...]", winien postępować, aby nie narazić się na uchybienie wynikające z przepisu art. 34 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, – art. 9 Kpa poprzez pozostawanie w sprzeczności pomiędzy dopuszczeniem do zawodów przedmiotowej strzelnicy, w ramach kompetencji kontrolnych i nadzorczych, przy jednoczesnym braku dopuszczalności funkcjonowania uczestnika zawodów, posiadającego więcej niż jedną jednostkę broni, – art. 8 Kpa poprzez naruszenie zasady zaufania, wyrażające się w wybiorczości stosowania przez organ przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w stosunku do pozostałych uczestników przedmiotowych zawodów. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. W uzasadnieniu podniósł, że organy Policji skupiły się niemal wyłącznie na skutku zachowania skarżącego, co jest błędem, albowiem art. 34 ust. 1 ustawy o broni i amunicji określa sposób przechowywania broni i nie odwołuje się w ogóle do skutku tego przechowywania. Zatem w tym zakresie obie decyzje są nieprawidłowe, gdyż organy winny skupić się na tym, jak skarżący broń przechowywał. Przechowywał ją zaś w sposób prawidłowy, gdyż przedsięwziął wszelkie środku ostrożności, w tym przede wszystkim zadbał o prawidłowe zamknięcie swojego pojazdu, a broń i amunicję umieścił w niewidocznym z zewnątrz miejscu. Zdaniem skarżącego organy Policji nie uwzględniły faktu, że mógł on działać w usprawiedliwionym błędzie, polegającym na przekonaniu, że sposób przechowywania przez niego broni podczas zawodów, był zgodny z rozporządzeniem w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Ponadto organ odwoławczy powołał się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na orzeczenie niepasujące do niniejszej sprawy, bowiem dotyczy ono sprawy, gdzie utracona broń została pozostawiona w samochodzie w widocznym miejscu. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.). W myśl pierwszego z nich właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32. Stosownie zaś do przepisu art. 32 ust. 1 powołanej ustawy, broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Określony w przepisie art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nakaz odpowiedniego zabezpieczenia, przechowywania i noszenia broni został uszczegółowiony w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 sierpnia 2014 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1224). Konstrukcja przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji wskazuje, poprzez użycie zwrotu "może cofnąć", na jego fakultatywny charakter. Oznacza to, że stwarza on ograniczoną sferę uznania administracyjnego dla organów Policji w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń zasad przechowywania, noszenia i ewidencjonowania broni i amunicji. Ograniczenie sfery uznania wynika natomiast z reglamentacyjnego charakteru pozwoleń na broń, a zwłaszcza brzmienia art. 10 ustawy. Organ Policji winien zatem ze szczególną starannością wyjaśnić okoliczności naruszenia powyższych zasad i ocenić ich wagę pod katem prawdopodobieństwa dostania się broni i amunicji w ręce osób nieuprawnionych. Obowiązany jest ponadto w sposób wyczerpujący wyjaśnić powody cofnięcia pozwolenia na broń z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, stosownie do przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "kpa". Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżący w dniu [...] czerwca 2013 r. uczestniczył w Okręgowych Zawodach Strzeleckich Kół Łowieckich organizowanych na strzelnicy myśliwskiej "[...]" przy ul. [...] w [...]. Na zawody przybył własnym samochodem [...] z dwoma egzemplarzami broni myśliwskiej, w tym sztucerem [...] kal. [...] Nr [...] oraz amunicją do tej broni. Samochód skarżący zaparkował na przyległym do strzelnicy niestrzeżonym parkingu, zaś sztucer zostawił w bagażniku samochodu, zasłoniętym roletą i zamkniętym za pomocą pilota. Samochód opuścił ok. godz. 1140 i udał się na strzelnicę z drugim egzemplarzem broni. Po powrocie do samochodu ok. godz. 1230 skarżący otworzył go pilotem i po otwarciu bagażnika stwierdził brak pozostawionej jednostki broni oraz ok. 170 sztuk amunicji kulowej i śrutowej. Po ujawnieniu kradzieży nie stwierdził śladów wskazujących na włamanie do auta. Spór dotyczy natomiast oceny powyższego stanu faktycznego pod kątem przestrzegania zasad przechowywania i noszenia broni. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organów policji, iż skarżący naruszył wskazane wyżej uregulowania prawne, bowiem nie zabezpieczył broni w sposób wymagany przepisami prawa. Pozostawiając ją w bagażniku samochodu zasłoniętym roletą i zamkniętym pilotem, na ogólnodostępnym i niestrzeżonym parkingu, nie miał nad nią kontroli w wyniku czego została ona skradziona przez nieznanego sprawcę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W wyroku z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 906/07 (LEX nr 453433), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy nie regulują, jak posiadacz indywidulanej broni sportowej powinien zabezpieczyć ją w czasie zawodów sportowych i po zawodach, lecz musi to niewątpliwie być taki sposób, który rzeczywiście uniemożliwia osobom postronnym wejście w jej posiadanie. Warunku tego nie spełnia pozostawienie broni nawet w zamkniętym samochodzie ustawionym na publicznym parkingu, bez stałego dozorowania tego samochodu, w sytuacji, gdy znajduje się tam nieznana liczba niezidentyfikowanych osób. Natomiast w wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 669/10 (LEX nr 1081832) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż to na posiadaczu broni ciąży obowiązek zabezpieczenia broni i żaden przepis ani żadna sytuacja nie zwalnia go z tego obowiązku. Nawet jednorazowe krótkotrwałe przechowywanie broni z naruszeniem zasad prawa bezwzględnie wiążących posiadacza broni, czyni usprawiedliwionym cofnięciem pozwolenia na broń. Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1200/06, (LEX nr 374355) stwierdzając, iż przepis art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie daje podstaw do stopniowania jego naruszenia, zatem każde, nawet jednorazowe odstępstwo od powinności przechowywania i noszenia broni i amunicji w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych, stwarza podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Niewątpliwie zatem skarżący, co prawda nieumyślnie, ale jednak w sposób ewidentny naruszył zasady przechowywania i noszenia broni, co stanowi podstawę do przyznania prymatu interesowi publicznemu polegającemu na ochronie bezpieczeństwa i porządku publicznego, nad interesem skarżącego, a tym samym cofnięciu mu pozwolenia na broń. Skarżący nie zachował minimum należytej staranności, nie zapytał bowiem organizatorów zawodów, czy parking jest strzeżony oraz czy ewentualnie istnieje możliwość zabezpieczenia broni przez organizatora. Wbrew zarzutowi skargi naruszenia art. 107 kpa, organ dokonał w zaskarżonej decyzji oceny okoliczności sprawy i ciężaru gatunkowego zaniedbania obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 9 kpa poprzez pozostawanie w sprzeczności pomiędzy dopuszczeniem do zawodów przedmiotowej strzelnicy, w ramach kompetencji kontrolnych i nadzorczych, przy jednoczesnym braku dopuszczalności funkcjonowania uczestnika zawodów, posiadającego więcej niż jedną jednostkę broni. Jak Sąd już wskazał, to na posiadaczu broni ciąży obowiązek określony w art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Ponadto przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocena, czy strzelnica, na której organizowane były zawody, spełnia określone prawem wymagania. Chybionym jest również zarzut naruszenia art. 11 w związku z art. 107 kpa poprzez brak wskazania wzorca zachowania uczestnika zawodów, by nie był on narażony na uchybienie wynikające z przepisu art. 32 ust. 1 (a nie jak mylnie podano art. 34 ust. 1) ustawy o broni i amunicji. Jak już Sąd podnosił, to wskazywane przepisy ustawy oraz rozporządzenia regulują te kwestie, a nadto to na posiadaczu broni ciąży obowiązek jej odpowiedniego zabezpieczenia. Nieuprawniony jest wreszcie zarzut naruszenia art. 8 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania, wyrażająca się w wybiórczości stosowania przez organ przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w stosunku do pozostałych uczestników przedmiotowych zawodów strzeleckich. Podkreślić bowiem wypada, iż to w stosunku do skarżącego zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Spowodowane to zostało faktem utraty przez niego jednego egzemplarza broni podczas zawodów strzeleckich. Obowiązkiem organu było w tej sytuacji sprawdzenie, czy posiadacz broni przestrzegał przepisów dotyczących zasad przechowywania i noszenia broni. Organ nie badał, jak inni uczestnicy zawodów zabezpieczali swoją broń w trakcie ich trwania. Stąd też nie można zarzucić organowi, że wszczęcie wobec skarżącego przedmiotowego postepowania było wynikiem "wybiórczego stosowania art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji". Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.