II SA/Ke 299/15
WyrokWSA w Kielcach2015-05-07
Skład orzekający: Sylwester Miziołek, Jacek Kuza, Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wykonane zadaszenie nad tarasem, stanowiące rozbudowę budynku mieszkalnego, podlega obowiązkowi rozbiórki, jeśli inwestorzy nie wywiązali się z nałożonych obowiązków legalizacyjnych, a decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Prezydenta Miasta jest sprzeczna z ustaleniami organów nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zadaszenie tarasu stanowiło samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego, a nie budynku gospodarczego, co potwierdzają liczne argumenty dotyczące konstrukcyjnego i funkcjonalnego powiązania z budynkiem mieszkalnym. Ponieważ inwestorzy nie wywiązali się z nałożonych obowiązków legalizacyjnych, w tym nie przedstawili dokumentów zgodnych z ustaleniami organów nadzoru budowlanego, decyzja o nakazie rozbiórki była zasadna. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy ma charakter następczy wobec postępowania legalizacyjnego i nie może przesądzać o charakterze obiektu podlegającego legalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego zadaszenia nad tarasem budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że zadaszenie stanowiło rozbudowę budynku mieszkalnego, a nie gospodarczego, jak twierdzili inwestorzy. Inwestorzy nie przedstawili wymaganych dokumentów do legalizacji samowolnej budowy, w tym decyzji o warunkach zabudowy zgodnej z rzeczywistym charakterem obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestorów, uznając decyzję o rozbiórce za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015r. sprawy ze skargi M. D. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M.D. i M.W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] nakazującą inwestorom M. D. i M.W., rozbiórkę samowolnie wykonanego zadaszenia nad tarasem budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w [...] przy ul. [...], z zastrzeżeniem, że rozbiórce podlegają: wielospadkowy dach konstrukcji drewnianej wraz z pokryciem, obróbkami i orynnowaniem, słupki drewniane 14 x 14 cm podpierające wielospadkowy dach, prowizoryczna instalacja oświetleniowa.
W uzasadnieniu Inspektor podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 22 grudnia 2013 r. przez pracowników PINB w [...] na działce nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...], stwierdzono, że na działce tej znajduje się między innymi budynek mieszkalny jednorodzinny parterowy, z poddaszem mieszkalnym, nad którym jest dach dwuspadowy pokryty gontem bitumicznym wraz z parterową częścią murowaną, nad którą znajduje się taras z zadaszeniem. Znajdująca się od strony zachodniej budynku parterowa, częściowo podpiwniczona część ma wymiary 6,50 x 8,66 m. W tej części na parterze znajduje się korytarz wraz ze schodami do piwnicy oraz jedno pomieszczenie o wymiarach 6,00 x 5,22 m. Część ta połączona jest z istniejącym budynkiem mieszkalnym. Organ ponadto ustalił, że nad tą częścią budynku wykonany jest taras nad którym znajduje się dach wielospadowy o konstrukcji drewnianej pokryty gontem bitumicznym, dach ma rynny i posiada obróbkę blacharską. Od strony zachodniej oraz od stron ulic na tarasie wykonane są ścianki gr. 40 cm o wysokości ok. 1,12 m pełniące rolę balustrad, w których wykonano otwory o szerokości 1,43 m po jednym w każdej ścianie. Konstrukcja dachu oparta jest na drewnianych słupkach. Do pomieszczenia na parterze można wejść z budynku mieszkalnego jak i na taras jest wejście z poddasza budynku mieszkalnego, co uwidoczniono na szkicu sytuacyjnym sporządzonym podczas kontroli w dniu 22.01.2013r.
Uczestnicząca w kontroli M.D. oświadczyła, że sama jest właścicielką przedmiotowej nieruchomości, i wspólnie z mężem M. W. są inwestorami robót budowlanych wykonywanych przy budynku mieszkalnym oraz w parterowej części od strony zachodniej. Oświadczyła ponadto, że jesienią 2012r. nad istniejącym tarasem zostało wykonane między innymi zadaszenie takie jak obecnie istniejące. Oświadczyła ponadto, że na wykonanie robót budowlanych posiada jedynie dwa zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...]. Ze zgłoszeń tych dołączonych do akt sprawy wynika, że pierwsze z nich dotyczy zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na: położeniu płytek podłogowych na tarasie 8 x 5 m, oraz remoncie betonowej barierki na tym tarasie poprzez wyrównanie obecnej ( schodkowej - trzypoziomowej) posiadającej w najwyższym punkcie 1,10 m i ok. 0,5 m w najniższym punkcie oraz zamontowanie w środku ozdoby metalowej o długości 1,40 m i o wysokości 0,7 m. Natomiast zgłoszenie z dnia [...]obejmowało między innymi zamiar wymiany istniejącej od strony zachodniej i od strony południowej balustrady tarasowej z betonowej (cegła) na żeliwną (kuta) - 6,20 x 1,0 m i 7,80 x 1,0m.
Po zawiadomieniu stron o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanego zadaszenia nad tarasem budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w [...] przy ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r., wstrzymał inwestorom M.D. i M.W. prowadzenie robót budowlanych przy zadaszeniu nad tarasem budynku mieszkalnego usytuowanego na w/w działce, nakładając jednocześnie na nich obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30.11.2013r. dokumentów dotyczących samowolnie realizowanego zadaszenia nad tarasem budynku mieszkalnego takich jak:
1. zaświadczenie Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, tj. - czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego zadaszenia nad tarasem budynku mieszkalnego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu 28.11.2013r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] przedłożone zostały wyszczególnione w ww. postanowieniu dokumenty, tj. decyzja nr [..] o warunkach zabudowy z dnia [...] ustalająca warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu i jego zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa samowolnie wykonanego zadaszenia tarasu przy budynku mieszkalnym, nad budynkiem gospodarczym na terenie działki nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]" określone w części tekstowej i graficznej stanowiącej załącznik nr 1 i 2 do tej decyzji, projekt budowlany budowy zadaszenia tarasu przy budynku mieszkalnym, nad budynkiem gospodarczym, którego inwestorem jest M.D. oraz oświadczenie M.D. o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na podstawie przedłożonego następnie aktu notarialnego z [...] repertorium A nr [...] organ ustalił, że objętą tym aktem umową A.M. sprzedał M.D. nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,1083 położona w [...] przy ulicy [...], której częściami składowymi są: dom mieszkalny częściowo murowany, a częściowo drewniany, parterowy z zagospodarowanym poddaszem, wybudowany w 1934 roku o powierzchni użytkowej około 120 m², murowany garaż oraz murowany budynek gospodarczy o powierzchni użytkowej około 45 m. Do akt dołączono również kopię aktu notarialnego repertorium nr [...] z dnia [...] obejmującego umowę majątkowa małżeńska o ustanowieniu rozdzielności majątkowej pomiędzy M. W. i M. D.
W dniu 31.01.2014r. również M.W. złożył w PINB w [...] oświadczenie o dysponowaniu przedmiotową nieruchomością na cele budowlane.
W związku ze stwierdzonymi przez organ I instancji nieprawidłowościami w przedłożonym projekcie budowlanym, organ ten postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nałożył na inwestorów M. D. i M. W. obowiązek usunięcia w terminie do dnia 31.08.2014r. nieprawidłowości w przedstawionych dokumentach polegających między innymi na tym, że decyzja o warunkach zabudowy Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] winna być w treści rozstrzygnięcia dostosowana do prowadzonego postępowania administracyjnego dot. wykonanego zadaszenia nad tarasem budynku mieszkalnego.
W odpowiedzi na to zobowiązanie M.D. złożyła w dniu 29 sierpnia 2014 r. pismo, w którym podniosła, że zadaszenie przedmiotowego tarasu nie ma żadnego powiązania z budynkiem mieszkalnym, ponieważ zostało wykonane w taki sposób, że nie jest powiązane z dachem budynku mieszkalnego. Pomieszczenie, nad którym znajduje się taras w projekcie budowlanym z 1932 r. istnieje jako komórka, w późniejszych latach wykorzystywane było przez poprzednich właścicieli jako sklep. Nigdy natomiast nie było pomieszczeniem mieszkalnym, posiadało dach i wyjście. Zawsze był tam taras, jak również dach, który ze względu na jego zły stan techniczny musiała usunąć.
W piśmie z dnia 19.09.2014 r. pełnomocnik M.D. i M.W. adwokat A. C. wniósł o zwrócenie się przez organ I instancji do właściwego biegłego o wydanie opinii mającej na celu ustalenie charakteru budynku, nad którym znajduje się przedmiotowe zadaszenie.
W odpowiedzi na to pismo organ I instancji wezwał do przedłożenia, w terminie 7 dni od daty otrzymania tego wezwania, wszelkich dokumentów geodezyjnych potwierdzających, że zadaszenie nad przedmiotowym tarasem zostało wykonane nad budynkiem gospodarczym, a nie nad budynkiem mieszkalnym, bowiem PINB w [...] dysponuje w powyższej kwestii wyłącznie dokumentami geodezyjnymi z oznaczeniem tej części budynku jako mieszkalnej. W odpowiedzi do organu I instancji zostały złożone kopie aktu notarialnego repertorium A nr [...] obejmującego umowę sprzedaży nieruchomości oraz kopie fragmentów projektu technicznego przyłącza i instalacji gazowej budynku mieszkalnego z listopada 1984r.
Ponieważ organ I instancji uznał, że w wyznaczonym terminie, tj. do dnia 31.08.2014r. zobowiązani nie wywiązali się z nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał wymienioną na wstępie decyzję rozbiórkową z dnia [...].
Odwołanie od tej decyzji złożyli M.D. i M.W. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata A. C.
W toku postępowania odwoławczego pismem z dnia 08.01.2015 r. wezwano pełnomocnika odwołujących się, na podstawie art. 50 § 1 i § 2 w związku z art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, do przedłożenia niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy dokumentów, tj.: potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii projektu budowlanego z 1932 roku budynku mieszkalnego, przy którym, zgodnie z pismem M.D. z dnia 29.08.2014r. miałaby być "komórka, w późniejszych latach wykorzystywana przez poprzednich właścicieli jako sklep; zdjęć, które zostały wykonane przed rozbiórką dachu, potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii całego projektu technicznego przyłącza i instalacji gazowej budynku mieszkalnego, którego fragmenty przedłożone zostały przy piśmie adwokata A. C. z dnia 01.10.2014r., potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii wniosku M.D. złożonego do Prezydenta, który poskutkował decyzją Prezydenta Miasta nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] znak: [...], dokumentu potwierdzającego legalność wybudowania pomieszczenia, które wykorzystywane było przez poprzednich właścicieli jako sklep. W odpowiedzi na to wezwanie odwołujący się złożyli plik dokumentów.
Na wstępie swych rozważań organ II instancji wyjaśnił, że przedmiotem postępowania było samowolnie wykonane zadaszenie nad tarasem budynku mieszkalnego. Zadaszenie to w ocenie organu zostało bezspornie wykonane samowolnie w 2012 r., co wynika z oświadczenia M.D. potwierdzonego przez M. W. oraz dokonanego przez organ I instancji ustalenia, iż w zasobach archiwalnych tego organu brak jest pozwolenia na budowę przedmiotowego zadaszenia.
Na podstawie kopii projektu technicznego (z listopada 1984 r.) przyłącza i instalacji gazowej budynku mieszkalnego, organ II instancji stwierdził, że główny zawór przyłącza gazowego znajduje się przed gazomierzem umieszczonym na ścianie północnej budynku przedstawionego na szkicu sytuacyjnym. Instalacja wewnętrzna gazowa rozgałęzia się za tym gazomierzem na dwie nitki: jedna prowadzi do pieca c.o. gazowego zlokalizowanego w piwnicy pod częścią tego budynku zajmowaną przez sklep wraz z zapleczem, a jego druga nitka prowadzi do parterowej części tego budynku gdzie są pokoje, komunikacja, kuchnia, spiżarnia i łazienka. Pomieszczenie sklepu ma połączenie nie tylko z zapleczem, a przez to i z piwnicą pod pomieszczeniem sklepu, ale również z pokojem w budynku mieszkalnym. Z kolei na podstawie szkicu sytuacyjnego w projekcie budynku mieszkalnego, przedłożonego w toku postępowania odwoławczego, komórka, która jak pisze Pani D. w piśmie z dnia 29.08.2014r. miała być w miejscu gdzie jest pomieszczenie sklepowe wraz z zapleczem ( o wymiarach zewnętrznych ok. 8,66 x 6,50m, czyli powierzchni zabudowy 56,30 m²), usytuowana była w odległości 8,0 m od zachodniej ściany budynku mieszkalnego i miała wymiary 2,5 x 4,00 m. W związku z tym organ II instancji uznał, że nie ma żadnych podstaw aby tę część budynku, w której był sklep wraz z zapleczem uznać jako budynek gospodarczy, bo ani jej forma, ani funkcja jaką pełniła nie odpowiadały określeniu zawartemu w rozporządzeniu ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według § 3 pkt 8 ww. rozporządzenia bowiem, przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących między innymi mieszkańcom budynku mieszkalnego. Organ zauważył ponadto, że podpiwniczone pomieszczenie sklepu wraz z zapleczem powstało przed 1984 rokiem na skutek dobudowania do istniejącego budynku mieszkalnego tylko trzech ścian, które konstrukcyjnie połączone są z istniejącym wcześniej budynkiem mieszkalnym. Uznać zatem należy zdaniem organu, że poprzedni właściciel dokonał rozbudowy budynku mieszkalnego o podpiwniczone pomieszczenie pełniące funkcję sklepu i pomieszczenie jego zaplecza. Dodatkowo organ stwierdził, że ta część budynku mieszkalnego została też przed 2007 rokiem połączona funkcjonalnie z poddaszem budynku mieszkalnego, bowiem jak widać na przedłożonym przez M. D. zdjęciu, w ścianie szczytowej poddasza jest okno wraz z drzwiami balkonowymi na taras nad tą częścią budynku mieszkalnego.
Ponadto w podpiwniczeniu tej części budynku jest piec c.o. dla całego budynku mieszkalnego. Faktem potwierdzającym, że część budynku, w której był sklep i zaplecze, to rozbudowa budynku mieszkalnego - są oznaczenia literą "m" na załączonych przez organ I instancji do akt sprawy mapach, jak również na mapie ewidencyjnej załączonej do zgłoszenia M.W. z dnia [...] skierowanego do Starostwa Powiatowego w [...] w sprawie zamiaru budowy wiaty.
O tym, że jest to część budynku mieszkalnego przekonuje również fakt, że według sporządzonego w dniu 29.12.2014r. zbioru danych ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], powierzchnia zabudowy budynków o funkcji mieszkalnej to 167m², a o funkcji niemieszkalnej to 37m². Tak więc skoro kupiony przez inwestorkę budynek mieszkalny (o powierzchni użytkowej 120 m²) miał wymiary ok. 12,0 m x 8,50 m, a więc wraz z gankiem o wymiarach ok. 4 x 2 m miał ok. 110 m² powierzchni zabudowy, to pozostała powierzchnia zabudowy o funkcji mieszkalnej - ok. 57 m² - odpowiada w przybliżeniu powierzchni zabudowy pomieszczeń sklepu i zaplecza o łącznych wymiarach ok. 8,66 x 6,5 m, określonej w akcie notarialnym repertorium [...] - umowa sprzedaży przez poprzedniego właściciela jako "murowany budynek gospodarczy o powierzchni użytkowej około 45m²". Budynkiem o funkcji niemieszkalnej wyszczególnionym w ww. dokumencie jest garaż, który nabyła Pani D., a którego wymiary, jak wynika z mapy projektu technicznego przyłącza i instalacji gazowej budynku mieszkalnego, to ok. 3,5 x 11m, co odpowiada powierzchni ok. 38m².
W świetle takich argumentów organ II instancji uznał za trafne ustalenie, że taras, nad którym jest zadaszenie wykonany został na rozbudowanej części budynku mieszkalnego.
WINB zauważył w dalszym ciągu, że we wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy złożonym w Wydziale Nieruchomości, Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w [...], wnioskodawczyni wnosiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "zadaszeniu istniejącego tarasu...lekką konstrukcją drewnianą" na "działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym i garażem". Zastanawiające i bezpodstawne było zatem wydanie przez ww. Wydział decyzji nr [...] o warunkach zabudowy w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn. "Budowa samowolnie wykonanego zadaszenia tarasu przy budynku mieszkalnym, nad budynkiem gospodarczym .... ". Potwierdzeniem bezzasadności nadania takiej nazwy inwestycji jest załączona do tej decyzji mapa, na której część budynku gdzie był sklep i jego zaplecze również oznaczona jest literą "m".
Samowolnie wykonane zadaszenie tarasu nad budynkiem mieszkalnym stanowi rozbudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, bowiem na skutek jego wykonania istniejący wcześniej taras został zamieniony na przekrytą część zewnętrzną budynku, tj. na tzw. werandę. Stosownie zaś do przepisu § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późno zm.) - do kubatury brutto budynku wlicza się m.in. kubaturę przekrytych części zewnętrznych budynku takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy. W myśl natomiast tego samego przepisu - kubatura tarasu wliczana do kubatury brutto budynku jest obliczana jedynie do wysokości balustrady Dlatego wykonanie zadaszenia nad istniejącym tarasem stanowiło w ocenie organu niewątpliwą rozbudowę tego budynku. Rozbudowa zaś obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z 1994r. stanowi budowę, wymagającą uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadają.
Uznając, że jest możliwość legalizacji przedmiotowego zadaszenia, zasadnie zdaniem organ odwoławczego organ I instancji wszczął w tej sprawie postępowanie legalizacyjne w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego. Skoro zaś inwestorzy M.D. i M. W., po sprawdzeniu przez organ I instancji przedłożonego projektu budowlanego, nie wywiązali się z zasadnie nałożonego na nich obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia [...], wydanego na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - zasadnie organ I instancji zastosował w przedmiotowej sprawie przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994r., w myśl którego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Niezależnie od powyższego podnieść należy, iż ze względu na fakt, że w pliku złożonych przez M. D. i M. W. dokumentów wezwanych pismem z dnia [...] nie było dokumentu potwierdzającego legalność wybudowania pomieszczenia, które wykorzystywane było przez poprzednich właścicieli jako sklep z zapleczem, organ I instancji powinien sprawdzić legalność tej rozbudowanej przed 1984 rokiem przez poprzedniego właściciela części budynku mieszkalnego, celem ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1974r .
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że uprawnienie przyznane w art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego m.in.
organom nadzoru budowlanego do dokonywania czynności kontrolnych ma szczególne znaczenie dowodowe, gdyż protokolarne ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych stanowią podstawę do wydania decyzji administracyjnej oraz podejmowania innych środków przewidzianych przepisami Prawa budowlanego. Ponieważ w niniejszej sprawie w toku czynności kontrolnych brały udział wszystkie strony w sprawie, które jednocześnie są inwestorami przedmiotu postępowania, to dokonane podczas tej kontroli ustalenia, których uczestnicy nie kwestionowali, nie wymagały - zdaniem organu posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane - przeprowadzenia innych dowodów, w tym między innymi oględzin przewidzianych
w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Fakt, że pomieszczenie, w którym był sklep ma, według inwestorki, przeznaczenie gospodarcze, nie daje żadnych podstaw do uznania go jako budynek gospodarczy, a zatem wniosek skarżących o "zwrócenie się do właściwego biegłego o wydanie opinii mającej na celu ustalenie charakteru budynku, nad którym znajduje się przedmiotowe zadaszenie" był zbyteczny.
Na koniec organ II instancji wyjaśnił, że decyzją PINB w [...] nakazano rozbiórkę prowizorycznej instalacji elektrycznej, która przymocowana jest do drewnianej konstrukcji zadaszenia, które podlega rozbiórce, a nie jak uznał to odwołujący, że nakazano rozbiórkę przyłącza elektrycznego.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyli M.D. i M.W. wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Skarżący zarzucili:
1. naruszenie przepisów art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 1 w zw. z art. 140 kpa, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez zaniechanie rozpoznania istotnych zarzutów zgłoszonych w odwołaniu, w tym zarzutu dotyczącego zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego celem określenia charakteru budynku, nad którym zlokalizowano przedmiotowe zadaszenie, jak również zaskarżonego w trybie art. 142 kpa wydanego w toku postępowania przed organem I instancji postanowienia z [...], dotyczącego nakazania usunięcia rzekomych nieprawidłowości dokumentacji przedłożonej przez skarżących, pomimo braku przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu pozwalającego na ustalenie rodzaju i charakteru prowadzonych robót budowlanych;
2. naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 123 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję rozbiórkową, pomimo braku przeprowadzenia jakiejkolwiek czynności dowodowej w czasie prowadzonego postępowania, braku wydania pozytywnego postanowienia dowodowego, a oparcie się wyłącznie na ustaleniach organu I instancji wynikających z protokołu kontroli przeprowadzonej przez PINB w [...] w dniu [...], a więc przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, co nastąpiło dopiero z dniem 29 stycznia 2014 r. Ponadto kontrola ta obejmowała inny przedmiot, niż objęty zaskarżoną decyzją, a protokół z tej kontroli, podobnie jak jakikolwiek dowód nie został włączony w poczet dowodów przeprowadzonych w ramach postępowania dowodowego;
3. naruszenie przepisu art. 59 ust. 1 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 147 par. 1 p. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji rozbiórkowej organu I instancji, pomimo że zagadnienie wstępne, dotyczące ustalenia warunków zabudowy, zostało rozstrzygnięte przez uprawniony do tego organ - Prezydenta Miasta - odmiennie od oceny wydanej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...];
4. naruszenie przepisu art. 107 par. 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na:
- zaniechaniu wskazania dowodów przeprowadzonych w toku postępowania, na których organ administracyjny oparł się wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie,
- zaniechaniu wskazania przyczyn, dla których dokumenty i dowody przedłożone przez odwołujących się, a zwłaszcza ostateczna decyzja Prezydenta Miasta o warunkach zabudowy oraz wykonany projekt budowlany, posiadają rzekome nieprawidłowości;
5. naruszenie przepisu art. 3 p. 9 w zw. z art. 48 Ustawy Prawo budowlane poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę prowizorycznej instalacji oświetleniowej, podczas gdy tego rodzaju instalacja, z uwagi na możliwość odłączenia od budynku nie jest częścią obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu pierwszego zarzutu skargi skarżący zwrócili uwagę, iż organ odwoławczy nie rozpoznał w praktyce żadnego z zarzutów podniesionych we wniesionym odwołaniu, ograniczając się do dowolnych stwierdzeń, co do materiału dowodowego "zgromadzonego" w przedmiotowej sprawie i okoliczności faktyczno - prawnych mających rzekomo wskazywać, iż przedłożone przez skarżących dokumenty nie mogą skutkować zalegalizowaniem wykonanych robót budowlanych. Skarżący powtórzyli zarzuty, jakie złożyli w odwołaniu dodając, że organ odwoławczy odniósł się jedynie do kwestii dotyczących nieprzeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego przez organ I instancji, a w szczególności nieadekwatności w tym zakresie sporządzonego protokołu kontroli, jak również kwestii nakazania rozbiórki prowizorycznej instalacji oświetleniowej. Skarżący uznali jednak, że wywody organu odwoławczego w tym zakresie nie stanowią rozpoznania zarzutów odwołania, czego przykładem jest sposób odniesienia się do zarzutu dotyczącego nakazu rozbiórki prowizorycznej instalacji elektrycznej. Organ odwoławczy ograniczył się w tym przypadku do stwierdzenia, iż odwołujący błędnie uznał, iż rozbiórce miałoby podlegać przyłącze, a nie prowizoryczna instalacji elektrycznej, o czym miałoby przesądzać uzasadnienie odwołania. W rzeczywistości treść sporządzonego zarzutu dotyczyła właśnie prowizorycznej instalacji elektrycznej. Skarżący wyrazili pogląd, że prowizoryczna instalacja elektryczna, jako że może być odłączona bez jakiejkolwiek szkody dla budynku, nie może być uznana za część obiektu budowlanego podlegającą obowiązkowi rozbiórki.
Uzasadniając drugi zarzut skargi jej autor powołał się na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 października 2009 r. (II SA/Sz 429/09), zgodnie z którym za nieprawidłową należy uznać sytuację, w której postępowanie dowodowe prowadzone jest przed wszczęciem postępowania dowodowego. Powołanie się przez organ II instancji na treść art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego nic tu zdaniem skarżących nie zmienia, bo przeprowadzona kontrola dotyczyła innego zakresu, niż przedmiot wszczętego następnie postępowania administracyjnego,
- postępowanie administracyjne zostało wszczęte dopiero po 7 dniach od przeprowadzenia kontroli,
- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydał jakiegokolwiek postanowienia dowodowego w zakresie zaliczenia protokołu przeprowadzonej kontroli w poczet materiału dowodowego wszczętego następczo postępowania. Organ odwoławczy nie przedstawił jakiejkolwiek argumentacji wskazującej, iż przepis art. 84 ust. 4 Prawa Budowlanego stanowi wyjątek od zasady obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów w ramach wszczętego już postępowania administracyjnego.
Uzasadniając zarzut określony w punkcie 4 skargi, skarżący wywiedli, że uzasadnienie decyzji w zakresie dotyczącym własnego rozstrzygnięcia organu II instancji (strony 7 - 10 uzasadnienia). nie pozwala na ustalenie podstaw prawnych, dla których zaskarżona decyzja została wydana. W szczególności organ odwoławczy nie wskazał, dlaczego przedłożona przez skarżących dokumentacja, w tym projekt budowlany i ostateczna decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Prezydenta Miasta, nie pozwalają na zalegalizowanie przedmiotowych robót budowlanych.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 147 § 1 pkt 7 kpa, skarżący wywiedli, że ostateczna decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy ma charakter zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia wydanego w przedmiotowym postępowaniu. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego organ nie jest uprawniony do wydania odmiennego rozstrzygnięcia od sposobu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Wynika to bowiem jednoznacznie z treścią art. 145 par. 1 p. 7 k.p.a., zgodnie z którym rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący zauważyli ponadto, że M.D. wniosła do Prezydenta Miasta o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na "zadaszeniu istniejącego tarasu lekką konstrukcją drewnianą" na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym i garażem. Decyzja Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków
zabudowy przyjęła natomiast kształt kwestionowany przez organy nadzoru budowlanego. W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego, w związku z treścią przepisów art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a., były zobligowane do podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie powstałych wątpliwości dotyczących treści określonych przez Prezydenta Miasta warunków zabudowy.
Natomiast automatyczne przyjęcie, iż wydana decyzja jest "zastanawiająca i bezpodstawna" i jednoczesne zaniechanie zwrócenia się do organu rozstrzygającego zagadnienie wstępne w celu wskazania podstaw wydania zaskarżonej decyzji, narusza w/w normy prawne, jak również narusza wynikający z przepisu art. 8 k.p.a. nakaz prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywatela do władzy publicznej. Jeśli bowiem obywatel zwraca się z wnioskiem do właściwego organu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego i w związku z tym uzyskuje decyzję, to ma prawo sądzić, iż wskazana decyzja będzie respektowana przez inne organy administracji publicznej. Polemizując w końcowej części uzasadnienia skargi z ustaleniem organów, że przedmiotem sprawy było zadaszenie nad tarasem budynku mieszkalnego, skarżący podnieśli ponownie, że w toku postępowania nie został prawidłowo zgromadzony cały materiał dowodowy, ponieważ organy administracji nie wydały żadnego postanowienia dowodowego, co narusza przepis art. 123 § 1 w zw. z art. 77 § 1 kpa i uniemożliwia powoływanie się na zbiór danych ewidencji gruntów i budynków z 29 grudnia 2014 r. Organy administracji nie wskazały żadnych podstaw, które miałyby świadczyć, że budynek, nad którym zlokalizowano zadaszenie, nie może być uznany za budynek gospodarczy, a wydane decyzje pozostają w kwestii charakteru zadaszonego budynku rozbieżne z treścią ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Prezydenta Miasta.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi powołując się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do niektórych zarzutów skargi organ II instancji stwierdził, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wydawania "pozytywnych postanowień dowodowych", a zebrany w sprawie materiał dowodowy jak i uprawnienia pracowników nadzoru budowlanego są wystarczające dla określenia charakteru budynku, nad którym zlokalizowano przedmiotowe zadaszenie. W związku z tym nie było potrzeby przeprowadzania w sprawie dowodu z opinii biegłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja rozbiórkowa wydane na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Powodem jej wydania było nienależyte wywiązanie się przez inwestorów z nałożonego na nich obowiązku określonego w postanowieniu z dnia 10 lutego 2014 r. wydanym na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, a w konsekwencji z obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 tej ustawy nałożonych postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 3 Prawa budowalnego. Chodziło w szczególności o konieczną w procesie legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego lub jego części, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, która wprawdzie została w sprawie złożona, ale jej treść nie odpowiadała zdaniem organów nadzoru budowlanego ani zobowiązaniu nałożonemu na inwestorów na podstawie art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...], ani też rzeczywistemu charakterowi obiektu budowlanego, którego zadaszenie było przedmiotem postępowania. Ponieważ właśnie charakter tego obiektu (zadaszenie nad tarasem którego było przedmiotem sprawy) był w sprawie sporny, a ponadto zgłoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania zmierzały do wykazania wadliwości i niekompletności ustaleń organów w tym zakresie, konieczne było na wstępie odniesienie się do tych zarzutów, a dopiero następnie dokonanie weryfikacji oceny charakteru budynku przykrytego przedmiotowym dachem. Tylko bowiem kompletne i niewadliwe ustalenia faktyczne poczynione przez organ w przedmiocie odpowiadającym istocie rozpatrywanej sprawy, mogą być podstawą prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
Odnosząc się do zgłoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy ponadto pamiętać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b). i c). p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję jest możliwe w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie każde więc naruszenie przepisów postępowania dyskwalifikuje wydaną decyzję administracyjną. Dokonując tak zakreślonej kontroli zaskarżonej decyzji, a także oceny zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Sąd nie stwierdził takich naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji.
Pierwszy z zarzutów skargi sprowadzał się do stwierdzenia, że organ I instancji bezpodstawnie zaniechał przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z opinii biegłego celem określenia charakteru budynku, nad którym zlokalizowano przedmiotowe zadaszenie, czego nie uwzględnił również organ II instancji.
Nie podzielając tego zarzutu należy zwrócić uwagę, że do zadań organów nadzoru budowlanego należy między innymi kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego (art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Z kolei wspomniana kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje między innymi kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 85 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Z takiego zakreślenia kompetencji wyspecjalizowanych organów nadzoru budowlanego wynika zdaniem Sądu, że ocena zgodności wykonywanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, w czym mieści się również ocena charakteru obiektu budowlanego będącego przedmiotem sprawy, nie mogą być uznane za zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych. W konsekwencji stwierdzić należy, że nie było żadnych podstaw do powołania w postępowaniu administracyjnym, które było przedmiotem oceny organu II instancji, dowodu z opinii biegłego. Dlatego ani ten organ, ani organ I instancji nie naruszyły powołanych w skardze art. 7, 11, 77 § 1, 107 § 1 w zw. z art. 15 oraz 140 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (por. analogiczny pogląd dotyczący postępowania architektoniczno-budowlanego wyrażony w wyroku NSA z dnia 16 maja 2006 r., II OSK 823/05, LEX nr 236627).
Bezzasadne były również zarzuty kwestionujące ustalenia organów, jako poczynione mimo nieprzeprowadzenia jakiejkolwiek czynności dowodowej, mimo braku wydania pozytywnego postanowienia dowodowego, oraz jako oparte na protokole kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...], a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie. Również fakt objęcia tą kontrolą innych jeszcze obiektów, niż były przedmiotem zaskarżonej decyzji, nie stanowił naruszenia przepisów postępowania.
Zgodnie z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Taka regulacja wskazuje, że gdy w toku kontroli, o jakiej mowa w przytoczonym przepisie okaże się, że będący przedmiotem kontroli obiekt budowlany narusza przepisy prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wszczęcia postępowania administracyjnego, a dokonane w trakcie kontroli ustalenia, zanotowane w protokole, stanowią w świetle art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego materiał dowodowy wystarczający do podjęcia stosownej decyzji kończącej postępowanie (por. analogiczny pogląd dotyczący nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wyrażony w wyroku NSA z dnia z dnia 11 marca 2011 r., II OSK 458/10, LEX nr 992586). Zaprotokołowane ustalenia poczynione w trakcie owych czynności korzystają z mocy dowodowej jak inne dowody w postępowaniu administracyjnym (por. Mirosław Wincenciak Komentarza LEX do art. 81 ustawy - Prawo budowlane. Teza 5.).
Przedstawiony charakter i cel czynności kontrolnych dokonywanych przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art. 81 ust. $ Prawa budowlanego wskazuje również na to, że nie ma znaczenia dla możliwości dowodowego wykorzystania wyników takiej kontroli zawartych w protokole z tej czynności, jaki był planowany zakres takiej kontroli, czy stwierdzone nieprawidłowości dotyczą innych obiektów, niż pierwotnie miały podlegać kontroli, a także fakt przeprowadzenia takiej kontroli jeszcze przed wszczęciem postępowania nadzorczego. Taka chronologia jest wręcz wpisana w określoną w art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego istotę czynności kontrolnych dokonywanych przez organy nadzoru budowlanego. Na ogół bowiem przeprowadzenie takich czynności i dokonane w ich trakcie ustalenia stanowią podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie danego obiektu budowlanego i wydania co do niego decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.
Nie mógł również odnieść skutku zarzut niewydania w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją jakichkolwiek pozytywnych postanowień dowodowych.
Pojęcie postanowień dowodowych, a ściślej postanowień dotyczących przeprowadzenia dowodu, zostało użyte w art. 77 § 2 kpa. Zgodnie z jego treścią organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Takie sformułowanie zdaje się wskazywać na uznaniowy charakter postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu. Możliwość zmiany, uzupełnienia lub uchylenia postanowienia sugeruje, że również samo postanowienie będące przedmiotem tych czynności korzysta z elementu swobody. Ten aspekt stał się podstawą twierdzenia, że "jeżeli celem postępowania wyjaśniającego jest stwierdzenie prawdy materialnej i organ jest obowiązany tej prawdy szukać, nie może on być skrępowany własnym postanowieniem dowodowym (E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, teksty, wzory i formularze, Warszawa 1970, s. 163; A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2009, s. 418.). Z przytoczonego poglądu należy wyciągnąć wniosek, że niewydanie przez organ administracji w toku postępowania postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu, nie może stanowić naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdy postępowanie dowodowe zostało w sprawie przeprowadzone i nie budzi zastrzeżeń co do jego dokładności, rzetelności i kompletności. Taka sytuacja zachodziła w ocenie Sądu w niniejszej sprawie. Niekwestionowany przez skarżących protokół kontroli przeprowadzonej z udziałem M.D. i M.W. przez pracowników PINB w [...] w dniu [...], który z mocy szczególnego przepisu art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego mógł być podstawą wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji administracyjnej, wraz z innymi zgromadzonym w sprawie dowodami, były w ocenie Sądu wystarczającą podstawą ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy.
Zasadniczy zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa materialnego sprowadzał się do twierdzenia, że ostateczna decyzja nr [...] z dnia [...] Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy miała charakter zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia wydanego w przedmiotowym postępowaniu, w związku z czym zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego rozstrzygający sprawę nie był uprawniony do wydania odmiennego rozstrzygnięcia od sposobu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Drugi zarzut dotyczył natomiast wadliwego określenia przez PINB w [...] w postanowieniu z dnia [...], a w konsekwencji również we wszystkich kolejnych aktach wydawanych w sprawie, że przedmiotem postępowania było zadaszenie nad tarasem budynku mieszkalnego, podczas gdy zdaniem skarżących zadaszony taras znajdował się nad budynkiem gospodarczym, a nie mieszkalnym. Nie było przy tym wątpliwości, że i skarżącym i organowi chodziło o ten sam budynek różnie jednak określany co do jego przeznaczenia. Konsekwencją tego zarzucanego błędu organów miało być wadliwe przyjęcie, że inwestorzy nie wywiązali się z niewadliwie nałożonego na nich obowiązku wynikającego z postanowienia z dnia [...] wydanego na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, w efekcie czego orzeczony został nakaz rozbiórki.
Z przedstawionymi zarzutami nie można się zgodzić z następujących przyczyn.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że organy administracji obu instancji niewadliwie ustaliły, że przedmiotem postępowania była nielegalna rozbudowa istniejącego obiektu budowlanego, polegająca na samowolnym zadaszeniu tarasu znajdującego się nad północno-zachodnią częścią budynku położonego w [...] przy ulicy [...]. Samowolność przedmiotowej budowy nie była kwestionowana przez samych inwestorów. Kwalifikacja stwierdzonych robót budowlanych jako rozbudowy wynika natomiast z niewątpliwej zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego budynku, który wskutek wykonania zadaszenia zwiększył swą kubaturę (por. art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego w zw. z § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). O tym natomiast, że zadaszona część budynku miała charakter mieszkalny świadczą przywołane przez organ odwoławczy ważkie argumenty świadczące o funkcjonalnym i konstrukcyjnym powiązaniu zadaszonej części z pozostałym budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce nr [...]. Przemawia za tym w szczególności ustalony i niekwestionowany przez skarżących fakt wykonania północno-zachodniej części budynku przed 1984 rokiem poprzez dobudowanie tylko trzech ścian połączonych konstrukcyjnie z istniejącym wcześniej budynkiem mieszkalnym, istnienie w ścianie szczytowej poddasza starszej części budynku okna z drzwiami balkonowymi prowadzącymi na taras, który obecnie został zadaszony, istnienie połączenia pomiędzy pomieszczeniem sklepu znajdującym się w dobudowanej północno-zachodniej części, a pokojem w budynku mieszkalnym, jak również istnienie pieca c.o. dla obu części budynku znajdującego się na działce nr [...], który to piec znajduje się w podpiwniczeniu. Również sposób zaprojektowania przyłącza i instalacji gazowej budynku mieszkalnego w listopadzie 1984 r., sposób wykorzystywania północno-zachodniej części budynku jako sklep z zapleczem, a nie jako budynek gospodarczy, oznaczenie tej części budynku literą "m" na mapach ewidencyjnych (w tym załączonej do zgłoszenia M.W. z [...]), a także rozliczenie powierzchni zabudowy na działce nr [...] dokonane w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków oraz z aktu notarialnego, którym M.D. nabyła tę nieruchomość - przemawiają zdaniem Sądu za tym, że zadaszona, północno-zachodnia część budynku znajdującego się przy ulicy [...] w [...], stanowiła budynek mieszkalny, a nie gospodarczy.
Nie mają również skarżący racji, o ile traktują decyzję o warunkach zabudowy wydaną w toku postępowania przez Prezydenta Miasta, jako rozstrzygnięcie o charakterze wstępnym przesądzające o gospodarczym charakterze północno-zachodniej części budynku znajdującego się na działce skarżącej położonej w [...].
Należy bowiem zauważyć, że wydanie tej decyzji było następstwem postępowania legalizacyjnego wdrożonego w stosunku do samowolnie rozbudowanej części budynku skarżącej oraz jednym z warunków tej legalizacji. Zgodnie bowiem z zastosowanym w sprawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, możliwość zalegalizowania samowolnej budowy (w czym mieści się również rozbudowa – art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego), zależne jest od zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (dalej decyzja WZ). Takie powiązanie oznacza, że aby mogło dojść do legalizacji samowolnej rozbudowy, wspomniana decyzja WZ musi odnosić się do istniejącej zabudowy, która jest przedmiotem legalizacji. Decyzja WZ ma więc w tym sensie charakter następczy i wtórny wobec postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów prawa budowlanego. Treść decyzji WZ nie może więc przesądzać o charakterze obiektów budowlanych, które podlegają legalizacji.
W okolicznościach sprawy należy zauważyć, że mimo złożenia przez skarżącą wniosku do Prezydenta Miasta o wydanie decyzji WZ, który to wniosek respektował zobowiązanie, jakie zostało nałożone na M. D. w postanowieniu PINB w [...] z dnia [...] (tj. dotyczył warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zadaszeniu istniejącego tarasu (...) lekką konstrukcją drewnianą na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym i garażem"), Prezydent Miasta w załatwieniu tego wniosku wydał decyzję z dnia [...] ustalającą warunki zabudowy dla innej niż wnioskowana inwestycji, tj. dla inwestycji pn. "Budowa samowolnie wykonanego zadaszenia tarasu przy budynku mieszkalnym, nad budynkiem gospodarczym na terenie działki nr [...] przy ulicy [...] w [...]". Decyzja ta stała się przy tym ostateczna, ponieważ skarżąca nie złożyła od niej odwołania, mimo sprzeczności tej decyzji z jej wnioskiem. W tej sytuacji WINB zasadnie uznał, że inwestorzy nie wykonali warunków legalizacji zasadnie nałożonych w postanowieniu PINB w [...] z dnia [...], a następnie w postanowieniu z dnia [...], w związku z czym organ I instancji musiał orzec rozbiórkę rozbudowanej nielegalnie części budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w [...], tj. zadaszenia nad tarasem tego budynku, opisanego szczegółowo w decyzji z dnia [...].
Powyższa argumentacja wskazuje również na to, że nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 w zw z art. 77 § 1 kpa mającego polegać na zaniechaniu wskazania przez organ II instancji przyczyn, dla których uznał za nieprawidłowe dokumenty i dowody przedłożone przez odwołujących się, a zwłaszcza ostateczną decyzję WZ Prezydenta Miasta. WINB odniósł się do tego dowodu, a jego ocena jest zbieżna z argumentacją przyjęta przez Sąd. Nie jest też prawdą, aby organ II instancji zaniechał wskazania dowodów, na których oparł wydaną decyzję. Dowody takie zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazane i w wystarczający sposób omówione.
Wbrew zarzutowi skargi zasadnie została objęta zakresem rozbiórki również prowizoryczna instalacja oświetleniowa przymocowana do drewnianej konstrukcji zadaszenia. Nie można się zgodzić z twierdzeniem autora skargi, że możliwość odłączenia od budynku wspomnianej instalacji oświetleniowej powoduje, że traci ona cechę części składowej tego budynku. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, przez obiekt budowlany należy rozumieć między innymi budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. O charakterze danej instalacji jako części składowej budynku świadczy przede wszystkim jej funkcjonalne powiązanie z tym budynkiem, a także to, czy dana instalacja stanowi element wyposażenia budynku jako obiektu budowlanego. Nie ma natomiast znaczenia dla oceny charakteru danej instalacji, hipotetyczna możliwość jej odłączenia od budynku, gdyż przy obecnych możliwościach technicznych takie odłączenie jest możliwe odnośnie nie tylko instalacji, ale również wielu innych elementów budynków. W okolicznościach sprawy nie może być wątpliwości, że prowizoryczna instalacja oświetleniowa służąca do oświetlania zadaszonego tarasu nad północno-zachodnią częścią budynku mieszkalnego należącego do M. D., zasilana przy pomocy istniejącego na działce nr [...] przyłącza elektrycznego, ma ścisłe funkcjonale powiązanie z rozbudowaną częścią tego budynku i stanowi element jego wyposażenia. Nie może w związku z tym być traktowana inaczej, niż jako część składowa samowolnej rozbudowy, a w związku z tym podlega rozbiórce razem z nielegalną rozbudową.
Ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło