VI SA/Wa 3861/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-19

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Piotr Borowiecki, Marzena Milewska-Karczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy toczące się postępowania karne przeciwko osobie ubiegającej się o licencję detektywa mogą stanowić podstawę do wydania negatywnej opinii, mimo zasady domniemania niewinności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Policji miały podstawy do wydania negatywnej opinii o skarżącym, ponieważ toczące się przeciwko niemu postępowania karne, ze względu na ich charakter i okoliczności, świadczyły o tym, iż nie daje on należytej rękojmi do uzyskania licencji detektywa. Sąd podkreślił, że zasada domniemania niewinności nie wyklucza wiązania z faktem toczącego się postępowania karnego pewnych konsekwencji prawnych, a specyfika zawodu detektywa wymaga szczególnej rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, w tym niekaralności za umyślne przestępstwa.
Stan faktyczny
Skarżący T.O. ubiegał się o licencję detektywa. Komendant Rejonowy Policji wydał negatywną opinię, powołując się na toczące się przeciwko skarżącemu postępowania karne. Komendant Stołeczny Policji utrzymał tę opinię w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasady domniemania niewinności oraz przepisów postępowania administracyjnego. WSA oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi T.O. na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej wydania licencji detektywa oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] , Komendant [...] Policji - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej: "k.p.a."), w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez T.O. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") - utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii o skarżącym T.O. w związku z ubieganiem się przez skarżącego o wydanie licencji detektywa. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących stanie faktycznym i prawnym. W dniu 30 kwietnia 2014 r. skarżący T.O. wystąpił do Komendanta [...] Policji z wnioskiem o wydanie licencji detektywa. Pismem z dnia 30 kwietnia 2014 r. Komendant [...] Policji, powołując się na przepisy art. 29 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r, poz. 273 ze zm.) w związku z art. 106 § 3 i § 5 k.p.a., wystąpił do Komendanta Rejonowego Policji [...] z wnioskiem o sporządzenie opinii o skarżącym w związku z ubieganiem się przez niego o wydanie licencji detektywa. W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego Komendant Rejonowy Policji [...] - działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych w związku z art. 106 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r, nr [...] , wydał negatywną opinię o skarżącym T. O. . Uzasadniając swoje negatywne stanowisko Komendant Rejonowy Policji [...] powołał się na fakt, iż skarżący był wielokrotnie notowany przez Policję oraz kilkukrotnie były mu stawiane zarzuty karne. Ponadto, organ pierwszej instancji powołał się na fakt, iż opiniowany był poszukiwany na podstawie listu gończego, a także wskazał, iż w przeszłości był on również tymczasowo aresztowany. Na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji skarżący złożył w dniu 3 lipca 2014 r. zażalenie do Komendanta [...] Policji. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Komendant [...] Policji - działając na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. - postanowieniem z dnia 11 lipca 2014 r., nr [...] , uchylił w całości sporne postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. i przekazał sprawę wydania opinii do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy zarzucił, że organ pierwszej instancji, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., nie wyjaśnił w sposób należyty zgromadzonego materiału dowodowego. W szczególności organ odwoławczy zarzucił Komendantowi Rejonowemu Policji [...] , że podczas sporządzania spornej opinii nie wziął pod uwagę faktu, iż przeciwko opiniowanemu toczą się postępowania karne. W wyniku ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego Komendant Rejonowy Policji [...] - powołując się na unormowania zawarte w art. 29 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych oraz w art. 106 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r, nr [...] , wydał negatywną opinię o skarżącym T. O. . Uzasadniając swoje negatywne stanowisko Komendant Rejonowy Policji [...] powołał się na fakt, iż przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w [...] (sygn. akt II K 1044/13) o czyn z art. 284 § 2 k.k. oraz postępowanie karne przed Sądem Rejonowym - [...] (sygn. akt IV K 326/14) o czyn z art. 234 k.k. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji - wydając opinię - uznał, iż skarżący T.O. nie daje należytej rękojmi do uzyskania wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Ponadto, Komendant Rejonowy Policji [...] wskazał w swojej opinii, iż skarżący T.O. w miejscu zamieszkania nie narusza norm i zasad współżycia społecznego. Jednocześnie, organ wskazał, iż nie stwierdzono, żeby skarżący nadużywał alkoholu lub innych środków odurzających, a także wskazał, iż w miejscu zamieszkania opiniowanego nie odnotowano skarg oraz nie stwierdzono kontaktów z elementem przestępczym. Organ zauważył również, iż skarżący oświadczył, że nie był leczony odwykowo, ani nie leczył się w poradni zdrowia psychicznego. Organ wskazał ponadto w opinii, iż skarżący posiada wyższe wykształcenie, zaś od roku 1997 jest na rencie. Organ zauważył także, że skarżący nie ma stałego miejsca zameldowania, zaś przebywa u swojej rodziny w [...] , lecz miejsce to nie stanowi jego miejsca stałego pobytu. Na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji skarżący w piśmie z dnia 13 sierpnia 2014 r. wniósł zażalenie do Komendanta [...] Policji. Wnosząc o uchylenie spornego postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia celem wydania pozytywnej opinii, strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., akt. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez błędną ich wykładnię, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie obowiązku organu do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zarzucił, iż sporne postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] w sposób rażący narusza obowiązujące przepisy prawa, albowiem oparcie się przez organ pierwszej instancji na prowadzonych przeciwko skarżącemu postępowaniach karnych toczących się przed Sądem Rejonowym w [...] oraz przed Sądem Rejonowym - [...] stanowi pogwałcenie nie tylko kardynalnych zasad postepowania karnego, ale przede wszystkim naruszenie gwarantowanych stronie przez Konstytucję RP praw i wolności obywatelskich. Zdaniem strony skarżącej, Komendant Rejonowy Policji [...] w sposób rażący naruszył przepisy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 § 1 k.p.a. i wyrażoną w tych przepisach fundamentalną zasadę domniemania niewinności oskarżonego. Ponadto, skarżący zarzucił, iż organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, albowiem uniemożliwił skarżącemu skorzystanie z prawa do zapoznania się aktami niniejszej sprawy przed wydaniem przez organ spornego rozstrzygnięcia. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Komendant [...] Policji - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] , utrzymał w mocy w/w postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2014r, nr [...] wydane w przedmiocie negatywnej opinii o skarżącym T.O. w związku z ubieganiem się przez skarżącego o wydanie licencji detektywa. W uzasadnieniu postanowienia Komendant [...] Policji, powołując się na przeprowadzoną analizę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku dotychczasowego postępowania administracyjnego - potwierdził, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż wobec skarżącego T.O. toczą się postępowania karne zarówno przed Sądem Rejonowym w [...] (sprawa sygn. akt II K 1044/13 - zainicjowana aktem oskarżenia T.O. o to, że w okresie od dnia 15 maja 2013 r. do dnia 22 września 2013 r., w [...] , gm. [...], woj. [...] dokonał przywłaszczenia powierzonego mu mienia w postaci samochodu osobowego marki Audi A6 o nr rej. [...] o wartości 8.000 złotych na szkodę innej osoby, tj. o czyn z art. 284 § 2 k.k.), jak również przed Sądem Rejonowym [...] (sprawa sygn. akt. IV K 326/14 - zainicjowana aktem oskarżenia T.O. o to, że w dniu 20 czerwca 2006 r., w [...], w pisemnym zawiadomieniu o przestępstwie złożonym w Prokuraturze Rejonowej [...] w [...] fałszywie oskarżył funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w [...] wykonujących w dniach od 10 do 12 marca 2006 r. czynności służbowe związane z jego zatrzymaniem, o popełnienie czynów zabronionych: nakłaniania innej osoby do złożenia fałszywego zawiadomienia o przestępstwie oraz składania fałszywych zeznań, niedopełnienia obowiązków służbowych w związku z osadzeniem T.O. w Pomieszczeniu dla Osób Zatrzymanych Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz kradzieży pieniędzy w kwocie 3.160,00 funtów brytyjskich na szkodę T. O. , tj. o czyn z art. 234 k.k. oraz o to, że w dniu 2 października 2006 r, w [...] , składając przed prokuratorem Prokuratury Rejonowej [...] w [...] ustne zawiadomienie o przestępstwie oraz zeznania w charakterze świadka, uprzedzony przed rozpoczęciem czynności o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, fałszywym oskarżeniu i zawiadomieniu o niepopełnionym przestępstwie podał niezgodny z prawdą przebieg czynności procesowych podjętych wobec niego w dniach od 10 marca 2006 r do 12 marca 2006 r przez funkcjonariuszy Komisariatu II Policji w [...] i Komendy Miejskiej Policji w [...] oraz posądzenia o kradzież na jego szkodę kwoty 3.160,00 funtów brytyjskich podczas pobytu w Pomieszczeniu Osób Zatrzymanych Komendy Miejskiej Policji w [...] , stwierdzając, iż wskazani przez niego funkcjonariusze Policji dopuścili się wobec niego przewinień dyscyplinarnych oraz czynów zabronionych, podczas, gdy materiał dowodowy zgromadzony w toku śledztwa 2 Ds 1917/07/sw wykazał, iż funkcjonariusze Policji nie popełnili wobec jego osoby tych czynów, tj. o czyn z art. 233 § 1 k.k.). Organ odwoławczy wskazał ponadto, że z ustaleń przeprowadzonych w toku postepowania drugoinstancyjnego wynika, że wspomniane wyżej postępowania karne nie zakończyły się wydaniem prawomocnych wyroków. Komendant [...] Policji stwierdził, iż zawód detektywa jest zawodem o reglamentowanym dostępie - jego wykonywanie wymaga licencji wydanej przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej, ze względu na jego znaczenie dla interesu społecznego. Organ odwoławczy zauważył, że usługi detektywistyczne są czynnościami, które zgodnie z ustawą polegają na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach, realizowanych na podstawie zawartych umów. Zdaniem organu, istotna jest tu również postawa etyczno-moralna osoby ubiegającej się o licencję, przejawiająca się szacunkiem dla obowiązującego ładu prawnego. W konsekwencji, Komendant [...] Policji uznał, że niewątpliwie wskazane powyżej zarzuty, jakie przedstawione zostały skarżącemu T. O., a które stanowiły podstawę dla skierowanego do Sądu aktu oskarżenia, stanowią powód, dla którego skarżący utracił zaufanie organu opiniującego, iż zawód detektywa będzie wykonywał zgodnie z prawem. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe okoliczności stanowią wystarczający argument do utrzymania w mocy spornej opinii zawierającej stanowisko Komendanta Rejonowego Policji [...] . W dniu 1 października 2014 r. skarżący - działając za pośrednictwem organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] września 2014 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, skarżący zarzucił organom Policji obu instancji: 1) naruszenie przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. - polegające na: - rozpoznaniu sprawy wbrew podstawowym zasadom, jakim winno czynić zadość postępowanie administracyjne, z uwagi na nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych ujawnionych w toku postępowania, a w szczególności naruszenie kardynalnej zasady zobowiązującej organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, - niezbyt wnikliwym, a wręcz powierzchownym ustosunkowaniu się przez Komendanta [...] Policji do zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu, a także ograniczeniu się przez organ odwoławczy jedynie do powielenia argumentów podniesionych w decyzji Komendanta Rejonowego Policji; 2) naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych - polegające na: - bezzasadnym przyjęciu, iż fakt toczących się w stosunku do skarżącego postępowań karnych powoduje, że skarżący nie daje należytej rękojmi wymaganej do uzyskania licencji detektywa, co w konsekwencji stanowi rażące pogwałcenie podstawowych przepisów rangi konstytucyjnej, tj. art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, który formułuje tzw. zasadę domniemania niewinności. W uzasadnieniu skargi strona uznała, iż zaskarżone postanowienie zapadło z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów, albowiem Komendant [...] Policji w sposób wysoce krzywdzący dla skarżącego stwierdził, iż nie spełnia on wymogów zawartych w artykule 29 ust. 1 pkt 8 z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych. Zdaniem strony skarżącej, wadliwość zaskarżonej decyzji polega przede wszystkim na błędnym sposobie procedowania w postępowaniu odwoławczym, w tym przede wszystkim na powierzchownym rozważeniu zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, co w rezultacie - zdaniem strony skarżącej - uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego postanowienia. Skarżący zarzucił, iż Komendant [...] Policji przy wydawaniu spornego postanowienia bazował głównie na rozstrzygnięciu Komendanta Rejonowego Policji, nie rozpoznając ponownie w sposób właściwy sprawy pod kątem merytorycznym. Skarżący zarzucił ponadto, iż organ odwoławczy, procedując w sposób mało wnikliwy, w ogóle nie rozważając zarzutów podniesione w odwołaniu, dopuścił się narusza ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach art. 8 i art. 11 k.p.a. W tym zakresie skarżący powołał się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 6 sierpnia 1984 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA 742/84. Skarżący zarzucił jednocześnie, iż sporne postanowienie oparte na tak sformułowanej podstawie prawnej stanowi pogwałcenie podstawowych przepisów rangi konstytucyjnej, gdyż stosownie do art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. W konsekwencji, skarżący uznał, że w niniejszej sprawie, zgodnie z zasadą domniemania niewinności (praesumptio innocentiae), powinienem być on uznawany oraz traktowany jak osoba niewinna, albowiem komentowany przepis skierowany jest do wszystkich organów władzy publicznej, a zatem także do organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Skarżący uznał ponadto, że w przedmiotowej sprawie nie sposób również pominąć przepisu art. 5 § 1 k.p.k., zgodnie z brzmieniem którego, oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Zatem, podobnie jak w przypadku powoływanego wcześniej przepisu Konstytucji RP, skarżący uznał, że domniemanie jego niewinności może dopiero zostać obalone po udowodnieniu skarżącemu winy i stwierdzeniu jej prawomocnym wyrokiem skazującym lub warunkowo umarzającym postępowanie. Zwracając uwagę również na obowiązujący w tej materii pogląd doktryny, skarżący stwierdził, że zasada domniemania niewinności oskarżonego stanowi zasadniczą dyrektywę określającą sytuację procesową oskarżonego. Zasada ta zaczyna obowiązywać od momentu wszczęcia procesu karnego. Domniemanie niewinności oznacza, że oskarżonego należy traktować, jako niewinnego dopóty, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona zgodnie z przepisami k.p.k., niezależnie od przekonania organu procesowego. Domniemanie niewinności zostaje wyłączone stwierdzeniem winy oskarżonego prawomocnym wyrokiem skazującym. Niestety, zdaniem skarżącego, kwestia ta w ogóle nie została wzięta pod uwagę przez organ, który wydał zaskarżone postanowienie. Na poparcie prezentowanej argumentacji skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 stycznia 2002 r., sygn. akt K 19/2001. Skarżący wskazał, że w powołanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, uznał, iż unormowanie zawarte w art. 22 ust. 6 pkt 2 oraz art. 26 ust. 8 Prawa bankowego jest niezgodne z przywołaną wyżej konstytucyjną zasadą domniemania niewinności. Skarżący zauważył, że przepis art. 22 ustawy - Prawo bankowe wskazywał warunki wyrażenia przez Komisję Nadzoru Bankowego zgody na powołanie określonych osób na stanowisko członka zarządu banku. Jednocześnie, jak zauważył dalej skarżący, art. 22 ust. 6 tej ustawa stanowił, iż Komisja odmawia wyrażenia zgody, jeżeli "(...) prowadzone jest przeciwko nim postępowanie karne lub karne skarbowe". Skarżący stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie uznał w powołanym wyżej wyroku, że sporne unormowanie jest niezgodne z art. 2 oraz art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W tej sytuacji, skarżący uznał, że z przedmiotowego orzeczenia Trybunału należy wysnuć wniosek, iż każdą osobę należy traktować, jako niewinną, dopóki jej wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem. Mając na względzie powyższe, skarżący uznał, że jeżeli zatem toczące się przeciwko określonej osobie postępowanie karne nie uniemożliwia powołania jej na członka zarządu banku, to tym bardziej - przenosząc to na grunt niniejszej sprawy - sam fakt prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania karnego nie uzasadnia wydania negatywnej opinii w związku z ubieganiem się przez niego o udzielenie licencji detektywistycznej. Skarżący zarzucił, że Komendant [...] Policji, wydając zaskarżone postanowienie, ograniczył się jedynie do zwięzłego przytoczenia przepisu prawnego, nie zadając sobie najmniejszego trudu polegającego na - chociażby pobieżnym - przeanalizowaniu tej sprawy. Zdaniem strony skarżącej, wydając przedmiotowe postanowienie, organ odwoławczy zlekceważył podstawowe regulacje prawne, które winien był zastosować przy rozpatrywaniu wniosku złożonego w sprawie przez skarżącego. Odwołując się do bliżej niesprecyzowanego orzecznictwa, skarżący wskazał ponadto, że w państwie prawa obywatel, który działa w pełnym przekonaniu, że działania określonego organu podejmowane względem jego osoby są prawidłowe i odpowiadają podstawowym normom prawnym, nie może być narażony na uszczerbek z powodu ich nieprzestrzegania przez organy wydające decyzje. Skarżący stwierdził, że pogląd ten stanowi odzwierciedlenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, a także ich działania zgodnego z zasadami sprawiedliwości społecznej, która to zasada znalazła wyraz w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 19 maja 2015 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę. Jednocześnie, obecny na rozprawie skarżący zarzucił dodatkowo, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brakuje dokumentów, z których wynikałoby, że skarżący był wielokrotnie notowany przez Policję, a także, że były mu wielokrotnie stawiane zarzuty karne oraz że był poszukiwany listami gończymi. Ponadto, skarżący zarzucił, że brakuje w aktach sprawy dokumentów, z których wynikałoby, że był on w przeszłości tymczasowo aresztowany. Skarżący stwierdził także, że powyższe zdarzenia, na które powoływała się Policja, nie zostały oparte na jakichkolwiek dokumentach. Obecny na rozprawie pełnomocnik organu, wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania spornego aktu lub podjęcia przez organ czynności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej także: "p.p.s.a."). W wyniku analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, a także po zbadaniu argumentacji Komendanta [...] Policji wyrażonej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organ odwoławczy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy i w konsekwencji właściwie przeprowadzonego postepowania administracyjnego zasadnie utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Rejonowego Policji [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] , wydane w przedmiocie negatywnej opinii o skarżącym T.O. w związku z ubieganiem się przez skarżącego o wydanie licencji detektywa. Zdaniem Sądu, wydając powyższe postanowienia, organy Policji obu instancji nie naruszyły zarówno przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych, w tym przede wszystkim art. 29 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, jak również przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy. Według Sądu, wydając sporne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie negatywnej opinii, Komendant Rejonowy Policji [...] nie dopuścił się także jakiejkolwiek obrazy przepisu art. 106 k.p.a., przestrzegając wszelkich zasad oraz dochowując stosownego trybu współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie wydania licencji detektywa, o których mowa w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych. Sąd uznał również, iż - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy Policji obu instancji, wydając sporne postanowienia, nie dopuściły się naruszenia przepisów Konstytucji RP, w tym w szczególności powołanego przez stronę skarżącą art. 42 ust. 3 Konstytucji RP i wyrażonej w tym przepisie zasady domniemania niewinności. Na wstępie wszelkich dalszych rozważań, należy - zdaniem Sądu - wyraźnie wskazać, iż organy Policji, wydając wskazane powyżej postanowienia w przedmiocie zaopiniowania osoby skarżącego w związku z ubieganiem się przez niego o wydanie licencji detektywa, związane były rygorami procedury administracyjnej określającej ich obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Nie ulega wątpliwości, że związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organy Policji rozstrzygające w niniejszej sprawie były obowiązane m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stosowanego przez nie prawa (art. 8 k.p.a.), z której to zasady wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Realizując tą zasadę, organ administracji publicznej obowiązany jest przede wszystkim do ścisłego przestrzegania prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony skarżącej oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu wspomnianej wyżej strony postepowania administracyjnego. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Należy zauważyć jednocześnie, że z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż co do zasady to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Przechodząc do oceny legalności działania organów w niniejszej sprawie, należy zauważyć, iż podstawą rozstrzygania zarówno przez Komendanta [...] Policji, jak i Komendanta Rejonowego Policji [...] były przede wszystkim przepisy art. 29 ust. 1 pkt 8 i pkt 5 w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy o usługach detektywistycznych. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o usługach detektywistycznych, Komendant wojewódzki Policji odmawia wydania licencji, jeżeli osoba ubiegająca się o jej wydanie nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 29 ust. 1. Jednym z nich jest posiadanie pozytywnej opinii wydanej przez komendanta powiatowego (rejonowego, miejskiego) Policji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania strony, sporządzonej na podstawie aktualnie posiadanych przez Policję informacji. W związku z powyższym, Komendant [...] Policji, jako organ prowadzący stosowne postępowania zainicjowane wnioskiem strony skarżącej z dnia 30 kwietnia 2014 r. o wydanie licencji detektywa, powołując się na przepisy art. 29 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych w związku z art. 106 § 3 i § 5 k.p.a., wystąpił do Komendanta Rejonowego Policji [...] , jako organu właściwego, z wnioskiem o sporządzenie stosownej opinii o skarżącym. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż na podstawie ustaleń zarówno Komendanta Rejonowego Policji [...] , jak również późniejszych ustaleń organu odwoławczego - stwierdzono, że wobec skarżącego T.O. wówczas toczyły się postępowania karne zarówno przed Sądem Rejonowym w [...] (sprawa sygn. akt II K 1044/13 objęta aktem oskarżenia zarzucającego skarżącemu . T. O. popełnienie czynu zabronionego z art. 284 § 2 k.k.), jak również przed Sądem Rejonowym [...] (sprawa sygn. akt. IV K 326/14 - objęta aktem oskarżenia zarzucającego skarżącemu popełnienie czynów zabronionych z art. 234 k.k. oraz art. 233 § 1 k.k.). Z ustaleń tych wynikało jednocześnie, iż wspomniane wyżej postępowania karne nie zakończyły się jeszcze wówczas wydaniem prawomocnych wyroków sądowych. Należy zwrócić jednocześnie uwagę, iż organy nie poprzestały wyłącznie na fakcie ustalenia toczących się dwóch postępowań karnych, lecz zwróciły także uwagę na fakt, iż skarżący T.O. w miejscu swojego zamieszkania nie narusza norm i zasad współżycia społecznego, a także nie nadużywa alkoholu lub innych środków odurzających, wskazując ponadto, że w przypadku skarżącego nie odnotowano również kontaktów ze środowiskiem przestępczym. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż organy Policji obu instancji miały pełne podstawy, aby - kierując się interesem społecznym - wskazać w uzasadnieniu spornych postanowień, iż rodzaj i okoliczności zarzucanych skarżącemu czynów zabronionych, o popełnienie których został on oskarżony przed sądami karnymi, świadczy o tym, iż skarżący nie daje należytej rękojmi do uzyskania licencji detektywa. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie jest w tej sytuacji konieczne badanie, w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy Policji, zasadności zarzutów stawianych stronie skarżącej przez organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości w ramach prowadzonego postępowania karnego. Nie można w tej sytuacji mówić również o naruszenia konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, co potwierdził także w swym orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny (vide: m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. akt SK 15/02, OTK-A 2003/9/103). Zdaniem Sądu, organy Policji, ustosunkowując się w niniejszej sprawie do zarzutów skarżącego, prawidłowo odniosły się do charakteru i specyfiki unormowania działalności polegającej na świadczeniu usług detektywistycznych. Należy zauważyć, iż w świetle ustawy o usługach detektywistycznych detektywowi w wykonywaniu zadań przysługuje szereg praw. Zawód detektywa jest zawodem o reglamentowanym dostępie - jego wykonywanie wymaga licencji wydanej przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej, a to ze względu na jego znaczenie dla interesu społecznego. Usługi detektywistyczne są czynnościami, które zgodnie z ustawą polegają na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach, realizowanych na podstawie zawartych umów. Istotna jest tu również postawa etyczno-moralna osoby ubiegającej się o licencję przejawiająca się szacunkiem do obowiązującego ładu prawnego. W tej sytuacji, Sąd uznał, że wskazane przez organy Policji zarzuty przedstawione skarżącemu T.O. mogły jak najbardziej stanowić podstawę do stwierdzenia przez organy, iż skarżący utracił zaufanie organu opiniującego, że będzie on wykonywał zawód detektywa zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Z tego punktu widzenia - zdaniem Sądu - nie budzi jakichkolwiek wątpliwości wymaganie dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, nie tylko w postaci posiadania odpowiednich kwalifikacji, weryfikacji ich zdolności do pracy na podstawie badań lekarskich i psychologicznych, ale przede wszystkim niekaralności za przestępstwa umyślne. Z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód detektywa powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Zdaniem Sądu, osoby prowadzące działalność w zakresie usług detektywistycznych powinni dawać rękojmię prawidłowego wykonywania swej pracy i działalności. Celem wprowadzenia tych wymagań nie jest - zdaniem Sądu - napiętnowanie konkretnych osób, lecz stworzenie gwarancji prawidłowego prowadzenia działalności z zakresu usług detektywistycznych zgodnie z interesem publicznym. W ocenie Sądu, należy w konsekwencji przyjąć, iż zarówno Komendant [...] Policji, jak i organ pierwszej instancji, wydając sporne postanowienia, prawidłowo zastosowały powołane przepisy ustawy o usługach detektywistycznych, gdyż za wydaniem negatywnej opinii o skarżącym, jako osobie starającej się o wydanie licencji detektywa, niewątpliwie przemawiał w tej sprawie interes społeczny. Nie zmieniają tej oceny Sądu przywołane przez skarżącego zarówno w skardze, jak i w toku postępowania administracyjnego okoliczności mające rzekomo świadczyć o jego niewinności i błędach popełnionych przez organy w prowadzonych postępowaniach karnych, albowiem w niniejszej sprawie istotne jest przede wszystkim to, że z akt postępowania wyraźnie wynikało, iż wówczas, tj. na dzień wydawania obu spornych rozstrzygnięć organów, przeciwko stronie skarżącej toczyły się przed sądami powszechnymi sprawy karne o popełnienie szczegółowo opisanych przez organy przestępstw. W opinii Sądu, należy w tej sytuacji uznać, iż poczynione przez organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego rzekomego naruszenia przez organy Policji konstytucyjnej zasady domniemania niewinności, należy na wstępie zauważyć, iż kwestia ta była już przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 17 grudnia 2003 r., sygn. akt SK 15/02, OTK-A 2003/9/103. W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny, odnosząc się wprawdzie nie do specyfiki zawodu detektywa, lecz do charakteru i specyfiki unormowania działalności polegającej na ochronie osób i mienia - zauważył, iż w świetle ustawy o ochronie osób i mienia pracownikowi ochrony w wykonywaniu zadań ochrony przysługuje szereg praw i z tego punktu widzenia - zdaniem Trybunału - nie budzi jakichkolwiek wątpliwości wymaganie dawania rękojmi należytego wykonywania zawodu, nie tylko w postaci posiadania odpowiednich kwalifikacji, weryfikacji ich zdolności do pracy na podstawie badań lekarskich i psychologicznych, ale przede wszystkim niekaralności za przestępstwa umyślne. Trybunał uznał ponadto, że z uwagi na specyfikę wykonywanej funkcji, wiążącej się z dużym ryzykiem oraz konieczność zagwarantowania zaufania publicznego, zawód pracownika ochrony powinien odznaczać się szczególną przejrzystością, a osoby go wykonujące winne być transparentne i uczciwe. Zdaniem Trybunału, konstytucyjna zasada domniemania niewinności musi być rozumiana jako wykluczająca uznanie winy i odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem karnym. Nie może być jednak rozumiana w taki sposób, który wykluczałby wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych oddziaływujących na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Trybunał wskazał, że dopuszczalność takich konsekwencji powinna być "ważona" nie w płaszczyźnie zasady domniemania niewinności, ale w płaszczyźnie zasady proporcjonalności, wykluczającej zakres ingerencji w sferę praw i wolności. Ocena dokonywana jest więc nie z perspektywy art. 42 Konstytucji, ale - jak zauważył Trybunał - tych regulacji konstytucyjnych, które określają treść i zakres praw i wolności, w obszarze których dochodzi do ingerencji. W ocenie Trybunału, konstytucyjna gwarancja domniemania niewinności nie może być więc, wbrew oczekiwaniom skarżącego, rozumiana w sposób, który ograniczałby, czy wręcz uniemożliwiał sprawowanie kontroli nad taką działalnością gospodarczą, podlegającą, z uwagi na ważny interes publiczny, a także ochronę wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, koncesjonowaniu i innym dopuszczalnym konstytucyjnie ograniczeniom. Według Trybunału, zarówno pracownicy ochrony, jak i przedsiębiorcy prowadzący działalność z zakresu ochrony osób i mienia powinni dawać rękojmię prawidłowego wykonywania swej pracy i działalności. Nie budzi zatem zastrzeżeń konstytucyjnych ustanowienie w ustawie o ochronie wymogów niekaralności: 1) skazanie prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo umyślne uniemożliwia uzyskanie licencji pracownika ochrony, a więc wykonywanie pracy i prowadzenie działalności w tej dziedzinie; 2) wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu czasowo zawiesza możliwość wykonywania pracy. Celem wprowadzenia tych wymagań nie jest - jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny - napiętnowanie konkretnych osób, lecz stworzenie gwarancji prawidłowego prowadzenia działalności z zakresu ochrony osób i mienia, zgodnie z interesem publicznym. Na marginesie warto jedynie podnieść, iż Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu w/w wyroku stwierdził jednocześnie, iż w świetle przepisu art. 77 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. W kontekście tego Trybunał wskazał, że ustawa o ochronie osób i mienia ani nie wyłącza, ani nie ogranicza prawa do rekompensaty szkody poniesionej wskutek uniemożliwienia przez zawieszenie praw wynikających z licencji wykonywania zawodu pracownika ochrony, czy też prowadzenia w tym zakresie działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, powyższe rozważania Trybunału można odpowiednio zastosować do oceny charakteru wykonywania usług detektywistycznych. W tym miejscu, należy zwrócić ponadto uwagę, iż - wbrew mylnym sugestiom strony skarżącej - w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 29 stycznia 2002 r., wydanym w sprawie sygn. akt K 19/01, Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, że unormowanie zawarte w art. 22 ust. 6 pkt 2 oraz art. 22 ust. 8 ustawy - Prawo bankowe jest niezgodne z konstytucyjną zasadą domniemania niewinności. Otóż, Trybunał orzekł wręcz przeciwnie, niż sugeruje skarżący, albowiem uznał, że wspomniane przepisy art. 22 ust. 6 pkt 2 oraz art. 22 ust. 8 w związku z art. 22 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 140, poz. 939 ze zm.) nie są niezgodne z art. 2 i art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wspomnianego wyroku Trybunał wyraźnie stwierdził m.in., że trudno odnosić art. 42 ust. 3 Konstytucji RP do procedur ustawowych, których celem w ogóle nie jest ustalanie naganności zachowania ludzkiego i wymierzanie represji. Jednocześnie, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by ograniczała, czy wręcz uniemożliwiała sprawowanie nadzoru nad instytucjami zaufania publicznego, do których niewątpliwie należą banki. Należy wskazać, że powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego było prezentowane również w późniejszych orzeczeniach sądów administracyjnych, czego przykładem może być m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 916/05. W ocenie Sądu, należy w konsekwencji przyjąć, iż Komendant [...] Policji, wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2014 r. prawidłowo zastosował powołany przepis ustawy o usługach detektywistycznych. Nie zmienia tej oceny Sądu przywołany przez skarżącego na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. fakt uniewinnienia skarżącego przez Sąd Rejonowy w [...] (vide: złożona na rozprawie w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 3860/14 kopia nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., wydanego w sprawie sygn. akt II K 1044/13), albowiem z akt administracyjnych niniejszej sprawy wyraźnie wynika, że sprawa sądowa prowadzona pod sygn. akt II K 1044/13, zainicjowana aktem oskarżenia skierowanym przeciwko skarżącemu, toczyła się w dacie wydania w niniejszej sprawie przez organy Policji obu spornych postanowień. W opinii Sądu, należy w tej sytuacji uznać, iż poczynione przez organy Policji ustalenia wynikały z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. W ocenie Sądu, organy administracji publicznej, wydając oba skarżone postanowienia, ustosunkowały się w sposób wszechstronny do wszystkich istotnych argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania. Ponadto, organy wykazały precyzyjnie w uzasadnieniu owych postanowień, dlaczego wydały negatywną opinię o skarżącym, a w szczególności uzasadniły, dlaczego - wbrew zastrzeżeniom strony skarżącej - oparły się przede wszystkim na okolicznościach związanych z faktem toczących się przeciwko skarżącemu postępowań karnych. W konsekwencji, Sąd uznał, że przeprowadzoną przez organy Policji ocenę materiału dowodowego należy w tej sytuacji uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności. Trudno zgodzić się jednocześnie ze stroną skarżącą, iż dokonana przez organy Policji ocena była jednostronna i sprowadzała się do ogólnikowych sformułowań, albowiem - w ocenie Sądu - organy te w pełni odniosły się do przedstawionych przez stronę skarżącą argumentów oraz zarzutów, co dało stronie skarżącej możliwość ustosunkowania się do stanowiska organów. Z tej przyczyny, należy uznać, iż brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych po stronie organów obu instancji, które uniemożliwiłyby Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętych rozstrzygnięć pod względem stricte materialnoprawnym. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł jednocześnie do przekonania, że również uzasadnienia zarówno zaskarżonego postanowienia z dnia [...] września 2014 r., jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2014 r., spełniają wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem zawierają one pełne wyjaśnienie okoliczności branych przez organy pod uwagę przy wydawaniu stosownej opinii na potrzeby toczącego się postępowania w przedmiocie wydania skarżącemu licencji detektywa. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło