III SA/Lu 925/14
WyrokWSA w Lublinie2015-05-19
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie deklarowanej powierzchni działek rolnych oraz obsady drzew i krzewów, stosując przepisy rozporządzeń unijnych i krajowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo pomniejszyły wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej. Kontrola na miejscu wykazała niezgodności między deklarowaną a faktyczną powierzchnią działek rolnych oraz nieutrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów, co uzasadniało zastosowanie sankcji przewidzianych w art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Wyniki kontroli jednostki certyfikującej nie są wiążące dla organów przyznających płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Organy ARiMR przyznały płatność w pomniejszonej wysokości, stwierdzając nieprawidłowości w zakresie deklarowanej powierzchni działek rolnych oraz nieutrzymania minimalnej obsady drzew i krzewów (wariant 2.1 i 2.9). Rolnik zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ustalenia organów i wskazując na wyniki kontroli jednostki certyfikującej. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę.
W dniu [...] do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. wpłynął wniosek, w którym H. zwrócił się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2013 – w czwartym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. przyznał płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2013.
W wyniku rozpoznania odwołania H. od powyższej decyzji, Dyrektor L. Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. przyznał płatność rolnośrodowiskową:
1) w kwocie [...] zł w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) o stawce [...] zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności [...] ha/rok oraz ze względu na stwierdzone nieprawidłowości;
2) w kwocie [...] zł w pakiecie rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 – uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o stawce [...] zł za powierzchnię uwzględnioną w płatności [...] ha/rok.
H. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc między innymi, że nieprawidłowe są ustalenia organu odnośnie braku utrzymania minimalnej obsady drzew i krzewów oraz zawyżonej powierzchni upraw, a tym samym bezpodstawne jest pomniejszenie płatności w sytuacji, kiedy wnioskodawca – zgodnie z zaleceniami jednostki certyfikującej E. Spółki z o.o. w [...] - dokonał odchwaszczenia plantacji i uzupełnił nasadzenia, co potwierdza decyzja ww. jednostki certyfikującej z dnia [...]
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor L. Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wyjaśniając w uzasadnieniu, że we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2017-2013) na rok 2013 strona ubiegała się o przyznanie płatności do Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne:
1) wariant 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha (działki rolne: A – pow. [...] ha, działki C – pow. [...] ha, D – pow. [...] ha, E pow. [...] ha oraz I o pow. [...] ha);
2) wariant 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha (działki rolne: B – pow. [...] ha, F - pow. [...] ha, G – pow. [...] ha, H – pow. [...] ha).
Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek strony został poddany kontroli w zakresie kryteriów kwalifikowalności, która stosownie do art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.. Organ wyjaśnił, że w dniach [...] w gospodarstwie rolnym H. przeprowadzono kontrolę na miejscu w zakresie programu rolnośrodowiskowego. Dokonane przez kontrolerów czynności zostały udokumentowane w protokole Nr [...], z którego wynika, że w gospodarstwie strony stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość płatności. Organ podniósł, że w ramach wariantu 2.1 strona zadeklarowała powierzchnię [...] ha objętej realizowanym pakietem. Kontrola na działkach A, C, E, I wykazała, że strona we wniosku zadeklarowała większą powierzchnię, niż stwierdzoną wynoszącą [...] ha (oznaczenie nieprawidłowości - kod DR 13+). Skutkowało to wykluczeniem z płatności obszaru o powierzchni [...] ha. Kontrola wykazała również nieprawidłowości w ramach wariantu 2.9. We wniosku skarżący deklarował powierzchnię [...] ha. W ramach tego wariantu kontrola wykazała naruszenia oznaczone kodem nieprawidłowości E7 (nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów) oraz DR13 - (powierzchnia mniejsza niż deklarowana) i DR13+ (powierzchnia większa niż deklarowana).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że dodatkowo w dniach [...] w gospodarstwie strony inspektorzy terenowi ponownie skontrolowali działki B i F o deklarowanej powierzchni wynoszącej odpowiednio - [...] ha i [...] ha ustalając, że obsada malin wynosi [...] sztuk malin ([...] sztuk malin na jeden hektar).
W podsumowaniu organ stwierdził, że w ramach wariantu 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) powierzchnia działek stwierdzona podczas kontroli wyniosła [...] ha podczas, gdy strona we wniosku deklarowała powierzchnię [...] ha. Różnica między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną wyniosła [...] ha, co stanowi [...] % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. W tych okolicznościach na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1689/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwojów obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z dnia 28 stycznia 2011 r., str. 8) należało zredukować powierzchnię uprawnioną do płatności o dwukrotność stwierdzonej podczas kontroli różnicy (2 x [...] ha) do powierzchni [...] ha i na podstawie załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. ustalić kwotę płatności w wysokości [...] zł.
Odnosząc się do wariantu 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) organ odwoławczy stwierdził, że różnica między powierzchnia działek zadeklarowaną, a powierzchnia stwierdzoną wyniosła [...] ha. co stanowi [...] %. W związku z powyższym, na podstawie art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 dokonano redukcji powierzchni o [...] ha (do powierzchni [...] ha) i na tej podstawie przy zastosowanej stawce [...] zł wyliczono płatność w kwocie [...] zł. Organ odwoławczy wyjaśniając kwestię stwierdzonej nieprawidłowości oznaczonej jako E7, dotyczącej braku minimalnej obsady drzew i krzewów podniósł, że obniżono o 100% płatność za działki B i F o [...] na podstawie załącznika nr 7 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33 poz. 262 z zm.). Łącznie w ramach działania 2.9 przyznano stronie [...] zł ([...] zł – [...]).
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie H. zarzucił naruszenie:
1) art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 168, poz. 1181), poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem praw strony, niewłaściwe zebranie dowodów i niewłaściwą ich ocenę;
2) art. 16 ust. 5 rozporządzenia nr 65/2011 oraz § 4 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W uzasadnieniu skarżący skoncentrował swoje zarzuty przede wszystkim na pominięciu przez organ wyników kontroli jednostki certyfikującej wyjaśniającej, że braki w nasadzeniach wywołane przez dzikie zwierzęta i szkodniki podlegają uzupełnieniu przez rolnika bez negatywnych konsekwencji w postaci pomniejszenia płatności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zasady i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach działania dotyczącego programu rolnośrodowiskowego unormowane zostały w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (...) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013. W realiach rozpoznawanej sprawy zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Powyższe rozporządzenie - w myśl jego § 1 - określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", w tym: tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (pkt 1), szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (pkt 2), sposób dokonywania oceny wagi stwierdzonej niezgodności, o której mowa w art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), w przypadku niezgodności w zakresie minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin (pkt 5), wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, a także przypadki uznawane za drobną niezgodność, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (pkt 6), szczegółowe warunki i tryb podejmowania działań, o których mowa w art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, w przypadku niestosowania zmniejszeń lub wykluczeń określonych w tych przepisach (pkt 7). Zgodnie z § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;
4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Stosownie do § 4 ust. 1. powyższego rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów:
1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone;
2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne;
3) Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone;
4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000;
5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000;
6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie;
7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie;
8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód;
9) (4) Pakiet 9. Strefy buforowe.
W myśl § 4 ust. 2 rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:
1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;
2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;
3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.
Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów określa załącznik nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 3).
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nieskutecznie zarzuca, że bezpodstawnie i z naruszeniem prawa przyznano mu płatności w ramach zawnioskowanego pakietu – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 oraz 2.9 (uprawy rolnicze oraz sadownicze i jagodowe). Z akt sprawy wynika, że kontrola wniosku o przyznanie płatności wykazała nieprawidłowości, które miały wpływ na wysokość udzielonej pomocy finansowej skarżącemu. W dniach [...] w gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzono kontrolę na miejscu, a jej wyniki odzwierciedla protokół Nr [...]. Dowodzi on, że deklarowana do płatności w ramach wariantu 2.1 powierzchnia [...] ha jest w rzeczywistości mniejsza i wynosi [...] ha. W tej sytuacji rzeczą organu było wykluczyć z płatności obszar o powierzchni [...] ha. Wobec ustalonej różnicy między powierzchnią deklarowaną, a stwierdzoną, stanowiącą [...] % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej, czynnością prawidłową było zastosowanie przez organ art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1689/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwojów obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z dnia 28 stycznia 2011 r., str. 8). Powyższy przepis zamieszczony w Podsekcji II cyt. rozporządzenia, nawiązujący do unormowania ust. 3 przewidującego, że jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru, wprowadza sankcję polegającą na pomniejszeniu płatności. Art. 16 ust. 5 jasno określa, że w przypadku, o którym w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Prawo organu do przeprowadzenia kontroli wniosku rolnika wynika wprost z uregulowania art. 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia, które określa, że wszystkie wnioski o wsparcie poddaje się kontrolom administracyjnym. Powyższe rozporządzenie w art. 14 ust. 2 przyznaje organowi prawo do przeprowadzenia wizytacji terenowej (kontroli na miejscu) wszystkich działek rolnych i gruntów nierolniczych. Kontrola taka obejmuje zobowiązania i obowiązki beneficjenta. Możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu przewiduje także rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie umożliwiające wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Figurujące w aktach sprawozdanie (protokół kontroli Nr [...]) dowodzi, że wystąpiły nieprawidłowości, rzutujące na wysokość płatności nie tylko w ramach wariantu 2.1, ale również wariantu 2.9. Omawiane przepisy nie wykluczają przeprowadzenia ponownej kontroli (wizytacji) na miejscu. W rozpoznawanej sprawie dodatkowe czynności kontrolne podjęto. w dniu [...] Wyniki tej kontroli odzwierciedla odrębny raport. Wbrew stanowisku skarżącego, wyniki kontroli przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą w rozumieniu ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr116, poz. 975) i wydane przez taką jednostkę decyzje nie są ani miarodajne, ani wiążące dla organów orzekających w sprawach płatności rolnośrodowiskowych. Powyższa ustawa – zgodnie z jej art. 1 – określa bowiem zadania oraz właściwość organów administracji publicznej i jednostek organizacyjnych w rolnictwie ekologicznym w zakresie wykonania przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie przepisów tego rozporządzenia.
Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w formie papierowej oraz za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok. W myśl art. 17 ust. 3 cyt. ustawy, wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sygnalizuje się, że wykaz sporządzony przez jednostkę certyfikującą stanowi dowód tego, że wymienieni w nim producenci spełnili wymagania produkcji ekologicznej i nie stanowi dowodu, na podstawie którego organ przyznający płatność dokonuje ustaleń dotyczących powierzchni działek uprawnionych do płatności rolno środowiskowej (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 17/13, publ. Lex nr 1385392). W świetle powyższych uwag niezasadny jest zarzut skargi, że z naruszeniem art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 pomniejszono płatność rolnośrodowiskową i zastosowano sankcję wymienioną w tym przepisie. Podobnie należy ocenić zarzut, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem § 4 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej (...). Stanowisko skarżącego, że płatność powinna być przyznana do obszaru zmniejszonego o [...] ha bez stosowania sankcji nie ma zatem uzasadnienia w świetle uregulowania zawartego w art. 6 ust. 2 lit. c/ rozporządzenia nr 65/2011 definiującego pojęcie obszaru zatwierdzonego jako obszaru działek lub parceli, których dotyczy wniosek o pomoc. Legalności zaskarżonej decyzji nie podważają także ustalenia jednostki certyfikującej [...] Spółki z o.o. w [...] poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej przez tę jednostkę w gospodarstwie rolnym skarżącego. Przyznaje on w skardze, że wystąpiły braki w nasadzeniach spowodowane działaniem dzikich zwierząt i szkodników. To, że skarżący uzupełnił nasadzenia w plantacji malin, co potwierdziła jednostka certyfikująca, nie oznacza samo przez się, że skarżący utrzymywał w trakcie realizacji programu rolnośrodowiskowego prawem wymaganą minimalną obsadę drzew i krzewów. Nieusprawiedliwiony jest zarzut skargi, że w tej sytuacji powinien mieć zastosowanie § 35 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Powyższy przepis dotyczy szczególnych i wyjątkowych przypadków, w których zwrot uprzednio przyznanej pomocy nie jest wymagany z tego powodu, że wystąpiła inna niż wymieniona w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategoria siły wyższej lub wyjątkowa okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację tego zobowiązania i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika. Omawiany przepis nie stanowił podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym miejscy należy wyjaśnić, że zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. minimalna obsada dla malin wynosi 4 600 sztuk na 1 hektar. W trakcie kontroli stwierdzono, że na plantacji skarżącego występowało [...] sztuk malin na jednym hektarze. Świadczą o tym wyjaśnienia kontrolujących z dnia [...] nawiązujące do ponownie przeprowadzonej kontroli w dniu [...](w trakcie pierwszej kontroli stwierdzono ugór na działkach rolnych B i F zamiast deklarowanej uprawy malin). Wypada podkreślić, że powyższe rozporządzenie określa minimalną obsadę nasadzeń, co oznacza, że rolnik może mieć na plantacji dużo większą ilość nasadzeń. Niesłusznie skarżący zarzuca, że czynności kontrolne przeprowadzono z naruszeniem prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Faktem jest, że protokół kontroli doręczono skarżącemu dopiero w lutym 2014 r. Jest to uchybienie nieistotne, skoro w trakcie wizytacji gospodarstwa rolnego w czynnościach przeprowadzanych przez kontrolujących brał udział pełnomocnik skarżącego. H. oświadczyła, że w dniu [...] uczestniczyła w dokonywanej przez inspektorów terenowych wyliczeniu obsady malin. Zatem niezasadne są zarzuty, że z naruszeniem praw strony przeprowadzono postępowanie administracyjne, że niewłaściwie zebrano dowody i wadliwe je oceniono z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1493). Przepis § 7 ust. 1cyt. rozporządzenia określa w pkt 1 -11 co powinien zawierać pisemny raport z kontroli. Powyższy przepis w ust. 3 wskazuje, że raport należy doręczyć podmiotowi kontrolowanemu w celu podpisania, w terminie 14 dni od dnia zakończenia wykonywania czynności kontrolnych.
Z treści § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika, że podmiot kontrolowany przekazuje jednostce kontrolującej podpisany raport w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Zgodnie z ust. 2 podmiot kontrolowany może zgłaszać na piśmie zastrzeżenia przed podpisaniem raportu, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, zwracając jednocześnie uprzednio otrzymany raport, zaś zgłoszone zastrzeżenia są poddawane przez kontrolujących analizie (ust. 3) i rzeczą kontrolujących jest podjąć dodatkowe czynności w ramach kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu, jeżeli z analizy zastrzeżeń wynika potrzeba ich podjęcia (ust. 4). Powyższe przepisy zawierają normy proceduralne, które nie mogą mieć większego znaczenia w świetle § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia określającego, że kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważających ustalenia organu odnośnie stwierdzonej powierzchni działek rolnych i obsady malin. W postępowaniu dotyczącym dopłat do gruntów rolnych powierzchnia działek wynikająca z ewidencji gruntów i budynków nie jest dla organów ARiMR wiążąca.
Z tych względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło