II SA/Ke 316/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy Piekoszów z dnia 31 października 2014r. nr LXVIII/465/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV Radkowice- Kielce Piaski na obszarze Gminy Piekoszów I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Gminy Piekoszów na rzecz A. S. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu Rady Gminy podjęła uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV [....] na obszarze Gminy . W dniu 8.01.2015r. A. S. wniósł – za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej – skierowane do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, dokonanego ww. uchwałą – które pozostało bez odpowiedzi. W dniu 9.03.2015r. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na ww. uchwałę zarzucając temu aktowi naruszenie następujących przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. przepisów Konstytucji RP: art. 2 i art. 61, 2. przepisów ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym: art. 20 ust. 1 i 1a, art. 20 ust. 3 zdanie drugie w zw. z art. 20 ust. 1 zdanie drugie, 3. przepisów statutu Gminy : § 17 ust. 2, 3 i 5, § 18 ust. 5, § 27 ust. 1, § 28 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 6, § 30 ust. 5, § 31 ust. 3, § 33 ust. 1, § 47 i § 48, które to naruszenie polegało na tym, że uchwała została podjęta na sesji Rady Gminy, która została zwołana i przeprowadzona z naruszeniem prawa, a mianowicie: - zwołanie sesji Zwyczajnej Rady Gminy nastąpiło mimo braku ku temu przesłanek merytorycznych (przedmiot obrad) oraz formalnych (odpowiedni wniosek), - brak było należytego zawiadomienia radnych oraz społeczności lokalnej o sesji, a przebieg tego posiedzenia Rady Gminy był niewłaściwy (nie został dopuszczony wniosek w sprawie zmiany porządku obrad, nie dopuszczono radnych do głosu, głosowano według procedury nieznanej prawu). Uzasadniając naruszenie zaskarżoną uchwałą swego interesu prawnego A. S. wyjaśnił, że na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonego tą uchwałą dopuszczony został przebieg linii wysokiego napięcia przez należące do niego działki o numerach geodezyjnych A, B oraz C, położone w obrębie Szczukowice 0016, gmina . Stało się tak pomimo kontrowersji, jakie wśród społeczności lokalnej wzbudzała przedmiotowa inwestycja. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o: - stwierdzenie nieważności zaskarżonego prawa miejscowego w całości, - dopuszczenie dowodów z dokumentów wskazanych w treści skargi, - zasądzenie kosztów postępowania na swoją rzecz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając że: 1. zwołanie sesji nadzwyczajnej na dzień nastąpiło na podstawie § 17 ust. 2 statutu Gminy na wniosek Wójta Gminy z dnia 29.11.2014r., który został doręczony Przewodniczącej Rady Gminy podczas trwania sesji Rady Gminy w dniu 29.10.2014r.; wniosek ten zawierał podstawę prawną oraz proponowany porządek obrad wraz z wymienionymi projektami uchwał, które miały być podjęte; projekty tych uchwał radni otrzymali przed pierwszą sesją w dniu 17.09.2014r. i ze względu na fakt, że ich treść nie była zmieniana nie były one ponownie powielane radnym na kolejne sesje w dniu 29.10.2014r. i ; 2. zawiadomienie o sesji było skuteczne, ponieważ zostało ogłoszone radnym zgodnie z § 17 ust. 5 statutu Gminy w dniu 29.10.2014r. podczas trwania sesji, na której byli obecni wszyscy radni oraz zainteresowani tematyką obrad sołtysi i mieszkańcy gminy – co potwierdza protokół z tej sesji. Wskazano przy tym, że w § 18 statutu Gminy uregulowano zasady przygotowania sesji zwyczajnych i w tym trybie są one zwoływane i ogłaszane. Na sesji nadzwyczajnej w dniu byli obecni radni oraz sołtysi, mieszkańcy i zainteresowane strony, a przedmiotem obrad były projekty uchwał rozpatrywane po raz trzeci i ogłoszenie o sesji na dzień 29.10.2014r. w sposób zwyczajowo przyjęty było właściwym postępowaniem. Zdaniem organu zapisy § 27 ust. 1 i § 33 ust. 1 pkt 2 statutu Gminy dotyczą przebiegu sesji zwyczajnej, a sesja nadzwyczajna przebiega zgodnie z porządkiem i ustalonym według § 17 ust. 5 statutu. Podobnie zapisy porządku obrad z § 28 statutu stosuje się podczas sesji zwyczajnej i wtedy są przyjmowane protokoły z poprzedniej sesji itd. Końcowo organ podkreślił, że sesja nadzwyczajna została zwołana w celu podjęcia uchwał zgodnie z porządkiem obrad. Za niezasadny uznano przy tym zarzut o braku dyskusji i debaty nad tymi uchwałami, jako że dyskusja w tych sprawach odbyła się na sesji w dniu 17.09.2014r. i na komisjach Rady. Radni obecni na tej wspólnej komisji nie wydali opinii i ustalono, że sprawa bez dalszej dyskusji zostanie rozstrzygnięta na sesji Rady Gminy. Jednocześnie powyższe posiedzenia komisji wyczerpują wymogi § 34 ust. 1 statutu. Końcowo wskazano, że zgodnie z § 47 ust. 4 statutu dopuszczono imienną rejestrację wyników głosowania i taka procedura była zastosowana przy głosowaniu ww. uchwał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy nr [....] z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej 220 kV [...] na obszarze Gminy . Skarga A. S. na ww. uchwałę została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r. poz. 594 ze zm.), zwanej dalej u.s.g. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z przedstawionych Sądowi akt wynika, że skarżący spełnił opisane wyżej wymogi formalne, a mianowicie pismem z dnia 8.01.2015r. (k. 68, 69 akt sądowych) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, dokonanego ww. uchwałą z dnia , a następnie, wobec braku odpowiedzi Rady Gminy , wniósł skargę na ten akt prawa miejscowego – w ustawowym terminie 60 dni od daty wezwania. Jak wynika bowiem z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.04.2007r. sygn. akt II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007/3/60 do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. ma zastosowanie przepis art. 53 § 2 ustawy P.p.s.a., a skarga jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 u.s.g.), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Nie budzi również wątpliwości Sądu okoliczność naruszenia przez zaskarżony w niniejszej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego trasy linii elektroenergetycznej interesu prawnego skarżącego. A. S. jest bowiem właścicielem nieruchomości położonych w obrębie [...], objętych zaskarżoną uchwałą, to jest działek o nr ewid.: A, B oraz C, położonych na obszarze objętym ww. planem, przez które ma przechodzić linia elektroenergetyczna (okoliczność niesporna). Tym samym ustalenia przedmiotowego planu ingerują w sposób oczywisty w prawo własności skarżącego poprzez ograniczenie jego wykonywania. Pomimo, że naruszenie interesu prawnego skarżącego nie powoduje automatycznie konieczności wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego, to otwiera drogę do jej merytorycznej oceny i zbadania – w ramach kontroli sądowoadministracyjnej – czy w konsekwencji wydania tego aktu nie doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Jak wynika bowiem z art. 147 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Podkreślić przy tym trzeba, że stwierdzenie nieważności aktu powinno nastąpić przy istotnych uchybieniach przepisom prawa, a stwierdzenie naruszenia prawa – w przypadku uchybień nieistotnych. Do naruszeń istotnych orzecznictwo zalicza się m.in. naruszenie procedury podejmowania aktu (por. wyrok NSA z dnia 6.01.2009r. o sygn. akt II OSK 690/08, LEX nr 737990). Należy bowiem zwrócić uwagę, że o legalności aktu prawa miejscowego decyduje nie tylko merytoryczna jego treść, a więc formalna zgodność z ustawą, w granicach której został on wydany, ale również ustanowienie tego aktu z dochowaniem norm regulujących procedurę stanowienia prawa przez organ jednostki samorządu terytorialnego. Nie sposób bowiem uznać, by w demokratycznym państwie prawnym, jako odpowiadający prawu mógł zostać uznany akt normatywny ustanowiony z naruszeniem wiążących organ reguł i zasad procedowania nad tym aktem. Regulacje dotyczące stanowienia prawa miejscowego przez jednostki samorządu terytorialnego ustanowione są w u.s.g. oraz aktach prawa miejscowego regulujących ustrój gmin – statutach. Organem stanowiącym te akty jest w myśl art. 41 ust. 1 u.s.g. rada gminy. Rada jako organ kolegialny obraduje i podejmuje uchwał na posiedzeniach ustawowo nazywanych sesjami. Obrady te mogą odbywać się w trybach zwykłych lub nadzwyczajnych. W trybie zwykłym sesje zwoływane są przez przewodniczącego rady w miarę potrzeby, nie rzadziej niż raz na kwartał (art. 20 ust. 1 u.s.g.), zaś w trybie nadzwyczajnym zwoływane są na wniosek wójta lub co najmniej ¼ ustawowego składu rady gminy, przy czym w tym ostatnim przypadku przewodniczący rady jest zobowiązany do zwołania sesji na dzień przypadający w ciągu siedmiu dni od dnia złożenia wniosku (art. 20 ust. 3 u.s.g.). Wniosek o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim (art. 20 ust. 3 u.s.g. zdanie drugie), co oznacza konieczność dołączenia do zawiadomienia o zwołaniu sesji porządku obrad wraz z projektami uchwał. Jak wynika z kolei z art. 20 ust.1a u.s.g. rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. Szczegółowy tryb prac rady gminy (niezależnie od tego czy jest to tryb nadzwyczajny czy zwykły) określa statut gminy, który stanowi akt prawa miejscowego powszechnie obowiązujący na jej terenie, będąc zarazem jedyną miarodajną regulacją w zakresie nieunormowanym przez u.s.g. W niniejszej sprawie aktem tym jest statut Gminy (uchwała Rady Gminy z dnia [...] wraz z późniejszymi zmianami). Z poszczególnych unormowań tego statutu wynika, że: - Rada może odbywać sesje nadzwyczajne zwoływane na wniosek ustawowego składu Rady lub na wniosek Wójta dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia spraw szczególnie ważnych i pilnych dla Gminy (§ 17 ust. 2); - wniosek o zwołanie sesji nadzwyczajnej składa się na piśmie, podając porządek obrad wraz z projektami uchwal (§ 17 ust. 3); - zawiadomienie o terminie, miejscu i przedmiocie obrad Rady powinno być podane do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty (§ 18 ust. 5); - po otwarciu sesji Przewodniczący Rady stawia pytanie o ewentualny wniosek w sprawie zmiany porządku obrad (§ 27); - porządek obrad obejmuje w szczególności (§ 28): 1) przyjęcie protokołu z obrad poprzedniej sesji, 2) sprawozdanie z działalności Wójta w okresie między sesjami, 3) podjęcie uchwał, 4) interpelacje i zapytania radnych, 5) odpowiedzi na interpelacje i wnioski zgłoszone na poprzednich sesjach, które nie otrzymały odpowiedzi 6) wolne wnioski i informacje. Porównując powyższe regulacje z procedurą, podczas której doszło do wydania zaskarżonej uchwały Sąd stwierdził następujące uchybienia: Po pierwsze, zwołanie sesji nadzwyczajnej Rady Gminy na dzień nastąpiło na podstawie wniosku Wójta Gminy z dnia 29.10.2014r., skierowanego do Przewodniczącej Rady Gminy podczas trwania sesji Rady Gminy w dniu 29.10.2014r. Tym samym odstęp czasowy pomiędzy tymi czynnościami wyniósł jedynie dwa dni, zamiast wymaganych przez art. 20 ust. 3 u.s.g. siedmiu dni. Po drugie, wbrew wymogom art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 zdanie drugie u.s.g., do przeznaczonego dla radnych zawiadomienia z dnia 29.10.2014r. o zwołaniu sesji dzień nie dołączono projektów uchwał. Jak wskazuje bowiem WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3.11.2008r. o sygn. akt IV SA/Gl 396/08, LEX nr 509626, "nadzwyczajny tryb z art. 20 ust. 5 u.s.g. nie uchyla reguły z art. 20 ust. 1 zd. drugie u.s.g. o dostarczaniu radnym projektu uchwały przed rozpoczęciem sesji". W konsekwencji nie sposób przy tym podzielić argumentacji organu o tym, że: - projekty uchwał radni otrzymali przed pierwszą sesją w dniu 17.09.2014r. i nie uległy one zmianie, w związku z czym nie było potrzeby ich ponownego doręczenia, - o terminie sesji nadzwyczajnej radni (niezależnie od skierowanych do nich zawiadomień) zostali poinformowani bezpośrednio podczas sesji w dniu 29.10.2014r. W tym ostatnim zakresie wskazać trzeba, że na sesji w dniu 29.10.2014r. było obecnych jedynie 13 na 15 radnych. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że ratio legis art. 20 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 1 zd. 2 u.s.g. jest zapewnienie radnym możliwości właściwego przygotowania się do sesji nadzwyczajnej – który to warunek nie został w niniejszej sprawie spełniony. Jeśli chodzi zaś o doręczenie projektu zaskarżonej uchwały przed pierwszą sesją w dniu 17.09.2014r., to wskazać trzeba że od tego czasu minęło prawie półtora miesiąca, zaś powołane wyżej przepisy wymagają doręczania projektów uchwał bezpośrednio przed sesją na jakiej mają zostać podjęte. Tym samym, zdaniem Sądu, w przypadku nieuchwalenia danego aktu na konkretnej sesji czynność doręczenia projektu uchwały należy ponowić. Przegłosowanie na sesji rady uchwały, która nie została przekazana radnym w trybie przewidzianym ustawą o samorządzie gminnym – dotknięta jest wadą prawną, która skutkuje stwierdzenie jej nieważności ( wyrok Wojewódzkiego Sadu administracyjnego w Gliwicach z dnia 30.01.2007r. sygn.. akt IV SA/Gl 838/06, LEX 661871). Po trzecie, pomimo wskazania w § 17 ust. 2 statutu, że sesje nadzwyczajne mogą być zwoływane jedynie dla rozpatrzenia i rozstrzygnięcia spraw szczególnie ważnych i pilnych dla Gminy, ani w treści zawiadomienia o sesji w dniu , ani w zaskarżonej uchwale nie skonkretyzowano tego zagadnienia w odniesieniu do tematyki podjętego aktu prawa miejscowego. Tymczasem, jak słusznie zwraca uwagę skarżący, zakwestionowana uchwała dotyczy budowy linii elektroenergetycznej 220 kV relacji [...], która jedynie przebiega przez teren gminy, nie zasilając jej w energię elektryczną. Ponadto trudno dopatrzeć się, aby uchwalenie zaskarżonego aktu było pilne, jako że linia elektroenergetyczna nie powstanie do czasu, aż nie zostaną uchwalone miejscowe plany zagospodarowania w gminach na całym jej przebiegu – co jeszcze, wedle twierdzeń skarżącego, nie nastąpiło (okoliczność niekwestionowana przez organ). Dodatkowo podkreślić trzeba, że również w odpowiedzi na skargę organ – pomimo powyższej argumentacji strony – nie wyjaśnił, z jakich powodów została zwołana sesja nadzwyczajna – zamiast zwykłej. Powyższą okoliczność organ próbował wyjaśnić w piśmie złożonym na rozprawie w dniu 14 maja 2015r. co zdaniem sądu nie czyni zadość przesłankom zwołania sesji nadzwyczajnej w dniu 31.10.2015r. Po czwarte, zawiadomienia o terminie, miejscu i przedmiocie sesji nadzwyczajnej, wbrew wymogom § 18 ust. 5 statutu, nie podano do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty. Za niewystarczającą w tym zakresie należy uznać argumentację organu, że na przedostatniej sesji w dniu 29.10.2014r. mieszkańcy i zainteresowane strony zostali poinformowani o tym jakie uchwały będą przedmiotem obrad sesji nadzwyczajnej w dniu Jak słusznie bowiem wskazuje skarżący zwyczajowo przyjętym sposobem powiadamiania przez Radę Gminy jest wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń w budynku Urzędu Gminy (uregulowane w § 97 ust. 1 pkt 1 statutu) oraz zamieszczenie informacji na stronie internetowej Urzędu (§ 97 ust. 1 pkt 2 statutu). Tymczasem na działania takie organ w odpowiedzi na skargę nie wskazał, co uzasadnia twierdzenia o naruszeniu § 18 ust. 5 statutu. Jednocześnie bez znaczenia pozostaje zamieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej informacja o zwołaniu sesji, gdyż dotyczy ona poprzedniego posiedzenia – z dnia 29.10.2014r. Powyższe uchybienie stanowi także naruszenie art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, który wśród praw obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej wymienia wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 2). Niezachowanie przyjętych w statucie gminy terminów powiadamiania społeczności lokalnej o sesji rady gminy, a przed wszystkim brak powiadomienia w formie przewidzianej w statucie gminy stanowi istotne naruszenie prawa ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 13.03.2012r. sygn. akt I OSK 2296/11). Po piąte, podczas uchwalania zaskarżonego aktu doszło do naruszenia przepisów o przebiegu sesji, to jest: - § 27 ust. 1 oraz § 33 ust. 1 pkt 2 statutu – poprzez brak dopełnienia przez Przewodniczącą Rady Gminy obowiązku postawienia pytania o ewentualny wniosek w sprawie zmiany porządku obrad oraz niedopuszczenie radnych do zgłaszania wniosków natury formalnej; - art. 20 ust. 1a u.s.g., gdyż w rezultacie powyższego uchybienia doszło także do pozbawienia Rady Gminy ustawowego prawa do modyfikacji porządku obrad – bezwzględną większością głosów ustawowego składu Rady; - § 28 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 6 statutu – poprzez brak wykonania przewidzianych w tej regulacji czynności, w szczególności niedopuszczenie radnych do zadawania pytań i zgłaszania wolnych wniosków; - § 30 ust. 2 statutu – poprzez brak udzielenia przez Przewodniczącą Rady Gminy głosu radnym – co w konsekwencji uniemożliwiło, przewidzianą w § 30 ust. 5 debatę, dotyczącą podejmowanych uchwał, których przecież dotyczyły obrady nadzywczajnej sesji w dniu W tym miejscu wskazać trzeba, że jak wynika z protokołu nadzwyczajnej sesji Przewodnicząca Rady Gminy w odpowiedzi na zastrzeżenia trzech radnych co do pośpiechu, w jakim podejmowana jest przedmiotowa uchwała oraz zgłaszanej przez nich chęci debaty nad tym aktem, aż czterokrotnie odmówiła uwzględnienia tych wniosków, cyt: - "Nie będziemy dyskutować. Szanowni Państwo to jest Sesja Nadzwyczajna, dyskutowaliśmy w tym temacie bardzo wiele, a w tym momencie ktoś chce sobie zrobić' "show", a my nie możemy na to pozwolić (...). W tym momencie dyskusji na ten temat nie będzie. Przepraszam, ale nie mogę tego zrobić." "Przewodniczący zgodnie ze statutem ma takie prawo i obowiązek, że prowadzi sesję w sposób spokojny, przyzwoity, bez żadnego zamieszania. Uważam, że ta sesja w taki sposób będzie przeprowadzona i w związku z tym ja nie dopuszczam żadnych dyskusji", "Tak jest moja rola, mogę powiedzieć, ze nie wyrażam zgody (na krótkie oświadczenia radnych). Mieliśmy tyle sesji, tyle dyskusji", - "Mam takie prawo, że ja przywołuję Pana (radnego) do porządku, włącznie z wpisaniem do protokołu, że Pan próbował wymusić na Przewodniczącej Rady głos". W odniesieniu do ostatniego fragmentu wypowiedzi Przewodniczącej Rady wskazać trzeba, że odebranie głosu radnym podczas sesji Rady Gminy może nastąpić tylko w trybie określonym w § 31 ust. 3 statutu, w sytuacji gdy temat lub sposób wystąpienia albo zachowania radnego w sposób oczywisty zakłócają porządek obrad bądź uchybiają powadze sesji – po bezskutecznym przywołaniu do porządku. Mając na względzie tematykę, jaką pragnęli poruszyć radni podczas swoich wystąpień, nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do odebrania im głosu. W konsekwencji naruszenia wyszczególnionych w ostatnich akapitach regulacji statutu stwierdzić trzeba, że Przewodnicząca Rady Gminy z góry uniemożliwiła zabieranie głosu przez radnych nad poddaną następnie pod głosowanie uchwałą. Tymczasem, jak słusznie zauważył skarżący, statut Gminy nie przewiduje możliwości podjęcia jakiejkolwiek uchwały bez przeprowadzenia debaty w tym przedmiocie (§ 34 statutu). Końcowo, odnosząc się do przyjętej przez Przewodnicząca Rady Gminy procedury głosowania imiennego nad zaskarżoną uchwałą, wskazać trzeba że w zakresie procedury głosowania regulacje § 47 i § 48 statutu przewidują jedynie, że uchwały mogą być podejmowane wyłącznie w wyniku głosowania przez podniesienie ręki (§ 47 ust. 1 Statutu) albo w głosowaniu tajnym - w przypadkach wskazanych w ustawie (§ 48 ust. 1 Statutu). Sensem głosowania przez podniesienie ręki jest jednoczesne autonomiczne wyrażenie swej woli przez wszystkich radnych. W protokole odnotowywana jest więc jedynie liczba głosów oddanych za, przeciw oraz wstrzymujących się – bez wskazywania w jaki sposób oddał głos konkretny radny. Jedynym sposobem uzyskania takiej wiedzy jest więc udział zainteresowanych osób w sesji i śledzenie jej przebiegu. W obowiązującym stanie prawnym obowiązek głosowania imiennego istnieje w art. 28a ust. 5 i art. 28b ust. 4 u.s.g. w sprawie przeprowadzenia referendum w sprawie odwołania wójta, burmistrza, prezydenta miasta. W tym miejscu godzi się przypomnieć organowi, że stanowienie przez jednostki samorządu terytorialnego prawa miejscowego powinno odbywać się w sposób pozwalający uczestnikom procesu uchwałodawczego na dostateczne rozważenie zgłaszanych propozycji, wzięcie pod uwagę i skonfrontowanie różnych racji i argumentów. Tego wymaga dyrektywa demokratyzmu stanowienia prawa, który nie wyczerpuje się w samym przegłosowaniu projektu uchwały większością głosów, lecz również możliwości rzetelnego przedyskutowania zgłaszanych projektów. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby w odniesieniu do zaskarżonej uchwały należało stosować tryb procedowania na sesji nadzwyczajnej. W tym stanie rzeczy uznać należy, że przyjęty tryb uchwalenia zaskarżonego aktu nie odpowiadał wywodzonym z art. 2 Konstytucji RP zasadom poprawnej legislacji. Znamienne przy tym pozostaję, że zakwestionowaną uchwałę podjęto w niezwykłym – nieuzasadnionym okolicznościami sprawy – pośpiechu, bez należytego zwołania sesji nadzwyczajnej Rady Gminy, przy utrudnieniu mieszkańcom udziału w tej sesji, z jednoczesnym uniemożliwieniem radnym przeprowadzenia dyskusji przed głosowaniem. Do rodzajów naruszenia prawa, które dają podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały należy zaliczyć zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6.01.2009r. w sprawie sygn. akt II OSK 690/08 naruszenie procedury podjęcia uchwały. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości w pkt I wydanego wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku uzasadnia art. 152 ustawy P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt III orzeczenia na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy P.p.s.a.