I SAB/Wa 700/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi E. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku E. B. dawniej K. z dnia [...] r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] nr hip. [...] oraz [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Pismem z dnia [...] r. E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...] nr hip. [...] oraz [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ stwierdził, że wobec zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie trwa jego analiza celem rozpoznania wniosku. Jednocześnie Prezydent wskazał, że w piśmie z dnia [...] r. strony zostały poinformowane o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o tym, że postępowanie zostanie zakończone do dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżącej o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] nr hip. [...] oraz [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym jest, że wniosek skarżącej o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość warszawską położoną przy ul. za nieruchomość warszawską położoną przy ul. [...] nr hip. [...] oraz [...] został wniesiony w dniu [...] r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 27 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 201/08 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. wyrok wpłynął do Wojewody [...] w dniu [...] r., zaś do Prezydenta W. akta zostały zwrócone w dniu [...] r. Od tej daty termin do rozpoznania sprawy z art. 35 § 1 i 2 k.p.a. zaczął biec na nowo. Jednocześnie ocena charakteru bezczynności organu może nastąpić od 17 maja 2011 r., tj. od daty wejścia w życie ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Należy zatem wskazać, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że dopiero w dniu [...] r. Prezydent W. wystąpił do Archiwum Urzędu W. o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na przedmiotowym gruncie. Powyższa czynność została zatem podjęta po upływie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie ww. nowelizacji, a jednocześnie nie może ujść uwadze Sądu, że czynność ta została podjęta półtora roku od dokonania poprzedniej czynności zmierzającej do zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, tj. od dnia [...] r. kiedy organ zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o nadesłanie dokumentów dot. Przejęcia nieruchomości pod inwestycje oraz rozpoczęcia i zakończenia prac z nią związanych. Pomimo uzyskania odpowiedzi w dniu [...] r. z Archiwum Urzędu W. organ podjął kolejną czynność dopiero w dniu [...] r., a zatem po upływie kolejnych ośmiu miesiącach, występując do Spółdzielni M. "[...]" o udzielenie informacji dotyczącej realizacji zamierzenia inwestycyjnego w postaci budynku przy ul. [...] oraz wskazanie czy teren przedmiotowej nieruchomości hipotecznej przed realizacją ww. inwestycji był zagospodarowany przez inną osobę lub instytucję niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny. Mimo uzyskania odpowiedzi w dniu [...] r. organ podjął dalszą czynność dopiero po upływie czterech miesięcy kierując w dniu [...] r. pismo do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. dla Dzielnicy W. o przesłanie dokumentacji w postaci pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych z załącznikami graficznymi oraz protokołów zdawczo-odbiorczych dotyczących realizacji [...] , w tym budynku przy ul. [...] (obecnie [...]) i budynku przy ul. [...] (obecnie [...]) ewentualnie inwestycji zrealizowanych na przedmiotowej nieruchomości po dniu [...] r. Jednocześnie należy zauważyć, że ww. pismo jest powtórzeniem pisma z [...] r., w wyniku którego organ uzyskał odpowiedź, co zostało wskazane przez Delegaturę Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. dla Dzielnicy W. w piśmie z dnia [...] r. Powyższe oznacza, że ww. pismo nie może być uznane za celowe działanie w celu rozpoznania wniosku skarżącej. Następnie w dniu [...] r. Prezydent W. wystąpił do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o udzielenie informacji kiedy budynek przy ul. [...] (obecnie [...]) oraz budynek przy ul. [...] (obecnie [...]) zostały naniesione na zasadniczą mapę miasta. Odpowiedź do organu wpłynęła w dniu [...] r. Tymczasem organ dopiero w dniu [...] r. wystąpił do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji W. S.A. o udzielenie informacji dotyczącej budowy przyłącza wodno-kanalizacyjnego do budynku przy ul. [...] oraz przekazanie dokumentacji potwierdzającej realizację ww. inwestycji. W dniu [...] r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji W. S.A. przekazało informację zgodnie z wnioskiem. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] r., a zatem po upływie sześciu miesięcy, organ ponownie wystąpił do Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji W. S.A. o udzielenie informacji dotyczącej tym razem budowy przyłącza wodno-kanalizacyjnego do budynku przy ul. [...] oraz przekazanie dokumentacji potwierdzającej realizację ww. inwestycji. Za niecelowe należy uznać występowanie organu do tego samego podmiotu w odstępie półrocznym o nadesłanie informacji o inwestycji realizowanej przez ten podmiot na działkach objętych wnioskiem, tym bardziej, że organ posiadał wiedzę o usytuowaniu na nich budynków mieszkalnych. Następna czynność została podjęta po upływie kolejnych siedmiu miesięcy, przy czym stanowiła ona wypełnienie po raz pierwszy od ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 201/08 obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Nie może ujść uwadze Sądu, że czynność ta nastąpiła wobec konieczności przekazania akt Wojewodzie Mazowieckiemu w związku z koniecznością rozpoznania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Pomimo wyznaczenia Prezydentowi W. dodatkowego terminu na rozstrzygnięcie sprawy postanowieniem z dnia [...] r. (data wpływu do organu [...] r.) organ nie podjął żadnej czynności w sprawie. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.