III SA/Kr 2146/14

Kraków, dnia 8 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1043/09 oddalającym skargę K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 14 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 1043/09 oddalił skargę K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 14 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. K. J. pismem z dnia 26 grudnia 2014 r. K. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego powyższym wyrokiem. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę wznowienia postępowania stanowi art. 273 § 2 oraz art. 272 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana jako P.p.s.a.). Jednocześnie podniósł, że wnosi o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, gdyż nie złożył jej w terminie trzech miesięcy po ogłoszeniu wyroku przez Trybunał Konstytucyjny. W związku z tym, że złożona w sprawie skarga o wznowienie postępowania nie zawierała terminu, kiedy skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia WSA w Krakowie zarządzeniem z dnia 9 marca 2015 r. wezwał K. J. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wykazanie terminu, w którym dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. Odpis niniejszego wezwania skarżący odebrał w dniu 17 marca 2015 r. W zakreślonym terminie K. J. nadesłał pismo, w którym wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu jest zasadny, ponieważ do tej pory wadliwie adresował żądanie wznowienia postępowania. Wskazał, że za nieterminowe wniesienie skargi winę ponoszą organy państwa. Stwierdził, że o podstawie wznowienia postępowania (czyli o wyroku Trybunały Konstytucyjnego sygn. akt U 12/13) dowiedział się zapoznając się z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1315/14 po jego opublikowaniu w bazie orzeczeń sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 271 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W myśl art. 272 § 1 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, przy czym w takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2). Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (§ 3). Stosownie do art. 273 § 1 P.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można też żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Zgodnie z art. 274 P.p.s.a., z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Przepis art. 277 P.p.s.a. stanowi, iż skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie z art. 279 P.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W myśl art. 280 P.p.s.a., Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2). Stosownie do przytoczonego wyżej art. 280 P.p.s.a., na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie, o którym mowa w tym przepisie, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie, a zatem na obecnym etapie postępowania Sąd nie kontroluje czy podnoszone podstawy wznowienia są merytorycznie uzasadnione. Chodzi wyłącznie o stwierdzenie, czy zostały zachowane warunki, które umożliwiają jej rozpatrywanie. Sąd dokonuje powyższej oceny na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze o wznowienie. W wyniku przeprowadzonego w niniejszej sprawie badania dopuszczalności skargi o wznowienie stwierdzić należy, że skarga dotknięta jest brakami niepozwalającymi na jej merytoryczne rozpoznanie. W tym miejscu zasadnym wydaje się odniesienie do zwartego w treści skargi wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin do wniesienia skargi o wznowienie należy liczyć w oparciu o art. 277 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 3-miesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Termin określony w tym przepisie jest terminem procesowym zawitym. O rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania decyduje data, w której strona faktycznie dowiedziała się o podstawie wznowienia. Strona, która uchybiła powyższemu terminowi, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 86 P.p.s.a. Zaznaczyć także należy, że skarżący, jako podstawę do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, wskazał przepisy art. 272 oraz art. 273 P.p.s.a. We wniosku o przywrócenie terminu sprecyzowanym pismem z dnia 18 marca 2015 r. K. J. stwierdził, że o przyczynie uzasadniającym wznowienie dowiedział się dopiero po opublikowaniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1315/14 w bazie orzeczeń sądów administracyjnych. Tymczasem sądowi z urzędu jest wiadomym, że K. J. już w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SAB/Kr 62/14 pismem z dnia 8 czerwca 2014 r. wniósł skargę o wznowienie postępowania podając jako podstawę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt U 12/13. W tej sytuacji za nieprawdziwe należy uznać oświadczenie skarżącego, że o podstawie wznowienia dowiedział się dopiero w grudniu 2014 r. Tym samym wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 277 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do przesłanki określonej w art. 87 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którą w piśmie (wniosku) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie fakt uchybienia terminu nie został w żaden sposób uzasadniony. Zaakcentować bowiem należy, że brak winy, który jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, czyli gdy strona dołożyła należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu - a zatem uzasadnić wniosek okolicznościami, które wskazują, że strona nie miała możliwości dokonania czynności w wyznaczonym terminie (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 401/09, postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 90/09, postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 50/09, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powtórzyć w tym miejscu jeszcze raz wypada, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 479/07). W tej sytuacji zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1214/14 skoro złożona skarga dotknięta jest brakami niepozwalającymi na jej merytoryczne rozpoznanie, bezzasadnym i bezprzedmiotowym będzie rozstrzyganie przez Sąd I instancji w przedmiocie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W takiej sytuacji odrzuceniu wobec nieuzupełnienia braków formalnych powinna podlegać skarga, a nie wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W skardze o wznowienie postępowania skarżący nie wskazał terminu, kiedy dowiedział się o podstawie wznowienia. Z analizy akt wynika, że wyrok Sądu w sprawie III SA/Kr 1043/09, której wznowienia domagał się skarżący stał się prawomocny w dniu 15 maja 2010 r. Skarga o wznowienie postępowania została zaś złożona w dniu 27 grudnia 2014 r Porównując datę 8 czerwca 2014 r. w której skarżący wiedział już o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 marca 2014 r. o sygn. akt U 12/13, co bezspornie wynika z analizy sprawy o sygn. akt III SAB/Kr 62/14 z datą wniesienia przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania stwierdzić należy, że wniesienie skargi niewątpliwie nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu trzech miesięcy. W tej sytuacji, skoro skarga o wznowienie postępowania dotknięta jest brakami niepozwalającymi na jej merytoryczne rozpoznanie WSA w Krakowie kierując się dyspozycją art. 280 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.