II GSK 1960/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-28
Skład orzekający: Cezary Pryca, Joanna Kabat-Rembelska, Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek wykazać sztuczność warunków stworzonych przez grupę producentów rolnych w celu uzyskania płatności, czy też ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o płatność?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choć co do zasady ciężar dowodu spełnienia warunków do uzyskania płatności spoczywa na stronie ubiegającej się o środki, to w przypadku zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia, to na organie ciąży obowiązek wykazania tej sztuczności. Ustalenia organu w tym zakresie muszą wynikać z zebranego materiału dowodowego i być niebudzące wątpliwości, a opieranie się na dokumentach z poprzedniego okresu działalności grupy jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania grupie producentów rolnych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych za drugi rok działalności. Organ administracji uznał, że grupa stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, opierając się m.in. na analizie faktur z pierwszego roku działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów postępowania poprzez oparcie ustaleń dotyczących drugiego roku działalności na dowodach z pierwszego roku. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Małgorzata Ciach po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 225/15 w sprawie ze skargi [A.] Spółki z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [A.] Spółki z o.o. w K. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 225/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi [A.] Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych z tytułu pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych: 1. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji; 2. zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [A.] Sp. z o.o. w K. koszty postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał [A.] Sp. z o.o. w K., zwanej dalej skarżącą, pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013, za okres od dnia 16 kwietnia 2012 r. do dnia 15 kwietnia 2017 r.
W dniu [...] maja 2014 r. skarżąca złożyła w Lubuskim Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o płatność za okres od dnia 16 kwietnia 2013 r. do dnia 15 kwietnia 2014 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, nr [...] włączył do postępowania dotyczącego wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej za okres od dnia 16 kwietnia 2013 r. do dnia 15 kwietnia 2014 r. dokumenty pozyskane w prowadzonym postępowaniu administracyjnym dotyczącym wniosku Grupy o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013.
W dniu [...] sierpnia 2014 r., Dyrektor Lubuskiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją nr [...], odmówił Grupie wypłaty pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych, w okresie od dnia 16 kwietnia 2013 r. do dnia 15 kwietnia 2014 r., to jest za drugi rok korzystania z pomocy finansowej. Decyzja została doręczona w dniu [...] sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż członkowie [A.]" Sp. z o.o. tj. [B.] Sp. z o.o., [C.] Sp. z o.o., Pani K. S., [D.] Sp. z o.o. oraz Pan W. W. ponosili indywidualnie tylko część kosztów związanych z działalnością w zakresie hodowli i chowu drobiu a koszty związane z obsługą ferm w R. [...], w D. oraz B. [...] ponoszone były bezpośrednio przez [E.] Sp. z o.o. Zdaniem organu o nieprzygotowaniu nowych podmiotów do prowadzenia działalności w zakresie hodowli i chowu drobiu świadczy rozwiązanie umów dzierżaw przez spółkę [D.] Sp. z o.o. ze spółką [E.] Sp. z o.o. i podpisanie umów na te same obiekty z innymi podmiotami tj. spółkami [C.] i [B.] z jednoczesną dalszą realizacją obsługi kurników przez [E.] Sp. z o.o. Organ jednocześnie zaznaczył, że powyższe działanie skarżącego miało na celu jedynie spełnienie wymogu określonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych ( t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 642), zgodnie z którym minimalna liczba członków grupy zajmującej się produkcją drobiu, powinna wynosić 5 producentów.
W dniu [...] września 2014 r., Strona złożyła do Prezesa ARiMR odwołanie od w/w decyzji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że:
1) [D.] Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskała weterynaryjny numer identyfikacyjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w M. w zakresie prowadzenia gospodarstwa w miejscowości R. [...] utrzymującego drób - brojler indyczy. [D.] Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych.
2) W. W. w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskał numer weterynaryjny i został zarejestrowany w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w G. w zakresie prowadzenia w miejscowości O. [...] gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. W dniu [...] marca 2012 r. W. W. zawarł umowę na świadczenie usług weterynaryjnych.
3) [C.] Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w G. w zakresie prowadzenia w miejscowości B. [...] gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. Spółka zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych w dniu [...] lutego 2012 r.
4) [B.] Sp. z o.o. w dniu [...] lutego 2012 r. uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w S. w zakresie prowadzenia w miejscowości D. działalności nadzorowanej w zakresie chowu i hodowli indyków. Spółka zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych w dniu [...] lutego 2012 r.
5) K. S. w dniu [...] marca 2012 r. uzyskała numer weterynaryjny i została zarejestrowana w rejestrze podmiotów powiatowego lekarza weterynarii w G. w zakresie prowadzenia w miejscowości Lubno gospodarstwa zajmującego się produkcją drobiu do celów rzeźnych. W dniu [...] marca 2012 r. K. S. zawarła umowę na świadczenie usług weterynaryjnych.
Zdaniem organu należy stwierdzić, iż przed dniem utworzenia Grupy, tj. przed dniem [...] stycznia 2012 r., działalności w zakresie produktu, ze względu na który Grupa została utworzona nie prowadzili członkowie Grupy, będący spółkami z ograniczoną odpowiedzialnością, dzierżawiący bazę produkcyjną od [D.] Sp. z o.o. tj. [C.] Sp. z o.o., [B.] Sp. z o.o., K. S.
Organ zaznaczył, że rozwiązanie umów dzierżaw przez [D.] Sp. z o.o., [E.] Sp. z o.o. i podpisanie umów na te same obiekty z innym podmiotami tj. spółkami [C.] i [B.] z jednoczesną dalszą realizacją obsługi kurników przez [E.] Sp. z o.o. świadczy o nieprzygotowaniu nowych podmiotów do prowadzenia działalności w zakresie hodowli i chowu drobiu i nie ma nic wspólnego z koncentracją procesu produkcyjnego.
W ocenie organu II instancji utworzenie grupy producentów rolnych z 5 członków, z których 3 członków prowadzi działalność rolniczą wyłącznie na dzierżawionych bądź użyczonych gruntach, będących w posiadaniu wcześniej innego członka, w tym 2 z nich powstaje tuż przed utworzeniem Grupy i wraz z trzecim członkiem Grupy, będącym osobą fizyczną, rozpoczyna działalność po dniu powstania [A.] Sp. z o. o., (dowód: wyjaśnienia Grupy z dnia [...] lutego 2014 r., wypisy z Krajowego Rejestru Sądowego) wskazuje, iż w sprawie doszło do podziału gospodarstwa, celem umożliwienia skorzystania z danego działania poprzez obejście przepisów prawa, związanych z ograniczeniami dotyczącymi wymaganej minimalnej liczby 5 członków, wynikającym z załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie wykazu produktów.
Zdaniem organu powyższa sytuacja nie jest sprzeczna z obowiązującym prawem, jednak związek pomiędzy poszczególnymi spółkami (wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej), a przez to i grupami producentów rolnych, pozostaje w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących ograniczeń w zakresie płatności.
[A.] Sp. z o.o. w K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Dyrektor Lubuskiego OR ARiMR przyznał [A.] Sp. z o.o. pomoc finansową w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętych PROW na lata 2007-2013, za okres od dnia 16 kwietnia 2012 r. do 15 kwietnia 2017 r. W efekcie tego aktu administracyjnego w dniu [...] maja 2014 r. Skarżąca złożyła w Lubuskim OR ARiMR wniosek o płatność za okres od 16 kwietnia 2013 r. do 15 kwietnia 2014 r., tj. za drugi rok prowadzenia działalności. WSA wskazał, że oznacza to, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające, a także ustalenia faktyczne powinny dotyczyć tego okresu. WSA podniósł, że tymczasem jak wynika z materiałów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego – ustalenia faktyczne, jak też znaczna część rozważań Organu administracyjnego w zaskarżonej decyzji poświęcona jest pierwszemu rokowi prowadzenia działalności przez Spółkę.
Sąd wskazał, że na kształt przeprowadzonego postępowania negatywnie rzutuje treść wezwania nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., którym Dyrektor Lubuskiego OR ARiMR wezwał [A.] Sp. z o.o. w związku z decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] stycznia 2014 r., którą Organ ten uchylił akt administracyjny Dyrektora Lubuskiego OR ARiMR z dnia [...] października 2013 r. o odmowie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej za pierwszy rok działalności grupy, tj. za okres od 16 kwietnia 2012 r. do 15 kwietnia 2013 r.;
W ocenie Sądu I instancji za niedopuszczalne należy uznać czynienie ustaleń faktycznych dotyczących okresu objętego decyzją Dyrektora Lubuskiego OR ARiMR z dnia [...] sierpnia 2014 r. dotyczącej działalności w okresie od 16 kwietnia 2013 r. do 15 kwietnia 2014 r. tj. za drugi rok korzystania z pomocy na wspieranie grup producentów rolnych, poprzez analizę faktur pochodzących z pierwszego roku działalności Spółki. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że w uzasadnieniu decyzji – w zakresie ponoszenia "części" kosztów związanych z działalnością Spółki wskazuje się na faktury z: [...] sierpnia 2012 r. (deratyzacja); [...] października 2012 r., [...] grudnia 2012 r., [...] kwietnia 2013 r. (usługi laboratoryjne); [...] lipca 2012 r., [...] września 2012 r. (usługi weterynaryjne). Dalej Sąd I instancji wskazał, że podobnie wskazuje się faktury pochodzące z pierwszego roku działalności, które zostały refakturowane przez Spółkę [E.] na poszczególnych Członków [A.] Sp. z o.o.; dotyczą one zakupu pasz i preparatów witaminowych, usługi za gaz i energię elektryczną, utylizacji odpadów, a także zakupu piskląt indyczych. Także koszty związane z obsługą ferm w R. [...], w D. oraz B. [...], rzekomo ponoszone przez [E.] Sp. z o.o., potwierdzają faktury wystawione na przestrzeni 2012 r.
WSA podniósł, że Organ wskazał, że nie znajduje również potwierdzenia argumentacja strony, iż nowe powstałe spółki – w odróżnieniu od spółki [E.] – mogły liczyć na preferencyjne warunki płatności za pasze, gdyż pasze były przez ww. członków Grupy kupowane od [E.] Sp. z o.o., co mają obrazować faktury z [...] lutego oraz [...] sierpnia 2013 r.
WSA wskazał również, iż w uzasadnieniu decyzji Organ I instancji, ani razu nie wskazał faktur, które dotyczyłyby drugiego roku działalności.
Zdaniem Sądu I instancji, już z tej racji wskazany akt administracyjny powinien być wyeliminowany z obrotu prawnego jako, że doszło do naruszenia przepisów postępowania – poprzez oparcie ustaleń dotyczących drugiego roku działalności Spółki na gruncie faktur dotyczących wcześniejszego okresu – albowiem to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem WSA, Organ powinien – prowadząc postępowanie wyjaśniające – zażądać także stosownych dokumentów, tj. faktur obrazujących funkcjonowanie Spółki za drugi rok działalności. W ocenie Sądu nie można domniemywać, iż dokonane ustalenia za pierwszy rok funkcjonowania Spółki przedstawiają się identycznie w drugim roku jej funkcjonowania.
W konsekwencji Sąd I instancji wskazał, że Organ II instancji także naruszył prawo, albowiem utrzymał w mocy decyzję Organu niższej instancji. Wydając taki akt administracyjny zaaprobował wadliwe ustalenia faktyczne, a także odzwierciedlające to uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji stwierdził, że Organ II instancji stosując treść art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r., poz. 23. ze zm.; dalej: k.p.a.) sam istotnie naruszył prawo bowiem mógł sam stosując treść art. 136 k.p.a. z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Sąd I instancji wskazał, że skoro Organ odwoławczy nie kwestionował spełnienia przez Grupę formalnych warunków koniecznych do uzyskania przez przedmiotową spółkę statusu producentów rolnych", to i w tym aspekcie należy badać przesłanki do uzyskania płatności za poszczególne lata.
W ocenie WSA, pozwolenia weterynaryjne, umowy łączące podmioty i osoby, a także organizacja – wszystko to analizowane poprzez pryzmat dokumentów z 2012 r., a także początków 2013 r. - nie stanowi podstaw do ustaleń potrzebnych dla oceny zasadności wniosku o płatność za okres od 16 kwietnia 2013 r. do 15 kwietnia 2014 r.
W ocenie WSA, jest oczywiste, że skoro organ odwoławczy nie kwestionuje podstaw formalnych do przyznania Grupie statusu producentów rolnych, to aby wydać decyzję negatywną w przedmiocie płatności za drugi rok funkcjonowania musi mieć stosowne dowody jej niewłaściwej działalności w tym okresie. Zdaniem WSA, nie można posłużyć się dowodami z wcześniejszego okresu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes ARiMR, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości, oddalenie skargi [A.] K. Sp. z o. o., względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów według norm prawem przypisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję I instancji i uznanie, iż załączone do akt sprawy faktury za poprzedni okres działalności grupy uniemożliwiają dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie tworzenia przez grupę sztucznych warunków do uzyskania płatności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [A.] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu administracyjnego w całości oraz zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd administracyjny, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania NSA jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art.175 § 1-3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.
Powyższe uwagi wskazują, że w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną winna powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie odwołując się do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zauważyć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny. Innymi słowy kasator winien wskazać przepisy które jego zdaniem zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Z tego też względu poza granicami rozpoznawanej skargi kasacyjnej pozostaje zagadnienie związane z wydaniem decyzji o odmowie przyznanie płatności grupie producentów za określony rok działalności grupy (§ 6 ust.3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20.04.2007 roku) z przyczyn istniejących w dacie wydania decyzji w sprawie przyznania pomocy (§ 4 w/w tego rozporządzenia) i bez wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sprawie przyznania pomocy.
Strona wnosząca skargę kasacyjną, odwołując się wyłącznie do podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art.77 i art. 80 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Prezesa ARiMR oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i uznanie, że załączone do akt sprawy faktury za poprzedni okres działalności grupy uniemożliwiają dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie tworzenia przez grupę sztucznych warunków do uzyskania płatności.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że przedstawiony zarzut skargi kasacyjnej odnosi się do dokonanej przez Sąd I instancji oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego.
W omawianym zakresie zauważyć należy, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów, albowiem to na stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy. Wobec bowiem zobowiązania strony do przedstawienia wszystkich dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ustawodawca oparł postępowanie dowodowe w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę, a tym samym, przeniósł ciężar dowodu na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. W istocie więc na stronie ubiegającej się o płatności spoczywa ciężar wykazania, że w sposób rzeczywisty spełniła warunki do ich uzyskania. W odniesieniu do treści art. 21 ust.3 in fine ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich nie można tracić z pola widzenia tego, że to organ wywodzi skutki prawne (odmawiając płatności) z zarzutu tworzenia sztucznych warunków do otrzymania wsparcia i to na organie ciąży obowiązek wykazania sztucznych warunków. Ustalenia takie winny zaś w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynikać ze zgromadzonego, a następnie rozpatrzonego przez organy materiału dowodowego, jaki stanowi podstawę rozstrzygnięcia. W przeciwnym wypadku ustalenia organu należy uznać za niekompletne i niewystarczające do wykazania sztucznego stworzenia przez dany podmiot warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia.
W tym miejscu zauważyć należy, że stosownie do treści § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Natomiast przepis § 7 wskazuje co winien zawierać wniosek o płatność i punkcie 5 ust. 1 tego paragrafu przewiduje konieczność podania wartości przychodów netto, a w ust. 2 nakłada na podmiot występujący z wnioskiem o płatność obowiązek załączenia do wniosku wykazu faktur VAT i rachunków potwierdzających przychody netto grupy. Przedstawione regulacje prawne wskazują na konieczność załączenia do wniosku o udzielenie pomocy w danym roku dokumentów (faktur VAT i rachunków) pozwalających na ustalenie wartości przychodów netto grupy w roku objętym wnioskiem o udzielenie pomocy. Brak więc było podstaw do konstruowania stanu faktycznego odnoszącego się do wniosku o płatność za dany rok przy uwzględnieniu faktur VAT odnoszących się do zdarzeń roku poprzedniego.
W związku z powyższym organ winien precyzyjnie wykazać, że grupa producentów sztucznie stworzyła warunki do otrzymania płatności w rozumieniu art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, a to oznacza konieczność ustalenia przez organ trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazania sprzeczności tych korzyści z celami wsparcia. Niewątpliwie punktem odniesienia przeprowadzonej przez organy oceny powinny być cele ustanowione przez prawodawcę unijnego i krajowego, a tym samym konieczne jest dokładne określenie nie tylko korzyści finansowej, którą miał zamiar osiągnąć podmiot skarżący, ale również celu płatności, o którą ubiega się strona skarżąca, a który został zdefiniowany w art. 35 ust.1 rozporządzenia nr 1698/2005.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło