II OZ 418/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. L.-K., J. K.-R., G. K. na postanowienie zawarte w pkt 3 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 994/14 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi D. L.-K., J. K.-R., G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 listopada 2013 r., nr ... w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 26 stycznia 2015 r. uwzględniającym skargę D. L.-K., Gr. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 20 listopada 2013 r., w punkcie 3. orzekł o zasądzeniu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego G. K. kwotę 251,74 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie o kosztach Sąd powołał się na przepis art. 200, art. 205 § 1, art. 209 i 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W tym względzie podkreślił, że na zasądzoną kwotę składają się następujące koszty: wpis od skargi (200 zł), koszty przesyłek pocztowych (7,90 zł + 43,84 zł), zgodnie z przedłożonym wykazem. Jednocześnie Sąd wskazał, że nie zostały uwzględnione koszty dojazdu skarżących do Sądu na rozprawę w dniu 15 stycznia 2015 r. ani równowartość utraconego zarobku w związku ze stawiennictwem skarżącego w tym dniu na rozprawie, gdyż stawiennictwo było nieobowiązkowe, a zgłoszone w toku rozprawy twierdzenia nie miały wpływu na przebieg postępowania sądowego oraz na wyjaśnienie i wynik sprawy. Z postanowieniem tym nie zgodzili się skarżący, którzy w zażaleniu podnieśli zarzut naruszenia art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. W związku z tym zarzutem domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na ich rzecz wnioskowanych kosztów postępowania sądowego. Ewentualnie, wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wskazali w szczególności, iż w innej ich sprawie ten sam Sędzia uznał ich prawo do zwrotu kosztów przejazdu na rozprawę związane z zakupem paliwa i uiszczeniem opłat na przejazd autostradą. Stawiennictwo w obu rozprawach nie było obowiązkowe, zaś w uzasadnieniu obu wyroków Sąd powołał tą samą podstawę prawną, tj. art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Stosownie do art. 202 § 2 p.p.s.a. jeżeli uprawnienia lub obowiązki skarżących, związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, zwrot kosztów następuje na ich rzecz solidarnie. W świetle natomiast art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. W niniejszej sprawie o wadliwości zawartego w punkcie III. wyroku postanowienia świadczy okoliczność, iż zwrot kosztów postępowania orzeczono jedynie na rzecz jednego ze skarżących, z pominięciem okoliczności, iż po stronie skarżącej występowały jeszcze inne osoby. Zauważyć trzeba, że wniosek wraz z listą niezbędnych kosztów postępowania został złożony na rozprawie przed Sądem I instancji w dniu 15 stycznia 2015 r., w której uczestniczył G. K. i D. L.-K., i choć został on podpisany jedynie przez G. K., nie uzasadniało to pominięcia pozostałych skarżących, którzy ponosili solidarną odpowiedzialność za powstałe w toku postępowania sądowego koszty. Jak podnosi się w doktrynie, odnośnie sytuacji, o których mowa w art. 202 § 2 p.p.s.a., należy przyjąć, iż wystarczający jest wniosek co najmniej jednego ze współskarżących, aby nastąpił na ich rzecz solidarny zwrot kosztów postępowania (M.Jagielska, J.Jagielski, P.Gołaszewski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. prof. R.Hausera i prof. M.Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 650). Zaskarżone postanowienie jest również dotknięte wadą polegającą na przyjęciu błędnego założenia, że brak obowiązkowego stawiennictwa wyklucza co do zasady przyznanie stronie skarżącej zwrotu kosztów dojazdu i równowartości utraconego zarobku w związku z uczestnictwem w rozprawie. Takiego założenia nie sposób przyjąć w świetle przytoczonego powyższej brzmienia art. 205 § 1 p.p.s.a. Każdorazowo bowiem sąd obowiązany jest dokonać oceny niezbędności i celowości kosztów postępowania, jakie strona poniosła, uzależniając ich zwrot od okoliczności sprawy i jej charakteru. Wydając zatem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zobowiązany jest rozważyć, czy czynność, z tytułu której koszty zostały poniesione, była obiektywnie potrzebna do ochrony praw strony. Na gruncie niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że podczas rozprawy, na której stawili się skarżący, złożyli oni obszerne wyjaśnienia, zobowiązując się do przedłożenia analizy przysłaniania, która została sporządzona na użytek pozwolenia na budowę. Sąd dopuścił ponadto dowód z akt sprawy o sygn. II SAB/Gl 63/14, na okoliczności wskazane w piśmie procesowym skarżących z dnia 22 lutego 2014 r. i odroczył termin ogłoszenia orzeczenia. Powyższe okoliczności winny podlegać przez Sąd rozważeniu w kontekście poniesienia przez stronę skarżącą wydatków celowych, których zwrot byłby należny. Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.