II SAB/Go 16/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-05-14

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Marek Szumilas, Maria Bohdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w sposób przewlekły, a jeśli tak, czy przewlekłość ta miała rażący charakter i czy należy nałożyć na organ grzywnę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania w sposób przewlekły, co miało rażący charakter. Organ nie podjął działań w rozsądnym terminie, a jego opieszałość trwała pomimo wcześniejszego stwierdzenia przewlekłości przez sąd. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni, stwierdził rażący charakter przewlekłości i wymierzył organowi grzywnę.
Stan faktyczny
Skarżący J.G. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Pomimo wielokrotnych interwencji organów wyższej instancji oraz wcześniejszego wyroku sądu stwierdzającego przewlekłość, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie. Organ kilkakrotnie wydawał postanowienia odmawiające wznowienia, które były następnie uchylane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ pierwszej instancji zwlekał z rozpoznaniem sprawy, powołując się m.in. na brak akt administracyjnych. Ostatecznie organ pismem z marca 2015 roku uznał wniosek za skargę i umorzył postępowanie, co nie było zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę w zakresie dotyczącym postępowania administracyjnego prowadzonego do dnia 2 kwietnia 2014 r., zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 3 stycznia 2013 r. o wznowienie postępowania w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt, stwierdził, że przewlekłość postępowania miała rażący charakter, wymierzył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w kwocie 1 000 złotych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi J.G. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania I. odrzuca skargę w zakresie dotyczącym postępowania administracyjnego prowadzonego do dnia [...] r., II. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku skarżącego J.G. z dnia [...] r. o wznowienie postępowania w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, III. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała rażący charakter, IV. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w kwocie 1 000 (jeden tysiąc) złotych, V. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 3 stycznia 2013 roku J.G. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wykorzystania placu przy budynku mieszkalnym w [...] jako miejsca postojowego dla samochodów, podnosząc, iż został pominięty w postępowaniu jako strona tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 roku, w spr. II SAB/Go 24/14, ze skargi J.G. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wznowienia postępowania I. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, II. stwierdził że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z uzasadnienia wyroku, przyczyną umorzenia postępowania było wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego – po wniesieniu przez J.G. skargi na przewlekłość postępowania - postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 roku, znak [...], odmawiającego wznowienia postępowania. Powyższe postanowienie zostało uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2014 roku znak: [...], a sprawa przekazana została organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] maja 2014 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował J.G., że podjęcie postępowania nastąpi po otrzymaniu kompletu oryginałów dokumentów z organu odwoławczego. Wpływ akt do siedziby Powiatowego Inspektoratu nastąpił w dniu 28 maja 2014 roku. W rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie z dnia [...] września 2014 roku, znak: [...], którym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku J.G. z dnia [...] stycznia 2013 roku, po raz piąty odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 roku znak: [...] dotyczącą wykonania miejsca postojowego na działce nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia PINB wskazał, że z treści pisma J.G. z dnia [...] stycznia 2013r. wynika, że wnosi on o wznowienie postępowania, natomiast organ odwoławczy sugeruje, że może to być odwołanie od decyzji. Zdaniem PINB nie może tutaj chodzić o odwołanie, gdyż skarżący nie został uznany za stronę w tej sprawie przez dwa odrębne organy nadzoru budowlanego. W ocenie organu strona winna wystąpić "w pierwszej kolejności o wznowienie postępowania przed pierwszą decyzją w tej sprawie, tj. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego". Na powyższe postanowienie J.G. wniósł zażalenie, podnosząc, że określenie przez PINB zakresu sprawy jest niezgodne z treścią skargi, zaś obszerne wyjaśnienia dotyczące zakresu skargi przedstawione zostały we wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 roku znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że stronie, która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji służy możliwość dochodzenia swoich interesów za pomocą środków zaskarżenia w postaci: odwołania, czy wniosku o wznowienie postępowania. Dopóki decyzja organu I instancji nie stanie się ostateczna, dopóty stronie nieuczestniczącej w postępowaniu służy prawo do wniesienia zwykłego środka zaskarżenia do organu II instancji. Natomiast w przypadku, gdy decyzja uzyskuje przymiot ostateczności, z uwagi na fakt, że w zakreślonym ustawowym terminie nie zostanie złożony środek zaskarżenia, to wówczas nie można już wnieść odwołania, a jedynie można żądać wszczęcia nadzwyczajnego trybu postępowania w postaci wznowienia postępowania. W ocenie organu drugiej instancji oczywistym jest, że o właściwej kwalifikacji pisma świadczy nie jego tytuł, ale okoliczności danej sprawy i zawarta w tym piśmie argumentacja. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji winien wezwać wnioskodawcę do jednoznacznego wyjaśnienia i sprecyzowania charakteru podania z dnia [...] stycznia 2013r. W piśmie z [...] grudnia 2014 roku Powiatowy Inspektor poinformował J.G., że podjęcie postępowania nastąpi po otrzymaniu kompletu oryginałów dokumentów z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.. W dniu 22 grudnia 2014 roku J.G. złożył zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie jego wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 roku, znak [...], uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi termin 30 dni na załatwienie sprawy. W skierowanym do J.G. piśmie z dnia [...] marca 2015 roku, znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował J.G., że w rezultacie analizy charakteru pism jakie wniósł, sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013r. "nie należy traktować jako wznowienie zakończonego postępowania, tylko jako nową skargę". Podnosząc, ze brak jest podstaw do zastosowania w sprawie przepisów Prawa budowlanego oraz z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, organ uznał, że postępowanie "jest bezpodstawne i zostaje umorzone". Pismem z dnia [...] marca 2015 roku J.G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dotyczącą prowadzonego przez ten organ postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] stycznia 2013 roku z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i uznanie skarżącego za stronę w postępowaniu w sprawie wykorzystywania placu przy budynku mieszkalnym w [...] jako miejsca postojowego dla samochodów. J.G. domagał się w skardze: 1. zobowiązania organu do załatwienia powyższej sprawy, 2. stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych, 4. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracyjnego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Uzasadniając skargę J.G. podkreślił, że sprawa dotycząca wznowienia postępowania trwa już ponad dwa lata. W tym czasie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego kilkakrotnie wskazywał organowi I instancji prawidłowy tok postępowania w niniejszej sprawie, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazuje dążenia do zakończenia postępowania w rozsądnym terminie. J.G. przywołał nadto orzecznictwo sądów administracyjnych definiujące przewlekłość postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 roku wyznaczył 30 dniowy termin do załatwienia sprawy. W tym terminie Powiatowy Inspektor wystosował do skarżącego pismo z dnia [...] marca 2015 roku, w którym poddano analizie cały zgromadzonego materiał oraz udzielono J.G. odpowiedzi. Z tych przyczyn organ domagał się oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wymaga podkreślenia, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., nazywaną dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga J.G. na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 roku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wykonania miejsca postojowego na działce nr [...], zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 roku znak [...]. Kodeks postępowania administracyjnego w rozdziale 7 reguluje terminy załatwienia spraw przez organy administracji publicznej. Według art. 35 organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W § 3 tego przepisu przewidziane zostały ustawowe terminy maksymalne dla załatwienia sprawy. Terminy te rozpoczynają swój bieg, w przypadku organu pierwszej instancji, w momencie wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 – data doręczenia żądania organowi administracji publicznej), a kończą z chwilą wydania w tej instancji decyzji administracyjnej. Podstawową funkcją tych terminów jest dyscyplinowanie organów prowadzących postępowanie, co niewątpliwie ma ścisły związek z wyrażoną w art. 12 Kodeksu zasadą szybkości postępowania. Analiza wymienionych przepisów wskazuje, że dla załatwienia sprawy wyznaczono: termin "niezwłoczny", miesięczny i dwumiesięczny w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej, które mogą być przedłużane na zasadach określonych w art. 36 § 1 kpa. Ponadto mogą być wyznaczane terminy dodatkowe, zgodnie z art. 37 § 2 Kodeksu. Bieg omawianych terminów ulega wstrzymaniu w przypadkach uregulowanych w art. 35 § 5 Kodeksu, przy czym pokreślić trzeba, że okoliczności zwalniające organ administracji publicznej z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. O ile organ administracyjny ma załatwić sprawę przez wydanie decyzji i nie czyni tego w terminie określonym w art. 35 lub wyznaczonym zgodnie z art. 36 pozostaje w bezczynności. Należy w tym miejscu podkreślić, iż o bezczynności organu można mówić zarówno wtedy, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności, do których był zobowiązany, jak również wtedy, gdy wprawdzie prowadził postępowanie, lecz nie zakończył go wydaniem stosownej decyzji. Z kolei przez przewlekłość postępowania należy rozumieć sytuację, gdy postępowanie jest prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużych odstępach czasu, wykonywanie czynności pozornych, mnożenie czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy, wskazując też na obowiązki organu, wynikające z art. 35 i 36 k.p.a. Należy mieć na względzie, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wtedy, gdy organ administracji prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, gdy wykonywane są czynności zbędne lub działania pozorne, a także gdy organ powstrzymuje się od podejmowania czynności niezbędnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działania organu, oraz sytuacje, w których organ administracji bez rzeczywistej potrzeby przedłuża termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a., mimo że formalnie nie jest bezczynny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Po myśli art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Tak więc z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ wprawdzie nie pozostaje w bezczynności, tj. nie przekroczył ustawowych lub ustalonych terminów jego zakończenia, ale postępowanie prowadzone jest zbyt długo bez uzasadnionych względów, na przykład z powodu podejmowania czynności w znacznych odstępach czasu lub bezzasadnego korzystania przez organ z możliwości wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, bądź wyznaczenia zbyt długiego terminu zakończenia postępowania, niewynikającego z toku postępowania i konieczności dokonywania potrzebnych do zakończenia sprawy czynności procesowych. Zatem dla stwierdzenia, czy organ administracyjny pozostawał w "przewlekłości" nie ma znaczenia to, czy podejmował w trakcie postępowania jakiekolwiek czynności, a nawet rozstrzygnięcia, lecz to czy rzeczywiście podjęte przez niego działania doprowadziły do sprawnego załatwienia postępowania bez zbędnej zwłoki. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Z kolei nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że tylko formalnie organ nie jest bezczynny. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa może być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Oznacza to, że dokonanie kontroli działań organów administracyjnych przez sąd administracyjny pod kątem "przewlekłości postępowania" winno polegać na wnikliwej oraz wieloaspektowej analizie i ocenie działań organu prowadzącego sprawę w kontekście zasad i szczegółowych unormowań procedury administracyjnej ( zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 kwietnia 2014 roku, w spr. II SAB/Go 24/14 wraz powołanym tam orzecznictwem ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w ww. wyroku stwierdził przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącego wniosku skarżącego z [...] stycznia 2013 roku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wykonania miejsca postojowego na działce nr [...]. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, z uwagi na wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w toku postępowania sądowego, postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...] odmawiającego wznowienia postępowania. Powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 roku nr [...], sprawa zaś przekazana została organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Jak wynika z zachowanej w aktach administracyjnych koperty, organ odwoławczy wysłał akta sprawy organowi pierwszej instancji w dniu [...] maja 2014 roku. Powiatowy Inspektor pismem z dnia [...] maja 2014 roku poinformował J.G., że podejmie postępowanie po otrzymaniu oryginałów dokumentów od organu odwoławczego. W aktach znajduje się potwierdzenie przez ten organ odbioru w dniu 28 maja 2014 roku akt z Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, po zakończeniu postępowania w sprawie II SAB/Go 24/14. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2014 roku nr [...] odmówił wznowienia postępowania, nie podając powodów dla których wniosek o wznowienie postępowania został rozpoznany dopiero po upływie ponad czterech miesięcy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższe postanowienie postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 roku nr [...], a sprawa dotycząca wniosku J.G. z dnia [...] stycznia 2013 roku przekazana została ponownie do rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W aktach sprawy brak jest dokumentu stwierdzającego datę zwrotu akt sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, lecz w dniu [...] grudnia 2014 roku organ ten poinformował J.G., że ponowne podjęcie postępowania nastąpi po zwrocie kompletu oryginałów dokumentów z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się pismo Sądu z dnia 25 lutego 2015r. o doręczeniu wyroku z dnia 15 stycznia 2015r., sygn. akt II SA/Go 731/14 (oddalającego skargę J.G. w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku z dnia 2 kwietnia 2014r., sygn. akt II SAB/Go 24/14) ze stwierdzeniem prawomocności oraz aktami administracyjnymi sprawy. Organ odebrał przedmiotową przesyłkę w dniu 27 lutego 2015 roku. Sąd uważa za stosowne stwierdzić, że pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 roku oraz [...] grudnia 2014 roku, w których organ informował skarżącego o zamiarze kontynuacji postępowania dopiero po zwrocie oryginałów dokumentów dotyczących sprawy, nie wpływały na bieg okresu w jakim sprawa powinna zostać załatwiona. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się bowiem, że okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny ( art. 35 § 5 k.p.a.), a nie faktyczny. Nie może stać się przeszkodą do załatwienia sprawy brak akt administracyjnych z powodu przekazania ich do sądu administracyjnego, bądź organu wyższej instancji. Rzeczą organu było i jest zorganizować prowadzonej sprawy tak, aby taka sytuacja nie uniemożliwiała mu jej załatwienia w ustawowym terminie. Organ winien był albo prowadzić odrębne akta, albo przed wydaniem postanowienia poczynić wszystkie ustalenia faktyczne i prawne umożliwiające mu załatwienie sprawy bez oczekiwania na zwrot akt. Przed przekazaniem akt sprawy innemu organowi czy sądowi, organ mógł sporządzić odpisy z dokumentów niezbędnych dla wykonywania dalszych czynności. Rzeczą sądów nie jest jednak organizacja pracy organów administracji, lecz kontrola prawidłowości podejmowanych przez nie czynności lub właśnie bezczynności. Brak akt administracyjnych i wyczekiwanie na ich zwrot nie może usprawiedliwiać bezczynności organu i przez to zwłoki w załatwieniu sprawy ( zobacz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 1999 roku w spr. IV SAB 46/99 oraz wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 21 października 2004 roku, w spr. II SAB/Wr 43/03, w Gdańsku z dnia 10 marca 2010 roku, w spr. II SAB/Gd 42/09, w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 roku, w spr. VI SAB/Wa 51/10, w Lublinie z dnia 13 listopada 2013 roku, w spr. II SAB/Lu 356/13 ). Do chwili wyrokowania organ pierwszej instancji nie załatwił sprawy zainicjowanej wnioskiem J.G. z dnia [...] stycznia 2013r. W dniu [...] marca 2015 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w piśmie z dnia [...] marca 2015 roku powiadomił J.G., że wniosku tego nie należy traktować jako dotyczącego wznowienia postępowania, lecz - wraz z innymi pismami – kwalifikować jako pismo o charakterze skargowym, co skutkuje umorzeniem bezpodstawnego postępowania. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, iż zgodnie z art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej załatwiają sprawę przez wydanie decyzji chyba, że przepisy stanowią inaczej. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 149 § 1 oraz 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zarówno wznowienie postępowania, jak również odmowa wznowienia następuje w postaci postanowienia. Z kolei w myśl art. 124 § 1 oraz 2 kpa postanowienie powinno zawierać określone elementy, w tym: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. W aspekcie powyższego wystosowane do J.G. pismo z dnia [...] marca 2015r. nie może stanowić załatwienia sprawy, jeśli zważy się, że nie zawiera elementów koniecznych dla uznania go za postanowienie. Zaznaczyć należy, że w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym organy obydwu instancji kwalifikowały pismo J.G. z dnia [...] stycznia 2013 roku jako wniosek o wznowienie postępowania. Na taką kwalifikację wniosku wskazuje nie tylko sformułowane w nim żądanie, lecz także wskazanie podstawy prawnej i faktycznej uzasadniającej wniosek. Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania przesądził o zakwalifikowaniu pisma z [...] stycznia 2013 roku jako wniosku o wznowienie postępowania. Kierując do skarżącego pismo z dnia [...] marca 2015 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał jego wniosku o wznowienie postępowania pomimo upływu okresu ponad pięciu miesięcy od daty postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 roku o uchyleniu postanowienia odmawiającego wznowienia i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, w którym organ wyższej instancji dokonał również kwalifikacji przedmiotu postępowania i jego zakresu. W tym przedmiocie oraz zakresie organ pierwszej instancji powinien ponownie prowadzić postępowanie. Pomijając fakt braku możliwości uznania pisma z [...] marca 2015 roku jako załatwienia sprawy, bez znaczenia dla oceny zaistnienia zwłoki pozostaje wydane w wyniku uznania zasadności zażalenia J.G. postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 roku wyznaczające organowi pierwszej instancji dodatkowy, 30-dniowy termin dla załatwienia sprawy. W rezultacie przeprowadzonej analizy akt sprawy Sąd stwierdził wielomiesięczną zwłokę w załatwieniu sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zwłoki tej nie usuwa oczekiwanie na zwrot akt, jak również wysłanie pisma z [...] marca 2015 roku w terminie zakreślonym przez postanowienie z [...] lutego 2015 roku. Stwierdzając przewlekłość w postępowaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również uwzględniając, że organ ten do dnia wyrokowania nie załatwił sprawy, Sąd, z powołaniem się na dyspozycję zawartą w przepisie art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 3 stycznia 2013 roku o wznowienie postępowania. Mając na uwadze, że organ odnosił się do przedmiotowego wniosku parokrotnie, a zatem zna sprawę, Sąd zakreślił Inspektorowi 14-dniowy termin dla załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowanie przez Powiatowego Inspektora miało w rozpoznawanej sprawie miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, iż opieszałość organu dotyczyła aż dwukrotnie postępowania po uchyleniu wcześniejszych jego postanowień przez organ drugiej instancji, zaś zwłoka wynosiła każdorazowo kilka miesięcy. Ponadto, postępowanie organu było przewlekłe pomimo, że wcześniej jeszcze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 2 kwietnia 2014 roku stwierdził przewlekłość postępowania w tej sprawie, za okres poprzedzający wyrok. Ostatecznie do chwili wyrokowania sprawa nie została załatwiona. W tych samych okolicznościach sprawy Sąd uznał za uzasadnione wymierzenie organowi grzywny, o której stanowi ustawodawca w art. 154 § 1 i § 6 p.p.s.a. Grzywna ta może być orzeczona w wysokości nie przekraczającej dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, które zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2015 (M.P. z 2015r., poz. 179) wynosiło w 2014 roku 3.783,46 złotych. W ocenie Sądu wymierzenie grzywny w wysokości 2.000,00 złotych nie przekracza jej górnej granicy i jest wystarczająco dyscyplinujące. Podnieść jeszcze w tym miejscu należy, że skarżący nie wyjaśnił jakiego okresu przewlekłości dotyczy skarga. J.G. w skardze wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 3 stycznia 2013 roku, odniósł się także do postanowienia organu drugiej instancji z [...] sierpnia 2013 roku, podkreślił, iż postępowanie toczy się już ponad dwa lata. W tak przedstawionym stanie faktycznym Sąd uznał, że skarga odnosi się także do postępowania, które kontrolował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w spr. II SA/Go 24/14 zakończonym prawomocnym wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2014 roku. Tak zatem, zgodnie z art. 168 § 1 w zw. z art. 171 p.p.s.a., postępowanie dotyczące wniosku o wznowienie postępowania za okres do wydania wskazanego wyroku korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), co wyklucza możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie. Konsekwencją procesową faktu, że prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej, jest to, że nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. W takim stanie rzeczy Sąd, z powołaniem się na przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., odrzucił skargę w zakresie dotyczącym postępowania prowadzonego do dnia [...] kwietnia 2014 roku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło