I GSK 1543/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-11-24
Skład orzekający: Janusz Zajda, Maria Myślińska, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumentacja techniczna i instrukcja obsługi dekodera, które istniały w dacie wydania ostatecznej decyzji celnej, ale nie zostały do niej dołączone, mogą stanowić nowy dowód uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli organ celny dysponował podobnymi dokumentami w innych, analogicznych sprawach?Ratio decidendi
Dokumentacja techniczna i instrukcja obsługi dekodera, które istniały w dacie wydania ostatecznej decyzji celnej, nie mogą stanowić nowego dowodu uzasadniającego wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli organ celny dysponował identycznymi lub podobnymi dokumentami w innych, analogicznych sprawach dotyczących tego samego rodzaju towaru. Kluczowe jest, aby dowody te były znane organowi w ogóle, nawet z innych postępowań, a nie tylko w konkretnej sprawie. Ponadto, późniejsza wykładnia prawa lub orzeczenia sądów (w tym TSUE) nie stanowią nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów uzasadniających wznowienie postępowania, chyba że strona złoży stosowny wniosek w przewidzianym terminie.Stan faktyczny
Spółka wniosła o zwrot cła i określenie prawidłowej kwoty podatku VAT od importowanych dekoderów telewizji cyfrowej. Po wydaniu ostatecznej decyzji celnej, Spółka wystąpiła o wznowienie postępowania, twierdząc, że nowe okoliczności faktyczne i dowody (dokumentacja techniczna dekoderów) uzasadniają zmianę klasyfikacji taryfowej towaru i zastosowanie zerowej stawki celnej. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że dokumentacja nie stanowi nowych dowodów, gdyż była znana organom z innych, analogicznych spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Milena Dąbkowska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "S." spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 maja 2015 r.; sygn. akt V SA/Wa 2193/14 w sprawie ze skargi "S." spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2014 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "S." spółki z o.o. w Warszawie na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 7 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2193/14 oddalił skargę S. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia kwoty długu celnego oraz zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 18 stycznia 2010 r. skarżąca Spółka zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego nr OGL [...] dekodery telewizji cyfrowej typ SMT- H6106W w ilości 672 szt., klasyfikując je do kodu CN TARIC 8528 71 19 00 ze stawką celną w wysokości 14% oraz stawką podatku od towarów i usług w wysokości 22%. Pismem z [...] lutego 2010 r. Spółka zwróciła się o zwrot cła i określenie prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług odnośnie powyższego towaru.
Decyzją z [...] kwietnia 2010 r. Naczelnik UC określił podlegającą zwrotowi kwotę długu celnego na 10 506 zł, oraz określił kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 60 422 zł. Organ I instancji dokonał zmiany ww. zgłoszenia celnego m.in. w zakresie stawki celnej: z 14% na 9,8% w następstwie zastosowania preferencyjnej stawki celnej z tytułu pochodzenia towaru z Indonezji. Decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z [...] stycznia 2012 r. Spółka wniosła o zmianę danych w zgłoszeniu celnym z 18 stycznia 2010 r. w zakresie zadeklarowanego kodu CN 8528 71 13 zamiast 8528 71 19 i w związku z tym stawki cła: 0% zamiast 9,8%, oraz o zwrot uiszczonego cła. W uzasadnieniu podniosła, że przedmiotowy towar powinien być zaklasyfikowany do kodu TARIC 8528 71 13 00 z zerową stawką celną wynikającą z zobowiązań sygnatariuszy Porozumienia w sprawie handlu produktami technologii informacyjnej, określającej warunki konieczne do zniesienia ceł na te produkty, przyjętej w dniu 13 grudnia 1996 r. podczas pierwszej konferencji WTO w Singapurze oraz aneksów i załączników do niej (dalej: Porozumienie ITA), a nie do deklarowanego w zgłoszeniu celnym kodu CN 8528 71 19 ze stawką celną 9,8%. Skarżąca stwierdziła, że aczkolwiek importowane dekodery zawierały tuner wideo oraz mikroprocesor, jak również posiadały funkcję komunikacji, to nie mogły wcześniej być zaklasyfikowane do kodu CN 8528 71 13, gdyż nie posiadały modemu telefonicznego. Zastosowana w dekoderach technologia Ethernet nie była bowiem w myśl Not do Nomenklatury Scalonej uznawana za modem, mimo że zapewniała tę samą, co modem funkcję komunikacji z Internetem. Spółka podkreśliła, że brzmienie Not do Nomenklatury Scalonej, które były niezgodne z porozumieniem ITA, wprowadziło Spółkę w błąd i skutkowało nieprawidłową klasyfikacją importowanych set- top boksów do kodu CN 8528 71 19.
W odpowiedzi na zapytanie organu, Spółka wniosła o uznanie pisma z [...] stycznia 2012 r. za wniosek o wznowienie, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: Op), postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika UC z [...] kwietnia 2010 r. Wskazała, że organ I instancji wydając powyższą decyzję nie posiadał istotnych informacji w sprawie, w tym w szczególności o nowych okolicznościach dotyczących stanu faktycznego wynikającego z błędnej interpretacji i implementacji przez Komisję Europejską Porozumienia ITA.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r. Naczelnik UC wznowił postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op i decyzją z [...] lutego 2014 r. odmówił uchylenia swojego rozstrzygnięcia z [...] kwietnia 2010 r. Wskazał, iż nie wyszły na jaw żadne istotne dla przedmiotowej sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, dotąd nieznane organowi, czyli nie wystąpiła określona w art. 240 § 1 pkt 5 Op przesłanka wznowienia postępowania.
Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] lutego 2014 r.
W uzasadnieniu odniósł się do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 Op stwierdzając, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie powołała tego przepisu, jako podstawy do wznowienia postępowania, przy czym granice badania przesłanek wznowienia postępowania wyznacza wniosek strony, a skarżąca wyraźnie wskazała w nim tylko art. 240 § 1 pkt 5 Op. Wskazał, że w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony organ nie bada z urzędu, czy nie zaistniała inna przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 Op, która nie została zgłoszona przez stronę, inaczej niż w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W ocenie organu II instancji Spółka w dacie dokonania zgłoszenia celnego i w trakcie prowadzonego postępowania celnego zakończonego wydaniem przez Naczelnika UC decyzji z [...] kwietnia 2010 r. posiadała informacje o właściwościach importowanych urządzeń. Dysponowała specyfikacją dekoderów z instrukcją obsługi, które były wielokrotnie dołączane przez stronę do zgłoszeń celnych identycznych urządzeń podczas procedury dopuszczenia do obrotu w latach 2008-2010. Strona zwróciła się jedynie o korektę danych zawartych w zgłoszeniu celnym w kontekście przedłożenia dokumentu potwierdzającego preferencyjne pochodzenie importowanych towarów. Nie negowała natomiast zastosowanego w zgłoszeniu celnym kodu CN TARIC 8528 71 19 00, pomimo iż w tej dacie posiadała informacje dotyczące budowy i zasad działania dekodera o symbolu SMT-H6106W, czyli identycznego jak urządzenie objęte zgłoszeniem celnym z [...] lutego 2009 r. Co więcej, w dniu wydania decyzji z [...] kwietnia 2010 r. Spółka posiadała także wiedzę o nowych okolicznościach stanu faktycznego wynikających z błędnej interpretacji i implementacji przez Komisję Europejską Porozumienia ITA. W tym kontekście organ II instancji wskazał, że zastosowanie zerowych stawek celnych wynikających z Porozumienia ITA jest możliwe tylko wówczas, gdy zostaną one wprowadzone do WTC (rozporządzenie Rady EWG nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej na 2010 r., której załącznik nr I został zmieniony rozporządzeniem Komisji (WE) nr 948/2009 z 30 września 2009 r., publ. w Dz.U. UE L nr 287 z 31.10.2009 r.; dalej WTC). Zastosowanie stawek innych niż przewidziane w WTC w dniu dokonywania zgłoszenia celnego stanowiłoby naruszenie art. 20 ust. 3 lit. c/ WTC oraz Ogólnych reguł dotyczących ceł, zawartych w sekcji I przepisów wstępnych do WTC. Skarżąca w dniu zgłoszenia celnego wiedziała, że wprawdzie Wspólnota Europejska zobowiązała się do wprowadzenia w życie Porozumienia ITA, ale nie wprowadziła zerowych stawek celnych do systemu prawnego odnośnie towarów w nim wymienionych, w związku z czym na importowane urządzenia obowiązywały stawki celne 9,8% (przy zastosowaniu preferencji).
Nowymi dowodami mającymi istotny wpływ na wynik sprawy nie są - zdaniem organu odwoławczego - również informacje o nowych okolicznościach stanu faktycznego, wynikające z błędnej interpretacji i implementacji przez Komisję Europejską Porozumienia ITA, gdyż takimi twierdzeniami Spółka dokonuje w istocie nowej, odmiennej i korzystnej dla siebie wykładni prawa, zaś wykładnia prawa materialnego, stanowiącego podstawę prawną decyzji orzekającej co do istoty sprawy, nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania.
Dodatkowo Dyrektor IC zwrócił uwagę, że raport zespołu orzekającego WTO, zawierający ustalenia odnośnie zawężającego definiowania w Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej i rozumienia pojęcia "modem", został przyjęty w dniu 21 września 2010 r., a więc po wydaniu przez Naczelnika UC decyzji z [...] kwietnia 2010 r. Dlatego też nie może stanowić nowego dowodu lub nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Op, gdyż nie istniał on w dniu wydania decyzji ostatecznej. W podobny sposób organ odniósł się do wydanej przez angielskie władze celne Wiążącej Informacji Taryfowej nr GB 501024717 z 3 listopada 2011 r. dotyczącej zaklasyfikowania dekoderów typ SMT-H6106 do kodu CN 8528 71 15 oraz dodatkowo wskazał, że WIT nie może być uznana za dowód w sprawie także dlatego, że stosownie do przepisów art. 12 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. UE L nr 302 z 19.10.1992, s. 1 ze zm., dalej: WKC) wiążąca informacja taryfowa zobowiązuje organy celne do jej stosowania jedynie w odniesieniu do towarów, dla których formalności zostały dokonane po dniu, w którym informacja została przez nie wydana. W sprawie, zgłoszenie celne miało natomiast miejsce w 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę Spółki stwierdził, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
W uzasadnieniu podzielił stanowisko organu, że w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony organ nie bada z urzędu, czy nie zaistniała inna przesłanka, która nie została zgłoszona przez stronę, odmiennie niż to jest w innym nadzwyczajnym trybie, a mianowicie w sprawie stwierdzenia nieważności, dlatego - wbrew twierdzeniom Spółki - organ nie mógł rozważać przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 Op, ze względu na brak wniosku strony w tym zakresie. Nie zmienia tego fakt, iż wyrok TSUE zapadł w dniu 22 listopada 2012 r., a postępowanie zostało już wznowione, bowiem skarżąca Spółka mogła złożyć stosowny wniosek w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia sentencji wyroku, tj. od 26 stycznia 2013 r., czego nie uczyniła. Reasumując, na obecnym etapie Spółka nie może podnosić argumentów, które mogłyby przemawiać za możliwością prowadzenia wznowieniowego postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Op.
W ocenie Sądu, Dyrektor IC odniósł się wyczerpująco do wszystkich argumentów podnoszonych we wniosku o wznowienie postępowania, a także w odwołaniu od decyzji odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej.
Istotą sporu pomiędzy organem podatkowym a skarżącą jest kwestia, czy instrukcja obsługi dekoderów oraz specyfikacja techniczna stanowią nowy dowód, istniejący w dacie wydania decyzji Naczelnika UC z [...] kwietnia 2010 r., oraz czy ten dowód jest na tyle istotny, że uzasadnia uchylenie decyzji ostatecznej.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ zasadnie zauważył, że strona posiadała informacje o właściwościach importowanych urządzeń. Dysponowała bowiem tymi dowodami, które były wielokrotnie przez nią dołączane do zgłoszeń celnych identycznych urządzeń do procedury dopuszczenia do obrotu w latach 2008-2010. Specyfikacja techniczna przedmiotowego dekodera i instrukcja jego obsługi, choć niedołączone do zgłoszenia celnego w przedmiotowej sprawie, były znane organowi I instancji w chwili wydania decyzji z [...] kwietnia 2010 r. Nie mają więc cechy "nowości", stanowiącej jeden z warunków zastosowania art. 240 § 1 pkt 5 Op. Składając wniosek o korektę danych zawartych w zgłoszeniu celnym Spółka, mimo posiadanych dokumentów dotyczących budowy i zasad działania dekodera o symbolu SMT-H6106W oraz posiadaniu wiedzy o błędnej - według Spółki - interpretacji i implementacji przez Komisję Europejską Porozumienia ITA, nie negowała zastosowanego przez siebie w zgłoszeniu celnym kodu CN TARIC 8528 71 19 00. Zasadnie także w tym kontekście organ wskazał, że Porozumienie ITA ma charakter jedynie deklaratywny i na jego podstawie nie można było bez zmiany WTC zastosować zerowej stawki celnej. Spółka wiedziała zatem, że wprawdzie Wspólnota Europejska zobowiązała się do wprowadzenia w życie Porozumienia ITA, ale nie wprowadziła zerowych stawek celnych do systemu prawnego odnośnie towarów w nim wymienionych, w związku z czym na importowane urządzenia obowiązywały stawki celne: 9,8%. WSA w W. stwierdził, że dołączona do wniosku o wznowienie postępowania dokumentacja techniczna dotycząca spornego dekodera nie jest istotna dla sprawy. Dane techniczne ujęte w specyfikacji dekodera SMT-H6106 (m.in. port Ethernet, umożliwiający dostęp do Internetu), opisy gniazd podane w przewodniku użytkownika i instrukcji instalacji (gniazdo Ethernet - do podłączenia modemu zewnętrznego Livebox tp) oraz wyjaśnienia Spółki, które nie stanowią dowodu ani okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Op (technologia Ethernet umożliwia, dzięki swojej funkcjonalności, dostęp do sieci Internet) wskazują, że przedmiotowy towar nie zawiera modemu, jak wymaga to poz. 8528 71 13 (urządzenie/części realizujące funkcję konwersji sygnałów).
Prawidłowo również organ odwoławczy ocenił informacje o nowych okolicznościach stanu faktycznego wynikających z błędnej interpretacji i implementacji przez Komisję Europejską Porozumienia ITA, co miało według Spółki istotny wpływ na klasyfikację taryfową dekoderów. Zgodzić się należy, że takimi twierdzeniami skarżąca dokonuje w istocie nowej, odmiennej i korzystnej dla siebie wykładni prawa, zaś wykładnia przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania.
Reasumując, w ocenie Sądu organy obydwu instancji w sposób prawidłowy zinterpretowały przepisy prawa oraz oceniły zgromadzone dokumenty, które w konsekwencji doprowadziły do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
Orzeczenie Sądu pierwszej instancji zaskarżyła S. sp. z o.o. w W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Środek prawny oparto na obydwu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270; dalej: ppsa.), zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 240 § 1 pkt 5 w związku z art. 245 § 1 pkt 1 Op i w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622), poprzez błędną wykładnię w zakresie interpretacji wskazanych w art. 240 § 1 pkt 5 Op przesłanek, tj. dowodów "nieznanych organowi, który wydał decyzję" oraz "istotności dla sprawy" nowych dowodów, co skutkowało uznaniem za zgodne z prawem decyzji Naczelnika UC i decyzji Dyrektora IC;
2. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ppsa w związku z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 Op i w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odmowę uchylenia decyzji Dyrektora IC wydanej z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 § 1 pkt 1 Op, przejawiającym się w uznaniu, że przedstawione przez skarżącą dowody nie są istotne dla sprawy i nie były nieznane organowi, który wydał decyzję;
3. przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ppsa w związku z art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Op i w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odmowę uchylenia decyzji Dyrektora IC wydanej z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Op, przejawiającym się w odmowie uwzględnienia we wznowionym postępowaniu wyroku Trybunału Unii Europejskiej z 22 listopada 2012 r., który miał wpływ na treść rozstrzygnięcia objętego zakresem wznowionego postępowania;
4. przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej z 7 lutego 1992 r., wyrażającego zasadę lojalności, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niezastosowaniu w sprawie obowiązku podejmowania przez Państwa Członkowskie wszelkich środków ogólnych lub szczególnych właściwych dla wypełnienia zobowiązań wynikających z aktów instytucji Unii i sprzeczne z tym obowiązkiem uznanie, że w toku wznowionego postępowania organy celne i sądy administracyjne Państw Członkowskich nie są obowiązane uwzględniać rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydanego później niż decyzja będąca przedmiotem wznowionego postępowania, a tym samym są uprawnione do oparcia swych rozstrzygnięć na wykładni przepisów unijnych sprzecznej z wyrokiem TS z 22 listopada 2012 r.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu środka prawnego, w którym kasator podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach środka prawnego, poza przypadkiem nieważności postępowania przed Sądem I instancji, który to przypadek w sprawie nie występuje. Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed NSA podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów sformułowanych w środku prawnym w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
W sprawie, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty prawa materialnego są ściśle związane z zarzutami prawa procesowego i odwrotnie - procesowego z materialnymi, wobec tego analiza ich podlega łącznej ocenie.
Zawarte w środku prawnym zarzuty, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są nieuzasadnione. Sąd I instancji nie dopuścił się zarzucanych przez kasatora uchybień.
Granice rozpatrywanej sprawy zakreślił wniosek skarżącej Spółki z 11 stycznia 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w Radomiu z [...]kwietnia 2010 r.
Spółka zwróciła się o zmianę zgłoszenia celnego w zakresie deklarowanego kodu CN na CN 8528 71 13 00 oraz zastosowanej stawki cła na 0% i w konsekwencji o prawidłowe naliczenie należności celnych oraz zwrot uiszczonego przez Spółkę cła.
Jako podstawę prawną uzasadniającą wznowienie postępowania podatkowego wskazano art. 240 § 1 pkt 5 Op, w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Do wniosku skarżąca Spółka dołączyła dokumentację techniczną set-top boksów (16 stronnicowa instrukcja obsługi) opisującą rodzaj, funkcjonalność, specyfikację techniczną oraz sposób podłączenia urządzeń do odbiornika TV oraz szczegółowe zestawienie zgłoszeń celnych, których dotyczył wniosek. Dokumentacja stanowiła dowód na to, że importowane set-top boksy posiadają funkcję dostępu do Internetu.
Przedmiotem sporu jest zatem kwestia uznania przez Sąd I instancji za prawidłowe stanowiska Dyrektora Izby Celnej w W. zawartego w zaskarżonym postanowieniu z [...] maja 2014 r., utrzymującym w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego I w W. z [...] lutego 2014 r., iż w sprawie nie zaistniały warunki, które mogłyby doprowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej Naczelnika UC. Zdaniem organów celnych nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję, czyli nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 Op. Za taki dowód - w ocenie organów - nie można uznać m.in. informacji o właściwościach importowanych urządzeń oraz specyfikacji dekoderów, a także instrukcji ich obsługi, bowiem w dniu dokonania zgłoszenia celnego były one znane organowi z innych, wcześniej rozpoznawanych zgłoszeń celnych tej Spółki (w latach 2008-2010 r.), które obejmowały identyczne urządzenia, tj.: dekodery o symbolu SMT-H6106W.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że jedną z zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Statuuje ją przepis art. 128 Op, w myśl którego decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu odwoławczym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.
Badając wskazaną przez stronę przesłankę wznowienia postępowania należy wyjaśnić, że pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Nowe dowody to takie, które wprawdzie istniały w dacie orzekania, ale organ orzekający tymi dowodami nie dysponował. Natomiast przez pojęcie dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję, rozumieć należy takie dowody, które nie były przedmiotem badania, oraz takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
Sąd I instancji prawidłowo w sprawie ocenił, iż decyzje organów celnych obu instancji wydane w kontrolowanym postępowaniu wznowieniowym odpowiadają prawu.
Badając podstawy wznowienia postępowania organy celne prawidłowo uwzględniły zasady postępowania wynikające z przepisów art. 122, art. 187 §1, art. 165 i art. 191 Op, słusznie stwierdziły brak podstaw do uchylenia decyzji w nadzwyczajnym trybie (wznowieniowym) postępowania administracyjnego unormowanym w art. 240 § 1 pkt 5 Op, ponieważ wbrew twierdzeniom skarżącej, nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, nieznane organowi i istniejące w dniu wydania decyzji. Jak zasadnie stwierdził Sąd I instancji, podzielając stanowisko organów, przedstawione przez skarżącą Spółkę dokumenty zawierające instrukcje obsługi set-top boksów, choć niedołączone do zgłoszenia celnego w przedmiotowej sprawie, były znane organowi I instancji w chwili wydania decyzji z [...] kwietnia 2010 r., gdyż tej treści dokumenty były dołączane do zgłoszeń celnych identycznych towarów w latach 2008-2010, np. w zgłoszeniu celnym z 3 lutego 2009 r. Należy zauważyć, że przepisy art. 240 § 1 pkt 5 Op wymagają kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przepis nie precyzuje, że w tych okolicznościach wymagane jest, aby nowe dowody nie były znane organowi w konkretnej sprawie, której dotyczy postępowanie wznowieniowe. Należy zatem stwierdzić, że istotne jest, aby dowody te były organowi znane w ogóle, nawet z innych, toczących się przed tym organem spraw. Za prawidłowe zatem można i należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skoro w latach ubiegłych w sprawach analogicznych organ dysponował identyczną dokumentacją, dotyczącą zgłoszeń celnych skarżącej Spółki i obejmujących ten sam rodzaj urządzenia - dekoder o symbolu SMT-6106W, to te same dokumenty złożone na potrzeby postępowania wznowieniowego nie mogą nosić cechy "nowości". Wznowienie postępowania, jeżeli organ podatkowy znał nowe okoliczności lub dowody w dniu wydania decyzji, stanowi naruszenie prawa (wyrok NSA z 9 kwietnia 1998 r., I SA/Kr 737/97, Temida (CD), Sopot 2002). Na marginesie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje powodów, dla których Spółka zaniechała złożenia omawianej dokumentacji do zgłoszenia celnego z 18 stycznia 2010 r., skoro w innych, analogicznych sprawach, rozpoznawanych wcześniej i obejmujących takie same dekodery telewizji satelitarnej, takie dokumenty zostały organom przedłożone.
Na marginesie należy wskazać, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że omawiane dokumenty oraz dane ujęte w specyfikacji dekodera SMT H6106, opisy gniazd podane w przewodniku użytkownika i instrukcji instalacji nie potwierdzają wprost, że przedmiotowy dekoder zawiera wbudowany modem - urządzenie realizujące funkcję konwersji sygnałów.
Mając powyższe na uwadze, nie można zgodzić się zarzutami sformułowanymi w punktach 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, bowiem Sąd dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 240 § 1 pkt 5 Op i przesłanek w nim zawartych, zatem podzielając stanowisko organów, co do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika UC z [...] kwietnia 2010 r. nie naruszył prawa.
Za chybiony należało także uznać kolejny zarzuty zaprezentowane w środku prawnym (pkt 3), a mianowicie naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ppsa w związku z art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Op i w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odmowę uchylenia decyzji Dyrektora IC wydanej z naruszeniem art. 240 § 1 pkt 11 i art. 241 § 2 pkt 2 Op, przejawiającym się w odmowie uwzględnienia we wznowionym postępowaniu wyroku Trybunału Unii Europejskiej z 22 listopada 2012 r., który - zdaniem kasatora - miał wpływ na treść rozstrzygnięcia objętego zakresem wznowionego postępowania.
Wznowienie postępowania ma charakter postępowania nadzorczego w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji. Decyzja wydawana w postępowaniu wznowieniowym jest więc rozstrzygnięciem o innej decyzji, a nie decyzją rozstrzygającą sprawę administracyjną, jako taką. Jest to postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony - przedmiot postępowania, czyli wskazanie w stosunku do jakiej ostatecznej decyzji ma być prowadzone i na jakiej podstawie, wyznacza żądanie strony. Samodzielnie organ nie może rozszerzyć tego postępowania o inne, ewentualnie występujące podstawy wznowieniowe, dlatego skoro w postanowieniu o wznowieniu postępowania wskazano wnioskowany przez stronę przepis art. 240 § 1 pkt 5 Op, to tylko w granicach tego przepisu i zgłoszonych przez stronę dowodów lub okoliczności organ wydaje stosowne rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ nie mógł z urzędu rozważać przesłanki z art. 240 § 1 pkt 11 Op, z uwagi na nieuwzględnienie we wznowionym postępowaniu wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 22 listopada 2012 r. Prawidłowo stwierdził, że wznowienie postępowania na skutek wydanego wyroku TSUE możliwe jest jedynie na wniosek strony, o czym wprost stanowi art. 241 § 2 pkt 2 Op. Zgodnie z tym przepisem wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Brak wniosku strony uniemożliwił zatem organowi prowadzenie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 Op. Nie zmienia tego w żaden sposób fakt, iż wyrok TSUE zapadł w dniu 22 listopada 2012 r., a postępowania zostało już wznowione, bowiem nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca Spółka stosownym pismem w przewidzianym ww. przepisem terminie rozszerzyła wniosek o kolejną podstawę wznowieniową.
Na uwzględnienie nie zasługuje także ostatni, zaprezentowany w skardze kasacyjnej zarzut, tj. naruszenie przepisu art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej z 7 lutego 1992 r., regulującego zasadę lojalnej współpracy Unii i Państw Członkowskich. Na tle powyższego wskazuje na potrzebę odmiennej wykładni przepisów związanych z oceną "istotności dowodu".
Ewentualna odmienna wykładnia przepisu prawnego, dokonana w późniejszym czasie przez organ stosujący prawo nie jest nowym faktem ani dowodem, który mógłby stanowić przesłankę wznowienia postępowania. Nie stanowi też przesłanki do wznowienia postępowania nawet ustalona w judykaturze nowa wykładnia przepisów prawnych, której zastosowanie spowodowałoby odmienną decyzję. Niedopuszczalne jest bowiem wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Zarzuty tego rodzaju (oceny "istotności dowodu"), ściśle wiążą się z ustaleniami faktycznymi, a w sprawie, poza wskazaniem potrzeby odmiennej oceny, kasator nie wskazuje w tym zakresie argumentów mogących mieć znaczenie w postępowaniu nadzwyczajnym.
W świetle powyższego, na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 ppsa w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło